Elhuyar

Elhuyar

[:es]Gizonentzako pilula antisorgailu bat segurua dela frogatu dute[:]

Orain arte garatutako gizonentzako antisorgailu hormonalek ez dute saio klinikoak gainditzerik lortu, eragiten zituzten albo-ondorioak ez zirelako onargarriak. Albo-ondorio nabarmenenak aknea, aldarte-aldaketak, depresioa eta gizentzea ziren. Orain, baina, ondorio txarrik ia ez duen pilula bat aurkeztu dute.
Elhuyar

[:es]Birusak ez dira beti etsai[:]

Oso txikiak eta oso sinpleak dira, eta oso informazio genetiko gutxi dute, baina gauza harrigarriak egiteko gai dira, eta ez beti txarrerako. Eboluzioaren akuilu garrantzitsuak izan dira, eta askotan ostalariari hainbat gaitasun eta onura ematen dizkiotela konturatzen ari gara. Teknologia berriei esker birusak hobeto ezagutzen ari garen garai hauetan, badirudi gaitzak baino dezente gehiago zor…
Elhuyar

[:es]Lupulu-zaporeko garagardoa, lupulurik gabe[:]

Lupulurik gabe garagardoari lupulu-zaporea ematea lortu dute, garagardoa egiteko erabiltzen den legamia eraldatuta. Lupulu-zaporea ematen duten bi molekula sortzen ditu eraldatutako legamiak.
Elhuyar

[:es]Ilargia: hain hurbil, hain urrun[:]

Urtearen hasieran, “Ilargiaren urtea” izango zela iragarri zuen batek baino gehiagok. Izan ere, Ilargia helburu zuten hainbat egitasmo zeuden planifikatuta epe motzera, eta zurrumurru bat ere zabaldu zen: 2018a gizakia berriro Ilargira eramango zuen urtea izan zitekeen. Egitasmoetako batzuk, ordea, bertan behera geratu dira, eta beste batzuek, berriz, ez daukate data ziurrik. Baina bada aurrera…
Elhuyar

[:es]Stephen Hawking hil da[:]

Zientziaren ikono bat hil da: Stephen Hawking. 76 urterekin hil da, Cambridgeko bere etxean. Unibertsoaren legeak argitzeko lan handia egin zuen, eta hamaika sari jaso zituen aitorpen gisa. Ikertu zituen astroen artean, zulo beltzak dira aipatuenak.
Elhuyar

[:es]Iberiar penintsulako Neolito ondorengo migrazioen 4.000 urteko historia argitu dute[:]

Iberiar penintsulako historiaurreko 4.000 urteko tartean izandako migrazioak eta dieta aztertu dituzte, datu arkeologiko, genetikoak eta isotopikoak erabilita. Horri esker berretsi dute, besteak beste, penintsulara iritsi ziren Neolitoko lehen nekazarien ondorengo zuzenetarikoak direla gaurko euskaldunak. Geroago, Brontze Aroan, beste migrazio bat iritsi zen Europa erdialdetik, eta litekeena da hizkuntza indoeuroparra ekartzea haiekin. Dietari dagokionez, berriz,…
Elhuyar

[:es]Jupiterri begirada sakonagoa[:]

Juno misioan hartutako datuekin Jupiterren hainbat ezaugarri aztertu dituzte
Elhuyar

[:es]Elefantearen eta beste batzuen berezitasun genetikoak, gako gure gaitzak ulertzeko[:]

Elefanteak, hibernatzen duten saguzarrek, orkak, izurdeak, sator-arratoi biluziak (Heterocephalus glaber) eta Ictidomys tridecemlineatus karraskariak berezitasun bat dute gainerako ugaztunekin alderatuta: bai gizakietan bai beste ugaztunetan berdinak diren genoma-zati batzuetan aldaketak eragiten dituzten eremuak dituzte. Bada, aldaketa horiei jarri diete arreta Utah-ko Unibertsitateko ikertzaileek. Izan ere, medikuntzaren ikuspegitik ezaugarri interesgarriak dituzte zazpi espezie horiek, eta susmatzen…
Elhuyar

[:es]Mira txikitik[:]

Mikroskopioaren miratik begiratzean bistaratzen den mundu ezkutuak, ederra izateaz gain, balio zientifiko handia izaten du askotan. Horixe da Nikon Small World mikroargazkigintza-lehiaketaketaren azken edizioa irabazi zuen argazkiaren kasua. Bram van den Broekek eta kideek larruazal-zeluletako keratina-zuntzen dinamika ikertzen dute Herbehereetako Minbiziaren Institutuan. Ikerketa horretan, fluoreszentzia bidezko mikroskopia aurreratuko teknikak erabiltzen dituzte. Horrela atera zioten argazkia…