Elhuyar

Elhuyar

[:es]COVID-19: arrisku txikia hondartza, igerileku eta ibaietan [:]

[:es]Oraindik ikerketa gutxi egin badira ere SARS-CoV-2 birusak ur-eremuetan duen transmisioari buruz, ingurune horietan aisialdiko jarduerak egiteak izan dezakeen arriskuaren berri emateko txosten bat plazaratu du Espainiako Ikerketa Kontseilu Nagusiak (CSIC), dauden ebidentzietan oinarrituta.[:]
Elhuyar

[:es]Io eta argiaren abiadura[:]

[:es]The Expanse zientzia-fikziozko telesailean, Marteren eta Lurraren indarrek talka egiten dutenean Jupiterren Io satelitearen gainean, minutu batzuk behar dituzte Lurrean, gertatzen ari dena jarraitu eta aginduak emateko. Argiak joan-etorria egiteko behar duen denbora dela eta, zaila da guda bera gidatzea. Bitxia bada ere, Io eta argiaren abiadura zuzenki loturik daude Zientziaren Historian.[:]
Elhuyar

[:es]Polimero birziklatu aurreratuen garapena: plastiko-hondakinei bizitza berri bat emanez[:]

[:es]Aurten, 100 urte bete dira Hermann Staudingerrek makromolekulen inguruko lehenengo lana argitaratu zuenetik, polimeroen zientziari hasiera eman zionetik. Egun, polimeroek (plastikoak barne) berebiziko garrantzia daukate, arlo ugaritan erabiltzen baitira; are gehiago, hainbat aurrerapen ez lirateke posible izango material horiek gabe. Hala ere, 100. urtemuga betetzen den honetan, erronka handi bati egin behar diote aurre polimeroek:…
Elhuyar

[:es]Zika birusa harreman sexualen bidez ere hedatzeko arrazoia argitu dute[:]

[:es]Zika birusak giza baginaren traktua estaltzen duten zelulak infektatzen dituela argitu dute, berriki, AEBko ikertzaileek. Zientzialariek bazekiten, 2015an Asiatik Amerikara hasitako zabalkunde epidemikoaren aurretik ere, Zika birusa, eltxoez gain, harreman sexualen bidez ere kutsatzen zela. Baina, orain arte, ez da jakin izan nola gertatzen zen transmisioa. Izan ere, ez da ohikoa Flabibirus familiako birusen artean…
Elhuyar

[:es]SARS-CoV-2 birusa detektatzeko tresna azkar bat, CRISPR-en oinarritua[:]

[:es]SARS-CoV-2 birusa detektatzeko CRISPR-en oinarritutako diagnostiko azkarreko tresna baten berri eman dute Nature Biotechnology aldizkarian. Diagnostiko-tresna horrek 45 minutu inguruan ematen du emaitza, RT-PCR proben antzeko zehaztasunarekin.[:]
Elhuyar

[:es]Gizakiok hitz egiteko behar ditugun bide neuronalak uste zena baino lehenago garatu zituzten primateek[:]

[:es]Gizakiek hitz egiteko gaitasuna gara zezaten, ezinbestekoa izan zen primateen garunean hainbat aldaketa gertatzea. Hain zuzen ere, entzumenaren eremua eta loburu frontala interkomunikatzen dituzten bide neuronalak sortzea. Orain arte uste zen duela 5 milioi urte sortu zela konexio hori, tximinoen eta gizakien arbaso komun batean, baina Nature Neuroscience aldizkarian argitaratutako ikerketa batek oso bestelako datuak…
Elhuyar

[:es]Zulo beltz baten zorrotada inoizko zehaztasun handienarekin behatu du EHT lankidetzak[:]

[:es]Duela urtebete, Event Horizon edo EHT (Event Horizon Telescope) lankidetzak zulo beltz baten lehen irudia erakutsi zuen. Orain, lankidetza horrek zulo beltz batek sortutako zorrotada inoizko zehaztasun handienaz erakutsi du. Astronomy and Astrophysics aldizkarian argitaratu dituzte emaitzak.[:]
Elhuyar

[:es]Neandertalek egindako soka-zati bat aurkitu dute Abri du Marasen[:]

[:es]Landare-jatorriko objekturik zaharrena da; 45.000 urte inguru ditu[:]
Elhuyar

[:es]Maskaren erabilera COVID-19aren aurrean[:]

[:es]Azalpen labur bat, eztabaida luze bati[:]