Elhuyar

Elhuyar

[:es]Blockchain: transakzioen biltegiratze banatu, fidagarri eta manipulaezina[:]

Blockchain edo bloke-kateen teknologia bitcoinarekin batera egin zen ezagun, kriptotxanpon entzutetsuak erabiltzen zuen transakzioen biltegiratze-sistema baita. Entitate ziurtatzaile zentralik gabeko sistema banatu hau segurua eta manipulaezina denez, beste arlo ugaritan aplikatzen hasi da. Iraultza berria omen da hurrengo urteetan noranahi hedatuko den bloke-kateen teknologia hau.
Elhuyar

[:es]Altamira. Hain zahar, hain eder[:]

Haitzuloan sartu ziren aita-alabak. Zortzi urte zituen Mariak, eta pozarren zihoan aitari historiaurreko aztarnak bilatzen laguntzera. Aurreko urtean, aita txundituta gelditu zen 1978ko Parisko Erakusketa Unibertsalean ikusi zituen harrizko eta hezurrezko objektu haiekin; historiaurreko gizakienak omen ziren. Eta pentsatu zuen, agian, bere eskualdean halakoak aurki zitzakeela; adibidez, urte pare bat lehenago aurkitu zuten Santillana del…
Elhuyar

[:es]Testosteronak asma izateko arriskua apaltzen duela frogatu dute[:]

Zergatik dute emakumeek asma izateko gizonek baino bi aldiz arrisku handiagoa? Cell Reports aldizkariak argitaratutako ikerketa baten arabera, gakoa testosterona izan daiteke. Izan ere, biriketan hartura eta mukia sortzea eragiten dituen immunologia-zelula baten funtzionamendua eragozten duela frogatu dute.
Elhuyar

[:es]Tximistek erreakzio nuklearrak eragiten dituztela baieztatu dute[:]

Isotopo erradioaktiboen bigarren iturri naturala dira tximistak
Elhuyar

[:es]Eguzki Sisteman sartu den asteroide bat aurkitu dute[:]

Astronomiaren historian lehenengo aldiz, Eguzki Sisteman sartu den asteroide bat aurkitu dute. Orain arte gurean aurkitu izan diren beste kometa eta asteroideak Eguzki Sisteman bertan sortutakoak ziren, baina Oumuamua asteroide berria kanpoan sortutakoa da; milioika urte eman omen ditu espazioan bidaiatzen Eguzki Sisteman ezustean sartu aurretik.
Elhuyar

[:es]Materia iluna izan liteke Lurrera iristen diren pulsarren jatorria[:]

Positroiak pulsarretatik datozela baztertuta, indarra hartu du materia-ilunetik etorri daitezkeen ideiak
Elhuyar

[:es]Zientzialarien bigarren ohartarazpena gizateriari: etorkizuna arriskuan jartzen ari gara[:]

184 herrialdetako 15.000 zientzialarik baino gehiago sinatutako dokumentu bat argitaratu da BioScience aldizkarian, helburu argi batekin: gizateriari ohartaraztea gure jokabidearekin etorkizuna arriskuan jartzen ari garela.
Elhuyar

[:es]Europako ehiztariak eta Ekialde Hurbiletik etorritako nekazariak 3.000 urtez gurutzatu ziren Neolitoan[:]

Nekazaritza Ekialde Hurbilean sortu zen, duela 10.000 urte inguru, eta hortik zabaldu zen gero Europa osora. Naturek argitaratutako lan batek argitu du Europako neolitizazio-prozesu horretan zehar, ehiztari-biltzaile europarrak behin eta berriz nahastu zirela Ekialde Hurbiletik etorritako nekazari haiekin. Orain arteko ikerketek aditzera ematen zutena oso bestelakoa zen: europar gizaki neolitikoak Anatoliatik etorritako nekazari horien ondorengo…
Elhuyar

[:es]Asmaren, errinitis alergikoaren eta ekzemen oinarri genetikoa zehaztu dute[:]

Asmak, errinitis alergikoak (hautsari edo polenari alergia, adibidez) eta ekzemek neurri batean oinarri genetiko bera zutela jakina zen. Hain zuzen ere, horregatik, ohikoa izaten da gaitz horietako bat baino gehiago batera agertzea. Orain, gaitz horien atzean dauden arrisku-faktore genetikoan zein diren aztertu dute, eta guztira 136 faktore identifikatu dituzte, erdiak baino gehiago ezezagunak. Aldaera genetiko…