Albisteak

Osasuna beti egon da lotuta hirien garapenarekin. Izan ere, jada hiri zaharrenak diseinatu eta eraiki zirenean higieneari buruzko ezagutzak aplikatzen ziren. Kezka horren isla dira, adibidez, erromatar hirietan dauden akueduktu eta bainu publikoak.   Hala ere, industria-iraultzaren ondorioz —eta jende pilaketa desordenatuak eragindako osasun-krisi larrien ondorioz— nabarmenagoa egin zen harreman hori. Orduan sortu zen hirigintza,…

Bilboko EHUren Bizkaia Aretoko Mitxelena auditorioak Euskal Herriko Ciencia Show 2025 lehiaketaren final handia hartu du gaur goizean. Zientzia, umorea eta arte eszenikoak batzen dituen egitasmoa da eta DBH eta Batxilergoko ikasleen zientzia-bakarrizketen lehiaketa da. 135 ikasle inguru bildu ditu ekitaldiak, eta Big Van Ciencia taldeko Oriol Marimon kimikariak dinamizatu du. Ciencia Show EHUko Kultura…

Bizkaiako Osasun Mentaleko Sareak eta UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak antolatutako Eboluzioa eta neurozientziari buruzko jardunaldiak 3.400 profesional, ikertzaile eta neurozientzien arloan interesa duten pertsona inguru bildu dituzte aurten. Zehazki, 266 pertsonak -156 ostegunean eta 110 ostiralean- jarraitu dituzte jardunaldiak aurrez aurre, eta beste 3.134 inguruk zuzenean ikusi dituzte streaming bidez.   Ostegun arratsaldean eta ostiral…

Zerk egiten gaitu gizaki? Nola sortzen dira sinesmen irrazionalak? Edo nola eragiten du gure jatorriak gaur egun garen horretan? Galdera horiek eta giza portaeraren bilakaerari buruzko beste galdera batzuk izango dira Eboluzioa eta neurozientziari buruzko Jardunaldien edizio berriaren ardatz. Maiatzaren 22an eta 23an izango da, Bizkaia Aretoan (UPV/EHU), Bilbon.   Eva Garnica eta Pablo Malo…

Generoa eta zientziaren komunikazioa 2025 jardunaldiak 1 650 pertsona baino gehiago bildu ditu aurten, aurrez aurre zein modu birtualean, genero-ikuspegia duen zientziaren komunikazioan interesa dutenak. Zehazki, 209 pertsona bertaratu dira aurrez aurre, eta 1 450 lagunek baino gehiago streaming bidez jarraitu dituzte hitzaldiak.   Bilboko Iberdrola Dorretxean egin zen jardunaldian genero-alborapen eta adimen artifizialaren arteko…

Argazkia: Iñigo Sierra | Kultura Zientifikoko Katedra.   Ujué Agudo Psikologian doktorea da. Deustuko Unibertsitatean egin zuen tesia eta, gaur egun, unibertsitate berean dihardu. Erabaki-prozesuan —batzuetan, kontziente izan gabe—-adimen artifizialeko algoritmoek nola eragiten duten ikertzen du.   Datorren ostegunean, maiatzaren 15ean, Algoritmo paternalistak. Nola eragiten dioten gauzak kontatzeko dugun moduari hitzaldia emango du Generoa eta…

Zientzia Kalean erakusketa maiatzaren 12ra arte bisitatu daiteke Abaltzisketan, Goibegiko begiralekuan. Hamaika infografiaz osatutako esposizioa da, euskaraz egina.   Herri ezberdinetan egon den erakusketa ibiltaria osatzen duten infografietan egunero inguruan ditugun, erabiltzen edo kontsumitzen ditugun produktuen azalpen zientifikoa eskaintzen da. Adibidez, mugikorren, barra kodeen, txertoen, iturriko uraren eta sukaldeko plaken funtzionamendua erakusten da.   Horretaz…

Adimen artifizialeko (AA) algoritmoetan dauden genero-alborapenak hizkuntza gizarte-aldaketarako tresna gisa edo kazetaritza matxistako praktikak detektatzen dituen behatoki baten lana izango dira, besteak beste, Generoa eta zientziaren komunikazioa jardunaldiaren hirugarren edizioan mahai gainean jarriko diren gaietako batzuk. UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak antolatutako ekitaldi hau genero-ikuspegia duen zientzia-komunikazioko foro nagusia bilakatu da.   Jardunaldia maiatzaren 15ean izango…

Ingurumenaren zaintza erradiologikoa funtsezko prozesua da ingurunean dagoen erradioaktibitatearekiko esposizioa kontrolatu eta minimizatzeko. Esposizio horren jatorria naturala edo instalazio nuklearren eta erradioaktiboen operazioetatik eratorritakoa izan daiteke. Herritarrentzako seguruak diren erradiazio-mailak mugen barruan mantenduko direla bermatzeko, airearen, uraren, lurzoruaren eta biotaren -flora eta fauna- analisiak eta neurketak egiten dira erradioaktibitate-iturritik hurbil dauden lekuetan.   Kontrol mota…