Elhuyar

  • [:eu]Birus batek eragin dezake gaixotasun zeliakoa garatzea[:]

    [:eu]Birus batek eragin dezake gaixotasun zeliakoa garatzea[:]

    [:eu]Gaixotasun zeliakoak oinarri genetikoa du, baina gene jakin batzuk izateak ez du esan nahi gaixotasuna garatuko denik: geneak dituztenen % 3-4k bakarrik garatzen dute gaixotasuna. Bada, Science aldizkarian argitaratutako ikerketa batek erakutsi du infekzio biriko bat izan daitekeela gaixotasuna garatu arazten duen faktoreetako bat.[:]

  • [:eu]Arnasketa kontziente eta geldoak nola erlaxatzen gaituen argitu dute[:]

    [:eu]Arnasketa kontziente eta geldoak nola erlaxatzen gaituen argitu dute[:]

    [:eu]Gizakiok aspaldi erabiltzen dugu arnasketa geldo eta kontrolatua lasaitasun mentala lortzeko eta krisialdiei aurre egiteko, baina orain arte neurologiak ez du jakin zein zen horren oinarri fisiologiko eta neuronala. Stanfordeko Unibertsitateko ikertzaile batzuek, ordea, saguen garunean identifikatu dute zein den arnasketa eta garunaren maila goreneko aktibitatea lotzen dituen gunea.[:]

  • [:eu]Lurpeko urekin ekoitzitako elikagaiak kontsumitzen ditu munduaren gehiengoak[:]

    [:eu]Lurpeko urekin ekoitzitako elikagaiak kontsumitzen ditu munduaren gehiengoak[:]

    [:eu]Berriztatzen ez diren lurpeko urekin ekoitzitako elikagaiak kontsumitzen ditu munduko populazioaren gehiengoak. Ondorio hori atera dute elikagaien nazioarteko merkataritzak lurpeko uretan duen inpaktua neurtzeko egin duten azterketa batean. [:]

  • [:eu]Dinosauroen eboluzioari buruzko hipotesi berri bat proposatu dute[:]

    [:eu]Dinosauroen eboluzioari buruzko hipotesi berri bat proposatu dute[:]

    [:eu]Dinosauroen zuhaitz filogenetikoa berregituratu behar litzakeela proposatu dute Cambridgeko Unibertsitateko eta Londresko Historia Naturalaren Museoko ikertzaileek, Nature aldizkarian argitaratu duten lan batean.[:]

  • [:eu]DNA kopiatzerakoan ematen diren zorizko akatsak dira minbizi-iturri nagusia[:]

    [:eu]DNA kopiatzerakoan ematen diren zorizko akatsak dira minbizi-iturri nagusia[:]

    [:eu]Orain arte uste izan da minbiziak bi eragile nagusi zituela: norberak ekar lezakeen herentzia eta ingurumena. Baina 32 minbizi-motaren datu epidemiologikoak eta genomaren sekuentzia aztertuta, ikusi dute minbizien ia bi herenetan ematen diren mutazioak zelula osasuntsuetan DNA erreplikatzean gertatzen diren zorizko akatsak direla. Minbizi-motaren arabera, hiru faktoreetako bat nabarmentzen da, irudian ikus daitekeen bezala.[:]

  • [:eu]Nola prestatzen duzu kafea?[:]

    [:eu]Nola prestatzen duzu kafea?[:]

    [:eu]Gizartearen zahartzea arazo handienetako bat bilakatu zaigu. Geroz eta denbora gehiagoan bizi gara, baina gure azken urteetan era askotako zailtasunak pairatzen ditugu tamalez. Zailtasun horiei aurre egiteko bide bat teknologia adimendunena da; konkretuki, etxe adimendunena. Bizitza independentea bultzatzeko asmoz, eguneroko jarduerak egiteko behar duten laguntza emango diete etxe adimendunek han bizi diren pertsonei. Baina, horretarako,…

  • [:eu]Lurraren hasierako lurrazalaren arrastoak aurkitu dituzte Kanadan[:]

    [:eu]Lurraren hasierako lurrazalaren arrastoak aurkitu dituzte Kanadan[:]

    [:eu]Lau mila eta berrehun milioi urtetik gorako lurrazalaren osagaiak aurkitu dituzte Kanadan. Ikerketaren emaitzek iradokitzen dutenaren arabera, Lurraren lehen ehunka milioika urtetan sortutako lurrazalaren arrastoak lirateke.[:]

  • [:eu]DNA datuak gordetzeko aproposa dela frogatu dute, film bat DNA bihurtuta[:]

    [:eu]DNA datuak gordetzeko aproposa dela frogatu dute, film bat DNA bihurtuta[:]

    [:eu]Lumière anaien L’arrivée d’un train à La Ciotat filma (1895) DNA bihurtu dute Columbia Unibertsitateko bi zientzialarik. [:]

  • [:eu]Gaixotasun genetikoen korapiloa askatzen[:]

    [:eu]Gaixotasun genetikoen korapiloa askatzen[:]

    [:eu]Gaixotasun askoren oinarria, 14.000 ingururena, genomako akatsetan dago. Gaixotasun horiek bi talde handitan sailka daitezke: batetik, gene bakarrak eragiten duenean, gaixotasun monogeniko edo mendeldar deitzen zaienak ditugu; eta, bestetik, gene batek baino gehiagok parte hartzen dutenean, gaixotasun genetiko konplexu izenez ezagutzen direnak. Gaixotasunekin lotutako geneak zeintzuk diren aurkitzea da lehen pausoa; ezinbestekoa, haiei sendabidea aurkitzeko.…