Elhuyar

Elhuyar

[:eu]Kosmetikoak analizatzeko metodo garbiagoen bila[:]

Gizakiak erabili zituen lehen kosmetikoak perfumeak izan ziren; izan ere, usainek inkontzienteki alda edo gida dezakete gure portaera. Asko aldatu dira gauzak harrezkero, eta maila pentsaezinetara iritsi da industria kosmetikoaren sofistikazioa. Egun, industriak 10.000 osagai baino gehiago ditu eskuragarri kosmetikoak egiteko, eta mundu mailako merkatu oso garrantzitsu bat da.
Elhuyar

[:eu]Antimateriak xurgatzen duen argia neurtu dute lehenengoz[:]

Antimateria-atomo batek zer argi xurgatzen duen neurtu dute lehen aldiz, CERNeko ikertzaileek. Urteak zeramatzaten hori lortu nahian, eta ikertzaileek aldarrikatu dute neurketa honek ate garrantzitsu bat irekitzen duela antimateria ikertzeko.
Elhuyar

[:eu]Zientzia herriarentzat eta herriarekin[:]

Erronka handiei egin beharko die aurre zientziak hemendik aurrera. Izan ere, haren finantziazioa baldintzatuta geratuko da: ikerketa eta berrikuntza arduratsua egiten ez duenak ez du Europako finantziaziorik jasoko. Eta argi definitu du Europak zer den zientzia arduratsua: gizartearen parte-hartzea bermatzen duena eta gizartearen kezkei eta arazoei irtenbidea ematen diena. Paradigma-aldaketa bat dakar horrek, eta zientzialarien…
Elhuyar

[:eu]Iraganaren etorkizunerako gordailua[:]

Iraganeko kulturaren eta ohituren berri ematen duten objektuak etorkizunera eramatea du helburu Gordailuak. Milaka pieza ditu, kondizio berezietan gordeta, denboraren joanari ahalik eta gehiena lapurtzeko asmoz.
Elhuyar

[:eu]Rosettak argitutako hamaika sekretu[:]

Rosetta harria gako izan zen hieroglifikoak deskodetzeko. Bada, harri haren izena eman zion Europako Espazio Agentziak kometen misterioa argitzeko helburua zuen misioari: Rosetta misioa. Zehazki, 67 P/Churyumov-Gerasimenko kometari jarraitu zion Rosetta ontziak, eta modulu bat ere utzi zuen haren azalean: Philae. Ontziak irailaren 30ean amaitu zuen 2004ean abiatutako bidaia, eta luze joko du bildu dituen…
Elhuyar

[:eu]Hesteetako bakterioak, yo-yo efektuaren eragile saguetan[:]

Dieta egin ondoren, oso ohikoa da berehala hartzea galdutako kiloak edo baita gehiago ere. Orain, saguekin egindako esperimentuetan, gakoa hesteetako mikrobioman egon daitekeela argitu dute Weizmann Zientzia Institutuko ikertzaileek.
Elhuyar

[:es]Giza enbrioien garapenaren mapa birtuala 3Dn[:]

15.000 lagin enbrionarioko bilduma aztertuta, giza enbrioien garapenaren datu-base interaktiboa sortu du Amsterdam-eko Unibertsitateko ikertzaile-talde batek. 3 dimentsioko atlas digital honek giza enbrioien lehenengo bi hilabeteen garapena jaso du zehaztasun handiz, organoz organo eta egituraz egitura; 150 inguru.
Elhuyar

[:es]Iktusaren ondorioak murrizteko itu terapeutiko berriak[:]

Ez da erraza zientzia-aldizkari baten azala lortzea, baina Achucarro eta EHUko ikertzaileek eta CIC biomaGUNEko ikertzaileek elkarlanean egindako ikerketa batek lortu du. Iktusa edo garuneko iskemiaren inguruko haien lana Theranostics aldizkariaren azalean jarri dute. Iktusaren ondorioak murrizteko itu terapeutiko berriak identifikatu ditu lan berriak.
Elhuyar

[:en]Kannabinoideek neuronen energia-galera eragiten dute[:]

Garuneko aktibitate zelularrak sostengu energetiko handia behar du. Eengabe sortu behar dute energia neuronen mitokondrioek. Baina kannabinoideek zuzenean prozesu hori inhibitzen dute, eta ondorioa nabaria da garunean: amnesia.