Elhuyar

  • [:es]Lupulu-zaporeko garagardoa, lupulurik gabe[:]

    [:es]Lupulu-zaporeko garagardoa, lupulurik gabe[:]

    [:es]Lupulurik gabe garagardoari lupulu-zaporea ematea lortu dute, garagardoa egiteko erabiltzen den legamia eraldatuta. Lupulu-zaporea ematen duten bi molekula sortzen ditu eraldatutako legamiak.[:]

  • [:es]Ilargia: hain hurbil, hain urrun[:]

    [:es]Ilargia: hain hurbil, hain urrun[:]

    [:es]Urtearen hasieran, “Ilargiaren urtea” izango zela iragarri zuen batek baino gehiagok. Izan ere, Ilargia helburu zuten hainbat egitasmo zeuden planifikatuta epe motzera, eta zurrumurru bat ere zabaldu zen: 2018a gizakia berriro Ilargira eramango zuen urtea izan zitekeen. Egitasmoetako batzuk, ordea, bertan behera geratu dira, eta beste batzuek, berriz, ez daukate data ziurrik. Baina bada aurrera…

  • [:es]Stephen Hawking hil da[:]

    [:es]Stephen Hawking hil da[:]

    [:es]Zientziaren ikono bat hil da: Stephen Hawking. 76 urterekin hil da, Cambridgeko bere etxean. Unibertsoaren legeak argitzeko lan handia egin zuen, eta hamaika sari jaso zituen aitorpen gisa. Ikertu zituen astroen artean, zulo beltzak dira aipatuenak.[:]

  • [:es]Iberiar penintsulako Neolito ondorengo migrazioen 4.000 urteko historia argitu dute[:]

    [:es]Iberiar penintsulako Neolito ondorengo migrazioen 4.000 urteko historia argitu dute[:]

    [:es]Iberiar penintsulako historiaurreko 4.000 urteko tartean izandako migrazioak eta dieta aztertu dituzte, datu arkeologiko, genetikoak eta isotopikoak erabilita. Horri esker berretsi dute, besteak beste, penintsulara iritsi ziren Neolitoko lehen nekazarien ondorengo zuzenetarikoak direla gaurko euskaldunak. Geroago, Brontze Aroan, beste migrazio bat iritsi zen Europa erdialdetik, eta litekeena da hizkuntza indoeuroparra ekartzea haiekin. Dietari dagokionez, berriz,…

  • [:es]Jupiterri begirada sakonagoa[:]

    [:es]Jupiterri begirada sakonagoa[:]

    [:es]Juno misioan hartutako datuekin Jupiterren hainbat ezaugarri aztertu dituzte[:]

  • [:es]Elefantearen eta beste batzuen berezitasun genetikoak, gako gure gaitzak ulertzeko[:]

    [:es]Elefantearen eta beste batzuen berezitasun genetikoak, gako gure gaitzak ulertzeko[:]

    [:es]Elefanteak, hibernatzen duten saguzarrek, orkak, izurdeak, sator-arratoi biluziak (Heterocephalus glaber) eta Ictidomys tridecemlineatus karraskariak berezitasun bat dute gainerako ugaztunekin alderatuta: bai gizakietan bai beste ugaztunetan berdinak diren genoma-zati batzuetan aldaketak eragiten dituzten eremuak dituzte. Bada, aldaketa horiei jarri diete arreta Utah-ko Unibertsitateko ikertzaileek. Izan ere, medikuntzaren ikuspegitik ezaugarri interesgarriak dituzte zazpi espezie horiek, eta susmatzen…

  • [:es]Mira txikitik[:]

    [:es]Mira txikitik[:]

    [:es]Mikroskopioaren miratik begiratzean bistaratzen den mundu ezkutuak, ederra izateaz gain, balio zientifiko handia izaten du askotan. Horixe da Nikon Small World mikroargazkigintza-lehiaketaketaren azken edizioa irabazi zuen argazkiaren kasua. Bram van den Broekek eta kideek larruazal-zeluletako keratina-zuntzen dinamika ikertzen dute Herbehereetako Minbiziaren Institutuan. Ikerketa horretan, fluoreszentzia bidezko mikroskopia aurreratuko teknikak erabiltzen dituzte. Horrela atera zioten argazkia…

  • [:es]Lehen izarren seinalea jaso dute[:]

    [:es]Lehen izarren seinalea jaso dute[:]

    [:es]Big Bangetik 180 milioi urtera sortu ziren lehen izarrak, uste baino unibertso hotzago batean[:]

  • [:es]Blockchain: transakzioen biltegiratze banatu, fidagarri eta manipulaezina[:]

    [:es]Blockchain: transakzioen biltegiratze banatu, fidagarri eta manipulaezina[:]

    [:es]Blockchain edo bloke-kateen teknologia bitcoinarekin batera egin zen ezagun, kriptotxanpon entzutetsuak erabiltzen zuen transakzioen biltegiratze-sistema baita. Entitate ziurtatzaile zentralik gabeko sistema banatu hau segurua eta manipulaezina denez, beste arlo ugaritan aplikatzen hasi da. Iraultza berria omen da hurrengo urteetan noranahi hedatuko den bloke-kateen teknologia hau.[:]