Elhuyar

[:es]Neurozientzialariek lehendik ezagutzen zuten irakurketarekin lotutako eremu nagusia, informazioa sartzeko erabiltzen dena, baina ez zegoen garbi haren egitura eta funtzionamendua. Orain, eremu hori bi zatitan banatzen dela argitu dute BCBL kognizioa, garuna eta hizkuntzari buruzko ikerketa-zentroan. Haien ikerketaren arabera, atzealdeko zatiak ikusizko informazioa jasotzen du; eta aurrealdekoa informazio lexiko-semantikoaz arduratzen da.[:]

[:es]Irailaren 21ean, JAXA Japoniako espazio-agentziaren Hayabusa2 espazio-ontziak MINERVA-II1 ibilgailu-parea askatu zuen, Ryugu asteroidetik 55 metrora. Hasieran haien seinalea galdu bazuten ere, hurrengo egunean baieztatu zuten bi ibilgailuek ongi hartu zutela lur. Asteroide batean ibilgailuak jartzen diren lehen aldia da.[:]

[:es]Sardiniarrek eta euskaldunek jatorri neolitiko aurre-indoeuroparra partekatzen dutela iradokitzen du Nature Genetics aldizkariak argitaratutako ikerketa batek. Europako populazioaren inguruko hipotesi nagusiek adierazten dute Ekialde Hurbiletik eta Anatoliatik zabaldu zirela nekazari neolitikoak Europan –duela 8.000 urte inguru–, eta, geroago, estepako artzainen zabalkunde postneolitikoa egon zela –duela 4.500 urte–. Sardinia irlako biztanleetan, ordea, ez dute ikusi estepako…

[:es]Usaimen-errezeptore batek ilearen hazkuntza erregulatzen duela aurkitu dute. Laborategian giza buru-azalarekin egindako esperimentuetan, ikusi dute sandalo-lurrinak ilea haztea eragiten duela.[:]

[:es]Unibertsora begiratzeko leiho erabat berriak irekitzen ari dira; grabitazio-uhinak direla, neutrinoak direla… Eta betiko leihoak ere, argia, irrati uhinak eta abar jasotzen dituzten horiek, nabarmen hobetzen ari dira. Leiho horietatik guztietatik, gero eta gauza gehiago ikus ditzakegu, gero eta urrunago ikus dezakegu.[:]

[:es]Zelula banatzeko prozesuan parte hartzen duten proteinen lehen atlas dinamikoa osatu dute. Biologia Molekularreko Europako Laborategian egin dute, eta ikertzaile guztien eskura jarri dute.[:]

[:es]Duela gutxi, uranio/torio desintegrazioaren datazio-teknika erabilita, penintsulako hiru kobazulotako artea neandertalek egina zela ondorioztatu zuten: La Pasiegan (Kantabria), Maltravieson (Cáceres) eta Ardalesen (Málaga). Orain agitaratutako ikerketa batek, ordea, zalantzan jarri ditu ondorio horiek.[:]

[:es]Artearen mundutik dator Alex Alonso (Bartzelona, 1958), artea izan du beti ofizio. Eta perretxikoei ere artearen miratik begiratzen die, estetikaren ikuspuntutik. Sinetsita dago perretxikoen edertasunaren bidez naturarekiko errespetua lor daitekeela. Uste du edertasunaren bidez sentsibilizatzen den hark, perretxikoen edertasunaz jabetzen den hark, ez duela perretxiko bat zapalduko, ez duela esango ‘hau txarra da’, ulertuko duela…

[:es]Proteina bat autismoaren garapenean gako izan litekeela aurkitu du nazioarteko ikertzaile-talde batek. CPEB4 proteinak autismoa izateko arriskuarekin lotuta dauden 200 bat genetan eragiten duela ikusi dute.Nature aldizkarian argitaratu dute lana.[:]