Elhuyar

[:es]Zergatik dute emakumeek asma izateko gizonek baino bi aldiz arrisku handiagoa? Cell Reports aldizkariak argitaratutako ikerketa baten arabera, gakoa testosterona izan daiteke. Izan ere, biriketan hartura eta mukia sortzea eragiten dituen immunologia-zelula baten funtzionamendua eragozten duela frogatu dute.[:]

[:es]Isotopo erradioaktiboen bigarren iturri naturala dira tximistak[:]

[:es]Astronomiaren historian lehenengo aldiz, Eguzki Sisteman sartu den asteroide bat aurkitu dute. Orain arte gurean aurkitu izan diren beste kometa eta asteroideak Eguzki Sisteman bertan sortutakoak ziren, baina Oumuamua asteroide berria kanpoan sortutakoa da; milioika urte eman omen ditu espazioan bidaiatzen Eguzki Sisteman ezustean sartu aurretik.[:]

[:es]Positroiak pulsarretatik datozela baztertuta, indarra hartu du materia-ilunetik etorri daitezkeen ideiak[:]

[:es]184 herrialdetako 15.000 zientzialarik baino gehiago sinatutako dokumentu bat argitaratu da BioScience aldizkarian, helburu argi batekin: gizateriari ohartaraztea gure jokabidearekin etorkizuna arriskuan jartzen ari garela.[:]

[:es]Nekazaritza Ekialde Hurbilean sortu zen, duela 10.000 urte inguru, eta hortik zabaldu zen gero Europa osora. Naturek argitaratutako lan batek argitu du Europako neolitizazio-prozesu horretan zehar, ehiztari-biltzaile europarrak behin eta berriz nahastu zirela Ekialde Hurbiletik etorritako nekazari haiekin. Orain arteko ikerketek aditzera ematen zutena oso bestelakoa zen: europar gizaki neolitikoak Anatoliatik etorritako nekazari horien ondorengo…

[:es]Asmak, errinitis alergikoak (hautsari edo polenari alergia, adibidez) eta ekzemek neurri batean oinarri genetiko bera zutela jakina zen. Hain zuzen ere, horregatik, ohikoa izaten da gaitz horietako bat baino gehiago batera agertzea. Orain, gaitz horien atzean dauden arrisku-faktore genetikoan zein diren aztertu dute, eta guztira 136 faktore identifikatu dituzte, erdiak baino gehiago ezezagunak. Aldaera genetiko…

[:es]Pirinioetako glaziarrek 243 ha-ko azalera hartzen dute gaur egun, 1850ean baino % 88 gutxiago. Emaitza hori eman dute, Pirineos aldizkarian argitaratu duten lan batean. Besteak beste, Euskal Herriko Unibertsitateko Ibai Rico, eta Magallanes Unibertsitatko Eñaut Izagirre glaziologoek sinatu dute lan hori.[:]

[:es]Metal likidoak erabilita material bidimentsionalak sintetizatzea lortu dute Australiako RMIT Unibertsitateko ikertzaileek. Metal oxidoen geruza fin-finak sortu dituzte, atomo gutxiko lodierakoak. Material horiek supereroaleak direnez, osagai elektroniko nanometriko ahaltsuak garatzeko aukera emango dutela adierazi dute.[:]