BEGIN:VCALENDAR
VERSION:2.0
PRODID:-//EHUko Kultura Zientifikoko Katedra - ECPv6.15.20//NONSGML v1.0//EN
CALSCALE:GREGORIAN
METHOD:PUBLISH
X-ORIGINAL-URL:https://katedra.eus
X-WR-CALDESC:Events for EHUko Kultura Zientifikoko Katedra
REFRESH-INTERVAL;VALUE=DURATION:PT1H
X-Robots-Tag:noindex
X-PUBLISHED-TTL:PT1H
BEGIN:VTIMEZONE
TZID:Europe/Madrid
BEGIN:DAYLIGHT
TZOFFSETFROM:+0100
TZOFFSETTO:+0200
TZNAME:CEST
DTSTART:20230326T010000
END:DAYLIGHT
BEGIN:STANDARD
TZOFFSETFROM:+0200
TZOFFSETTO:+0100
TZNAME:CET
DTSTART:20231029T010000
END:STANDARD
BEGIN:DAYLIGHT
TZOFFSETFROM:+0100
TZOFFSETTO:+0200
TZNAME:CEST
DTSTART:20240331T010000
END:DAYLIGHT
BEGIN:STANDARD
TZOFFSETFROM:+0200
TZOFFSETTO:+0100
TZNAME:CET
DTSTART:20241027T010000
END:STANDARD
BEGIN:DAYLIGHT
TZOFFSETFROM:+0100
TZOFFSETTO:+0200
TZNAME:CEST
DTSTART:20250330T010000
END:DAYLIGHT
BEGIN:STANDARD
TZOFFSETFROM:+0200
TZOFFSETTO:+0100
TZNAME:CET
DTSTART:20251026T010000
END:STANDARD
END:VTIMEZONE
BEGIN:VEVENT
DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20240402T000000
DTEND;TZID=Europe/Madrid:20240407T235959
DTSTAMP:20260525T203141
CREATED:20240402T060000Z
LAST-MODIFIED:20240327T133538Z
UID:211436-1712016000-1712534399@katedra.eus
SUMMARY:Surfa eta Zientzia erakusketa Mundakan ikusgai
DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua:  \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Eleanitza \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nEuskal Herriko Unibertsitateko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Euskal Herriko Surf Federazioak abian jarritako Surfa eta Zientzia erakusketa Mundakan ikusi ahal izango da apirilaren 7ra arte.  \n\n\n\n\n\n\n\nTalaren goikaldean ikusgai egongo diren irudietan surf oholen teknologia\, olatuak nola sortzen diren azaltzeko informazioa eta kirolaren praktikaren inguruko xehetasun zientifikoak azaltzen dira. Izan ere\, erakusketa surf egiteko oholak\, olatuak eta kirolaren teknika azaltzen dituzten hiru irudiz osatua dago. Horietako lehenean oholen teknologia eta historian zehar izan duten garapena deskribatzen da\, zurezkoetatik material berriekin egindakoetara emandako aldaketak modu bisualean erakutsiz. Bigarren irudian olatuen sorreran haizeak\, periodoak edota mareek daukaten eragina zehazten da eta surf egiteko olatu egokienak zeintzuk diren deskribatzen dira. Azkenik\, erakusketa osatzen duen hirugarren irudian\, surfa nola egiten den azaltzen da eta\, betiere ikuspegi zientifiko batetik\, olatua hartu eta horren gainean mugitzeko zehaztasunak ematen dira.
URL:https://katedra.eus/eu/agenda/surfa-eta-zientzia-erakusketa-mundakan-ikusgai/
LOCATION:Mundaka\, Mundaka\, 48360
CATEGORIES:portada
ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/3-Surfa-eta-zientzia.png
END:VEVENT
BEGIN:VEVENT
DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20240409T163000
DTEND;TZID=Europe/Madrid:20240412T193000
DTSTAMP:20260525T203141
CREATED:20240326T101301Z
LAST-MODIFIED:20240326T111818Z
UID:211414-1712680200-1712950200@katedra.eus
SUMMARY:Geologia olerkari\, miope eta despistatuentzat: lurpera bidaia
DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua:  \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Gaztelaniaz \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nGure planetaren gainazaleko paisaia ezagutzen dugu\, ozeanoaren hondoa ezagutzen saiatzen gara\, baita beste planeta batzuk ere\, baina ez dakigu Lurraren azalaren azpian zer dagoen. \n\n\n\n\n\n\n\n“Poeta\, miope eta despistatuentzako geologia: lurpera bidaia” jardunaldien edizio honek lurpean jarriko du arreta\, bertan bizitzeko zoru sendoa eskaintzen digun planetaren zati horretan\, non edertasuna\, lurpeko bizitza\, materialak\, ura edo energia bezalako ezinbesteko elementuak eta klima-aldaketaren erronka handiari aurre egiteko irtenbideak aurki daitezke. \n\n\n\n\n\n\n\nHainbat diziplina geologikoetatik zorupearen ikerketara egiten diren hurbilketak erakusteko asmoz\, ekitaldia asteartean\, hilak 9\, eta asteazkenean\, hilak 10\, izango da\, 16:30etik aurrera\, UPV/EHUren Bilboko Bizkaia Aretoa eraikineko Baroja Aretoan. Aurrez aurre zein streaming bidez jarraitu ahal izango da\, EiTBren Kosmos kanalaren bidez. \n\n\n\n\n\n\n\nEkimen hau Euskal Herriko Unibertsitateko (UPV/EHU) Zientzia eta Teknologia Fakultateko Hidro-Ingurumen Prozesuak (HGI) (IT: 1678/22) ikerketa-taldeak antolatu du\, eta honako hauen laguntza izan du: Bizkaiko Campuseko Errektoreordetza\, Euskal Kostaldeko Geoparkea\, Energiaren Euskal Erakundea (EEE)\, Euskal Herriko Meatzaritzaren Museoa (Gallarta)\, Ekoetxea Meatzaldea (Gallarta) eta UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedra. \n\n\n\n\n\n\n\nPrograma \n\n\n\n\n\n\n\nApirilak 9\, asteartea \n\n\n\n\n\n\n\n1.- “Gasen biltegiratze geologikoa (CO2 eta H2)\, trantsizio ekologikorako irtenbide bat?” \n\n\n\nCO2 eta H2 bezalako gasen biltegiratze geologiko sakona eskala handiko irtenbidea izan daiteke atmosferara gas kutsatzaileen emisioa murrizteko. Gaur egun\, industria askok CO2 sortzen dute beren ekoizpen-prozesuetan\, eta\, beraz\, atmosferara isurtzea saihestezina da\, eta hura murrizteko aukerarik bideragarrienetako bat da harrapatzea eta akuifero sakon gazietan injektatzea. Bestalde\, H2ren biltegiratze geologikoa energia-sistema kontrolatzeko eta\, horrela\, erregai fosilen beharra murrizteko aukera ematen duen energia biltegiratzeko alternatiba bat da. Bi kasuetan\, lurpearen miaketa\, karakterizazioa eta erabilera-urteetan izan dezakeen portaera funtsezkoa da biltegi geologikoak\, fidagarriak eta seguruak aurkitzeko. \n\n\n\n\n\n\n\nJosé Francisco Mediato Arribas Geologian doktorea da arro sedimentarioen analisian. Lehenengo urteetan Espainian eta Dominikar Errepublikan kartografia geologiko eta geotematikoko proiektuetan lan egin zuen. Azken 15 urteetan\, CO2 eta H2 biltegi geologikoak identifikatzeko eta karakterizatzeko estatuko eta nazioarteko 20 proiektu baino gehiagotan parte hartu du\, lurpeko azterlan estratigrafiko\, geofisiko eta petrofisikoetan oinarrituta. 2022tik\, Espainiako Geologia eta Meatzaritza Institutuko (IGME-CSIC) trantsizio ekologikorako Baliabide Geologikoen Departamentuko zuzendaria eta Geoenergia taldeko koordinatzailea da. \n\n\n\n\n\n\n\n2.- “Menos da una piedra: oinarririk gabeko esaera bakarra” \n\n\n\nHitzaldi honetan\, gizakiak mineralekiko eta arrokekiko duen mendekotasuna aztertuko da. Labur-labur azalduko da meatzaritzaren historia historiaurretik gaur egunera arte eta bereziki azpimarratuko da egungo egoera. Ildo horretan\, oso metal gutxi behar direla aztertuko da\, hala nola industriarentzat kritikoak diren lur arraroak edo litioa\, bereziki CO2rik gabeko eredu energetiko baterako trantsizioari ekiteko. Azkenik\, gure gizarteak meatze-jarduerarekiko duen jarrera eztabaidatuko da. \n\n\n\n\n\n\n\nEncarnación Roda Robles 1988an Geologian lizentziatu zen eta 1993an doktoratu zen Euskal Herriko Unibertsitatean (UPV/EHU). 35 urte daramatza harri pegmatitikoak ikasten\, batez ere litioan aberastutakoak eta Iberiar Erdialdeko (Espainia eta Portugal) eta beste herrialde batzuetako “elementu kritikoak”. 2012tik metal kritikoen mineralizazioak aztertzen dituen UPV/EHUko VARISBLIP Ikerketa Talde Finkatuaren arduraduna da. Gainera\, 2009tik MP2 (Mineralogy & Petrology of Pegmatites) ikerketa-taldeko kide da\, Maine Mineral & Gem Museum-en (AEB). Argitalpen zientifiko ugari ditu eta dozena bat ikerketa-proiektu gidatu ditu. \n\n\n\n\n\n\n\n3.- “Lurrazpian lurperatutako zuzenbidea: arauak aldatuko dira?” \n\n\n\nTradizionalki\, lurzoruaren xedeak proiektatzen diren dimentsio biko batean antolatu izan da lurraldea: mapa batek legezko plangintza jaso ohi du. Hala ere\, lurraldearen gure interesak eta erabilerak hiru dimentsiokoak dira\, aireko osagai batekin eta lurrazpirantz beste osagai batekin. Bigarren dimentsio horretan biltzen dira gizakiak hirietan\, baina baita hirietatik kanpo ere\, egiten dituen erabilera ugariak: meategiak\, zerbitzuak banatzeko hodiak\, komunikazio-tunelak\, akuiferoak edo kobazuloak bezalako natura-ingurune baliotsua. Baliabide horien gaineko jabetza-arauak\, haien lege-araubidea\, lurpeko erabilera horien edo okupazioaren artean sortzen diren gatazkak ezagunak dira? \n\n\n\n\n\n\n\nJavier Moreno García Zuzenbidean lizentziatua eta doktorea da Euskal Herriko Unibertsitatean (UPV/EHU)\, eta\, gaur egun\, Eusko Jaurlaritzaren Zerbitzu Juridiko Nagusiko letradu gisa dihardu. Doktorego-tesiaren ikerketa-lana lurpearen araubide juridikoan oinarritu zuen. Hogei bat artikulu juridiko argitaratu ditu eta hainbat libururen argitalpenean parte hartu du. Espeleologia praktikatzen du Gernikako ADES taldean eta diziplina horretan aktiboki parte hartu du ikerketa karstikoan. \n\n\n\n\n\n\n\nApirilak 10\, asteazkena \n\n\n\n\n\n\n\n4.- “Apirilean\, mila haitzulo. Geologia ezkutuaren mundu zoragarria “ \n\n\n\nKobazuloak benetako museo naturalak dira\, Lurraren eta gizateriaren iragana ulertzen laguntzen diguten ebidentzia geologiko eta arkeologiko garrantzitsuak kontserbatzen diren leku bakarrak. Haien forma eta sedimentuetan zehar egindako bidaia makroskopiko eta mikroskopiko baten bidez\, txostenak elementu geologiko berezi horiek\, horietan erregistratutako informazio zientifikoa eta kudeaketarako eta kontserbaziorako neurri espezifikoak hartzeko beharra pixka bat hobeto ezagutzeko aukera emango digu\, oso hauskorrak baitira. \n\n\n\n\n\n\n\nCristina Liñán Baena doktorea da Geologian (UGR) eta teknikari geologoa Nerjako (Malaga) Haitzulo Zerbitzuen Fundazio Publikoko Ikerketa Institutuan. Malagako Unibertsitateko Ekologia eta Geologia Saileko irakasle elkartua da. Bere jarduera zientifikoa barrunbeetako ingurumen-parametroen azterketan zentratzen da\, arreta berezia jarriz inpaktu antropikoari eta kudeaketa arrazionalerako eta lurpeko ingurunea babesteko metodologien garapenari. \n\n\n\n\n\n\n\n5.- “Lurpeko uren mundu inkontzientea” \n\n\n\nHitzaldian\, funtsezko galdera batetik abiatuta\, lurpeko urei buruzko hainbat alderdiri buruzko sarrera egingo da: zer da benetan akuifero bat? Gainera\, klima-aldaketak lurpeko uretan duen eragina azpimarratuko da\, bereziki mendi-eremuetako akuiferoetan. Horretarako\, estatuko parke nazional esanguratsuenetako batera joango gara. Hain zuzen ere\, Ordesako Parke Nazionalera eta Monte Perdidora. \n\n\n\n\n\n\n\nLuis Javier Lambán Jiménez Zaragozako IGME-CSICeko zientzialari titularra eta unitateko burua da. Geologia Zientzietan lizentziatua Zaragozako Unibertsitatean eta Hidrogeologian doktorea Kataluniako Unibertsitate Politeknikoan. Ikerketa-ildo nagusia birkarga naturala ebaluatzea eta akuiferoen funtzionamendu hidrogeologikoa ezagutzeko teknika hidrogeokimikoak eta isotopikoak aplikatzea da. Estatu mailako hainbat aditu-batzordetako kide da. GKEen Aaesor erakundeak garapenerako lankidetzako hainbat proiektutan parte hartu du Afrikan eta Hego Amerikan. Dibulgaziozko liburuen egilea ere izan da. Mendizale gisa definitzen da eta Ordesako Parke Nazionalaren eta Monte Perdidoren funtzionamendu hidrogeologikoa ezagutzen du 2007tik. \n\n\n\n\n\n\n\n6.- Mahai-ingurua. “Lurpea: Lurraren erdigunera bidaia” \n\n\n\nHitzaldi saioekin amaitzeko mahai-ingurua egingo da. Bertan\, ponentzietan garatutako alderdiak integratuko dira. Eztabaidan bi saioetako hilaren 11ko jardunaldiaren landa-irteerako hizlariek parte hartuko dute. Bertaratzen direnek galderak\, iritziak edo ekarpenak egin ahal izango dituzte Lurraren erdialderako bidaia honetan. \n\n\n\n\n\n\n\nApirilaren 12ko bisita gidatua \n\n\n\n\n\n\n\n7.-“Gallarta: burdinazko bihotza” \n\n\n\nEuskal Herriko Meatzaritzaren Museora bisita egingo da\, Energiaren Euskal Erakundeko (EEE) Geologia-Meatzaritza Baliabideen Saileko geologiako profesionalek gidatuta. Ikuspegi etnografikoa emango digute\, batez ere\, Bizkaiko meatzaldean burdina ustiatzeko jarduera biziak giza mailan zer eragin izan zuen ikusteko. Meatzaldeko Ekoetxea zentrora ere bisita egingo da. Bertan\, inguru horretako burdin mineralen jatorriarekin zerikusia duten alderdi geologikoak aurkeztuko dira. Badakizu zenbat burdin mineral ustiatzen ziren? Bisita honi esker\, gainera\, Gallartan dagoen Bodovalleko Mozketa hurbiletik ikusi ahal izango da eta bere ustiapen prozesua nola garatu zen ulertu ahal izango da. \n\n\n\n\n\n\n\nAlejandro Franco San Sebastián Zientzia Geologikoetan lizentziaduna da Euskal Herriko Unibertsitatean\, 30 urte baino gehiagoko esperientzia du EEEko Baliabide Geologikoen Arloan eta meatzaritzako eta kartografiako ikerketetan nabarmentzen da. Gaur egun\, arlo horretako arduraduna da. \n\n\n\n\n\n\n\nJesús María Esteban Arispe Geologia Zientzietan lizentziatua da Euskal Herriko Unibertsitatean. Hainbat alditan egin du lan EEEko Baliabide Geologikoen Arloan eta\, gaur egun\, bertan ari da teknikari. Besteak beste\, meatzaritzako informazioa (meatzaritza zaharra)\, kartografia geologikoa eta Euskalsis euskal sismologia sarearen mantentze-lanak lantzen ditu gaur egun.  \n\n\n\n\n\n\n\nAne Miren Epelde Beraza Hidrogeologian (Geologia Zientziak) doktorea da Euskal Herriko Unibertsitatean eta duela urte batzuetatik hona EEEko Baliabide Geologikoen Arloan ari da lanean\, hidrogeologia\, GIS eta zerbitzu kartografikoekin lotutako lanak egiten.
URL:https://katedra.eus/eu/agenda/geologia-olerkari-miope-eta-despistatuentzat-lurpera-bidaia/
LOCATION:Bizkaia Aretoa-EHU\, Abandoibarra Etorbidea\, 3\, Bilbo
CATEGORIES:portada
ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2024/03/GEOLOGIA-EUS.jpg
END:VEVENT
BEGIN:VEVENT
DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20240410T000000
DTEND;TZID=Europe/Madrid:20240426T235959
DTSTAMP:20260525T203141
CREATED:20240410T134754Z
LAST-MODIFIED:20240410T134755Z
UID:211499-1712707200-1714175999@katedra.eus
SUMMARY:Zientzia Kalean erakusketa Beasainen
DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua:  \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Eleanitza \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nJada Zientzia Kalean erakusketa bisitatu daiteke Beasainen. Esposizioa Erauskin plazan dago jarrita eta hamaika infografiek osatzen dute. \n\n\n\nHerri ezberdinetan egon den erakusketa ibiltaria osatzen duten irudietan egunero inguruan ditugun\, erabiltzen edo kontsumitzen ditugun produktuen azalpen zientifikoa eskaintzen da. Adibidez\, infografien bitartez mugikorren\, barra kodeen\, txertoen\, iturriko uraren eta sukaldeko plaken funtzionamendua azaltzen da. \n\n\n\nHorretaz gain\, jogurten\, garagardoaren\, zuhaitzen hostoen\, ogi barren edo fruituen konposizioaren inguruko azalpenak ere ezagutzeko aukera izango du bisitariak. \n\n\n\nErakusketara hurbiltzen direnek\, irudiak ikusteaz gain\, infografiak deskargatzeko aukera izango dute QR kode baten bitartez.Zientzia KaleanEuskal Herriko Unibertsitateko Kultura Zientifikoko Katedraren eta Nafarroako Unibertsitateko Zientzia Museoaren egitasmoa da. Azken hilabeteetan herri ezberdinetan jarri da erakusketa eta\, oraingoan\, Katedraren eta Lemniskata Goierriko Zientzia Sare Herrikoiaren eskutik heldu da Beasainera.
URL:https://katedra.eus/eu/agenda/zientzia-kalean-erakusketa-beasainen/
LOCATION:Beasain\, Erauskin plaza\, 20200
CATEGORIES:portada
ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/Zientzia-kalean-portada.jpg
END:VEVENT
BEGIN:VEVENT
DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20240416T183000
DTEND;TZID=Europe/Madrid:20240416T200000
DTSTAMP:20260525T203141
CREATED:20240409T115316Z
LAST-MODIFIED:20240409T121154Z
UID:211469-1713292200-1713297600@katedra.eus
SUMMARY:"Euskal Herriko neandertalak" hitzaldi-solasaldia Agora\, Ezagutzaren Plazan
DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua:  \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Euskara \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nIragana ezagutu eta ulertzeko bide bat indusketetan aurkitutako fosilen eta aztarnen azterketa da. Horrek ahalbidetzen digu orain dela milaka urte bizitza nolakoa zen ulertzea. Izan ere\, azken urteetan egindako bilduma arkeo-paleontologikoen berrikuspenak Europako neandertalen portaera ulertzeko giltza izan dira. \n\n\n\n\n\n\n\nHau da\, aztarnategi eta teknika berriek duela 430.000 urte agertu eta orain dela 40.0000 desagertu zen giza-espezie ospetsuenaren inguruko informazio berri baliotsua eskaintzen dute. \n\n\n\n\n\n\n\nGure ingurua ez da salbuespena eta\, esaterako\, 1967an Dimako Axlor aztarnategian aurkitutako hiru giza fosilen azterketak datu interesgarriak azaleratu ditu. Adibidez\, egindako ikerketek erakutsi dute neandertalek ez zutela elikatzeko bakarrik ehizatzen. Beste baliabide batzuk lortzeko bidea ere bazen ehiza eta neandertalen eta ingurunearen erlazioa pentsa daitekeena baino konplexuagoa zela ondorioztatu daiteke. Horren inguruan hitz egingo du gaian aditua den Asier Gomez Olivencia “Euskal Herriko neandertalak” hitzaldian. \n\n\n\n\n\n\n\nGomez Olivencia Giza Eboluzioan espezializatutako doktorea eta UPV/EHUko Ramon y Cajal ikertzaileak da eta hitzaldia Agora\, Ezagutzaren Plaza ekimenaren barnean eskainiko du. \n\n\n\n\n\n\n\nIurretako liburutegiak eta Euskal Herriko Unibertsitateko Kultura Zientifikoko Katedrak elkarlanean antolatutako hitzaldi-solasaldia apirilaren 16an\, asteartean 18:30ean\, izango da Iurretako liburutegian. Sarrera librea da\, baina aurretiaz izena eman behar da biblioteka@iurreta.eus helbidera idatziz edo 946812726 telefono zenbakira deituz. \n\n\n\n\n\n\n\nHizlaria  \n\n\n\nAsier Gomez Olivencia Giza Eboluzioan espezializatutako doktorea eta paleontologoa da. Ikerketa eta argitalpen esperientzia zabala du\, 90 artikulu zientifiko baino gehiagorekin. Atapuercako Ikerketa Taldean egin zuen tesia\, Cambridgeko Unibertsitatean eta Parisko Musée de l ‘Homme-n lan egin du eta 2014an Euskal Herriko Unibertsitatean sartu zen\, lehenik Ikerbasque ikertzaile gisa eta gero Ramón y Cajal ikertzaile bezala. Atapuercan indusketak egiteaz gain\, Euskadiko hainbat aztarnategitako lanak zuzentzen ditu.
URL:https://katedra.eus/eu/agenda/euskal-herriko-neandertalak-hitzaldi-solasaldia-agora-ezagutzaren-plazan/
LOCATION:Iurretako Herri Biblioteka\, Bidebarrieta 4\, Iurreta\, 48215
CATEGORIES:portada
ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2024/04/Agora-Neandertalak-1.jpg
END:VEVENT
BEGIN:VEVENT
DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20240419T190000
DTEND;TZID=Europe/Madrid:20240419T203000
DTSTAMP:20260525T203141
CREATED:20240315T230000Z
LAST-MODIFIED:20240326T094155Z
UID:211363-1713553200-1713558600@katedra.eus
SUMMARY:Bertsolaritzak eta zientziak bat egingo dute Lazkaon
DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua:  \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Euskara \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nBeste behin ere zientzia eta bertsolaritza batuko dira “Jakinduriek mundue erreko dau” lelopean. Izan ere\, gai zientifikoak eta bertsoak batzen dituen Bertsozientzia ekimena bueltan da eta\, oraingoan\, Lazkaon egingo da. \n\n\n\nKike Amonarrizek gidatuko du Euskal Herriko Unibertsitateko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Lemniskata Goierriko Zientzia Sare Herrikoiak antolatutako “Bertsozientzia: Jakinduriek mundue erreko dau” saioa. \n\n\n\n\n\n\n\nBertsolaritza eta zientziaren dibulgazioa batzen dituen ekimen honetan Amaia Agirre eta Nerea Ibarzabal bertsolariek hiru zientzialarik\, haien hitzaldi laburren bitartez\, landutako gaien inguruan abestuko dute. Horrela\, bertsogai bihurtuko da Arturo Elosegi UPV/EHUko Ekologia irakaslearen “Euskal erri(o)aren bilakaera. Iraganaren arrastoak etorkizuneko erronkak” hitzaldia. Alegia\, Euskal Herriko ibaiak nola berreskuratu diren abiapuntu hartuta bertsotan arituko dira Agirre eta Ibarzabal.  \n\n\n\n\n\n\n\nGauza bera gertatuko da Itxaro Perez UPV/EHUko Erizaintza Graduko irakaslearen hitzaldiarekin. Perez “Zahartzaroan kirola ere ez dago soberan” berbaldian bizi aktiboari eusteko garrantziaz hitz egingo du. Azkenik\, Josu Lopez-Gazpio zientzia-dibulgatzaileak jaioberrien eraketa-prozesuarekin lotutako teoria batean sakonduko du. Alegia\, “Zikoinaren Teoria: ezkutatu diguten egia” izango da bere mintzagaia. Bertsozientziaren saio berria apirilaren 19an izango da\, 19:00etan\, Lazkaoko Areria Aretoan. Sarrera librea izango da edukiera bete arte.
URL:https://katedra.eus/eu/agenda/bertsolaritzak-eta-zientziak-bat-egingo-dute-lazkaon/
LOCATION:Areria Aretoa\, San Jose Obrero\, 29B\, Lazkao\, 20210
CATEGORIES:portada
ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2024/03/BERTSOZIENTZIA-2.jpg
END:VEVENT
BEGIN:VEVENT
DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20240425T160000
DTEND;TZID=Europe/Madrid:20240426T140000
DTSTAMP:20260525T203141
CREATED:20240321T144418Z
LAST-MODIFIED:20240423T120819Z
UID:211390-1714060800-1714140000@katedra.eus
SUMMARY:Neurozientziatik abiatuta\, gizakiaren eboluzioa izango da mintzagai Eboluzioa eta neurozientziari buruzko VI. jardunaldian
DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua:  \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Eleanitza \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nHaurdunaldian eta amatasunean burmuinean ematen diren aldaketak\, estresa bizirauteko estrategia bat izatetik gure osasunari kalte egin diezaiokeen elementua nola bilakatu den edota suizidioak gure espeziearen garapen ebolutiboan zer nolako garrantzia izan duen izango dira\, besta hainbat gaiez gain\, Eboluzioa eta Neurozientziari buruzko VI. jardunaldi nazionalean mintzagai. \n\n\n\n\n\n\n\nIzan ere\, eboluzioaren eta neurozientziaren inguruan hausnartzeko helburuarekin\, hainbat aditu bilduko dira UPV/EHUko Bizkaia Aretoan Eva Garnica eta Pablo Malo Bizkaiko Osasun Mentaleko Sarearen kideek gidatutako eta erakunde horrek\, Euskal Herriko Unibertsitateko Kultura Zientifikoko Katedrarekin batera\, apirilaren 25 eta 26an antolatutako ekitaldian. \n\n\n\n\n\n\n\nEkimena\, lehen aldiz\, 2017. urtean antolatu zen eta\, ordutik\, psikiatria\, psikologia\, biologia eta hainbat jakintza-arloko adituentzat ezinbesteko topagunea bihurtu da. Horretaz gain\, giza portaera ikuspegi eboluzionista batetik aztertzeaz gain\, publiko orokorrari zuzendutako dibulgazio tresna ere bada. \n\n\n\n\n\n\n\nIzen ematea  \n\n\n\nSarrera doakoa izango da\, baina hitzaldiak bertatik bertara jarraitu nahi badira izena eman behar da. Inskripzioa egiteko epea martxoaren 25ean zabalduko da eta kzk.ehu@gmail.com helbidera mezua bidali behar da izen-abizenak eta lantokia zehaztuz. Horretaz gain\, jardunaldia streamingez jarraitzeko aukera ere egongo da EITBren Kosmos kanalaren bitartez. \n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\nOSTEGUNA 25 \n\n\n\n\n\n\n\nJARDUNALDIAREN IREKIERA \n\n\n\n\n\n\n\n16:00-16:30: Eva Garnica eta Juan Ignacio Pérez Iglesias \n\n\n\n\n\n\n\n1. MAHAIA: Deserosotasuna behar dugu? \n\n\n\n\n\n\n\n16:30-17:00: Antonio Rodriguez Hidalgo: “Hezurrak\, dieta eta soziabilitatea: ehizaren rola giza eboluzioan”. \n\n\n\nGiza leinuaren funtsezko aldaketetako bat dietan haragia eta koipea sartzea izan da. Gure eboluzio-lerroko primateek jauzi hori nola eta noiz egin zuten argitzea zaila bada ere\, historiaurreko arkeologiak erakusten digu ehiza jarduera erregularra izan zela animalia-jatorriko elikagaiak eskuratzeko modu nagusia duela 2 milioi urtetik hona. Ohiko harraparitzaren bidez bakarrik posible den haragi askoko dieta bat lagungarria izan zen gure garunaren hazkunderako\, gure hortzeriaren murrizketarako\, gure jarrera tentearen garapenerako eta zangoen luzapen eta aldakaren posiziorako\, distantzia luzeak egiteko gai zen lokomozio batean. Garapen teknologikoan ere eragina izan zuen\, haragia prozesatzeko beharraren ondorioz sortu baitziren tresnak. Baina\, batez ere\, ehizak eragina izan zuen gure portaera sozialean\, lehenengo ehiza kooperatiboa izan zelako eta ehizakiak taldeko kide guztien artean banatu behar zirelako. \n\n\n\n\n\n\n\nHorrek berebiziko garrantzia du\, ehiza eta soziabilitatea gizakiaren eboluzio-prozesu guztia piztu eta bizkortzen duen zirkulu bertutetsu baten parte baitira. Ehizak egin gintuen edo\, behintzat\, modu erabakigarrian lagundu zuen gure eboluzioan. \n\n\n\n\n\n\n\nHizlaria: Rodriguez Hidalgo Kuaternarioko Historiaurrean eta Arkeologian doktorea da Tarragonako Rovira i Virgili  Unibertsitatean Historia Naturalaren Museo Nazionalean (Paris). Gaur egun Ramón y Cajal ikertzailea da Ikerketa Zientifikoen Kontseilu Gorenean (Meridako Arkeologia Institutua\, IAM-CSIC). Atapuercako Ikerketa Taldeko kidea da 2003tik\, eta historiaurreko aztarnategietan lan egin du Tanzanian (Oldupaiko eztarria)\, Marokon (Ain Bni Mathar-Guefäiteko arroa)\, Georgian (Dmanisi)\, Estatu Batuetan (Folsom) eta Europako hainbat herrialdetan (Frantzia\, Erresuma Batua\, Polonia eta Espainia). Bere ikerketa historiaurreko gizakien biziraupen-estrategien bilakaeran zentratzen da\, arreta berezia jarriz ehizak eboluzioan duen garrantzian. Irakaslea eta ikertzailea izan da Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean\, Institut català de Paleoecología Humana i Evolució Social (IPHES-CERCA) erakundean eta Sevillako Unibertsitatean. Early Prehistory and Quaternary Ecology ikerketa-saria\, Tübingeneko Unibertsitatearena\, eta European Society for the study of Human Evolution (ESHE) eta International Council of Zooarchaeology (ICAZ) erakundeetako kidea da. \n\n\n\n\n\n\n\n17:00-17: 30: Gemma Safont Lacal: “Estresari erantzuna ikuspegi ebolutibotik”. \n\n\n\n\n\n\n\nEstresa egokitzeko mekanismo bat izan da gure eboluzio osoan\, mehatxatzen gaituen estimulua konpondu eta oreka edo homeostasi egoerara itzultzeko. Bizirik irauteko gure erantzun ebolutiboa da eta elkarren osagarri diren bi ardatz nagusik osatzen dute. Alde batetik\, nerbio-sistema autonomoa aktibazio sinpatikoarekin eta katelominen askapenarekin eta\, bestetik\, ardatz hipotalamo-hipofisiko-adrenala kortisol-askapenarekin. Gaur egun\, kronifikatzen diren faktore estresagarrien metaketarekin\, bizirik irautea ahalbidetu digun erantzun horrek gure aurka egin dezake eta eragin negatiboa gure osasunean. Egungo bizi-testuinguruan estres kronikoak alterazio metabolikoak\, kardiobaskularrak\, immunologikoak\, neurologikoak edo digestiboak eragin ditzake. Bizimoduaren medikuntzan oinarritutako esku-hartzeak egitea funtsezkoa da disfuntzio horien inpaktua murrizteko. \n\n\n\n\n\n\n\nHizlaria: Safont Lacal Medikuntzan lizentziatua da Bartzelonako Unibertsitatean eta Psikiatriako espezialista. Mediku laguntzailea da Univeristari Mútua Terrassa Ospitaleko Psikiatria Zerbitzuan eta medikua Bartzelonako ISIC Zentro Medikoan Psikiatria Integratiboan eta Osasun Mentalean. Medikuntza eta Osasun Zientzien Fakultateko Psikiatriako irakasle elkartua Bartzelonako Unibertsitatean\, bertako Psikoneuroinmunologia Klinikoko Masterreko irakaslea da. Carlos III.a Osasun Institutuko Osasun Mentaleko Sareko Ikerketa Biomedikoko Zentroari atxikitako ikertzailea (CIBERSAM G04). Hori guztia\, asistentzia-jarduera irakaskuntza- eta ikerketa-jarduerarekin uztartzen du. Espezialitateko nazioarteko aldizkarietako liburuen\, liburu-kapituluen eta artikuluen egilea da eta hainbat kongresu eta jardunalditan parte hartu du hizlari gisa. Psikiatria integratzailea\, pertsonalizatua eta zehaztasunezkoa sustatzen du eta osasun mentala sustatzen du bizi-ohitura osasungarrien bidez\, ikuspegi ebolutibo batetik. \n\n\n\n\n\n\n\n17:30-18:00: Antonio Valenzuela Canovaca: “Hormesis: jatorrira bueltatzea aurrera egiteko”. \n\n\n\n\n\n\n\nE.O. Wilsonentzat gizartearen benetako arazoa da Paleolitoko emozioak\, Erdi Aroko erakundeak eta jainko baten teknologia ditugula da. Eta hori oso arriskutsua da. Gure genetika ehiztari-biltzailearena da eta bere horretan jarduten du arrotza\, hezigaitza eta aurkari zaion mundu batean . Gure garuna gehien estresatzen duena kontrol galeraren sentsazioa da eta hori da\, hain zuzen ere\, gaur egungo testuinguru soziopolitikoan\, ekonomikoan eta ekologikoan egunero hautematen duguna. Bestela esanda\, bizitza modernoak gaixotu egiten gaitu eta horregatik gure borondatez Paleolitoko estresatzaileen dosi terapeutikoen eraginpean jartzeak (hala nola hotzaren\, gosearen edo beroaren dosi terapeutikoen eraginpean) gure genetikarekin adiskidetzen gaitu\, gure burmuina baretuz. Horregatik\, jatorrira itzulita bakarrik egin dezakegu aurrera. \n\n\n\n\n\n\n\nHizlaria: Valenzuela Canovacak fisioterapia ikasi eta Psikoneuroinmunologia Klinikoko masterra egin zuen. Bizitzari flâneur jarrerarekin aurre egiten dion pertsona bat da\, amorru bitxia duena\, polimata izateko hautagaia. Irakurtzea\, txakurrekin naturan paseatzea\, korrika egitea\, kafe ona eta elkarrizketa interesgarriak atsegin ditu. Liburuak ere idazten ditu eta hitz egiten du uzten dioten tokian\, bere pasioa partekatzeko\, gure izaerarekin bat etorriz bizitzen laguntzeko\, kontzeptu konplexuak istorio liluragarri bihurtzeko lan eginez. \n\n\n\n\n\n\n\n18:00-18: 30: GALDERAK \n\n\n\n\n\n\n\n18:30-18: 45: ATSEDENALDIA \n\n\n\n\n\n\n\nIREKIERA-HITZALDIA \n\n\n\n\n\n\n\n18:45-19: 30: Juan Ignacio Pérez Iglesias eta Eva Caballeroren arteko “Giza garuna eta bere eboluzioa” elkarrizketa. \n\n\n\n\n\n\n\nEva Caballerok eta Juan Ignacio Pérezek giza espeziearen entzefalo-garapen handia eragin zituzten faktoreei eta hori bultzatu zuen presio selektiboari buruz hitz egingo dute. Hori guztia\, hominoen leinua espazio gero eta irekiagoetako bizitzara egokitzen ari zen testuinguruan. \n\n\n\n\n\n\n\nParte-hartzaileak: Eva Caballero Domínguez Radio Euskadi – EITB Mediako kazetaria da. 2010etik zientzia eta historia zabaltzeko “La mecánica del caracol” programa zuzentzen du. \n\n\n\nJuan Ignacio Pérez Iglesias Fisiologiako katedraduna da UPV/EHUn\, Kultura Zientifikoko Katedraren zuzendaria eta Jakiunde Euskal Herriko Zientzia\, Arte eta Letren Akademiako presidentea\, eta DIPCko kidea. “Animales ejemplares”\, “Los males de la ciencia” (Joaquín Sevillarekin) eta “Primates al este del Edén” lanen egilea da. \n\n\n\n\n\n\n\n19:30-20: 00: GALDERAK \n\n\n\nOSTIRALA 26 \n\n\n\n\n\n\n\n2. MAHAIA: Nola bizi gara? \n\n\n\n\n\n\n\n9:00-9:30: Jose Miguel Martinez Gazquez: “Indarkeriaren histori(aurre) bat”. \n\n\n\n\n\n\n\nBadirudi indarkeria gure espeziean presente egon den ezaugarria dela bere existentziaren hasieratik Aro Garaikideraino. Beste primate eta espezie batzuekin alderatuta egindako azterlanaren bidez\, antzeko ezaugarriak ikus ditzakegu\, baina baita ezaugarri hori partekatua edo eratorria den zalantza eragiten dizkiguten desberdintasunak ere. Homo sapiens-en bilakaera kultural eta sozialarekin\, giza autoetxekotze prozesuarekin eta bere jatorriarekin duen erlazioak estatus berezi bat ematen dio. Estatus hori animalien munduko jokabide agonistikoen barruan duen kontzeptualizaziotik espezie gisa ezaugarritzen gaituen indarkeria instrumentaleraino aztertuko da. \n\n\n\n\n\n\n\nHizlaria: Martinez Gazquez Psikologian lizentziatua eta doktoratu aurreko ikertzailea da Gironako Unibertsitateko Comparative Mindseko Research Group-en. Neuropsikologo gisa jardun du duela hamarkada bat baino gehiagotik eta primatologo gisa trebatu ondoren\, hizkuntzaren keinu-jatorriak ikertzen dihardu\, Iberiar Penintsulako paleoprimatologiarekin lotutako beste ikerketa-ildo batzuez gain. Urteak daramatza dergolem blog-etik primateetan izandako bilakaerari buruz dibulgatzen. \n\n\n\n\n\n\n\n9:30-10:00: Roberto Saez: “Zainketen protagonismoa giza eboluzioan”. \n\n\n\n\n\n\n\nNoiz hasten gara gizakion artean zaintzen? Nola kokatzen da portaera hori gure bilakaeran? Zainketen jatorriak lotura estua du gizakientzat nabarmentzat jotzen ditugun portaeren garapenarekin: bereziki\, onura handiago baten alde lankidetzan aritzeko dugun prestasunarekin eta gizartea antolatzeko ditugun gaitasunekin. Ezaugarri hori noiz eta zergatik sortu zen aztertzea erronka zirraragarria da eta horren azterketak zientzian eta egungo gizartean izan behar duen eta sortzen duen eraginari buruz gogoeta eginarazi behar digu. \n\n\n\nHizlaria: Roberto Saez Antropologian doktorea\, Industria Ingeniaritzako Masterra eta dibulgatzaile zientifikoa\, Giza Eboluzioan eta Zaintzaren Bioarkeologian aditua da. Zaintzaren Bioarkeologiari buruzko ikerketa-taldearen sortzailea gaztelaniaz. NutcrackerMan.com blogaren egilea (berrikuntza\, zientzia eta teknologiako blog onena 2019ko 20Blogs sarietan\, gaur egun Sortzaileen Sariak). «Evolución humana: Prehistoria y origen de la compasión» liburuaren egilea da eta historiaurreari buruzko liburuetan\, zientzia-artikuluetan eta dibulgazio-aldizkarietan hainbat ekarpen egin ditu. Dozenaka hitzaldi eta prestakuntza-tailer eman ditu hainbat erakunde publiko eta pribatutan eta irrati\, podcast\, telebista eta online ikastaroetan parte hartu du. \n\n\n\n\n\n\n\n10:00-10: 30: Josefa Ros Velasco: “Eliteen inbertsioa historiaurrean” \n\n\n\n\n\n\n\nRos Velasco doktoreak Hans Blumenberg (1920-1996) filosofo alemaniarrak landutako hipotesi antropologiko-filosofikoaren gakoak azalduko ditu. Hipotesi horren arabera\, Homo sapiensen arbasoen asperduraren esperientziak eliteen inbertsioa eragin zuen. Ordura arte\, eliteak indartsuenaren lehentasunean oinarritzen ziren termino fisikoetan. Hori aldatuko zen hautespen sexualaren prozesuan “kultuenei” lekua egiteko. \n\n\n\nHizlaria: Josefa Ros Velasco Filosofian doktorea eta Marie Curie doktoratu ondoko ikertzailea da Madrilgo Complutense Unibertsitatean\, non “Pre-bored. Well-being and prevention of boredom in Spanish nursing homes “\, Europar Batasunaren Horizonte 2020 programak finantzatutako programaren ardura du. Aurretik\, Harvardeko Unibertsitateko Gazte Bikainen programako doktoratu ondoko ikertzailea izan zen. Diziplina anitzeko ikuspegitik\, Asperdura Ikasketetan aditua da. International Society of Boredom Studies-en sortzaile eta presidentea eta Journal of Boredom Studies-en zuzendaria ere bada. La enfermedad del aburrimiento (Alianza Editorial\, 2022) liburuaren egilea da. Bere lorpen akademikoengatik MICINNeko Ikerketa Sari Nazionala eta Harvardeko Unibertsitateko Lincoln Book Prize for Excellence in Teaching and Service sariak jaso ditu\, besteak beste. \n\n\n\n\n\n\n\n10:30-11: 00: GALDERAK \n\n\n\n\n\n\n\n11:00-11: 30: ATSEDENALDIA \n\n\n\n\n\n\n\n3. MAHAIA: Garuna\, amatasuna eta hazkuntza \n\n\n\n\n\n\n\n11:30-12:00: Susana Carmona Cabañete: “Aldaketa zerebralak haurdunaldian eta amatasunean zehar” \n\n\n\n\n\n\n\nHaurdunaldia gizaki baten prozesu fisiologiko muturrekoenetako bat da. Carmona Cabañeteren lantaldeak egindako ikerketak gizakiak ez diren animaliekin egindako azterlanetatik lortutako datuak babesten ditu eta erditze inguruko aldia nabarmentzen da helduen bizitzan plastikotasun handieneko uneetako bat dela. Haurdunaldiak\, haurrarekiko lotura erraztuz\, amaren burmuinean aldaketak nola eragiten dituen erakusten duten ikerketak aztertuko du hitzaldian. Ikusiko dugu aldaketa horiek nerabezaroan gertatzen direnen antzekoak direla eta badirudi urteetan irauten dutela\, ziurrenik bizitza osorako. Hormonak\, burmuina eta ama-jokabidea elkartzen dituen literatura zientifikoa berrikusiko da. \n\n\n\n\n\n\n\nHizlaria: Carmona Cabañete Neurozientziako doktorea\, Gregorio Marañon Ospitaleko Osasun Ikerketako Institutuko Miguel Servet II ikertzailea eta Ciber ospitaleko G-07 taldeko ko-ikertzailea da. Horretaz gain\, Neuromaternal ikerketa-taldea zuzentzen du. Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan\, Columbia Universityn (New York\, Estatu Batuak) eta Harvard Universityn (Massachusetts\, Estatu Batuak) ikasi du. Bere azterketa-ildo nagusia haurdunaldiarekin eta amatasunarekin batera gertatzen diren garun-aldaketak ezaugarritzea da. Nazioko eta nazioarteko hainbat proiekturen buru izan da eta berrogeita hamar argitalpen zientifiko baino gehiago egin ditu eragin handiko aldizkarietan\, Nature Reviews Neuroscience eta Nature Neuroscience barne. \n\n\n\n\n\n\n\n12:00-12:30: Rebeca García González: “Garunaren eta hazkuntzaren eboluzioak zerikusirik al dute?” \n\n\n\n\n\n\n\nGure espeziean (Homo Sapiens) nabarmentzen diren ezaugarrien artean gure lokomozio-modua (hankabiko primate bakarrak gara)\, erreminten fabrikazioa eta erabilera edo hizkuntza daude. Hala ere\, badira beste ezaugarri batzuk\, begi hutsez hain deigarriak ez direnak eta gure espezieko bakarrak direnak\, hala nola gure bizi-zikloarekin eta\, bereziki\, gure hazteko eta garatzeko moduarekin zerikusia dutenak. Gaur egungo gizakiok gure jaioberriek amaren gorputz-tamainari dagokion gorputz-tamaina handia izatearekin lotuta dauden eta gantz proportzio handiena duten haurdunaldi luzeak izaten ditugu. Hala eta guztiz ere\, garunaren garapenari eta heltze eskeletikoari dagokienez\, Primaterik erakargarrienak gara: oso babesgabe jaiotzen gara. Horrek berekin dakar beste edozein Primatek baino denbora gehiago behar izatea hazteko eta sexu-heldutasuna oso berandu lortzea. Beraz\, gure lehen ugalketa oso berantiarra da. Hala ere\, oso espezie emankorra gara. Emakumeak dira ondorengo gehien izan ditzakegun Primate emeak (4-6 kume baldintza naturaletan). Emankortasun handiago hori ez da gure bizitzarik luzeenaren emaitza. Denbora gehiago bizi arren\, emakumeok ez dute haien ugalkortasuna luzaroago mantentzen. Izan ere\, emeak dira menopausia duten bakarrak. Gure bizi-zikloaren ezaugarri horiek guztiz lotuta daude gure garunaren tamainarekin. Hitzaldi honetan ikusiko dugu giza eboluzioan zehar gure bizi-zikloaren ezaugarri esklusiboak hartzeak zerikusi handia duela garunaren tamainaren bilakaerarekin. \n\n\n\n\n\n\n\nHizlaria: Rebeca García González Burgosko Unibertsitateko irakasle titularra da. Homo generoko hazkunde- eta garapen-patroiaren bilakaerari buruzkoa du ikerketa-ildo nagusia. Horretarako\, Atapuerca mendilerroko aztarnategietan berreskuratutako hondakin fosilak aztertzen ditu. \n\n\n\n\n\n\n\n12:30-13: 00: GALDERAK \n\n\n\n\n\n\n\nAMAIERAKO HITZALDIA \n\n\n\n\n\n\n\n13:00-14: 00: CLIDFFORD A. SOPER “Suizidioak saihesteko makina?” (“The Suicide-Avoidance Machine?”). \n\n\n\nNola eboluzionatu zuen suizidioak gure espeziean? Nola eragiten du iragan horrek garapena suizidioaren egungo aurkezpenean? Zein dira suizidioa prebenitzeko inplikazioak ingurune klinikoetan eta osasun publikoko inguruneetan? Biologia ebolutiboaren printzipio unibertsalek ezohiko fenomeno horri buruzko informazio baliagarria eskaintzen dute\, eta intuizioaren aurkako ondorio garrantzitsu batzuk adierazten dituzte. Suizidioa ez da psikopatologia hutsa askoren artean. Suizidioak\, gure espeziearen habitat ebolutiboan betiereko arrisku hilgarria denak\, giza kognizioa eta portaera molda zitzakeen. Suizidioa saihesteko makina eboluzionatutzat har dezakegu geure burua. \n\n\n\n\n\n\n\nHizlaria: C.A. Soper psikologo eboluzionista da eta suizidioaren jatorriari buruzko teoriaren buru da ikuspegi eboluzionista batetik. Doktoretza egin zuen “Suizidioaren puzzle eboluzionistaren ebazpenerantz” izeneko tesiarekin\, “Suizidioaren eboluzioa” (Springer) liburuaren egilea da\, eta gaiari buruzko lan asko argitaratu ditu. Psikiatriako ikertzaileekin egindako kolaborazioek suizidioari buruzko kapitulu berri bat dakarte “Royal College of Psychiatrist” ek argitaratutako Psikiatria Eboluzionistari buruzko liburu batean. \n\n\n\n\n\n\n\nJARDUNALDIAREN ITXIERA: Eva Garnica eta Pablo Malo
URL:https://katedra.eus/eu/agenda/neurozientziatik-abiatuta-gizakiaren-eboluzioa-izango-da-mintzagai-eboluzioa-eta-neurozientziari-buruzko-vi-jardunaldian/
LOCATION:Bizkaia Aretoa-EHU\, Abandoibarra Etorbidea\, 3\, Bilbo
CATEGORIES:portada
ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2024/03/Evolucion-y-neurociencia-2024-programa-cas-04-scaled.jpg
END:VEVENT
BEGIN:VEVENT
DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20240426T000000
DTEND;TZID=Europe/Madrid:20240507T235959
DTSTAMP:20260525T203141
CREATED:20240429T084454Z
LAST-MODIFIED:20240429T084455Z
UID:211609-1714089600-1715126399@katedra.eus
SUMMARY:Zientzia Kalean erakusketa ikusgai dago maiatzaren zazpira arte Ordizian
DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua:  \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Eleanitza \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nZientzia Kalean erakusketa Ordizian bisitatu daiteke maiatzaren zazpira arte. Esposizioa hamaika infografiek osatzen dute eta Nikolas Lekuona plazan dago. \n\n\n\n\n\n\n\nHerri ezberdinetan egon den erakusketa ibiltaria osatzen duten irudietan egunero inguruan ditugun\, erabiltzen edo kontsumitzen ditugun produktuen azalpen zientifikoa eskaintzen da. Adibidez\, infografien bitartez mugikorren\, barra kodeen\, txertoen\, iturriko uraren eta sukaldeko plaken funtzionamendua azaltzen da. Horretaz gain\, jogurten\, garagardoaren\, zuhaitzen hostoen\, ogi barren edo fruituen konposizioaren inguruko azalpenak ere ezagutzeko aukera izango du bisitariak. \n\n\n\n\n\n\n\nErakusketara hurbiltzen direnek\, irudiak ikusteaz gain\, infografiak deskargatzeko aukera izango dute QR kode baten bitartez. Zientzia Kalean Euskal Herriko Unibertsitateko Kultura Zientifikoko Katedraren eta Nafarroako Unibertsitateko Zientzia Museoaren egitasmoa da. Azken hilabeteetan herri ezberdinetan jarri da erakusketa eta\, oraingoan\, Katedraren eta Lemniskata Goierriko Zientzia Sare Herrikoiaren eskutik heldu da Ordiziara.
URL:https://katedra.eus/eu/agenda/zientzia-kalean-erakusketa-ikusgai-dago-maiatzaren-zazpira-arte-ordizian/
LOCATION:Nikolas Lekuona plaza\, Nikolas Lekuona plaza\, Ordizia\, 20240
CATEGORIES:portada
ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/Zientzia-kalean-portada.jpg
END:VEVENT
END:VCALENDAR