Elhuyar

  • [:es]GIBaren aurkako tratamendu sinplifikatua garatzen ari dira[:]

    [:es]GIBaren aurkako tratamendu sinplifikatua garatzen ari dira[:]

    [:es]Astean behin bakarrik hartuta Giza Immunoeskasiaren Birusaren infekzioari aurre egiteko gai izango den pilula eraginkor bat ari dira garatzen. Egungo tratamendu erretrobiralak oso eraginkorrak dira, baina derrigor egunero-egunero hartzea eskatzen dute, eraginkor izango badira. Hainbat ikerketak erakutsi dute gaixoen % 30ek bakarrik hartzen duela behar bezala, eta birusarekiko erresistentziak garatzea eragin dezake horrek. Horren aurrean,…

  • [:es]Darwin ez zen Siberian izan[:]

    [:es]Darwin ez zen Siberian izan[:]

    [:es]Hiru naturalista hauek, behaketetatik abiatuta, ondorio desberdinetara iritsi ziren. Charles Darwinek eta Alfred Russel Wallacek banako eta espezieen arteko lehia nabarmendu zuten espezieen jatorria azaltzeko. Piotr Alekseievitx Kropotkinek, ordea, kooperazioaren papera aldarrikatu zuen.[:]

  • [:es]2017ko zientzia-albiste nabarmenenak[:]

    [:es]2017ko zientzia-albiste nabarmenenak[:]

    [:es]Aurten Elhuyar Zientziak landutako gaien artean, hauek izan dira eragin handiena izan dutenak[:]

  • [:es]Oiloen arteko erasoa, jarrera-arazoa[:]

    [:es]Oiloen arteko erasoa, jarrera-arazoa[:]

    [:es]Urteetan zehar pentsatu izan da oiloek (Gallus gallus domesticus) beste oiloekin era agresiboan jokatzeko arrazoi nagusia beren arteko espazio-falta izan litekeela. Gizakien antzera, oilo bakoitzak “distantzia pertsonal” deituriko eremu bat izango luke bere inguruan, eta beste oiloren bat eremu horren barnean sartuko balitz, inbasio horri aurre egiteko eraso egingo lioke[:]

  • [:es]Gorputza ere bagara[:]

    [:es]Gorputza ere bagara[:]

    [:es]“Pentsatzen dut; beraz, banaiz”, esan zuen Descartesek. Eta zabalduta dago pentsatu buruarekin pentsatzen dugula. Hortik dator gure izatea garunaren baitan dagoelako ustea. Baina ez gara garuna soilik, gorputzak ere egiten gaitu, eta uste dugun baino neurri handiagoan, agian. Esate baterako, hizkuntzaren ulermenean eta sentipenetan eragiten du, baita oroimenean ere. Gorputza ere bagara.[:]

  • [:es]Tinto ibaia, beste mundu bat[:]

    [:es]Tinto ibaia, beste mundu bat[:]

    [:es]Tinto ibaiak eta haren inguruak beste mundu bat dirudite. Ezohikoak dira hango koloreak eta paisaiak, berezia du geologia, eta muturrekoak kondizioak. Marteren antzeko mundutzat daukate NASAk eta ESAk, eta Marterako diseinatutako tresnak probatzen dituzte han; besteak beste, bizia detektatzekoak. Izan ere, bizidunez betetako mundu bat da Tinto, bizidunek egindako mundu bat.[:]

  • [:es]Basabizitza ikusmiran[:]

    [:es]Basabizitza ikusmiran[:]

    [:es]Aurtengo basabizitzaren argazki onena izan da, Wildlife Photographer of the Year lehiaketa ospetsuan. Hurrengo orrietan, lehiaketak utzi dizkigun beste argazki eder batzuk.[:]

  • [:es]Blockchain: transakzioen biltegiratze banatu, fidagarri eta manipulaezina[:]

    [:es]Blockchain: transakzioen biltegiratze banatu, fidagarri eta manipulaezina[:]

    [:es]Blockchain edo bloke-kateen teknologia bitcoinarekin batera egin zen ezagun, kriptotxanpon entzutetsuak erabiltzen zuen transakzioen biltegiratze-sistema baita. Entitate ziurtatzaile zentralik gabeko sistema banatu hau segurua eta manipulaezina denez, beste arlo ugaritan aplikatzen hasi da. Iraultza berria omen da hurrengo urteetan noranahi hedatuko den bloke-kateen teknologia hau.[:]

  • [:es]Altamira. Hain zahar, hain eder[:]

    [:es]Altamira. Hain zahar, hain eder[:]

    [:es]Haitzuloan sartu ziren aita-alabak. Zortzi urte zituen Mariak, eta pozarren zihoan aitari historiaurreko aztarnak bilatzen laguntzera. Aurreko urtean, aita txundituta gelditu zen 1978ko Parisko Erakusketa Unibertsalean ikusi zituen harrizko eta hezurrezko objektu haiekin; historiaurreko gizakienak omen ziren. Eta pentsatu zuen, agian, bere eskualdean halakoak aurki zitzakeela; adibidez, urte pare bat lehenago aurkitu zuten Santillana del…