Berria

  • Astronomian ere, babiloniarrak lehenak

    Astronomian ere, babiloniarrak lehenak

    Babiloniako astronomoek uste zen baino hamalau mende lehenago erabili zituzten kalkulu geometrikoak Jupiter planetaren mugimendua igartzeko, ‘Science’-k argitaratu duenez

  • Kalkulu okerrak

    Kalkulu okerrak

    Bat baino gehiago zapuztuta geratu da jakin duenean gure gorputzean ez direla hainbeste bakterio bizi (ezta, Koldotxu, Eider?). Baina bai, hala da: zientzialariek ere noizbait egiten dituzte okerrak kalkuluetan, eta, antza denez, Thomas Luckey mikrobiologoa ez da salbuespena. Hari zor diogu zelulak baino 10 aldiz bakterio gehiago ditugun ustea.

  • Urteko lorpena, duda etikoen eragile

    Urteko lorpena, duda etikoen eragile

    Urtero bezala, lorpen zientifiko-teknologiko nagusien zerrenda egin dute zientzia-aldizkariek, eta gehienek gai bera aukeratu dute lehen tokirako: CRISPR teknika. Geneak eraldatzeko teknika horrek itxaropen handia piztu du, eta, aurreko urteetan ere aipatu izan duten arren, aurten iritsi da zerrendaburu izatera.

  • «Emakumeek beirazko sabaia dute gainean»

    «Emakumeek beirazko sabaia dute gainean»

    Emakumeek ardura postuetara heltzeko dituzten zailtasunak ikertu ditu estatistika erabiliz, baina, arazoaren deskripzioaz haratago, egoera horretatik ateratzeko proposamenak ere iradoki ditu adituak.

  • Eritasunak garaiz atzemateko bidean, garuneko atlas bat lagun

    Eritasunak garaiz atzemateko bidean, garuneko atlas bat lagun

    Biocruceseko ikertzaile talde batek egin du, jakintzaren hainbat alorretatik landuta. Asko dira nazioartean garuna ikertzeko proiektuak

  • Kultura neandertala ez da berez existitzen

    Kultura neandertala ez da berez existitzen

    Neandertalek 100.000 urte baino gehiago pasatu zituzten Bizkaian; kobazuloetan eta aire zabalean indusketa lan ugari egin dituzten arren, «aztarnategi asko daude oraindik topatzeko».

  • Genomaren zabor emankorra

    Genomaren zabor emankorra

    DNA «zaborraz» hitz egin izan da sarri, genomaren zati batek ezertarako ez zuela balio uste izan baita. Haatik, usteak erdia ustel; koloneko minbiziaren inguruko aurkikuntza bat horren isla da.

  • Uste ezkorra ezabatu nahian

    Uste ezkorra ezabatu nahian

    Uhin elektromagnetikoak kaltegarriak izan daitezkeela eta, kezka bada. Erik Agirre ingeniariak ikerketa bat egin du; lorturiko emaitzen arabera, uhinak ehunak berotzera irits daitezke soilik.

  • Klima aldaketa, norabide aldaketa

    Klima aldaketa, norabide aldaketa

    Munduak asko mugatu beharko du erregai fosilen erabilera, zientzialariek ohartarazi duten bi graduko tenperatura igoera ez gertatzeko. Petrolio erreserben herenek, gasekoen erdiek eta ikatzekoen ia guztiek lur azpian jarraitu beharko dute.