BEGIN:VCALENDAR VERSION:2.0 PRODID:-//EHUko Kultura Zientifikoko Katedra - ECPv6.10.1.1//NONSGML v1.0//EN CALSCALE:GREGORIAN METHOD:PUBLISH X-WR-CALNAME:EHUko Kultura Zientifikoko Katedra X-ORIGINAL-URL:https://katedra.eus X-WR-CALDESC:Events for EHUko Kultura Zientifikoko Katedra REFRESH-INTERVAL;VALUE=DURATION:PT1H X-Robots-Tag:noindex X-PUBLISHED-TTL:PT1H BEGIN:VTIMEZONE TZID:Europe/Madrid BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20240331T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20241027T010000 END:STANDARD BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20250330T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20251026T010000 END:STANDARD END:VTIMEZONE BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20240922T100000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20240922T140000 DTSTAMP:20260403T221059 CREATED:20240910T131317Z LAST-MODIFIED:20240910T131714Z UID:212162-1726999200-1727013600@katedra.eus SUMMARY:Zientzia\, esperimentuak eta magia NAUKAS Kidsen DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Eleanitza \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nBeste behin ere ikusle gazteenek hitzordua daukate NAUKAS Kidsen. Aurten\, Bizkaia Aretoa-UPV/EHUn\, zientzia protagonista nagusia izango den bi ikuskizun eskainiko dira. \n\n\n\n\n\n\n\n10:30ean Circonciencia-ren Jugando con fuego ikuskizunaz gozatzeko aukera egongo da. Bertan\, Aurora Ribosomak eta Armando Neutrinok suaren ezaugarriak erakutsiko dituzte umorez betetako esperimentuen bitartez. \n\n\n\n\n\n\n\n12:00etan Tor magoaren txanda izango da. Amarru ikuskizunean\, magiaren bitartez\, zientziaren sekretuak ezagutzeko aukera egongo da. \n\n\n\n\n\n\n\nIkuskizun bietan sarrera librea izango da edukiera bete arte. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/zientzia-eta-magia-naukas-kidsen/ LOCATION:Bizkaia Aretoa-EHU\, Abandoibarra Etorbidea\, 3\, Bilbo CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2024/09/cartel-general-horizontal-scaled.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20240925T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20240925T203000 DTSTAMP:20260403T221059 CREATED:20240911T114712Z LAST-MODIFIED:20240911T114712Z UID:212184-1727290800-1727296200@katedra.eus SUMMARY:"Soy Jon y estoy muerto" antzezlana Bidebarrieta Zientifikoan DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Gaztelera \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nJonek minbizia du eta bere osasuna sasimedikuntzaren esku jartzen du. Hori da Soy Jon y estoy muerto antzezlanaren abiapuntua. Hain zuzen ere\, Bidebarrieta Zientifikoa hitzaldi zientifikoen zikloari hasiera emango dion emanaldia. \n\n\n\n\n\n\n\nSoy Jon y estoy muerto antzezlanak minbizia duen eta kimioterapiari muzin egiten dion protagonistaren istorioa kontatzen du. Sasimedikuntzaren hautua egiten duen pertsonaiaren egoera bere guraso\, anaia txikia\, medikua edo lagunen ikuspuntutik azaltzen duen obra hau sasimedikuntzaren aurkako alegatua da. Antzezlana Javier Fernández Panaderok idatzi eta Rafa Sánchezek zuzendu eta antzezten du. Hain zuzen ere\, emanaldiaren ondoren solasaldia egingo da autorearekin. \n\n\n\n\n\n\n\nProposamen ezberdin horrekin bueltatuko da Euskal Herriko Unibertsitateko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak antolatutako hitzaldi zientifikoen zikloa. Lehen hitzordu hori irailaren 25ean Bilboko Bidebarrieta Liburutegian\, 19:00etan\, izango da Bilbo Zientzia Plaza ekimenaren barnean. \n\n\n\n\n\n\n\nEmanaldirako sarrera librea izango da edukiera bete arte. Hala ere\, Bidebarrieta Zientifikoa zikloko beste hitzaldi guztiak bezala\, streamingez jarraitzeko aukera egongo da Bidebarrieta Liburutegiko Kulturgunea kanalaren bitartez. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/soy-jon-y-estoy-muerto-antzezlana-bidebarrieta-zientifikoan/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2024/09/SoyJonyestoymuerto.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20241004T183000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20241004T200000 DTSTAMP:20260403T221059 CREATED:20240927T120926Z LAST-MODIFIED:20240927T120926Z UID:212258-1728066600-1728072000@katedra.eus SUMMARY:Zientziaren Ertzetik: Artearen elementu kimikoak DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Euskara \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nEdozein artelanen sorreran ezinbesteko elementuak daude. Arte plastikoari buruz ari bagara\, materia behar da. Baina historian zehar horiek ere aldatuz joan dira eta hainbat izan dira artelanak sortzeko erabilitako materialak. \n\n\n\n\n\n\n\nIzan ere\, artistak erabiltzen dituen materialen ezaugarriak ezagutu behar ditu. Olio pinturaren konposatua\, pigmentuak nola degradatzen diren edota tenpera bat zer den ulertu behar du. Ezagutza hori ezinbestekoa da artearen historian erabili diren elementuen aniztasunagatik. Amalurrak eskainitako pigmentuak\, egurra\, plastikoak edo harriak eta harribitxiak artea sortzeko erabili dira. \n\n\n\n\n\n\n\nHori izango da\, hain zuzen ere\, Zientziaren Ertzetik zikloaren lehen hitzaldiaren gaia. Euskal Herriko Unibertsitateko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Durangoko Bizenta Mogel Liburutegiak antolatutako ekimena martxora arte luzatuko da eta lehen hitzaldi honetan Oskar Gonzalez Mendia Kimika doktore eta UPV/EHUko Arte Ederretako Fakultateko irakasleak artearekin lotutako gai horien inguruan hausnartuko du “Artearen elementu kimikoak” hitzaldian. \n\n\n\n\n\n\n\nHitzaldia urriaren 4an\, ostirala\, izango da 18:30ean Durangoko liburutegian. Sarrera librea izango da edukiera bete arte. \n\n\n\n\n\n\n\nHizlaria \n\n\n\nOskar Gonzalez Mendia Kimika Analitikoan doktorea da. Zientzia eta Teknologia Fakultateko irakaslea izan zen baina\, gaur egun\, Arte Ederretako Fakultateko Kultura Ondareen Kontserbazio eta Zaharberritzeari buruzko graduan irakaslea da. ¿Por qué los girasoles se marchitan? liburuaren egilea da\, hainbat komunikabiderekin kolaboratzen du eta zientzia dibulgatzailea da. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/zientziaren-ertzetik-artearen-elementu-kimikoak/ LOCATION:Bizenta Mogel Biblioteka\, Komentukalea\, 8\, Durango CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/12/Zientziaren-ertzetik-hd.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20241016T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20241016T203000 DTSTAMP:20260403T221059 CREATED:20241001T103031Z LAST-MODIFIED:20241001T103033Z UID:212290-1729105200-1729110600@katedra.eus SUMMARY:Bidebarrieta Zientifikoa: Garuneko aldaketak haurdunaldian eta amatasunean DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Gazteleraz \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nHaurdunaldiak emakumearen gorputzeko ia organo guztiak aldatzen dituela gauza jakina da\, baina aldaketa horiek garunari ere eragiten diete. Hau da\, haurdunaldiarekin eta amatasunarekin lotutako aldaketa fisiologiko eta neuronalak gertatzen dira.  \n\n\n\n\n\n\n\nGai horren inguruan arituko da Susana Carmona\, psikologo klinikoa eta Neurozientzietan doktorea “Garuneko aldaketak haurdunaldian eta amatasunean” hitzaldian\, Euskal Herriko Unibertsitateko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bilboko Bidebarrieta Liburutegiak antolatutako Bidebarrieta Zientifikoa zikloan.  \n\n\n\n\n\n\n\nBertan animalia-ereduen literatura berrikusiko du Carmonak\, baita haurdunaldiko hormonek garun-aldaketetan duten papera eta amaren jokabideari egiten dioten ekarpena ere. Gizakietan egindako neuroirudi ikerketa urriak baina sendoak aurkeztuko ditu\, haurdunaldiak egokitzapen neuroanatomiko sakonak\, dinamikoak eta iraunkorrak dakartzala frogatuz. \n\n\n\n\n\n\n\nCarmonak bere ibilbidea Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan\, Columbiako Unibertsitatean edo Massachussets Institute of Technologyn garatu du. Horietan ikerkuntzan eta irakaskuntzan aritu da. \n\n\n\nHorretaz gain\, 50 artikulu zientifiko argitaratu ditu eta nazioarteko hainbat proiektutan parte hartu du. Gaur egun Gregorio Marañón ospitaleko Osasun Ikerketarako Neuromaternal Institutuko burua da.  \n\n\n\n\n\n\n\nHitzaldia urriaren 16an izango da\, 19:00etan\, Bidebarrieta Liburutegian. Sarrera librea izango da edukiera bete arte\, baina hitzaldia streaming bidez jarraitu ahal izango da Kulturgunea kanalean. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/bidebarrieta-zientifikoa-garuneko-aldaketak-haurdunaldian-eta-amatasunean/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2024/10/cambios-eus.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20241028T000000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20241110T235959 DTSTAMP:20260403T221059 CREATED:20241022T112412Z LAST-MODIFIED:20241022T130037Z UID:212394-1730073600-1731283199@katedra.eus SUMMARY:Zientzia Kalean erakusketa Donostian ikusgai DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Eleanitza \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nEgunero erabiltzen edo kontsumitzen ditugun produktuen atzean ikerketa lan sakona eta ezagutza zientifikoa daude. Zalantzarik gabe\, gure egunerokoa errazten duten produktu horiek erakusten dute zientziaz inguratuta gaudela. \n\n\n\n\n\n\n\nBaieztapen horretatik abiatuta Zientzia Kalean erakusketak kotxe batek edo telefono mugikor batek nola funtzionatzen duten azaltzen du. Baita ere\, zer nolako ezagutza zientifikoa dagoen ogi edo yogurtaren produkzioan. \n\n\n\n\n\n\n\nErakusketa NorArte Visual Science ilustrazio zientifikoaren estudioak egindako 11 infografiaz osatuta dago. Nafarroako eta Euskal Herriko Unibertsitateko ikertzaileen aholkularitza zientifikoa izan du eta ikusgai egongo da Carlos Santamaria Zentroan urriaren 28tik azaroaren 10era arte. \n\n\n\n\n\n\n\nEsposizioa Nafarroako Unibertsitateko Zientzia Museoaren eta UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedraren ekimena da eta Euskal Herriko Unibertsitateko Ikerketa Gizartean Zabaltzeko Zuzendaritzaren laguntza izan du. \n\n\n\n\n\n\n\nEkimena Zientzia Astea\, UPV/EHUko Zientzia\, Teknologia eta Berrikuntzaren asteko programaren barnean antolatzen da. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/zientzia-kalean-erakusketa-donostian-ikusgai/ LOCATION:Centro Carlos Santamaría – UPV/EHU\, Plaza Elhuyar\, 2\, Donostia CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2024/10/Zientzia-Kalean-portada.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20241106T080000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20241212T200000 DTSTAMP:20260403T221059 CREATED:20241022T153155Z LAST-MODIFIED:20241023T071756Z UID:212403-1730880000-1734033600@katedra.eus SUMMARY:Surfa eta Zientzia erakusketa Bilbon DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Eleanitza \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nSurflariek olatuen gainetik irrist nola egiten duten badakizu? Nola sortzen dira olatu horiek? Zalantzarik gabe\, surfaren atzean zientzia asko dago eta erakusketa honek galdera horien erantzunak bildu ditu. \n\n\n\n\n\n\n\nSurfa eta Zientzia erakusketak kirol horrek zientziarekin daukan harremana azaltzen du infografiekin\, ikusentzunezko materialarekin\, olatuak sortzen dituen tanke batekin eta surferako erabiltzen diren surfeko ohol eta neopreno ezberdinen bitartez. Elementu horiekin guztiekin bisitariak ulertuko du surfeko oholek nola egiten duten irrist\, olatuak nola sortzen diren eta fisikako zein legek daukan eragina kirol honetan. \n\n\n\n\n\n\n\nSurfa eta Zientzia erakusketa 2021. urtean ekin zion bere bideari Donostia International Physics Center (DIPC)\, Donostiko Udala eta Euskal Herriko Unibertsitateko Kultura Zientifikoko Katedraren eskutik. Kostaldeko hainbat herritan ikusgai egon ondoren orain Bilbon bisitatu daiteke Euskampus Fundazioa\, Bilboko Ingeniaritza Eskola eta Sopelako Peña Txuri Surf Eskolaren laguntzari esker. \n\n\n\n\n\n\n\nErakusketa azaroaren 6tik abenduaren 12ra arte ikusi ahal izango da Bizkaia Aretoa-UPV/EHUn Zientzia Astea programaren barnean\, UPV/EHUko Ikerketa Gizartean Zabaltzeko Zuzendaritzari esker. Gainera esposizioa bisita gidatuen bitartez ikusteko aukera egongo da surfa egiten duten UPV/EHUko Fisikako ikasleen eskutik. \n\n\n\n\n\n\n\nBisita gidatuak azaroaren 7an (osteguna) eta 8an (ostirala) 17:00etatik 19:30ra arte egingo dira. Azaroaren 9an (larunbata) 12:00etatik 13:00etara egingo dira. Ez da beharrezkoa izena ematea. Bizkaia Aretoa-UPV/EHUra hurbiltzearekin nahikoa da. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/212403/ LOCATION:Bizkaia Aretoa-EHU\, Abandoibarra Etorbidea\, 3\, Bilbo CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://katedra.eus/app/uploads/2024/10/Surfa-eta-Zientzia-2024.png END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20241115T183000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20241115T200000 DTSTAMP:20260403T221059 CREATED:20241015T134912Z LAST-MODIFIED:20241029T115420Z UID:212372-1731695400-1731700800@katedra.eus SUMMARY:Zientziaren Ertzetik: Naturaren Sekretua dokumentalaren emanaldia eta Pedro Miguel Etxenikerekin solasaldia DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Eleanitza \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nEuskal Herriko Unibertsitateko Kultura Zientifikoko Katedrak ekoitzitako eta José Antonio Pérez Ledok zuzendutako Naturaren Sekretua dokumentala Bizenta Mogel Bibliotekarekin batera antolatutako Zientziaren Ertzetik hitzaldi zientifikoen zikloaren barnean ikusi ahal izango da. \n\n\n\n\n\n\n\nIkus-entzunezko lan horrek Pedro Miguel Etxenike Euskal Herriko Unibertsitateko Materia Kondentsatuaren Fisikako katedradunaren\, Donostia International Physics Center-eko (DIPC) presidentearen eta Jakiundeko (Euskal Herriko Zientzien\, Arteen eta Letren Akademia) ohorezko presidentearen bizitza eta lana ezagutzeko aukera da. \n\n\n\n\n\n\n\nDokumentala zientziaren garrantziaz hitz egiteko ariketa bat da. Izan ere\, Etxenikeren hitzetan\, zientzia “etorkizun justuago eta gizatiarrago baten itxaropena ematen digun hazi eraldatzailea da. Kulturalki garrantzitsua\, ekonomikoki erabakigarria eta estetikoki ederra da”. \n\n\n\n\n\n\n\nHorrela\, 55 minutuko iraupena duen lanean\, Etxenikek zientziaren inguruan egindako hausnarketak azaltzen dizkio ikusleari\, zientzia zer den eta zertan datzan hausnartuz. \n\n\n\n\n\n\n\nJosé Antonio Pérez Ledo dokumentalaren zuzendariaren ustetan\, Etxenikeren komunikatzeko modua oso garrantzitsua da dokumentalean. “Lilura\, harridura eta umorea ideiak transmititzeko tresna bikaina direla dakien zientzialariaren tonua da. Emozioak arrazoi gorenaren edukitzailerik onena direla dakienarena. Horregatik elkarrizketan Etxenikek hamarkadetan zehar landutako teoriak modu liluragarrian eta pasioz garatzen ditu”\, azpimarratzen du Pérez Ledok. \n\n\n\n\n\n\n\nNaturaren Sekretua dokumentalaren proiekzioa Jone Guenetxea Anboto astekariko zuzendariak gidatutako solasaldirako abiapuntu izango da. Bertan\, bertaratutakoek Etxenikerekin hitz egin ahal izango dute eta planteatutako hausnarketetan lagundu. Proiekzioa eta solasaldia azaroaren 15ean\, ostirala\, egingo dira 18:30ean Durangoko San Agustin Kulturgunean. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/zientziaren-ertzetik-naturaren-sekretua-dokumentalaren-emanaldia-eta-pedro-miguel-etxenikerekin-solasaldia/ LOCATION:San Agustin kulturgunea\, San Agustinalde kalea\, 12\, Durango\, 48200 CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2024/10/Zientziaren-Ertzetik-Etxenike.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20241204T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20241204T203000 DTSTAMP:20260403T221059 CREATED:20241113T114001Z LAST-MODIFIED:20241129T131312Z UID:212638-1733338800-1733344200@katedra.eus SUMMARY:Ezagutza zientifikoak eta bertsoek bat egingo dute Euskararen Astean DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Euskara \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nAbenduarekin batera Euskararen Astea helduko da eta\, horren barnean\, UPV/EHUko Euskara Sustatzeko Zuzendaritzak\, UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak Bertsozientziaren edizio berri bat antolatu dute.  \n\n\n\n\n\n\n\nAurten ere bertsolaritzak eta ezagutza zientifikoak bat egingo dute oholtza gainean “Jakinduriek mundue erreko dau” lelopean.  \n\n\n\n\n\n\n\nOraingo honetan\, Idoia Torregarairen gidaritzapean\, Iruri Altzerrekak eta Julio Sotok bertsoak jarriko dizkiete Cecilia Fernández\, Oier Pedrera eta Aloña Aldasoro ikertzaileek jorratutako gaiei.   \n\n\n\n\n\n\n\nFernández Hizkuntzalaritzako doktoregaia da UPV/EHUn eta Pau eta Aturrialdeko Unibertsitatean eta hizkuntzen zailtasunaz hitz egingo du. Ikuspegi zientifiko batetik Hizkuntza bat zaila izan daiteke? galderari erantzungo dio.  \n\n\n\n\n\n\n\nPedrera\, berriz\, Zientzien Hezkuntzan doktoregaia da eta mendi eta basoetan pertsona askok duten landareekiko itsutasunaz hitz egingo du Ikusezina da berde kolorea? hitzaldian.   \n\n\n\n\n\n\n\nAzkenik\, Genetika\, Antropologia Fisikoa eta Animalien Fisiologia sailean tesia egiten ari den Aldasorok txakurren jatorriaren inguruan hausnartuko du Txakurraren jatorriaz mintzo den fosil zaharrena berbaldian.  \n\n\n\n\n\n\n\nBertsozientziaren saioa abenduaren 4an asteazkena\, arratsaldeko zazpietan\, egingo da Bilboko Bidebarrieta Liburutegian. Sarrera librea izango da edukiera bete arte.  URL:https://katedra.eus/eu/agenda/ezagutza-eta-bertsoak-bat-egingo-dute-euskararen-astean/ LOCATION:Biblioteca Bidebarrieta\, Calle Bidebarrieta\, 4\, Bilbao CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2024/11/bertsozientzia-horizontal-11-11-v3.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20241213T183000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20241213T200000 DTSTAMP:20260403T221059 CREATED:20241205T162318Z LAST-MODIFIED:20241205T162628Z UID:212742-1734114600-1734120000@katedra.eus SUMMARY:Emakumea eta hizkuntza: ikusezin bihurtzeko hizkuntza estrategiak DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Gaztelania \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nKomunikatzeko ez ezik\, markoak ezartzeko ere balio duen tresna da hizkuntza. Izan ere\, komunikazio- eta kognizio-tresna gisa\, hizkuntzari erabilera desberdinak eman zaizkio. Batzuetan oharkabean pasatzen den zerbait da\, baina eragin argia izan dezake egunerokoan\, emakumeak ikusezin bihurtzeraino. \n\n\n\n\n\n\n\nHain zuzen ere\, horixe izango da Lorena Pérez Hernándezek UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Durangoko Bizenta Mogel Liburutegiak antolatutako Zientziaren Ertzetik hitzaldi zikloan eskainiko duen Emakumea eta hizkuntza: ikusezin bihurtzeko hizkuntza estrategiak hitzaldiaren gai nagusia. Hitzaldia abenduaren 13an\, ostirala\, egingo da Durangoko liburutegian\, 18:30ean. \n\n\n\n\n\n\n\nHizlaria \n\n\n\nLorena Pérez Hernández\, Errioxako Unibertsitatean doktorea eta Ingeles Filologian katedraduna da. Zaragoza eta Manchesterreko Unibertsitateetan ikerketa-egonladiak egin ditu eta Berkeleyko Unibertsitatean egon da. \n\n\n\n\n\n\n\nEra berean\, Lexicon Branding (AEB) enpresarentzat hizkuntza-aholkularia da. Bere portfolioan\, besteak beste\, BlackBerry\, HP\, Pentium\, OpticWhite eta PowerBook marka komertzialak daude. Grupo Iberus Cognición en Accion (Campus Iberus) eta Grupo Riojano de Investigación en Semántica\, Sintaxis y Uso del Lenguaje (Errioxako Unibertsitatea) taldeetako kidea da. \n\n\n\n\n\n\n\nBere ikerketa- eta irakaskuntza-ibilbide zabalaz gain\, hizkuntzari eta kognizioari buruzko bi liburu eta 60 artikulu zientifiko baino gehiago idatzi ditu eta Principia aldizkarian\, Brandemia atarian eta The Conversation-en kolaboratzen du. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/emakumea-eta-hizkuntza-ikusezin-bihurtzeko-hizkuntza-estrategiak/ LOCATION:Bizenta Mogel Biblioteka\, Komentukalea\, 8\, Durango CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/12/Zientziaren-ertzetik-hd.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20241218T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20241218T203000 DTSTAMP:20260403T221059 CREATED:20241118T140706Z LAST-MODIFIED:20241126T145430Z UID:212673-1734548400-1734553800@katedra.eus SUMMARY:Bidebarrieta Zientifikoa. Teknologia kuantikoak: zer da hori? DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Euskara \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nAzken urteetan teknologia kuantikoen esparruan hainbat aurrerapauso eman dira. Horren adibide da\, esaterako\, datorren urtean IBM konpainiak\, Basque Quantum proiektuaren barnean\, Donostian jarriko duten superordenagailu kuantikoa. Basque Quantum Eusko Jaurlaritzak sustatuko ekimen estrategikoa da Gipuzkoako\, Bizkaiako eta Arabako Foru Aldundiekin batera. \n\n\n\n\n\n\n\nHorrelako tresna batek\, kalkuluak azkarrago egiteko daukan gaitasunagatik orain arte konponezinak ziren arazoei aurre egiteko atea zabaltzen du. \n\n\n\n\n\n\n\nIzan ere\, konputazio kuantikoen ezaugarri nagusia da bit-etan oinarritu beharrean qubit-etan lan egiten duela. Horrek ahalbidetzen du ordenagailuak askoz ere arinago lantzea informazioa eta horrek hainbat ate zabaldu ditzake. Baina ez hori bakarrik. Teknologia kuantikoek arlo ezberdinetan inpaktu handia izan ditzakete. Esaterako\, material berriak diseinatu ahalko dira\, botika espezifikoak sortu edota ikerketaren optimizazioa hobetu. \n\n\n\n\n\n\n\nTeknologia kuantikoa: zer da hori? \n\n\n\n \n\n\n\nHorretaz hitz egingo du\, hain zuzen ere\, Javier Aizpurua Basque Quantum (BasQ) ekimeneko zuzendaria eta Donostia International Physics Centerreko (DIPC) Ikerbasque irakaslea Teknologia kuantikoa: zer da hori? hitzaldian. \n\n\n\n\n\n\n\nHizkera erraz eta hurbilean Aizpuruak konputazio kuantikoaren oinarrizko deskribatuko ditu eta teknologia horrek zein ondorio izango dituen azalduko du Euskal Herriko Unibertsitateko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak antolatutako Bidebarrieta Zientifikoa zikloaren edizio berrian. Hitzaldia abenduaren 18an izango da\, Bidebarrieta Liburutegian\, 19:00etan. \n\n\n\n\n\n\n\nSarrera librea izango da edukiera bete arte eta streaming bidez ere ikusi ahal izango Kulturgunea kanalean. \n\n\n\n\n\n\n\nHizlaria \n\n\n\n \n\n\n\nJavier Aizpurua Basque Quantum (BasQ) ekimeneko zuzendaria eta Donostia International Physics Centerreko (DIPC) Ikerbasque irakaslea da. Bere doktorego ikasketak bukatu eta gero\, bi ikerketa egonaldi burutu zituen\, bata Suedian eta bestea Estatu Batuetan. Atzerritik bueltatzean\, Donostian Nanofotonikaren teoriaz arduratzen zen bere ikerketa taldea osatu zuen\, eta\, hortik aurrera\, argia eta materiaren arteko elkarrekintza kuantikoa ikasi du bere taldearekin batera. \n\n\n\n\n\n\n\nAzken aldi honetan zenbait sari jaso ditu bere zientzia ekarpenengatik\, besteak beste\, Euskadi ikerketa saria 2022an. BasQ ekimenaren zuzendaritza bere gain hartu berri du azken urte honetan\, eta\, ekimen honen bidez\, Euskadi ikerketaren eta talentuaren alorretan teknologia kuantikoen garapenean lider gisa kokatzea du helburu\, teknologia horietan nazioartean erreferente bihurtuz. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/bidebarrieta-zientifikoa-teknologia-kuantikoak-zer-da-hori/ LOCATION:Biblioteca Bidebarrieta\, Calle Bidebarrieta\, 4\, Bilbao CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2024/11/tecnologia-10.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20250110T183000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20250110T200000 DTSTAMP:20260403T221059 CREATED:20241213T101119Z LAST-MODIFIED:20241213T115816Z UID:212780-1736533800-1736539200@katedra.eus SUMMARY:Zientziaren Ertzetik: Bakterio ahaldunak? Antibiotikoekiko erresistentzia garatu duten bakterioak DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Euskara \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nOhikoa da entzutea bakterioek geroz eta erresistzentzia handiagoa erakusten dutela antibiotikoen aurrean. Arazo hutsala eman dezake\, baina antibiotikoekiko erresistentzia horrek badu bere garrantzia. Are gehiago\, bakterio horien ugaritzea mehatxu biologiko bihurtu da eta horrek arriskuan jartzen du gure etorkizuna eta osasuna. \n\n\n\n\n\n\n\nBaina\, zer dela eta gertatzen da hori eta zeintzuk izan daitezke horren ondorioak? Zientziak egoera horri aurre egiteko erantzunik aurkitu du? Galdera horiei erantzungo die\, hain zuzen ere\, Itziar Alkorta Calvo Euskal Herriko Unibertsitateko Biokimika eta Biologia Molekularreko irakasle eta ikertzaileak Bakterio ahaldunak? Antibiotikoekiko erresistentzia garatu duten bakterioak hitzaldian. \n\n\n\n\n\n\n\nHitzaldia urtarrilarren 10ean\, 18:30ean\, izango da Durangoko Bizenta Mogel Bilbiotekan liburutegiak eta Euskal Herriko Unibertsitateko Kultura Zientifikoko Katedrak antolatutako Zientziaren Ertzetik hitzaldi zientifikoen zikloaren barnean. \n\n\n\n\n\n\n\nSarrera librea izango da edukiera bete arte eta streamingez jarraitzeko aukera ere egongo da EITBren Kosmos kanalaren bitartez. \n\n\n\n\n\n\n\nHizlaria \n\n\n\n\n\n\n\nItziar Alkorta Calvo: Biokimikan doktorea\, Biokimika eta Biologia Molekularreko Saileko irakasle titularra UPV/EHUn eta unibertsitate bereko Ikerketa Zerbitzu Orokorretako (SGIker) zuzendaria da. Euskal Herriko Unibertsitatean Kimikan lizentziatu eta Biokimikan espezializatu zen. Doktore-tesia unibertsitate bereko Biokimika eta Biologia Molekularreko Sailean egin zuen eta doktorego-osteko ikerketa egin zuen Berkeleyn. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/zientziaren-ertzetik-bakterio-ahaldunak-antibiotikoekiko-erresistentzia-garatu-duten-bakterioak/ LOCATION:Bizenta Mogel Biblioteka\, Komentukalea\, 8\, Durango CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/12/Zientziaren-ertzetik-hd.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20250115T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20250115T203000 DTSTAMP:20260403T221059 CREATED:20241212T142804Z LAST-MODIFIED:20241230T122144Z UID:212771-1736967600-1736973000@katedra.eus SUMMARY:Bertsomatika: matematika eta bertsoak uztartzen dituen ekimena DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Eleanitza \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nBertsomatika 2025 urterako Bidebarrieta Zientifikoaren lehen proposamena da. Ekimen honek matematika eta bertsolaritza uztartuko ditu\, ezagutzaren eta kulturaren adar horren arteko elkarrizketa sortuz. \n\n\n\n\n\n\n\nProposamen honek bi elementu oso desberdin ditu. Alde batetik\, María Ángeles García Ferrero Madrilgo Matematika Zientzietako Institutuko zientzialari titularrak\, Kiko “Dr. Hipotenusa” Belchí irakasle eta dibulgatzaile zientifikoak eta Álvaro Lozano Rojo Zaragozako Unibertsitateko irakasle titularrak emango dituzten hitzaldi matematikoak daude eta\, bestetik\, Nerea Ibarzabal eta Maialen Lujanbio gai horiek oinarri hartuta jarritako bertsoak. \n\n\n\n\n\n\n\nEkitaldia Espainiako Matematika Elkarteak (RSME) antolatutako VII. Ikasle Gazteen Kongresuaren harira egiten da. Marta Macho-Stadler eta Raul Ibañez UPV/EHUko irakasleak arituko dira aurkezle lanetan eta BCAM (Basque Centre for Applied Mathematics)\, UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedra eta Bidebarrieta Liburutegiaren laguntza izan du ekimenak. \n\n\n\n\n\n\n\nHitzaldiak gaztelaniaz eta bertsoak euskaraz izango dira\, baina Leire Vargas itzultzaile eta idazleak aldi bereko itzulpena egingo du. \n\n\n\n\n\n\n\nBertsomatika Bilboko Bidebarrieta Liburutegian egingo da urtarrilaren 15ean\, 19:00etan. Sarrera librea izango da lekua bete arte eta streaming bidez ere jarraitu ahal izango da Kulturgunea kanalean. \n\n\n\n\n\n\n\nHizlariak \n\n\n\n\n\n\n\nMaría Ángeles García Ferrero: Matematikako doktorea eta Madrilgo Matematika Zientzien Institutuko zientzialari titularra da. Hainbat erakundetan lan egin du\, hala nola Bartzelonako Unibertsitatean\, BCAMen\, Heidelbergeko Unibertsitatean eta Leipzigeko Matematikako Max-Planck Institutuan. Bere interes zientifikoak deribatu partzialetako ekuazioak\, alderantzizko problemak eta fisika matematikoa dira. \n\n\n\n\n\n\n\nKiko “Hipotenusa doktorea” Belchi: Matematikan doktorea. Estatu Batuetako\, Erresuma Batuko eta Espainiako unibertsitateetan irakasle eta ikertzaile izan da. Britainiar Parlamentuan edo Japonian dibulgazio zientifikoa egiteaz gain\, matematikako bideo dibertigarriak argitaratzen ditu eta Bartzelonan bakarrizketa komikoak egiten aurki dezakezu. Gaur egun institutuko irakaslea da eta topologia fisika kuantikoan nola aplikatu ikertzen ari da. \n\n\n\n\n\n\n\nÁlvaro Lozano Rojo: irakasle titularra Zaragozako Unibertsitatean\, eta doktorea UPV/EHUn. Bere ikerketa sistema dinamikoetan eta bere aplikazioetan oinarritzen da\, biologiaren eremuan arreta berezia jarriz. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/212771/ LOCATION:Biblioteca Bidebarrieta\, Calle Bidebarrieta\, 4\, Bilbao CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2024/12/2202556-mtr_2027352988332469070.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20250128T183000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20250128T200000 DTSTAMP:20260403T221059 CREATED:20250113T160553Z LAST-MODIFIED:20251211T093058Z UID:212792-1738089000-1738094400@katedra.eus SUMMARY:Dioxinak: mugarri historikoak\, erraustegiak eta Zaldibarko zabortegia DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Gaztelania \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nDioxinek eta furanoek 210 konposatu kimiko ezberdineko familia osatzen dute\, literatura zientifikoan “kongenereak” deitu ohi direnak eta\, kasu batzuetan\, benetan toxikoak dira nahiz eta dosiak oso txikiak izan. \n\n\n\n\n\n\n\nIzan ere\, dioxinak eta furanoak nazioartean onartutako 12 kutsatzaile organiko iraunkorretako bi dira. Azpiproduktu horiek ez dira inoiz helburu komertzialekin ekoitzi. Horien jatorria herbizida edo intsektiziden produkzioarekin\, industria edo erraustegiekin lotutako giza jarduerarekin eta sumendien edo suteak bezalako fenomeno naturalekin erlazionatuta dago. \n\n\n\n\n\n\n\nHortik abiatuta Yanko Iruin Zientzia Kimikoetako doktoreak dioxinen historia aztertuko du Dioxinak: mugarri historikoak\, erraustegiak eta Zaldibarko zabortegia hitzaldian\, Iurretako Udal Liburutegiak eta UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak antolatutako Agora\, Ezagutzaren Plaza zikloaren barruan. \n\n\n\n\n\n\n\nHitzaldia dioxinen aurrekari historikoetatik hasi eta Zubietako erraustegia edo Zaldibarko zabortegien kasuetarainoko ibilbidea egingo du animaliengan duten toxikotasunaren lehen ebidentziak\, Vietnamgo gerrako “agente laranjaren” deribatua edo Seveso eztanda bezalako mugarriak aipatuz. \n\n\n\n\n\n\n\nHitzaldi-solasaldia urtarrilaren 28an izango da\, 18:30ean\, Iurretako Udal Liburutegian. Hitzaldia gaztelaniaz izango da eta sarrera librea eta doakoa da\, baina aldez aurretik izena eman behar da biblioteka@iurreta.eus helbidera e-mail bat bidaliz edo 946812726 telefonora deituz. \n\n\n\n\n\n\n\nHizlaria \n\n\n\n\n\n\n\nJuan José (Yanko) Iurin Sanz Kimikan lizentziatu zen Zaragozako Unibertsitatean eta doktoregoa UPV/EHUn egin zuen. Kimika Fisikoko katedraduna izan da unibertsitate bereko Kimika Fakultatean. 19 doktore-tesi zuzendu ditu eta bi liburu eta 132 artikulu argitaratu ditu polimeroen edo plastikoen arloko nazioarteko aldizkarietan. Gainera\, Material Polimerikoen Institutuaren (POLYMAT) sortzaileetako bat eta\, 1999tik 2013ra\, zuzendariordea izan da. Horretaz gain\, 2006tik El Blog del Buhon kimikari buruz dibulgatzen du. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/agora-ezagutzaren-plaza-dioxinak-mugarri-historikoak-erraustegiak-eta-zaldibarko-zabortegia/ LOCATION:Herri Biblioteka\, Bidebarrieta\, 4\, Iurreta CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2025/01/Agora.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20250207T183000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20250207T200000 DTSTAMP:20260403T221059 CREATED:20250123T152308Z LAST-MODIFIED:20250205T085641Z UID:213033-1738953000-1738958400@katedra.eus SUMMARY:Zientziaren Ertzetik: Genetikaren gaurko mugarriak DESCRIPTION:Detalles \n\n\n\n\nData y hora: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Euskara \n\n\n\nStreaminga: Bai \n\n\n\n\n\n\n\nLugar \n\n\n\n\n\n\n\n\nGenetikak eta haren ikerketak espektatibak\, itxaropenak eta kezkak sortzen dituzte. Fenomeno hori ez da arraroa\, hedabideetan genetikarekin zerikusia duten gaien presentzia eta jarraipena kontuan hartzen badugu. Presentzia mediatikoaz harago\, genetikaren historia gure osasuna eta bizitza irauli duten une garrantzitsuez josita dago\, eta gertakari hauek herritarren interesa pizten dute. Mugarri gehienak onuragarriak badira ere\, badago baten bat kaltegarria ere izan daitekeena. \n\n\n\n\n\n\n\nKoldo Garcia Etxebarria ikertzaileak “Genetikaren gaurko mugarriak” hitzaldia eskainiko du\, eta bertan\, gaur egungo genetika ulertzeko hiru mugarri izango ditu ardatz: gene-informazioaren ulermena\, geneen edizioa eta genetikaren dibulgazioa. \n\n\n\n\n\n\n\nUPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Durangoko Bizenta Mogel Bibliotekak antolatutako Zientziaren Ertzetik hitzaldi zikloan izango da “Genetikaren gaurko mugarriak”\, hitzaldia otsailaren 7an\, ostirala\, Durangoko liburutegian\, 18:30ean. \n\n\n\n\n\n\n\nSarrera librea izango da lekuak bete arte eta streamingez jarraitzeko aukera ere egongo da EITBren Kosmos kanalaren bitartez. \n\n\n\n\n\n\n\nHizlaria\n\n\n\nKoldo Garcia Etxebarria biologoa eta genetikan doktorea da. Ikertzaile gisa\, UPV/EHUn\, Bartzelonako Biologia Ebolutiboaren Institutuan eta Biogipuzkoan egin du lan\, eta genetikaren hainbat alderdi aztertu ditu horietan guztietan. \n\n\n\n\n\n\n\nDibulgatzaile gisa\, urte asko daramatza genetika eta zientziaren gizarte-ardura herritarrengana gerturatzen eta\, gaur egun\, Biogipuzkoako Dibulgazio eta Kultura Zientifikoko arduraduna da. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/zientziaren-ertzetik-genetikaren-gaurko-mugarriak/ LOCATION:Bizenta Mogel Biblioteka\, Komentukalea\, 8\, Durango CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2025/01/Zientziaren-ertzetik-1.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20250212T183000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20250212T203000 DTSTAMP:20260403T221059 CREATED:20250124T091815Z LAST-MODIFIED:20250124T130646Z UID:213042-1739385000-1739392200@katedra.eus SUMMARY:2025eko Darwinen Egunean gure espeziearen berezitasuna izango da mintzagai eboluzioaren bidez DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Gaztelania \n\n\n\nStreaminga: Bai \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\nOtsailaren 12an\, Bilboko Bidebarrieta Liburutegian\, 18:30ean\, Euskal Herriko Unibertsitateko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Zirkulu Eszeptikoak Charles Darwinen jaiotza oroituko dute bi hitzaldirekin\, gure espeziearen berezitasunari begirada zabala eskaintzeko asmoz. Hizlariak izango dira\, batetik\, Conchi de la Rúa Euskal Herriko Unibertsitateko Antropologia Biologikoko katedraduna\, eta\, bestetik\, Ignacio Martínez Alcalako Unibertsitateko Antropologia Fisikoko katedraduna eta Mercedes Conde Alcalako Unibertsitateko Antropologia Fisikoko doktorea. \n\n\n\n\n\n\n\nEgitaraua\n\n\n\nConchi de la Rúak “La huella de especies humanas del pasado en nuestro genoma” (Iraganeko giza espezieen arrastoa gure genoman) hitzaldia emango du eta Ignacio Martínezek eta Mercedes Condek “Primate altruista”. Mintzaldietan hizlariek gaur egun giza eboluzioaren esparruan egiten ari diren ikerketen emaitzak erakutsiko dituzte\, horiei esker\, gure espeziearen historia eta gizakien berezko ezaugarri batzuen sorrera ulertzeko aukera baitugu. \n\n\n\n\n\n\nHorrela\, Conchi de la Rúa UPV/EHUko ikertzaileak azalduko du DNA fosilaren azterketari esker jakin ahal izan dela iraganean giza espezie ezberdinen arteko hartu-emanak egon zirela. Paleogenomikari esker\, jakina da neandertalak eta denisovarrak duela 40 000 urte inguru\, Afrikatik hainbat migrazio-boladaren ondoren Eurasiara iritsi ziren lehen sapiensekin bizi izan zirela. Ignacio Martínezek eta \n\nMercedes Condek\, Alcalako Unibertsitateko ikertzaileek\, biologia ebolutiboan gehien eztabaidatu den gaietako bati ekingo diote: altruismoaren jatorria. Altruismoa gizakion ezaugarri berezienetako bat da\, eta haren eboluzio-historia ezagutzea garrantzitsua da gizateria ulertzeko. Altruismoaren jatorriak zerikusi zuzena du pertsona kalteberen edo zaurgarrien zaintzarekin. Alderdi hori erregistro fosilean aztertu daiteke\, eta auzi horri buruzko argitasun gehien ematen duten giza fosilak Espainiako bi aztarnategitan agertu dira: Atapuercan (Burgos) eta Cova Negran (Valentzia). \n\n\n\n\n\n\nEzaugarriak\n\n\n\n2025eko Darwinen Egunak Eusko Jaurlaritzako Zientzia\, Unibertsitate eta Berrikuntza Sailaren eta ‘El Correo’ egunkariaren laguntza du\, eta otsailaren 12an izango da\, 18:30ean\, Bilboko Bidebarrieta Liburutegian. Sarrera doakoa izango da aretoa bete arte\, eta streaming bidez ere jarraitu ahal izango da KulturguneaTB kanalaren bidez. \n\n\n\n\n\n\n\nHizlariak\n\n\n\n\nConcepción de la Rúa Vaca Medikuntzan eta Biologian lizentziatua da\, eta Antropologia Biologikoan katedraduna Euskal Herriko Unibertsitatean. UPV/EHUko Zientzia eta Teknologia Fakultateko irakaslea eta ikertzailea da\, eta bertan\, DNA zaharra ikergai duen laborategi bat sortzea sustatu zuen\, arlo honen hastapena izanik. Euskal unibertsitate-sistemako UPV/EHUko Giza Biologia Ebolutiboa ikerketa-talde finkatuaren zuzendaria era bada. Bere ibilbide profesionalean diziplinarteko ikerketa-proiektuak garatu eta gidatu ditu\, eta\, besteak beste\, antzinako gizakien ikerketa paleogenomikoetan nabarmendu da. Gaur egun\, otsoaren etxekotzeari buruzko proiektu batean ari da lanean. \n\n\n\n\n\nIgnacio Martínez Mendizabal Antropologia Fisikoko katedraduna da Alcalako Unibertsitatean. 1984tik Atapuerca mendilerroko Pleistozeno Aztarnategien ikerketa-taldeko kidea da. 1997an Asturiasko Printzesa Saria jaso zuen ikerketa zientifiko eta teknikoko arloan. Ibilbide luzeko profesionala da eta aditua da giza eboluzioaren arloan. Hainbat inpaktu-artikulu zientifikoren egilea eta nazioarteko proiekzioko hizlaria ere bada. Besteak beste\, ‘El primate que quería volar’ liburuaren egilea da eta\, Juan Luis Arsuagarekin batera\, ‘La Especie Elegido’\, ‘Amalur’ eta ‘Atapuerca y la Evolución Humana’ liburuak argitaratu ditu.\n\n\n\n\n\nMercedes Conde Valverde Antropologia Fisikoan doktorea da eta Alcalako Unibertsitateko Bizitza Zientzien Saileko irakaslea da. Otoakustika Ebolutiboa eta Paleantropologiako Ikerketa Katedra (HM Ospitaleak – Alcalako Unibertsitatea) zuzentzen du\, Binghamton University-ko (SUNY-USA) Antropologia Saileko ikertzaile afiliatua da\, eta Buenos Airesko Unibertsitateko irakasle gonbidatua ere. Atapuercako ikerketa-taldeko kidea da 2012tik\, eta bere ikerlanaren ardatza entzumenaren eboluzioa eta hizkuntzaren jatorria aztertzea izan da. Besteak beste\, ospe handiko aldizkarietan argitaratutako artikulu zientifikoetan parte hartu du eta ‘El lenguaje. En busca de las primeras palabras’ liburuaren egilea da. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/2025eko-darwinen-egunean-gure-espeziearen-berezitasuna-izango-da-mintzagai-eboluzioaren-bidez-2/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2025/01/DarwinenEguna-2025-EUS.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20250221T090000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20250221T140000 DTSTAMP:20260403T221059 CREATED:20250130T150755Z LAST-MODIFIED:20250218T132753Z UID:213132-1740128400-1740146400@katedra.eus SUMMARY:Hizkuntza eta kultura-aniztasuna hezkuntzan izango dira hizpide Hezkuntza-frogak jardunaldian DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Gaztelania \n\n\n\nStreaminga: Bai \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nHezkuntza-frogak jardunaldia bueltan da beste urte batez\, ebidentzia zientifikotik abiatuta egungo hezkuntza-estrategien eraginkortasuna berrikusteko. Mintegiaren zazpigarren edizioan aztertuko diren gaietako batzuk honako hauek izango dira: ahozko hizkuntzaren garapena haurtzaroan\, gai berari buruzko errealitate desberdinak sortzeko duen ahalmena\, eta ingurune kultura-aniztunetako ikaskuntzaren aberastasuna. \n\n\n\n\n\n\n\nEkitaldia Euskal Herriko Unibertsitateko Kultura Zientifikoko Katedra eta Bilboko Hezkuntza Fakultatearen arteko lankidetzari esker burutuko da otsailaren 21ean\, goizeko 9:15ean hasita eguerdiko 13:40ak arte. Jardunaldia UPV/EHUko Hezkuntza Fakultateko (Leioa) Juliana Agirrezabala aretoan izango da.  Hitzaldiak Euskal Herriko eta Espainiako aditu ugarik emango dituzte; batez ere\, hezkuntza\, heziketa eta irakaskuntza arloko jakitunak izango dira hizlariak.  \n\n\n\n\n\n\n\nMintegiaren zazpigarren edizioa hezkuntza arloko profesionalei eta\, etorkizunean\, kolektibo horretako kide izango direnei zuzenduta dago. Helburua da gaur egun erabiltzen diren estrategien baliagarritasunari buruzko hausnarketa partekatua ahalbidetzea\, ebidentzia zientifikotik abiatuta. \n\n\n\n\n\n\n\nEgitaraua\n\n\n\nJardunaldiak 30-40 minutuko iraupena izango duten bost hitzaldi izango ditu\, gaur erabiltzen diren hezkuntza-praktikak ebidentzia zientifikoarekin kontrastatzeko. \n\n\n\n\n\n\n\nLehenengo\, Julián Palazónek\, Hezkuntza Zientzietan doktore\, psikologo eta pedagogoak\, haur hezkuntzan ahozko hizkuntza garatzeko programetan zentratutako hitzaldi batekin emango dio hasiera jardunaldiari. Kontzientzia fonologikoaren garapenarekin\, hiztegiarekin eta gaitasun narratiboekin zerikusia duten programak izango ditu hizpide. Jarduera horiek babesten dituzten ebidentzia zientifikoez baliatuko da\, funtsezkoak baitira irakurketa ikasteko eta irakurmena garatzeko. \n\n\n\n\n\n\n\nLorena Pérezek hartuko dio lekukoa\, Errioxako Unibertsitateko Hizkuntzalaritza Kognitiboko katedradunak\, gai berari buruzko errealitate anitzak sortzeko hizkuntzak duen boterea erakusteko. Hitzaldian Espainiako hezkuntzaren ikuspegi ezberdinetako adibideak plazaratuko ditu\, esaterako\, egungo diskurtsoa zein den adieraziko du eta iritzi eta politika publikoetan duen eragina. \n\n\n\n\n\n\n\nEskola-liburutegia da gure ondare literarioaren gotorleku nagusia. Jardunaldiko hirugarrena Gemma Lluc izango da. Lluc\, Valentziako Unibertsitatean Literaturako katedraduna da eta eskola-liburutegien garrantzia erakutsiko du\, bertan nor garen eta\, aldi berean\, gure sustraiak ulertzen laguntzen diguten lanez gozatzeko aukera baitago. \n\n\n\n\n\n\n\nOndoren\, Andrea Khalfaouik\, Deustuko Unibertsitatean Hezkuntzan doktoratutako irakasleak\, azalduko du nola kultura-aniztasunean oinarritutako kalitatezko haur hezkuntza gai den gizartean ematen diren desparekotasun sakonenak gainditzeko. \n\n\n\n\n\n\n\nEguneko azken hitzaldia Marta Ferrerok emango du\, Madrilgo Unibertsitate Autonomoko Ikerketa eta Transferentziako dekanordeak. Saio horretan\, ikaskuntza esanguratsuagoa eta iraunkorragoa lortzeko estrategiarik eraginkorrenetako batzuen inguruan hausnartuko du\, baita horien erabilera ikasleen artean nola hedatu den ere. Hizlari gisa parte hartzeaz gain\, Ferrero Hezkuntza-frogak jardunaldiaren zuzendari zientifikoa da ere. \n\n\n\n\n\n\n\nEzaugarriak\n\n\n\nSarrera librea izango da lekuak bete arte\, baina beharrezkoa da inskripzioa. Horretarako kzk.ehu@gmail.com helbidera mezu bat bidali behar da\, izen-abizenak eta lan tokia edo zeregina adierazita. Bertara joaterik ez dutenek streaming bidez jarraitu ahal izango dute jardunaldia https://ehutb.ehu.eus/canal1 helbidean. \n\n\n\n\n\n\n\nHizlariak\n\n\n\nJulián Palazón Hezkuntza Zientzietan doktorea\, psikologoa\, pedagogoa eta irakaslea da Valentziako Nazioarteko Unibertsitatean (VIU). Era berean\, Ikaskuntza Zailtasun Espezifikoetan Esku Hartzeko Taldean (INDEA) laguntzen du. Talde horretan\, irakurketa\, idazketa\, hizkuntza eta hizketa hobetzeko hezkuntza-programak diseinatu\, aplikatu eta ebaluatzen ditu. \n\n\n\n\n\n\n\nLorena Pérez Hizkuntzalaritza Kognitiboko katedraduna da Errioxako Unibertsitatean\, eta GRISSU ikerketa-taldeko kidea (Semantika\, Sintaxia eta Hizkuntzaren Erabilerari buruzko Errioxako Ikerketa Taldea) eta Campus Iberuseko ICON-Cognción en Acción ekintza-taldeko kidea ere bada. Hizkuntza ikertzen du\, komunikatzeko eta munduaz hitz egiteko ez ezik\, ulertzeko eta elkar ulertzeko ere balio digun tresna gisa. \n\n\n\n\n\n\n\nGemma Luch Literaturako katedraduna da Valentziako Unibertsitatean (UV)\, eta irakaslea Filologia katalaneko Sailean. 30 urteko ibilbidea egin du ikerketaren esparruan ikertzen eta ezagutza transferitzen. Kanon ez-akademikoa\, politikak eta irakurketaren eta liburutegiaren sustapena ditu ikergai. \n\n\n\n\n\n\n\nAndrea Khalfaoui Hezkuntzan doktoratu zen Deustuko Unibertsitatean eta gaur egun irakaslea eta ikertzailea da Euskal Herriko Unibertsitateko Hezkuntza Zientzien Sailean. Bere ikerketa-ildoa ikasle zaurgarrien arrakasta akademiko eta sozialaren sustapenean oinarritzen da\, batez ere ijito etniakoena eta ikasle migratzaileena. \n\n\n\n\n\n\n\nMarta Ferrero Madrilgo Unibertsitate Autonomoko (UAM) Irakasleen Prestakuntza eta Hezkuntza Fakultateko Ikerketa eta Transferentzia dekanordea da. Bere ikerketa-ildo nagusiak hauek dira: ideia okerrak identifikatzea eta murriztea ikasten ari diren edo lanean ari diren irakasleen artean\, eta irakaskuntza-ikaskuntza prozesuei aplikatutako psikologia kognitiboa. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/hizkuntza-eta-kultura-aniztasuna-hezkuntzan-izango-dira-hizpide-hezkuntza-frogak-jardunaldian-ebidentzia-zientifikotik-egindako-gogoetatik-abiatuta/ LOCATION:Facultad de Educación de Bilbao – UPV/EHU\, Sala Juliana Agirrezabala\, Barrio Sarriena\, s/n\, Leioa\, 48940 CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2025/01/615EHU-LPDLE-2025-EUS-HD-1920x1080-12.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20250225T183000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20250225T200000 DTSTAMP:20260403T221059 CREATED:20250212T102322Z LAST-MODIFIED:20250218T132458Z UID:213206-1740508200-1740513600@katedra.eus SUMMARY:Agora\, ezagutzaren plaza | Lurzoruaren kudeaketaren eragina eguneroko ur-horniketan DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Euskara \n\n\n\nStreaminga: Ez \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nKalitatezko edateko ura eskuratzea gero eta erronka handiagoa bihurtu da munduan\, eta Euskal Herria ez da salbuespena. Baliabide naturalen gehiegizko ustiapena eta kutsadura bezalako faktoreek\, edota klima-aldaketaren ondorioek gero eta gehiago eragiten diete ibaiei eta akuiferoei\, gure ur-iturri nagusiei. \n\n\n\n\n\n\n\nNola berma dezakegu ezinbesteko baliabide natural horren epe luzerako hornidura egonkor eta iraunkorra? Inguruko basoetako lurzoruak modu eraginkorrean kudeatzeak eragin positiboa izan lezake eguneroko ur-horniduran. \n\n\n\n\n\n\n\nGai honen inguruan hitz egingo du UPV/EHUko Prozesu Hidro-Ingurumenekoen Ikertaldeko Ane Zabaleta ikertzaileak “Lurzoruaren kudeaketaren eragina eguneroko ur-horniketan” hitzaldian. \n\n\n\n\n\n\n\nAne Zabaleta Geologian doktoratu zen Euskal Herriko Unibertsitatean (UPV/EHU) eta bere hitzaldian Life-Urbaso ikerketa-proiektu europearraren gako batzuk azalduko ditu. Esaterako\, ikerketa honetan edateko uraren kantitatea eta kalitatea bermatzeko\, naturan oinarritutako hainbat irtenbide garatuko dira eta Urdaibaiko Biosfera Erreserbako 40 ur-erauzketa gunetan ezarriko eta probatuko dira irtenbide horiek. \n\n\n\n\n\n\n\nHorrez gain\, hitzaldian\, egunero kontsumitzen dugun urarekin zerikusia duten gai ohikoenei ere erantzungo die: uraren jatorria\, honen ibilbideari buruzko xehetasunak eta arrotik gure txorrotetaraino bidean zehar aurkitzen diren oztopo zeintzuk diren. \n\n\n\n\n\n\n\nUPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Iurretako Herri Bibliotekak bultzatutako Agora\, ezagutzaren plaza hitzaldi-zikloaren barruan egingo da ekitaldia\, otsailaren 25ean\, asteartea\, 18:30ean\, bibliotekan bertan. Sarrera librea eta doakoa da lekuak bete arte baina baina aldez aurretik izena eman behar da biblioteka@iurreta.eus helbidera e-mail bat bidaliz edo 946812726 telefonora deituz. \n\n\n\n\n\n\n\nHizlaria \n\n\n\n\n\n\n\nAne Zabaleta Lopetegi Geologian doktoratu zen Euskal Herriko Unibertsitatean (UPV/EHU). Gaur egun\, UPV/EHUko Matematika\, Zientzia Esperimental eta Gizarte Zientzien Didaktika saileko irakaslea da\, Prozesu Hidro-Ingurumenekoen Ikertaldeko ikertzailea. Azken 20 urteetan\, lurrazaleko uren azterketan espezializatu da\, sedimentuekin duen dinamikan eta klima-aldaketak lurzoruaren kudeaketan duen inpaktuan. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/agora-ezagutzaren-plaza-lurzoruaren-kudeaketaren-eragina-eguneroko-ur-horniketan/ LOCATION:Iurretako Herri Biblioteka\, Bidebarrieta 4\, Iurreta\, 48215 CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2025/02/Agora-otsailak-2025-centered-1.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20250305T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20250305T203000 DTSTAMP:20260403T221059 CREATED:20250210T085934Z LAST-MODIFIED:20250218T132202Z UID:213204-1741201200-1741206600@katedra.eus SUMMARY:Bidebarrieta Zientifikoa | Medikuntza pertsonalizatuaren dilema etikoak DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Gaztelania \n\n\n\nStreaminga: Bai \n\n\n\nHemen esteka: KulturguneaTB \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nMedikuntza pertsonalizatua eraldatzen ari da gaixotasunak ulertzeko dugun modua\, bereziki adimen artifiziala eta gene-analisien bezalako garapen teknologikoei esker. Historian lehen aldiz\, arreta indibidualizatuagoa eta eraginkorragoa eskaintzeko aukera ematen diguten tresnak ditugu\, paziente bakoitzaren ezaugarri berezietara egokituak\, eta horrek orain arte ezagututako arreta medikoaren eredua irauliko duela ematen du. \n\n\n\n\n\n\n\nHala ere\, teknologia horiek aurrera egin ahala\, osasunarekin eta gizarte osoarekin zerikusia duten dilema etiko berriak sortzen dira. Datu bolumen handien erabilera masiboak pribatutasunari eta diskriminazio arriskuari buruzko zalantzak sortzen ditu. Zenbateraino gaude prest gure informazio pertsonala emateko\, osasun arreta zehatzagoa lortzeko? Zer gertatzen da intimitaterako eta gure datuen babeserako eskubidearekin gero eta digitalizatuagoa dagoen mundu honetan? \n\n\n\n\n\n\n\nGai horien inguruan argia emateko asmoz\, Iñigo de Miguelek\, UPV/EHUko Ikerbasque irakasle ikertzaileak eta bioetikan eta teknozientzia berrien zuzenbidean adituak\, “Dilemas éticos de la medicina personalizada” (Medikuntza pertsonalizatuaren dilema etikoak) hitzaldia eskainiko du martxoaren 5ean\, asteazkena\, 19:00etan\, Bilboko Bidebarrieta Liburutegian. \n\n\n\n\n\n\n\nHitzaldian\, Zuzenbidean eta Filosofian ere doktore den De Miguelek medikuntza pertsonalizatuaren erronka bioetiko nagusienetako batzuk aztertuko ditu\, hala nola\, pazienteen datuen kudeaketa masiboa\, diskriminazio arriskua edo erabaki medikoak ez daudela bakarrik algoritmo automatizatuen mende bermatzearen garrantzia. Horrez gain\, beste gai batzuk ere jarriko ditu mahai gainean\, esaterako\, osasun arloko profesionalari alternatibak eskaini beharra terapiekiko atxikidura falta saihesteko. Izan ere\, fenomeno hori gaixo batek medikuaren aginduak behar bezala jarraitzen ez dituenean gertatzen da\, eta egungo medikuntzaren erronka handienetako bat bihurtu da. \n\n\n\n\n\n\n\nMedikuntza pertsonalizatuaren dilema etikoen inguruko hitzaldi-solasaldia UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak antolatzen duten Bidebarrieta Zientifikoa zikloaren saioa da. Hitzaldia aurrez aurre\, eta streaming  bidez ere ikusi ahalko da KulturguneaTB Kanalean. Aretoko sarrera doakoa eta librea izango da lekuak bete arte. \n\n\n\n \n\n\n\nHizlaria\n\n\n\nÍñigo de Miguel Beriain Ekonomia eta Enpresa Zientzietan lizentziatua da (Nafarroako Unibertsitatea)\, Zuzenbidean lizentziatua eta doktore europarra (UNED) eta Filosofian doktorea (UPV/EHU). Gaur egun\, Ikerbasque ikertzaile irakaslea da UPV/EHUko Zuzenbide fakultateko Zuzenbide eta Giza Genoma Katedrako ikerketa-taldean. Espainiako Bioetika Batzordeko kidea eta Euskadiko Medikamentuen Ikerketarako Etika Batzordeko (CEIm) presidentea da. Bioetikarekin eta teknozientzia berrien zuzenbidearekin lotutako sei liburu eta hirurogei artikulu baino gehiago argitaratu ditu. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/bidebarrieta-zientifikoa-medikuntza-pertsonalizatuaren-dilema-etikoak/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2025/02/BC-MARZO-2025-DILEMAS-MEDICINA-EUS.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20250307T183000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20250307T200000 DTSTAMP:20260403T221059 CREATED:20250212T094244Z LAST-MODIFIED:20250218T131415Z UID:213232-1741372200-1741377600@katedra.eus SUMMARY:Zientziaren ertzetik | Nola sortzen da desira? DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Gaztelania \n\n\n\nStreaming: Bai \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\n \n\n\n\n \n\n\n\nBizitza sexual osasuntsu bat eta betea izateko beharrezkoa den lehen gauza da desirak nola funtzionatzen duen jakitea. Izan ere\, erabat jabetzen ez bagara ere\, desiraren atzean prozesu biologiko\, emozional eta erlazionalen multzo handi bat ezkutatzen da\, eta horrek zuzenean eragiten du gure sexualitatea bizi eta esperimentatzeko dugun moduan. \n\n\n\n\n\n\n\nDesiraren jatorria eta ezaugarriak ezagutzeko eta hau aktibatzen laguntzen duten faktoreetan sakontzeko Laura Morán psikologo eta sexologoak “¿Cómo surge el deseo?” (“Nola sortzen da desira?”) hitzaldia eskainiko du. Bertan desiraren ezaugarriez gain berau geldiarazten duten mekanismoetan sakontzuko du ere. Era berean\, Moránek libidoaren inguruko mito faltsu batzuk desmuntatuko ditu\, jendeari bere modus operandia hobeto ulertzeko aukera emango diotenak. \n\n\n\n\n\n\n\nHitzaldia martxoaren 7an izango da\, arratsaldeko 18:30ean Duragok Bizenta Mogel Bibliotekan\, EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bizenta Mogel Bibliotekak antolatzen duten Zientzia Ertzetik dibulgazioko hitzaldi-sortaren barruan.Sarrera librea izango da lekuak bete arte eta streamingez jarraitzeko aukera ere egongo da EITBren Kosmos kanalaren bitartez. \n\n\n\n \n\n\n\nHizlaria\n\n\n\nLaura Morán\, Psikologian lizentziatu zen Deustuko Unibertsitatean\, familia- eta bikote-terapian espezializatua dago. Dibulgatzailea ere bada\, izan ere “hobe da informatzea eta heztea sendatzea baino” leloaren defendatzaile sutsua da\, eta psikologia\, sexualitatea eta giza harremanak publikoari hurbiltzea du helburu\, ikuspegi argi\, dibertigarri eta taburik gabeko batetik. \n\n\n\n\n\n\n\nHainbat irratsaioren kolaboratzailea da\, esaterako\, RTVEko Gente despierta edo Radio Euskadiko Boulevard programena. Telebistan RTVEko Órbita Laika programan parte hartzen du eta baita ere Naukas edo Desgranando Ciencia bezalako dibulgazio ekitaldietan. Horrez gain\, sexualitateari buruz eta bikote-harremanen inguruko hainbat libiru argitaratu ditu\, besteak beste\, “Perfectamente imperfectas” (Destino) y “Por qué no deseo” (Next Door Publishers). URL:https://katedra.eus/eu/agenda/zientziaren-ertzetik-nola-sortzen-da-desira/ LOCATION:Bizenta Mogel Biblioteka\, Komentukalea\, 8\, Durango CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2025/02/Laura-Moran-ZEeus.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20250314T093000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20250314T203000 DTSTAMP:20260403T221059 CREATED:20250218T135825Z LAST-MODIFIED:20250307T074349Z UID:213358-1741944600-1741984200@katedra.eus SUMMARY:Martxoak 14: π zenbakia protagonista BCAM Naukas ekitaldian DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Euskara/gaztelania \n\n\n\nStreaminga: Bai \n\n\n\nHemen esteka: Kosmos EITB \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\n \n\n\n\nπ letra grekoaz irudikatzen den Pi zenbakia\, munduan dauden konstante matematikorik garrantzitsuenetakoa da. Zenbaki honek mendez mende eragin duen lilura handia da\, izan ere\, 4.000 urte baino gehiago da ikergai zenbaki hau eta berari eskainitako eguna ere badago egutegian\, martxoan baitugu Pi zenbakiaren Eguna ospatzeko data. \n\n\n\n\n\n\n\nNazioarteko ekitaldi hau Larry Shaw fisikari estatubatuarraren eskutik sortu zen\, 1988an efemeride hau ospatzeko proposamena egin baitzuen. Ingelesez eta euskaraz\, martxoaren 14a idazteko modua bat dator konstante matematiko ezagunaren lehenengo hiru digituekin: 3-14 -martxoak 14-\, euskaraz / 3-14 -March 14th-\, ingelesez. Azken urteotan\, Pi Egunaren ospakizuna zabalduz joan da\, eta 2019ko azaroaren 26an UNESCOk martxoaren 14a Matematikaren Nazioarteko Eguna izendatu zuen. \n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\nAurten ere\, Basque Center for applied Mathematics (BCAM) zentroak eta UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak ospakizunarekin bat egin eta BCAM NAUKAS ekitaldiaren bosgarren edizioa antolatuko dute martxoaren 14an UPV/EHUren Bizkaia Aretoan. \n\n\n\n\n\n\n\nGoizean\, BCAM NAUKAS 2025 ekitaldiak matematika-tailerrak eskainiko ditu\, lehen eta bigarren hezkuntzako ikasleei matematika modu ludiko eta erakargarrian hurbiltzeko asmoz. \n\n\n\n\n\n\n\nArratsaldean\, 15 minutuko hitzaldi zientifiko dinamikoak eta hurbilekoak izango dira Bizkaia Aretoko Mitxelena aretoan. Hitzaldi horien bidez\, besteak beste\, Pi zenbakiak eguneroko bizitzan dituen propietateak eta aplikazioak ezagutuko ditugu. \n\n\n\n\n\n\n\nBCAM Naukas 2025 ekitaldiaren programa\n\n\n\n\n\n\n\nGoizez – 9:30 – 13:30- Matematika-tailerrak\n\n\n\nLehen Hezkuntzako azken mailetako eta Bigarren Hezkuntzako ikasleentzako tailerrak. Gazteei matematika era ludiko eta erakargarrian hurbiltzea dute helburu\, zientzia honekiko jakin-mina pizteaz gain. \n\n\n\n\n\n\n\nLehen Hezkuntza – 5. eta 6. mailako ikasleentzat\n\n\n\n\nPapiroflexia matematikoa – euskaraz- Txandak: 09:30 – 10:15 | 10:30 – 11:15 | 11:30 – 12:15\n\n\n\nEskuak Matera: hurbilketa fraktala – euskaraz- Txandak: 09:30 – 10:15 | 10:30 – 11:15 | 11:30 – 12:15\n\n\n\n\nBigarren Hezkuntza – 1. eta 2. DBHko ikasleentzat\n\n\n\n\nJuegos Gigantes -gaztelaniaz- Txandak: 09:30 a 10:30 | 10:50 a 11:50 | 12:10 a 13:10\n\n\n\nMath Mystery Box -euskaraz- Txandak: 09:30 a 10:30 | 10:50 a 11:50 | 12:10 a 13:10\n\n\n\nMagia y Matemáticas -gaztelaniaz- Txandak: 09:30 a 10:30 | 10:50 a 11:50 | 12:10 a 13:10\n\n\n\nJuegos con lápiz y papel -gaztelaniaz- Txandak: 09:30 a 10:30 | 10:50 a 11:50 | 12:10 a 13:10\n\n\n\n\nBigarren Hezkuntza – 3. eta 4. DBHko ikasleentzat\n\n\n\n\nResolver el Cubo Rubik -gaztelaniaz- Txandak: 09:30 a 10:30 | 10:50 a 11:50 | 12:10 a 13:10\n\n\n\nNAN txartelaren sekretuak -euskaraz- Txandak: 09:30 a 10:30 | 10:50 a 11:50 | 12:10 a 13:10 (* Parte-hartzaileek NAN bat ekarri beharko dute edota haren fotokopia bi aldeetatik.)\n\n\n\n\n\n\n\n\nTailerrak doakoak dira eta gehienez 35 pertsonako edukiera dago bakoitzean. Ikasleek parte hartuko dute tailerretan eta ikastetxe gehiagok parte hartu ahal izateko\, ikastetxe batek gehienez bi tailerretan parte hartu ahal izango du. \n\n\n\n\n\n\n\nOHARRA: Tailer guztiak beteta daude. \n\n\n\n\n\n\n\nArratsaldez – 18:30 – 20:30 – Hitzaldi laburrak\n\n\n\n15na minutuko hitzaldi labur\, bizi eta hurbilak izango dira eta\, besteak beste\, bertaratutakoei matematiken izaera liluragarria bistaratzeaz gain\, Pi zenbakiaren propietateak eta eguneroko bizimoduan dituen aplikazioak emango dira ezagutzera. \n\n\n\n\n18:30 – 18:40: Ongietorria\n\n\n\n18:40 – 18:45: Javier Peláez (Naukas): Aurkezpena\n\n\n\n18:45 – 19:00: Fátima Mª García (Santiago de Compostelako Unibertsitatea): “Poesía irracional”\n\n\n\n19:00 – 19:15: Enrique F. Borja (Sevillako Unibertsitatea): “Cuando te crees que lo has entendido todo”\n\n\n\n19:15 – 19:30: Clara Grima (Sevillako Unibertsitatea): “Midiendo un mundo redondo”\n\n\n\n19:30 – 19:45: Daniel Eceizabarrena (BCAM): “La longitud de la costa y otros fractales”\n\n\n\n19:45 – 20:00: Judit Mínguez (Errioxako Unibertsitatea): “Las matemáticas en el diseño gráfico” \n\n\n\n20:00 – 20:15: Luca Fanelli (Ikerbasque\, UPV/EHU & BCAM): “Do\, Re\, Mi\, Fa\, Sol La\, π: ¿Por qué tenemos siete notas?”\n\n\n\n20:15 – 20:30: Javier Peláez (Naukas): BCAM NAUKAS ekitaldiaren itxiera\n\n\n\n\n\n\n\n\nBCAM NAUKAS 2025 hitzaldietarako sarbidea librea eta doakoa izango da lekuak bete arte. Bertaratzerik ez dutenek hitzaldi guztiak zuzenean eta streaming bidez ikusteko aukera izango dute EITBko Kosmos kanalaren bidez. Hitzaldiei buruzko informazio gehiago nahi izanez gero\, ikus programa osoa esteka honetan. \n\n\n\n\n\n\n\nZatoz Pi Eguna ospatzera martxoaren 14ean Bizkaia Aretora\, eta ezohiko matematika egunaz gozatzeko aukera izango duzu! URL:https://katedra.eus/eu/agenda/martxoak-14-%cf%80-zenbakia-protagonista-bcam-naukas-ekitaldian/ LOCATION:Bizkaia Aretoa-EHU\, Abandoibarra Etorbidea\, 3\, Bilbo CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2025/02/CartelPi_horizontal_def_1200x675-scaled.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20250325T183000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20250325T200000 DTSTAMP:20260403T221059 CREATED:20250304T074054Z LAST-MODIFIED:20250318T113001Z UID:213448-1742927400-1742932800@katedra.eus SUMMARY:Agora\, ezagutzaren plaza | Mitoak argituz paleontologiaren eskutik DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Euskara \n\n\n\nStreaminga: Ez \n\n\n\n \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nPaleontologia gure planetako bizitzaren iragan geologikoa aztertzen duen zientzia da. Iraganean bizi izan zirenen arrasto fosilen behaketan eta azterketan oinarritzen du bere ikerketa. Organismo organikoen arrastoak\, esaterako\, landareen eta animalienak\, sarritan harkaitzei itsatsita gorde ohi dira\, eta hauei esker duela milioika urte Lurreko bizilagunak eta haien ohiturak nolakoak ziren ulertzeko gida gisa balio digute. \n\n\n\n\n\n\n\nGaur egun\, fosil horien ikerketari esker zehaztasun eta zorroztasun handiagoarekin jakin dezakegu iragana nolakoa izan zen. Hala ere\, fosilen esanahia azaltzeko ahaleginetan hainbat teoria sortu izan ditugu historian zehar. Askotan izaki mitologikoak izan dira teoria horietako protagonista\, kondaira ugariren sorratzaile. \n\n\n\n\n\n\n\nXabier Murelagak\, Geologian doktorea eta Euskal Herriko Unibertsitateko irakaslea eta ikertzailea\, “Mitoak argituz paleontologiaren eskutik” hitzaldia eskainiko du martxoaren 25ean Iurretako Herri Bibliotekan. Bertan\, historiako mito horiek paleontologiarekin duten harremana erakutsiko du. \n\n\n\n\n\n\n\nUPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Iurretako Herri Bibliotekak bultzatutako Agora\, ezagutzaren plaza hitzaldi-zikloaren barruan egingo da ekitaldia\, martxoaren 25ean\, asteartea\, 18:30ean\, bibliotekan bertan. Sarrera librea eta doakoa da baina aldez aurretik izena eman behar da biblioteka@iurreta.eus helbidera e-mail bat bidaliz edo 946812726 telefonora deituz. \n\n\n\nHizlaria\n\n\n\n \n\n\n\nXabier Murelaga\, Geologian doktoratu zen Euskal Herriko Unibertsitatean 2000. urtean eta Paleontologia arloko irakaslea da UPV/EHUko Geologia sailean ordutik aurrera. Tesia Nafarroako Errege Bardean aurkitutako fosilei buruzkoa izan zen. Bere karreraren hasieratik lotura estua du ikerketarekin eta geologiaren dibulgazioarekin. Ildo horretan\, hainbat argitalpen zientifikotan parte hartu du\, baita doktorego-tesien eta master eta gradu amaierako lanen zuzendaritzan ere. Dibulgazioaren arloan\, hitzaldi\, txango\, liburu eta erakusketa ugari antolatu ditu. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/agora-ezagutzaren-plaza-mitoak-argituz-paleontologiaren-eskutik/ LOCATION:Iurretako Herri Biblioteka\, Bidebarrieta 4\, Iurreta\, 48215 CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2025/03/Agora-martxoa-portada-1.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20250326T160000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20250328T193000 DTSTAMP:20260403T221059 CREATED:20250320T094612Z LAST-MODIFIED:20250321T115643Z UID:213614-1743004800-1743190200@katedra.eus SUMMARY:2025eko "Geologia olerkari\, miope eta despistatuentzat" jardunaldia DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Gaztelania \n\n\n\nStreaminga: Bai \n\n\n\nHemen esteka: https://katedra.eus \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nZer dute komunean paisaia ikusgarri batek\, milaka urteko fosil batek edo bertan behera utzitako harrobi batek? Ondare geologikoaren parte dira guztiak\, Lurraren historiaren lekuko\, eta balio zientifiko\, hezitzaile\, kultural eta estetiko handia dute. Hala ere\, oraindik ez da oso ezaguna hauen garrantzia. \n\n\n\n\n\n\n\nOndare geologikoaren ingurukoak hurbiltzeko gizarteari\, martxoaren 26an\, 27an eta 28an “Geologia olerkari\, miope eta despistatuentzat” dibulgazio-jardunaldiaren bosgarren edizioa izango da eta aurtengoaren gaia “Ondarea ondare” izango da. Euskal Herriko Unibertsitateko (UPV/EHU) Zientzia eta Teknologia Fakultateko Hidro-Ingurumen Prozesuak (HGI) ikerketa-talde finkatuak antolatu ditu jardunaldiok\, eta hauen laguntza izango dute: Bizkaiko Campuseko Errektoreordetza\, UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedra\, Euskal Kostaldeko Geoparkea eta Energiaren Euskal Erakundeak (EVE). \n\n\n\n\n\n\n\nEkitaldia UPV/EHUko Bizkaia Aretoan izango da (Bilbo)\, martxoaren 26an eta 27an\, 16:00etatik aurrera\, eta hitzaldiak zuzenean zein streaming bidez jarraitu ahal izango dira EiTBko Kosmos kanalaren bidez. Amaitzeko\, martxoaren 28an (ostirala)\, ekitaldiari amaiera emateko\, Urkiolako Parke Naturalera (Bizkaia) mendi irteera bat egingo da\, non dibulgazio geologikoa eta ilustrazio zientifikoa uztartuko dira. \n\n\n\n\n\n\n\nEgitaraua\n\n\n\n\n\n\n\nMartxoaren 26a\, asteazkena – 16:00etatik – 19:30era\n\n\n\n\n«La memoria de la Tierra. El reconocimiento internacional del patrimonio geológico» (Lurraren memoria. Geologia-ondarearen nazioarteko aitorpena) – Asier Hilario (IUGS)\n\n\n\n«Y… ¿cómo se gestiona el patrimonio natural?» (Eta… nola kudeatzen da ondare naturala?) – Xabier Arana (Bizkaiko Foru Aldundia)\n\n\n\n«Valle Salado: ¿de dónde viene la sal? ¿De dónde viene el agua?» (Anañako Gatz Harana: nondik dator gatza? Nondik dator ura?) – Iñaki Antigüedad (UPV/EHU)\n\n\n\n«Gestión y actuaciones en el Paisaje Natural Protegido del Diapiro de Añana» (Añanako diapiroko Paisaia Natural Babestuaren kudeaketa eta jarduketak) – Joseba Carreras (Arabako Foru Aldundia)\n\n\n\n«Un llanto en la oscuridad» (Negar bat iluntasunean) – Inma Mugerza (UPV/EHU)\n\n\n\n\nMartxoaren 27a\, osteguna – 16:00etatik – 19:30era\n\n\n\n\n«Geoparques\, motores de desarrollo» (Geoparkeak\, garapenaren eragileak) – Leire Barriuso (Geogarapen Elkartea)\n\n\n\n«Sobrarbe-Pirineos: qué hacemos en un geoparque de montañas» (Sobrarbe-Pirinioak: zer egiten dugu mendi-geoparke batean?) – Ánchel Belmonte (Geoparque Mundial UNESCO Sobrarbe-Pirineos)\n\n\n\n«¿Y esto también lo hacéis? Participación social y desarrollo local en el Geoparque Las Loras» (Eta hau ere egiten duzue? Parte-hartze soziala eta tokiko garapena Las Loras Geoparkean) – José Ángel Sánchez (ARGEOL)\n\n\n\n«Patrimonio minero: la huella de un modelo social muy geológico» (Meatze-ondarea: gizarte-eredu geologiko baten aztarna) – Jesús María Esteban (EEE)\n\n\n\n«Patrimonio cultural: ¿qué tienen en común la Basílica de San Pedro del Vaticano y la de Begoña?» (Kultura-ondarea: zer dute komunean Vatikanoko San Pedro Basilikak eta Begoñakoak?) – Laura Damas (UPV/EHU)\n\n\n\n\nMartxoaren 28a\, ostirala – 16:00etatik – 19:30era\n\n\n\n\n«El imaginario de la geología» (Geologiaren imajinarioa): Urkiolako Parke Naturalera irteera – Arantza Aranburu eta Vega Asensio (UPV/EHU)\n\n\n\n\nIzen-ematea eta sarrera \n\n\n\nBizkaia Aretoko hitzaldien sarrera librea eta doakoa da eta Urkiolako irteeraren kasuan ere\, baina autobuseko leku-kopurua mugatua izango da (Bilbotik aterako da autobusa eta 30 leku ditu). Beraz\, martxoaren 28an Urkiolara egiten den irteeraren kasuan\, izena ematea derrigorrezkoa da. Izen-ematea formulario honen bidez egin daiteke. Informazio gehiago nahi izanez gero\, antolatzaileekin harremanetan jar zaitezke posta elektroniko honetara idatziz: j.geologiamiopes@gmail.com. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/2005eko-olerkari-miope-eta-despistatuentzat-geologia-jardunaldia/ LOCATION:Bizkaia Aretoa-EHU\, Abandoibarra Etorbidea\, 3\, Bilbo CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2025/03/649KZK-Geologia-Jardunaldia-TikTok-EUS-1920x1080-1-scaled.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20250409T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20250409T203000 DTSTAMP:20260403T221059 CREATED:20250320T130401Z LAST-MODIFIED:20250403T101858Z UID:213518-1744225200-1744230600@katedra.eus SUMMARY:Bidebarrieta Zientifikoa | Ingurumen erradioaktibitatea zaintzen DESCRIPTION:Data eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Gaztelania \n\n\n\nStreaming-a: Bai. KulturguneaTB \n\n\n\n \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\n \n\n\n\nIngurumenaren zaintza erradiologikoa funtsezko prozesua da ingurunean dagoen erradioaktibitatearekiko esposizioa kontrolatu eta minimizatzeko. Esposizio horren jatorria naturala edo instalazio nuklearren eta erradioaktiboen operazioetatik eratorritakoa izan daiteke. Herritarrentzako seguruak diren erradiazio-mailak mugen barruan mantenduko direla bermatzeko\, airearen\, uraren\, lurzoruaren eta biotaren -flora eta fauna- analisiak eta neurketak egiten dira erradioaktibitate-iturritik hurbil dauden lekuetan. \n\n\n\n\n\n\n\nKontrol mota horrek garrantzi berezia hartzen du instalazio nuklearrak ixtean\, ezinbestekoa baita prozesua zorroztasun handienarekin gainbegiratzea\, material erradioaktiboaren edozein jariori aurrea hartzeko. Gaur egungo eta hurbileko adibide bat da Garoñako (Burgos) zentral nuklearraren eraisketa. Bertan\, UPV/EHUk aktiboki laguntzen du garapen seguru eta gardena bermatzeko. \n\n\n\n\n\n\n\nGai honetan sakontzeko\, Raquel Idoetak\, Bilboko Ingeniaritza Eskolako Energia Ingeniaritzako irakasle eta UPV/EHUko Segurtasun Nuklear eta Erradiologikoko (SEGNUC) taldeko kideak “Vigilando la radiactividad ambiental” (Ingurumen erradioaktibitatea zaintzen) hitzaldia emango du apirilaren 9an\, asteazkena\, 19:00etan Bilboko Bidebarrietako Liburutegian. \n\n\n\n\n\n\n\nBere hitzaldian\, Idoetak ingurumenaren zaintza erradiologikoa zertan datzan azalduko du eta ingurumenean erradioaktibitatea kontrolatzeko erabiltzen diren teknika batzuk ere aurkeztuko ditu. Garoñako zentral nuklearraren kasu zehatzari ere helduko dio eta\, bereziki\, UPV/EHUko Segurtasun Nuklearreko eta Erradiologikoko ikertaldeak (SEGNUC) zentral nuklearraren eraisketan betetzen duen papera ere plazaratuko du. \n\n\n\n\n\n\n\nHitzaldi-solasaldi hau UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak antolatzen duten Bidebarrieta Zientifikoa zikloaren saioa da. Hitzaldia aurrez aurre\, eta streaming bidez ere ikusi ahalko da KulturguneaTB kanalean. Aretoko sarrera doakoa eta librea izango da lekuak bete arte. \n\n\n\n \n\n\n\nHizlaria\n\n\n\n \n\n\n\nRaquel Idoeta Hernandorena Ingeniaritza Energetikoan doktoratu zen UPV/EHUn eta Euskal Herriko Unibertsitateko Bilboko Ingeniaritza Eskolako Ingeniaritza Energetikoa saileko irakaslea da. Horrez gain\, Segurtasun Nuklear eta Erradiologikoko (SEGNUC) ikerketa-taldeko kidea da erakunde horretan. \n\n\n\n\n\n\n\nIngeniaritza nuklear eta erradiologikoaren arloarekin lotutako 50 artikulu baino gehiago argitaratu ditu inpaktu indize handiko aldizkarietan\, eta 25 urte baino gehiago daramatza ingurumenaren zaintza erradiologikoari lotuta. Bestalde\, Espainiako Sozietate Nuklearreko (SNE) eta Babes Erradiologikorako Espainiako Elkarteko (SEPR) kidea da. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/bidebarrieta-zientifikoa-ingurumen-erradioaktibitatea-zaintzen/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2025/03/649KZK-Radiactividad-Ambiental-TIkTok-1920x1080-EUS-scaled.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20250508T180000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20250510T200000 DTSTAMP:20260403T221059 CREATED:20250319T095405Z LAST-MODIFIED:20250509T121933Z UID:213942-1746727200-1746907200@katedra.eus SUMMARY:Zientziaz blai | Zientzia guztiontzat\, salbuespenik gabe DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Castellano \n\n\n\nStreaming-a: Ez \n\n\n\n \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nLogos Elkarteak Zientziaz Blai ekimenaren edizio berri bat antolatu du Bilboko San Frantzisko\, Bilbo Zaharra eta Zabala auzoetan. Aurtengoa seigarren edizioa da eta\, beste behin\, helburu zehatza du ekimenak: kultura zientifikora iristeko zailtasun handienak dituzten auzoetako herritarren gizarte-garapena eta aukera berdintasuna bultzatzea. Aurtengo egitarauak energia-krisia\, sasiterapiak\, optimismo teknologikoa eta aurrerapen zientifikoek espazio-esplorazioan\, energia-biltegiratzean eta osasunean duten eragina bezalako gaiak jorratuko dira. \n\n\n\n\n\n\n\nZientziaz Blai zientzia dibulgaziorako ekitaldia maiatzaren 8tik 10era bitartean izango da eta programako jarduera guztiak doakoak dira eta sarrera librea izango dute. \n\n\n\nPrograma\n\n\n\n \n\n\n\n\nMaiatzaren 8a\, 18:00etan\, Sarean (Mariaren Bihotza Plaza 4\, Bilbo)\n\nHitzaldia – solasaldia: La crisis energética en mi barrio (Energia-krisia nire auzoan).\n\n\n\nHizlaria: Antonio Turiel\, fisikaria eta matematikaria\, CSICeko ikertzailea eta energia-krisietan aditua. Antonio Turiel\, CSICeko fisikari eta matematikaria eta krisi energetikoan aditua\,\n\n\n\n\n\nMaiatzaren 9a\, 19:00etan\, San Frantziskoko gizarte-etxeko ekitaldi-aretoa (Mariaren Bihotza plaza\, z/g)\n\nZine foruma: Una terapia de mierda filmaren emanaldia.\n\n\n\nEdukia: “Una terapia de mierda” sasiterapien gaia jorratzen duen film laburra da. 2024ko Goya sarietan film labur dokumental onenaren sarirako izendatuta egon zen eta 2023ko Berlanga Sarietan eta Feroz Sarietan lehen saria jaso zuen bere kategorian. Protagonistetako batek\, Fernando Cerverak\, film laburraren atzean egon zen oihartzuna eta historian sakonduko du emanaldiaren ostean.\n\n\n\n\n\nMaiatzaren 10a\, 17:30ean\, Hika ateneo (Eskola Zumarkalea\, 1)\n\nHitzaldi-sorta: Ciencia y sociedad (Zientzia eta gizartea)\n\n\n\nEdukia: Hitzaldi laburren saioa\, gure etorkizunarekin zerikusia duten gaiak lantzen dituzten ikertzaileekin. Hizlariak arlo anitzetakoak dira eta\, besteak beste\, optimismo teknologikorako lekurik dagoen ala ez aztertuko dute. Ondoren\, solasaldi parte-hartzailea izango da publikoarekin.\n\nFuturos (y pasados y presentes) socio-técnicos: ¿cómo de responsables y abiertos? (Etorkizuneko\, eta iraganeko eta oraingo\, sozio-teknikoak: zenbateraino arduradunak eta irekiak?) – Hannot Rodriguez Zabaleta (Euskal Herriko Unibertsitatea)\, Filosofian doktorea.\n\n\n\nBaterías para un futuro sostenible (Etorkizun iraunkorrerako bateriak) – Monsterrat Casas-Cabanas (CIC energiGUNE)\, Materialen zientzian doktorea.\n\n\n\n¿Nos iremos a Marte? La era espacial en el contexto de la crsis ecosocial? (Martera joango gara? Espazio-aroa krisi ekosozialaren testuinguruan) – Jorge Hernandez Bernal (Sorbona Unibertsitatea)\, Fisikan doktorea.\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\nZientziaz Blai programako jarduera guztiak doakoak dira eta sarrera librea izango dute. Argibideak edo zalantzak argitzako mezu bat bidali daiteke honako helbide elektronikora: logoselkartea@gmail.com. \n\n\n\n\n\n\n\nZientziaz Blai ekimenak zientzia guztiontzat\, salbuespenik gabe\, bideratu nahi du eta LOGOS Elkarteak antolatzen du ikuspegi zabal eta anitzarekin. Zientziaz Blai lankidetzan gauzatzen den ekitaldia da eta\, besteak beste\, Euskal Herriko Unibertsitateko Kultura Zientifikoko Katedra\, Bilbo Zaharra\, San Frantzisko eta Zabalako taldeak\, BCMaterials ikerketa-zentroa\, Hika Ateneoa eta 5001 Bilbao aseguru-artekaritzaren laguntza jasotzen du. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/zientziaz-blai-zientzia-guztiontzat-salbuespenik-gabe/ LOCATION:San Frantzisko auzoa\, San Frantzisko kalea\, Bilbo\, Bizkaia\, 48003 CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2025/03/Zientziaz-blai.jpeg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20250515T090000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20250515T183000 DTSTAMP:20260403T221059 CREATED:20250324T141139Z LAST-MODIFIED:20250509T121449Z UID:213688-1747299600-1747333800@katedra.eus SUMMARY:“Generoa eta zientziaren komunikazioa” jardunaldia 2025 DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Gastelaniaz \n\n\n\nStreaminga: Bai \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\n \n\n\n\nMaiatzaren 15ean bueltatuko genero-ikuspegia oinarrian duen zientziaren komunikazioari buruzko ekitaldi nagusia: Generoa eta Zientziaren Komunikazioa jardunaldia. Aurtengoa hirugarren edizioa da eta Bilboko Iberdrola Dorretxean egingo da. Jardunaldia elkarrizketarako eta hausnarketarako gunea da eta baita zientzia-komunikazioan genero-ikuspegia nola txertatu eta hobetu aztertzeko bilgunea. \n\n\n\n\n\n\n\nUPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak antolatu du jardunaldia\, eta Eusko Jaurlaritzako Zientzia\, Unibertsitate eta Berrikuntza Sailaren\, Iberdrolaren eta EITBren laguntza izan du. Komunikazioaren arloko profesionalei zuzenduta dago\, baita komunikazio inklusiboan\, eta honi heltzeko\, interesa duten pertsona guztiei ere. \n\n\n\n\n\n\n\nAdimen artifizialaren (AA) eta genero alborapenen arteko harremana ardatz hartuta\, 30 minutuko hitzaldi magistralak eta mahai-ingurua egingo dira saioari hasiera emateko\, eta adimen artifizial feminista baterantz joateko proposamenak landuko dituzte. \n\n\n\n\n\n\n\nAtsedenaldiaren ondoren\, jardunaldiak 15 minutuko hitzaldi laburrekin jarraituko du\, genero-ikuspegia duten komunikazio arloko proiektu eta ekimenen berri emateko. Hainbat gai jorratuko dira\, hala nola\, hizkuntzaren erabilera gizarte-aldaketa gaitzeko tresna gisa\, emakume adituen ikusgarritasuna erreferentzia iturri gisa esparru zientifikoan\, emakumeen rolak komunikazioaren ikerketan edota kazetaritza matxistako praktikak antzematen dituen behatoki baten zeregina. \n\n\n\n\n\n\n\nEkitaldiari itxiera emateko zientzia-komunikazioan generoaren inklusioak duen garrantziari buruzko hitzaldia izango da\, eta azken mahai-inguru bat ere egingo da. Honetan\, generoari buruzko ekitaldietan parte hartzen duen publikoa zabaltzeko estretagiak landuko dira\, eta nola lan egin komunikazio anitzagoa eta irekiagoa gauzatuz ohiko parte-hartzaileen zirkulutik harago joateako. \n\n\n\n\n\n\n\nEgitaraua\n\n\n\n\n\n\n\n9:00 – Akreditazioak \n\n\n\n9:30 – Irekiera \n\n\n\n\n\n\n\nHitzaldi magistralak\n\n\n\n9:45 – IA para la comunicación y comunicación de la IA (AA bat komunikaziorako eta AAren komunikazioa) – Esther Paniagua (Juan Carlos Erregea Unibertsitatea) \n\n\n\n10:15 – Algoritmos paternalistas. Cómo afectan a nuestra manera de contar las cosas (Nola eragiten dioten gauzak kontatzeko gure moduari algoritmo paternalistek)  – Ujué Agudo (Deustuko Unibertsitatea) \n\n\n\n10:45 – La importancia de comunicar los sesgos (Isuriak edo alborapenak komunikatzearen garrantzia) – Gisela Baños (Zientzia- eta teknologia-dibulgatzailea) \n\n\n\n11:15 – Kaferako atsedena \n\n\n\n11:45 – Propuestas para una inteligencia artificial feminista (Adimen artifizial feminista baterako proposamenak) – Lucía Ortiz de Zárate Alcarazo (Madrilgo Unibertsitate Autonomoa) \n\n\n\n12:15 – Mahai-ingurua – Esther Paniagua\, Ujué Aguado\, Gisela Baños eta Lucía Ortiz de Zárate Alcarazo \n\n\n\n\n\n\n\nProiektuak aurkezteko saioa\n\n\n\n \n\n\n\n15 minutuko hitzaldi laburrak \n\n\n\n12:45 – Juntas por los bosques: la semilla para cambiar un mundo masculino  (Denak batera basoen alde: gizonen mundua aldatzeko hazia) – Asun Cámara (Oviedoko Unibertsitatea) eta Marta Corella (COPADE Fundazioa) \n\n\n\n13:00 – Impacto en las publicaciones científicas de la web Mujeres con ciencia (Mujeres con ciencia web-orriaren inpaktua argitalpen  zientifikoetan) –Raquel Fernández-Cézar (Gaztela-Mantxako Unibertsitatea) \n\n\n\n13:15 – AGITATE. Asimetrías de género en la comunicación política general (AGITATE. Genero-asimetrien inguruan komunikazio politiko orokorrean) – Teresa Piñeiro (Coruñako Unibertsitatea) \n\n\n\n13:30 – Esfera climática\, dando voz a las expertas  (Klima-eremua\, emakume adituei ahotsa ematen) – Andrea Arnal (CREAF) \n\n\n\n13:45 – Observatorio del periodismo machista  (Kazetaritza matxistaren behatokia) – Iker Merchán (UPV/EHU) \n\n\n\n14:00 – Bazkaria \n\n\n\n15:45 – Desenmascarando sesgos: hacia una comunicación científica verdaderamente inclusiva  (Alborapenak agerian uzten: benetan inklusiboa den zientzia-komunikazio baterantz)  – Iraide Ibarretxe-Antuñano (Zaragozako Unibertsitatea) \n\n\n\n16:00 – El lenguaje como herramienta para el cambio social: algunas consecuencias del uso del lenguaje inclusivo (Hizkuntza gizarte-aldaketarako tresna gisa: hizkuntza inklusiboaren erabileraren ondorio batzuk ) – Laura Vela-Plo (UPV/EHU) eta Marta de Pedis (NUP) \n\n\n\n16:15 – FEMICOM. De dónde venimos y a dónde vamos las investigadoras de la comunicación (FEMICOM. Nondik gatozen eta norantz goazen zientzia-komunikazioko emakume ikertzaileak) – Susana Torrado (Murtziako Unibertsitatea) \n\n\n\n16:30 – EXPERTAS. La presencia de las mujeres como fuente en ciencia y tecnología en los medios (ADITUAK. Emakumeen presentzia komunikabideetan zientzia eta teknologia arloko iturri gisa)– Patricia Sánchez-Holgado (Salamancako Unibertsitatea) eta Laura Rodríguez Contreras (Salamancako Unibertsitatea) \n\n\n\n\n\n\n\nHitzaldi magistralak\n\n\n\n \n\n\n\n16:45 – [ENG] Mapping Women Science Communicators: The importance of gender inclusion in science communication  (Emakumezko zientzia-komunitzaileen kartografia: generoaren inklusioaren garrantzia zientzia-komunikazioan) – Clare Wilkinson (UWE Bristol) \n\n\n\n17:30 – Abrir la conversación. Guía para comunicar más allá del círculo propio (Elkarrizketa zabaltzea. Norberaren zirkulutik harago komunikatzeko gida) – María Pilar Rodríguez (Deustuko Unibertsitatea) eta Marta Macho (UPV/EHU) \n\n\n\n18:30 – Itxiera eta amaiera \n\n\n\n19:00 – Beer for Science \n\n\n\n\n\n\n\nHitzaldietara sarrera\n\n\n\n \n\n\n\nHitzaldietarako sarrera doakoa eta librea da lekuak bete arte\, baina izen-ematea gauzatu behar da orrialde honen bitartez. Datozen asteetan\, egitarauari eta parte hartzaileei buruzko informazio gehiago eskainiko da. Hitzaldiak zuzenean zein streaming bidez jarraitu ahal izango dira EiTBko Kosmos kanalaren bidez. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/generoa-eta-zientziaren-komunikazioa-jardunaldia-2025/ LOCATION:Torre Iberdrola\, Plaza Euskadi\, 5\, Bilbao\, 48009 CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2025/03/Jardunaldia-generoa-zientziaren-komunikazioa-2025-scaled.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20250522T160000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20250523T140000 DTSTAMP:20260403T221059 CREATED:20250416T073811Z LAST-MODIFIED:20250520T133044Z UID:213857-1747929600-1748008800@katedra.eus SUMMARY:Eboluzioa eta neurozientziari buruzko jardunaldiak 2025 DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Gaztelania \n\n\n\nStreaminga: Bai \n\n\n\n\n \n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nZerk egiten gaitu gizaki? Nola sortzen dira sinesmen irrazionalak? Edo nola eragiten du gure jatorriak gaur egun garen horretan? Galdera horiek eta giza portaeraren bilakaerari buruzko beste galdera batzuk izango dira Eboluzioa eta neurozientziari buruzko jardunaldien edizio berriaren ardatz. Maiatzaren 22an eta 23an izango da\, Bizkaia Aretoan (UPV/EHU)\, Bilbon. \n\n\n\n\n\n\n\nEva Garnica eta Pablo Malo Bizkaiko Osasun Mentaleko Sareko (RSBM) psikiatrek zuzenduta\, jardunaldi hauen zazpigarren edizioak giza portaerara bidaia proposatzen du\, diziplinarteko begirada batetik. Programak hainbat arlotan interesa duten profesionalak eta pertsonak konektatzen ditu\, hala nola psikiatrian\, biologian edo arkeologian interesa dutenak\, interes komun batekin: giza jokabidea ikuspegi eboluzionista batetik aztertzea. Hitzaldiek 30 minutuko iraupena dute\, eta formatu irisgarria\, atsegina eta\, aldi berean\, zorrotza eta eguneratua eskaintzen dute. \n\n\n\n\n\n\n\nBi egunez\, historiaurreko gure arbasoen jokabideetatik hasi eta giza adimenaren gaur egungo erronkak ere aztertuko dira. Besteak beste\, honako gaiak aztertuko dituzte: giza kanibalismoa historiaurrean\, emakumeek eboluzioan izan duten paper ahaztua\, mikrobiotaren eta depresioa\, autismoa edo alzheimerra bezalako nahasmenduen arteko lotura\, sinesmen irrazional batzuen jatorria edota indarkeria desagerrarazteko aukera. \n\n\n\n\n\n\n\nHorretarako\, aurten ere\, Estatuko zientzia-panoramako izen handiek hartuko dute parte ekitaldian\, hala nola\, Palmira Saladié eta Marga Sánchez arkeologoek\, Roberto Colom\, Antonio Andrés Pueyo eta Hector Garcia psikologoek\, Victoria de Andrés biologoak\, Antonio Rosas paleoantropologoak\, Ignacio López Goñi mikrobiologoak eta Javier Jurado\, ingeniari eta zibersegurtasunean adituak. \n\n\n\n\n\n\n\nEboluzioa eta neurozientziak jardunaldiak UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bizkaiko Osasun Mentaleko Sareak (BOMS) antolatutako ekitaldia da\, Eusko Jaurlaritzako Zientzia\, Unibertsitate eta Berrikuntza Sailaren lankidetzarekin. \n\n\n\n \n\n\n\nEgitaraua\n\n\n\n\n\n\n\nMaiatzak 22\, osteguna | 16:00etatik 20:00etara\n\n\n\n\n\n\n\n16:00 – Irekiera. Iker Badiola (UPV/EHU) eta Eva Garnica (Bizkaiko Osasun Mentaleko Sarea) \n\n\n\n\n\n\n\n1. Mahaia \n\n\n\n16:30 – Canibalismo humano en la prehistoria: entre la supervivencia\, la locura\, el amor y el odio (Gizakien arteko kanibalismoa historiaurrean: bizirautea\, erotasuna\, maitasuna eta gorrotoaren artean) –  Palmira Saladié (Rovira i Virgili Unibertsitatea) \n\n\n\n17:00 – ¿Son los neandertales la explicación a algunas de nuestras conductas (Neandertalak al dira gure jokabide batzuen azalpena?) –  Antonio Rosas (CSIC) \n\n\n\n17:30 – Galderak \n\n\n\n18:00 – Atsedenaldia \n\n\n\n\n\n\n\n2. Mahaia \n\n\n\n18:30 – El sexo injusto: una visión femenina de la evolución humana (Sexu bidegabea: giza eboluzioaren ikuspuntu femeninoa) – Victoria de Andrés (Malagako Unibertsitatea) \n\n\n\n19:00 – Prehistorias de mujeres. Revisitando el papel de la mujer en la historia de la humanidad (Historiaurreko emakumeen historia. Emakumeen papera gizadiaren historian) –  Marga Sánchez (Granadako Unibertsitatea) \n\n\n\n19:30 – Galderak \n\n\n\n\n\n\n\nMaiatzak 23\, ostirala | 9:00etatik 13:45era\n\n\n\n\n\n\n\n3. Mahaia \n\n\n\n9:00 – Microbiota y cerebro: depresión\, autismo y alzhéimer (Mikrobiota eta garuna: depresioa\, autismoa eta alzheimerra) –  Ignacio López Goñi (Nafarroako Unibertsitatea) \n\n\n\n9:30 – Galderak \n\n\n\n\n\n\n\n4. Mahaia \n\n\n\n10:00 – Cómo acabar con la violencia (Nola amaitu indarkeriarekin) –  Roberto Colom (Madrilgo Unibertsitate Autonomoa) \n\n\n\n11:00 – Galderak \n\n\n\n11:30 – Atsedenaldia \n\n\n\n\n\n\n\n5.Mahaia \n\n\n\n12:00 – El crecimiento de la información: una historia interminable (Informazioaren hazkundea: istorio saietsezina) –  Javier Jurado (Comillas Eliz Unibertsitatea) \n\n\n\n12:30 – ¿De dónde nacen nuestras creencias irracionales? Una explicación evolucionista (Nondik datoz gure sinesmen irrazionalak? Eboluzioan oinarritutako azalpena) – Hector Garcia (Texas A&M University San Antonio) \n\n\n\n13:00 – Galderak \n\n\n\n13:30 – Itxiera. Eva Garnica (Bizkaiko Osasun Mentaleko Sarea) eta Pablo Malo (Bizkaiko Osasun Mentaleko Sarea) \n\n\n\n \n\n\n\nIzen-ematea\n\n\n\nSarrera doan\, aretoaren edukiera bete arte\, baina bertaratu nahi izanez gero izen-ematea gauzatu behar da martxoaren 21etik aurrera\, kzk.ehu@gmail.com helbidera mezua bidaliz honako datuekin: izen-abizenak eta lantokia adieraziz. Bertaratzeko aukerarik ez dutenek\, zuzenean ikusi ahal izango dituzte\, streaming bidez\, EiTBren Kosmos kanalaren bitartez. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/eboluzioa-eta-neurozientziari-buruzko-jardunaldiak-2025/ LOCATION:Bizkaia Aretoa-EHU\, Abandoibarra Etorbidea\, 3\, Bilbo CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2025/04/649KZK-JEYN-Kartela-HD-TikTok-1920x1080-EUS-scaled.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20250526T183000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20250526T200000 DTSTAMP:20260403T221059 CREATED:20250411T102734Z LAST-MODIFIED:20250411T103154Z UID:213832-1748284200-1748289600@katedra.eus SUMMARY:“Naturaren sekretua” dokumentalaren emanaldia eta ondorengo solasaldia Ondarroan DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: euskara / gaztelania \n\n\n\nStreaming-a: ez \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nEuskal Herriko Unibertsitateko Kultura Zientifikoko Katedrak ekoitzitako eta José Antonio Pérez Ledok zuzendutako Naturaren sekretua dokumentala datorren maiatzaren 26an\, astelehena\, 18:30ean ikusi ahal izango da Ondarroako Kofradia Zaharrean. Sarrera librea lekuak bete arte. \n\n\n\n\n\n\n\nIkus-entzunezko lan hau Pedro Miguel Etxenike\, Euskal Herriko Unibertsitateko Materia Kondentsatuaren Fisikako katedradunaren eta Donostia International Physics Centerreko (DIPC) presidentearen bizitza eta lana ezagutzeko aukera da. \n\n\n\n\n\n\n\n55 minutuko iraupena duen dokumentalak zientziaren garrantziaz hitz egiteko ariketa bat da. Izan ere\, Etxenikeren hitzetan\, zientzia “etorkizun justuago eta gizatiarrago baten itxaropena ematen digun hazi eraldatzailea da. Kulturalki garrantzitsua\, ekonomikoki erabakigarria eta estetikoki ederra da”. \n\n\n\n\n\n\n\nHorrela\, Etxenikek zientziaren inguruan egindako hausnarketak azaltzen dizkio ikusleari\, zientzia zer den eta zertan datzan hausnartuz. \n\n\n\n\n\n\n\nUPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedraren zuzendaria den Iker Badiolak aurkeztuko du dokumentala. Emanaldiaren ondoren\, Pedro Miguel Etxenikek elkarrizketa-solasaldia izango du Ana Urkizarekin\, Eusko Ikaskuntzaren lehendakaria. \n\n\n\n\n\n\n\nEusko Jaurlaritzako Zientzia\, Unibertsitate eta Berrikuntza Sailak\, Zientziaren Giltzak Elkarteak (ZGE)\, Eusko Ikaskuntzak\, Ondarroako Udalak\, DIPCk\, eta UPV/EHUko Kultura Zientifokoko Katedrak antolatzen dute ekitaldia.  Dokumentalaren emanaldia Zientziaren Giltzak Elkartearen (ZGE) 10. urteurrena ospatzeko ekintzen barruan dago. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/naturaren-sekretua-dokumentalaren-emanaldia-eta-ondorengo-solasaldia-ondarroan/ LOCATION:Kofradia Zaharra\, Azoka plaza\, 35\, Ondarroa\, Vizcaya\, 48700 CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://katedra.eus/app/uploads/2025/03/Documental.png END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20250602T183000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20250602T200000 DTSTAMP:20260403T221059 CREATED:20250513T075125Z LAST-MODIFIED:20250602T103054Z UID:214072-1748889000-1748894400@katedra.eus SUMMARY:Bertsozientzia | Ondarroan “Jakinduriek” bat egingo du bertsoen errimekin DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Euskara \n\n\n\nStreaming-a: Ez \n\n\n\n \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nAtsotitzak esaera  labur eta zorrotzak dira.  Ateraldi edo sententzia gisa har daitezke eta badira pentsaera jakin baten isla ere. Horietako bat da “Jakinduriek mundue erreko dau” atsotitza\, ezagutzarekiko mesfidantza agertzen duenak. Baina ekainaren 2an Ondarroko Kofrafia Zaharrean erremedioa jarriko diogu esaera zaharrari\, ezagutza errimekin jantziz. \n\n\n\n\n\n\n\nHamar urtez Ondarroan ezagutza zientifikoa zabaltzen jardun duen Zientziaren Giltzak elkartearen urteurrena ospatzeko\, EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Ondarroako Udalak\, Zientziaren Giltzak elkartearekin elkarlanean\, bertsozientzia emanaldia antolatu dute zientzialarien jakinduriek eta betsolarien errimek oholtza bete dezaten. \n\n\n\n\n\n\n\nKike Amonarriz soziolinguista eta umoregilearen batutapean Josune Aramendi eta Andoni Egañak bertsoak jarriko dizkiete Miren Basaras\, Josu Lopez-Gazpio eta Ainara Sangroniz zientzialariek jorratutako gaiei. \n\n\n\n\n\n\n\nBasaras Mikrobiologian doktorea da eta EHUko Medikuntza eta Erizaintza Fakultateko irakaslea da eta birusen “fama” txarrari erreparatuko die haren hitzaldian.  Uste okerrei aurre eginez\, publikoari erakutsiko dio birus gehienak ez direla kaltegarriak\, asko onuragarriak ere izan daitezkeela baizik. \n\n\n\n\n\n\n\nLopez-Gazpio Kimikan doktorea da eta Udako Euskal Unibertsitateko Goi-mailako Online Institutuko irakaslea. Hitzaldian atzera begiratuko du\, iraganera\, eta Johan Hultin patologoaren ikerketaz hitz egingo du. Urte luzez 1918ko gripea aztertu ondoren\, 2002an gizateriak pandemia bat jasango zuela esan zuen ikertzailea\, hain zuzen ere. \n\n\n\n\n\n\n\nAzkenik\, Sangroniz ikertzaileak sukaldatzen jarriko du ikuslegoa. Errezeta simple bati ekingo dio: arrautza egosi perfektua nola lortu azalduko du (hori bai\, zientifikoki). Sangroniz Kimikan doktorea da eta\, gaur egun\, EHUko Kimika Fakultateko irakaslea eta ikertzailea da. \n\n\n\n\n\n\n\n“Jakinduriek mundue erreko dau” bertsozientzia saioa ekainaren 2an\, astelehena\, izango da arratsaldeko 18:30ean Ondarroako Kofradia Zaharrean. Sarrera librea izango da lekuak bete arte. Ekitaldira joan nahi dutenek\, gaurtik aurrera\, Ondarroako Turismo Bulegora (Kofradia Zaharrean) joan ahal izango dute gonbidapena jasotzera. Ekitaldira sartzeko\, gonbidapena sarreran erakutsi beharko da. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/bertsozientzia-ondarroan-jakinduriek-bat-egingo-du-bertsoen-errimekin/ LOCATION:Kofradia Zaharra\, Azoka plaza\, 35\, Ondarroa\, Vizcaya\, 48700 CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2025/05/660KZK-Kartela-X-Bluesky-1600x900-2-1.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20250611T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20250611T200000 DTSTAMP:20260403T221059 CREATED:20250514T114615Z LAST-MODIFIED:20250603T104140Z UID:214028-1749668400-1749672000@katedra.eus SUMMARY:Bidebarrieta Zientifikoa | Osasuna\, hiria eta hirigintza DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Euskara [Aldi bereko itzulpena gaztelerara] \n\n\n\nStreaming-a: Bai \n\n\n\n \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\n \n\n\n\nOsasuna beti egon da lotuta hirien garapenarekin. Izan ere\, jada hiri zaharrenak diseinatu eta eraiki zirenean higieneari buruzko ezagutzak aplikatzen ziren. Kezka horren isla dira\, adibidez\, erromatar hirietan dauden akueduktu eta bainu publikoak. \n\n\n\n\n\n\n\nHala ere\, industria-iraultzaren ondorioz —eta jende pilaketa desordenatuak eragindako osasun-krisi larrien ondorioz— nabarmenagoa egin zen harreman hori. Orduan sortu zen hirigintza\, hiri-ingurunea planifikatzera eta hobetzera bideratutako diziplina gisa. \n\n\n\n\n\n\n\nOsasuna\, hiria eta hirigintzaren arteko loturaz hitz egiteko\, EHUko Arkitektura Saileko Izaskun Aseguinolaza irakasleak “Osasuna\, hiria eta hirigintza” hitzaldia eskainiko du ekainaren 11an\, asteazkena\, 19:00etan\, Bilboko Bidebarrieta liburutegian. Hitzaldia euskaraz izango da eta aldi bereko itzulpena egongo da gazteleraz. \n\n\n\n\n\n\n\nHitzaldian zehar osasunaren eta hiriaren arteko lotura historikoa plazaratuko da. Horrez gain\, gaur egun harreman hori nola adierazten den aztertuko da\, eta modu eraginkorrean lantzeko aukera ematen duten hiri-plangintzako tresna batzuk aurkeztuko dira jendaurrean. \n\n\n\n\n\n\n\nHitzaldi-solasaldi hau EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak antolatzen duten Bidebarrieta Zientifikoa zikloaren saioa da. Hitzaldia aurrez aurre\, eta streaming  bidez ere ikusi ahalko da KulturguneaTB kanalean. Aretoko sarrera doakoa eta librea izango da lekuak bete arte. \n\n\n\n \n\n\n\nHizlaria\n\n\n\nIzaskun Aseguinolaza Arkitekturan doktorea da. Nafarroako Unibertsitateko Arkitekturako Goi Eskola Teknikoan egin zuen doktorego-tesia (ETSAUN). Bere ibilbide profesionalean irakaskuntza eta arkitekto lan profesionala uztartu ditu hiri-planteamenduaren esparruan. \n\n\n\n\n\n\n\nGaur egun\, EHUko Arkitektura Saileko Hirigintza eta Lurralde Antolamenduaren arloko irakaslea da\, eta CAVIAR (Bizi kalitatea arkitekturan) ikerketa-taldeko kidea. Bere ikerketaren ardatzak dira ondarearen babesa\, hiri-plangintza eta pentsamendu urbanoa. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/bidebarrieta-zientifikoa-osasuna-hiria-eta-hirigintza/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2025/05/Bidebarrieta-Zientifikoa_2025eko_ekainak-11.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20250917T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20250917T200000 DTSTAMP:20260403T221059 CREATED:20250717T073536Z LAST-MODIFIED:20250903T080621Z UID:214566-1758135600-1758139200@katedra.eus SUMMARY:Bidebarrieta Zientifikoa | Osasun sistemikoa gizakiaren potentzial biologikoa garatzeko oinarri gisa DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Gaztelania \n\n\n\nStreaming-a: Bai. KulturguneaTB \n\n\n\n \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\n \n\n\n\nZerk bihurtzen du aparta kirolari bat? Zeintzuk dira eliteko atletek konpartitzen dituzten ezaugarri fisiologikoak eta metabolikoak\, esate baterako Everest oxigenorik gabe eta sei egunen buruan bi aldiz igo zuen Kilian Jornet mendi-lasterkari bikainarenak? \n\n\n\n\n\n\n\nJesús Álvarez-Herms fisiologoak Jorneten ibilbidearen erronkarik gogorrenetakoentzat elikadura programak diseinatu ditu. Garaipenak eta errekorrak lortu ditu atleta katalanak\, besteak beste\, UTMB\, Hardrock 100\, Zegama-Azkorri (2022) eta Sierre-Zinal (2023) ospetsuetan\, edota 2024an Alpeetako 4.000 metrotik gorako 82 tontor igotzean 19 egunetan bakarrik eta mendi batetik bestera hurbiltzeko ibilgailurik erabili gabe. Horri esker\, datu fisiologikoak\, metabolikoak eta mikrobiotikoak jaso ahal izan ditu\, Jorneten osasun-egoerari jarraipen sakona eginez. \n\n\n\n\n\n\n\n“Osasun sistemikoa gizakiaren potentzial biologikoa garatzeko oinarri gisa. Kilian Jorneten adibidea” izenburupeko hitzaldi-solasaldian landuko ditu gai hauek Álvarez-Hermsek irailaren 17an\, arratsaldeko 19:00etan\, Bilboko Bidebarrieta Liburutegian. \n\n\n\n\n\n\n\nJasotako datuak interpretatuz\, hitzaldian osasun sistemikoari eta gizakiaren potentzial biologikoari buruz duen enfokea azalduko du Álvarez-Hermsek. Gorputza interkonektatuta dagoen osotasun bat dela dio fisiologoak\, sistema bakoitzaren funtzionamenduak –zirkulatorioa\, digestiboa\, arnasketakoa…– osotasunean eragiten duelarik. Álvarez-Herms-ek berak azaltzen duen bezala\, planteamendu honekin “paradigma aldaketa bat bultzatu nahi du osasunaren eta gizakiaren errendimendu fisikoaren arloan”. \n\n\n\n\n\n\n\nHitzaldi-solasaldi hau EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak antolatzen duten Bidebarrieta Zientifikoa zikloaren saioa da. Hitzaldia aurrez aurre eta streaming  bidez ere ikusi ahalko daKulturguneaTB kanalean. Aretoko sarrera doakoa eta librea izango da\, eserlekuak bete arte. \n\n\n\n\n\n\n\nHizlaria\n\n\n\n\n\n\n\nJesús Álvarez-Herms Fisiologian doktorea da Bartzelonako Unibertsitatean eta Biologia Molekularrean eta Biomedikuntzan doktorea Euskal Herriko Unibertsitatean. Elikaduran eta dietetikan aditua da eta bi hamarkada daramatza errendimendu handiko kirolarien ondoan. \n\n\n\n\n\n\n\nHonetaz aparte\, Phymolab zuzentzen du. Proiektu honetan\, atleten fenotipo fisiologikoen eta metabolikoen azterketa zientzifikoa egiten du\, osasun integrala eta kirolarien errendimendua ikertzeko. Unibertsitateko irakasle ere bada kirolaren zientzian\, fisiologian\, genetikan\, elikaduran eta mikrobioman. Gai hauei buruz 40 lan baino gehiago argitaratu ditu. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/bidebarrieta-zientifikoa-osasun-sistemikoa-gizakiaren-potentzial-biologikoa-garatzeko-oinarri-gisa/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2025/09/665KZK-Bidebarrieta-Osasun-Sistemikoa-X-Bluesky-EU-1600x900-1-scaled.jpg END:VEVENT END:VCALENDAR