“Se non è vero…” egiondoa, gertakari alternatiboak eta spam informatzailea
2017-06-13 09:00 - 14:00 (Europe/Madrid) | Bizkaia Aretoa, Baroja aretoa, Abandoibarra 3, Bilbo
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Egiondoaren garaian bizi garela diote. Termino horrek emozio-apelazioak eta norberaren sinesmenak iritzi publikoa sortzeko unean gertakari objektiboek eta informazio kontrastatuek baino garrantzi handiagoa dutela esan nahi du.

Askotan, jakintza zientifikoa eta errealitateari metodo zientifikoak baliatuta gerturatzea gutxiestea eragiten du horrek. Testuinguru horretan, unibertsitateak urtero-urtero egiten dio aurre gizartean jarrera kritikoa sustatu eta egiaztatutako gertaeretan oinarritutako kontakizuna eraikitzeko erronkari.

Gai horien inguruan hausnartu eta egiondoaren kontzeptuaren benetako nondik-norakoak zein diren ezagutarazteko, EHUren Kultura Zientifikoko Katedrak eta ehuGune foroak “Se non è vero…” egiondoa, gertakari alternatiboak eta spam informatzailea hitzaldia antolatu dute, ekainaren 13an izango dena, Unibertsitatearen Bizkaia Aretoan.

Besteak beste, biologia, filosofia, zientzia politiko edo soziologiako adituek parte hartuko dute diziplina anitzeko bilkura honetan.

Sarrera doan izango da, eta aldez aurretik izena eman beharra dago posta elektroniko bidez, hurrengo helbidean: joxerramon.bengoetxea@ehu.es. Hitzaldiak gaztelaniaz izango dira.

Egitaraua:

09:15 Hasiera: Nekane Balluerka, UPV/EHUko errektorea

09:30 – 09:45 “Historian barrena: Pirron (Elis, K.a. III. mendea), things and speech (Hobbes, XVII. mendea) eta skepsis-a aro digitalean”, Joseba Agirreazkuenaga (UPV/EHU)

09:45 – 11:00 Oinarriak (go mahai ingurua)

“Ideologia guztiek sortu zituzten gertakizun alternatiboak”, Juan Ignacio Perez Iglesias (Kultura Zientifikoko Katedra)

“Noren aurka ari gara galtzen gerra”, César Tomé López (Kultura Zientifikoko Katedra)

“Itxurari zentzua ematen”, Helena Matute (Deustuko Unibertsitatea)

“Egiondoaren faltsutasunak”, Javier Echeverria (Jakiunde)

10:45 – 11:00 Eztabaida (moderatzailea: Xabier Aierdi, ehuGune)

11:00 – 11:15 Kafea

11:15 – 12:30 Egiondoa eta zuzentasun politikoa (2. mahai ingurua)

“Pospolitikaren egiak”, Pedro Ibarra (UPV7EHU)

“Nazionalismoa eta egiondoa Interneten aroan”, Daniele Conversi (Ikerbasque, UPV/EHU)

“Sare sozialek zure sinesmenak sendotzen dituzte, baita okerrak ere”, Uxune Martinez (Euskampus)

“Aurre-egia eta egiondoa”, Xabier Aierdi (ehuGune)

12:15 – 12:30 Eztabaida (moderatzailea: Joxerramon Bengoetxea, ehuGune)

12:30 – 13:45 Gertaerak eta kontakizunak (3. mahai ingurua)

“Sinesgarritasuna: egiondoaren mozorro engainagarria”, Juan Igartua (UPV/EHU)

“Gertaerak, kontakizun anitzak eta berkontzeptualizazioak”, Mari Luz Esteban (UPV/EHU)

“Nazioarteko harremanak/Testuen arteko harremanak”, Noe Cornago (UPV/EHU)

“Egiondoa: Harreman Publikoentzako etapa berria”, Esti Leon (Innobasque)

13:30 – 13:45 Eztabaida

13:45 – 14:15 Eztabaida orokorra (Eztabaida eta etorkizunerako proposamenak. Moderatzailea: Luis Mendizabal, ehuGuneko kolaboratzailea)

Oharra: Jardunaldia streaming bidez jarraitu ahal izango da zuzenean kanal hauetan:http://ehutb.ehu.es/canal1http://ehutb.ehu.es/1katea

Intsulina “mikrofabrikak” diabetesa tratatzeko
2017-06-14 19:00 - 20:00 | Azkuna Zentroa, Auditorium, Arrikibar plaza, 4, Bilbao
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Diabetesa gehienbat herrialde garatuetan aurkitzen den epidemia da. Espainian, 18 urtetik gorako 5 milioi pertsona baino gehiagok dute (biztanleriaren % 13,8). Gaixotasun honek organo garrantzitsuak kaltetzen ditu, giltzurrunak, begiak (ikusmena), bihotza edo nerbio-sistema, besteak beste, beraz, funtsezkoa da diagnosi goiztiarra egitea eta goiz tratatzen hastea. Ikertzaileen talde batek, azken teknologiak baliatuta, intsulina “mikrofabrika” gisa funtzionatuko duten sendagaiak sortzea da, zeinak gaixoetan jarrita, haien glukosa maila kontrolatuko luketen eta intsulina-injekzioak saihestu.

Gorka Orivek, UPV/EHUn Teknologia Farmazeutikoko doktorea, soluzio berritzaile horri buruz hitz egingo du “Intsulina “mikrofabrikak” diabetesa tratatzeko” izeneko hitzaldian.

Zientziatekak hilero UPV/EHUren Kultura Zientifikoko Katedrak eta Azkuna Zentroak puri-purian dauden zientzia arloko gaiak jakitera emateko antolatzen dituen hitzaldietako bat da.

Sarrerak Azkuna Zentroaren informazio-gunean hartu behar dira. Sarrera doan da.

Nazioarteko kongresua: Artea, Ilustrazioa eta Kultura Bisuala Haur eta Lehen Hezkuntzan
2017-06-26 09:00 - 2017-07-01 14:00 | http://congresoarteilustracion.org
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

“Haurren eta kultura bisualaren arteko harremanak gero eta konplexuagoak eta estuagoak dira”. Hala planteatu du gaia Imanol Aguirrek, ‘Artea, Ilustrazioa eta Kultura Bisuala Haur eta Lehen Hezkuntzan’ Nazioarteko Kongresu entzutetsuko batzorde zientifikoko buruak eta Nafarroako Unibertsitate Publikoko irakasleak, irakasleen eta ikertzaileen foro izango den 4. kongresu honen aurkezpenean. Hezkuntza zikloetako irakasleei eta, hezkuntza artistikoarekin lotutako gaietan, besteak beste, arte bisualetan, sormenean eta ilustrazioaren aukera didaktikoetan, interesa duen orori zuzenduta dago.

‘Artea, Ilustrazioa eta Kultura Bisuala Haur eta Lehen Hezkuntzan’ Nazioarteko Kongresua antolatu dute Universidad del país Vasco/Euskal Herriko Unibertsitateak (UPV/EHU), Nafarroako Unibertsitate Publikoak, Granadako Unibertsitateak, Bartzelonako Unibertsitateak, Aveiroko Unibertsitateak (Portugal) eta Errepublikako Unibertsitateak (Uruguai), Tabakalera zein hezkuntzako eta kultura bitartekaritzako beste erakunde batzuekin batera. Granada, Aveiro eta Montevideoko edizioen ondoren, Tabakalera Kultura Garaikidearen Nazioarteko Zentroan, Donostian, egingo da IV. edizioa, ekainaren 29tik uztailaren 1era.

Zazpi herrialdetako ikertzaileak

Kongresua hasi baino egun batzuk lehenago, beteta daude plaza guztiak, eta 200 bat izen emate egin dira. Kongresuko parte-hartzaileek aukera izango dute, aitortutako ospea duten ilustratzaile eta bitartekarien, esaterako, Alejandro Cevallos, Anna Majó edo Nivola Uyáren, hitzaldietara joateko, eta hainbat gairi buruzko 8 lantegitan parte hartzeko, hala nola gai hauei buruzkoetan: erakusketak irakasteko baliabide gisa, fanzine bat egitea, ibilbide bat Donostiako kaleetan barrena, eta artisau hezkuntza.

Alabaina, ekarpenen kalitatea da kongresu honen ezaugarrietako bat da, 2010ean hasi zenetik. Izan ere, artearekin, hezkuntzarekin eta kultura bisualarekin lotutako egungo ikerketari buruzko ikuspegi bat eskaintzen dute. Edizio honetan, osotara, 88 komunikazio egingo dituzte, zeinak bikotekako azterketa prozesu baten ondoren onartu baitira. Kongresua egiten den egunetan, komunikazioak egin dituzten 122 egilek, 7 herrialde eta 3 kontinentetakoak (Espainia, Brasil, Portugal, Txile, Erresuma Batua, Hegoafrika eta Kolonbia), 4. edizio honetako ildo nagusiei buruz eztabaidatuko dute: artearen, ilustrazioaren eta haurren arteko bitartekaritza politikak; eredu eta estrategia didaktikoak ikuspegi kritiko batetik, bai eta hezkuntza formal eta ez formalarekin lotutako esperientzia praktikoen balioespen eta analisia ere. Edukiak azaltzeko dinamikaren berritasunetako bat izango da Power Point gabe egingo direla eta 3 minutu baino gutxiago iraungo dutela aurkezpenek, eztabaida eta esperientzia eta iritzi trukea sustatzeko.

Esperientzia profesionalean oinarritutako programa

2017ko kongresuaren programak ikuspegi erabat praktikoa du, esperientzia profesionalen ekarpenean eta ilustrazioaren edo hezkuntza bitartekaritzaren munduen errealitateetan oinarritua. Alejandro Cevallos arte irakasle eta bitartekariak artearen eta ikus-entzunezko baliabideen bidezko aktibismoko eta gizarte inklusioko esperientzia batzuk azalduko ditu. Lan ildo horretan, zeina irakaskuntza ez arautuko testuinguruetan oinarritua baitago, oso baliagarria izango da Galtzagorri Elkartearen esperientzia, “Itsaspeko Bihotzak” literatura aretoaren proiektuari buruzkoa; bai eta Anna Majó eta Teresa Viñalsen esperientzia ere, Escola Dovella irakasle kooperatibaren ingurukoa, zeina lan proiektuen hezkuntza ikuspegian espezializatua baitago; horietaz gainera, ilustrazioarekin, kultura bisualarekin eta arteen irakaskuntzarekin lotutako esperientzien ekarpenak ere ezagutuko ditugu, hala nola Estibaliz Aberasturi-Apraizek Artikertuz proiektun izandako esperientzia. Tabakalera, kultura bitartekaritzan eta bitartekaritza artistikoan ibilbide luzea duen erakundea, izango da kongresuaren egoitza, eta, hain zuzen, Tabakalerako bitartekaritza taldeko kideek berek ere hitzaldi bat emango dute kongresuan.

Baraja Miradas karta sorta eta lantegiak

Kongresuko parte-hartzaileei ikasteko aukera ematen diete lantegiek. Izan ere, parte-hartzaileak harremanetan egongo dira profesionalekin, hala nola Andrea Arrizabalaga, Monserrat Rifá, Regina Guerra, Sara López, Melodie Martin, Ana Goy, Nivola Uyá hizlaria eta Magumarekin. Hain zuzen, Maguma ilustratzaileak, zeinak besteak beste El País egunkarian edo Forbes aldizkarian argitaratu baitu, lantegi hau emango du: “Sormen ilustrazioa: konta dezagun ipuin bat”. Prestakuntza proposamen hori eta Miriam Peñaren “Ikuspegiak nahasiz, munduak eraikiz” lantegia Baraja Miradas izeneko proiektuaren barruan daude. Fournierrek babestu eta editatutako proiektua da, zeinean 40 artistak karta sorta bat sortu baitute, egunerokotasunari buruzko begirada berri bat eskaintzen duena. Proiektu hori ikusgai egongo da “Maguma eta 40 begirada” izeneko erakusketan, Aieteko kulturguneko (Donostia) ilustratzailearen txokoan, ekainaren 28tik irailaren 17ra. Horretaz gainera, kongresuko parte-hartzaileek doako zaintza-zerbitzu eta arte-tailerra izango dute beren seme-alabentzat. Laboral Kutxak babesten du, eta 4 urtetik 12 urtera bitarteko haurrentzat da, parte-hartzaileek familia, lana eta irakaskuntza uztar ditzaten, eta kongresuak eskaintzen dituen aukera guztietan parte har dezaten.

Europar Jardunaldia: Gizarte Ekonomiaren errealitatea Euroeskualdean
2017-06-28 09:00 - 14:15 | UPV/EHUko Joxe Mari Korta Zentroa, Tolosa hiribidea, 72, Donostia
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Asteazkena, ekainaren 28an, 9:15etik aurrera, UPV/EHUko Joxe Mari Korta zentroaren areto nagusian, Donostian, ‘Gizarte Ekonomiaren errealitatea Euroeskualdean: mugaz gaindiko begirada’ izeneko Europar Jardunaldia izango da. Jarduera UPV/EHUko GEZKI-Gizarte Ekonomia eta Zuzenbide Kooperatiboaren Institutuak antolatzen du.

Irekiera-ekitaldian parte hartuko dute:

Agustín Erkizia, UPV/EHUko Gipuzkoako Campuseko errektoreordea

Jokin Díaz, Eusko Jaurlaritzako Gizarte Ekonomiako zuzendaria

Xabier Irujo, Center for Basque Studies. University of Nevada, USA

Mikel Irujo, Bruselako Nafarroako Gobernuaren ordezkaria

Aitor Bengoetxea, UPV/EHUko GEZKIko zuzendaria

Jardunaldiaren helburua da “Euskal Herrian Gizarte Ekonomiak duen presentziaren argazki eguneratua aurkeztea, elementu azpimarragarrienak mahaigaineratuz, eta etorkizuneko erronkak azalduz. Lehen zatian, sarrera modura, Gizarte Ekonomiaren esparrua definituko da, ikuspegi juridiko eta ekonomikotik. Ondoren, lurralde desberdineko egoera aztertuko da, Euskal Autonomi Erkidegoan, Nafarroako Foru Erkidegoan, eta Ipar Euskal Herrian. Gero, Interreg Egitasmoa landuko da, Gizarte Ekonomiaren mugaz gaindiko Eskola sortzeari buruzkoa. Azkenik, Gizarte Ekonomia sustatzeko politika publikoei ekingo da, mahai-inguru moduan, Europako esparrutik hasita, ondoren Eusko Jaurlaritza, Nafarroako Gobernua, eta Ipar Euskal herriko politikak aztertzeko”.

Doaneko izen-ematea: gezki@ehu.eus / 943 01 74 98

Software Carpentry Jardunaldia
2017-06-28 09:00 - 2017-06-30 17:00 | Centro Elbira Zipitria de la UPV/EHU, Ondarreta Pasealekua, Donostia
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Egungo ikerketa munduan, behatzeko teleskopio bat edota esperimentatzeko saiodi bat eskura izatea bezain garrantzitsua da Software egoki bat edukitzea.

Ohizko laborategi esperimental zein konputazional puruek aztertu beharreko datu kopuru izugarria sortzen dute. Kopuru hau handituz eta handituz doa, kasu askoetan alogaritmo espezifikoak diseinatu behar direlarik proiektu zehatz bakoitzaren beharrei erantzuna emateko.

Ikerlari bakoitzak software espezifikoak garatu ahal izatea litzateke egokiena,ikerketa arlo bakoitzaren behar espezifikoei aurre egin ahal izateko.

Behar hauei erantzuna emateko, urtero bezala, Materialen Fisika Zentroak (CFM), eta Universidad del País Vasco/Euskal Herriko Unibertsitateak (UPV/EHU) “Software Carpentry” jardunaldia antolatzen dute, ekainaren 28tik 30era, UPV/EHUko Donostiako Elbira Zipitria zentroan, Donostia International Physics Center-en (DIPC) babesarekin. Eskura zeuden 44 eserlekuak bete dira dagoeneko.

Modu praktiko batean, ikerlariak oinarrizko konputazioan trebatzea du helburu jarduera honek, baita jakinduria honen inguruko praktika onen kontzeptuak azaltzea ere.

Graduko ikasleei, post eta predoktoradutzaikerlariei, zein orokorrean interesa eduki dezakeen edozein ikerlariei zuzendutako jardunaldia da. Ikerketara zuzendutako konputazioan lehenengo urratsak emateko gogoa daukan edozeinentzat aukera paregabea da, izan ere, aurretiko ezagutzarik izatea beharrezkoa ez baita.

Betidanik denontzat

“Software Carpentry” nazioarteko erakundeak horrelako kurtso eta lantegi desberdinak antolatu izan ditu 1998tik. Ingeniaritza Teknikoa, Biomedikuntza, Geologia eta beste ikerketa arlo askoetan ezagutza hauek zabaldu dituzte. Ia 20 urteko esperientziaren ondoren eta emaitzak ikusita, lantresna hauek menperatzea ezin bestekoa dela esan dezakegu.

Iñigo Aldazabal CFMko kalkulu Zentroko arduradunak zuzentzen ditu jardunaldi hauek.

Lantegiak doakoak dira eta irakasle adituez osatutako talde batek emango ditu.

UPV/EHUko udako ikastaroa: “Kultura matematikaren M-arekin: artearen eta kulturaren ikuspegi matematikoa”
2017-07-06 09:00 - 2017-07-07 13:30 | Bizkaia Aretoa UPV/EHU, Abandoibarra Etorbidea, 3, Bilbo
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Artea gure mundua interpretatzeko modu gisa ulertzen badugu, filosofiarekin eta zientziarekin, oro har, eta matematikarekin bereziki, lotuta dagoela ikusiko dugu. Egun, bi diziplinen arteko lotura estuak ez gaitu harritzen. Emaitza matematikoak haren egileari eragiten dion edertasun estetikoa simetria arkitektonikoak edo dotoretasun literarioak eman dezakeenaren berbera da. Gainera, matematikak artelanen ideien sorreran eta hura egiteko orduan hartzen du parte sarri.

Gai hori eta beste hainbat landuko dituzte hainbat aditu nabarmenek “Kultura matematikaren M-arekin: artearen eta kulturaren ikuspegi matematikoa” izeneko ikastaroan , zeina uztailaren 6 eta 7an ospatuko den UPV/EHUren Bizkaia Aretoan (Bilbo). Hitzaldiak UPV/EHUren udako ikastaroen barruan sartzen dira, zeinak aurten euren hogeita hamaseigarren edizioa ospatzen duten.

Ikastaroan, lotura horren hainbat adibide aztertuko dira, arte plastikoetatik hasi eta ikus-entzunezkoetara (literatura, jokoak, bideojokoak, diseinua), zientziaren eta artearen historia barne.

Ikastaroaren webgune ofiziala.

Egitaraua:

Uztailaren 6a

09:00 – 09:15 Dokumentuak ematea eta ikastaroaren aurkezpena

09:15 – 10:30 Raúl Ibáñez Torres (UPV/EHU): Fermaten azken teoremaren gorabehera literarioak

10:45 – 12:00 Aida Inmaculada Conejo Pérez (Brains María Lombillo eskola): Zer egiten du origamista batek NASAn? Papiroflexia, ingeniaritza bihurtutako artea

12:15 – 13:30 Julia Sánchez Sanz (Digipen) Bideo-jokoen atzean aurki dezakegun matematika

16:30 – 18:30 Joko matematikoen tailerra (hautazkoa)

Uztailaren 7a

09:15 – 10:30 Pedro Alegría Ezquerra (UPV/EHU): Historian zehar magiak eduki duen betekizuna jolaserako matematikan

10:45 – 12:00 Aida Inmaculada Conejo Pérez (Brains María Lombillo eskola): Sendo baina malgu: tensegritateak

12:15 – 13:30 Elena González Miranda (UPV/EHU): Multibertso grafikoa: konposizio geometrikoa diseinuan

UPV/EHUko udako ikastaroa: “Una aventura científica: de las partículas subatómicas al conocimiento”
2017-07-10 09:00 - 2017-07-12 13:00
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Ezagutza eskuratu eta sortzeak informazioa jaso eta lantzea eskatzen du, eta guk badaukagu prozesu horien zerbitzura dagoen aparatu bat – aparatu kognitiboa deitzen duguna–, hainbat sistema errezeptorek eta gailu zentral batek –entzefaloak– osatua. Zientziei esker, prozesu horretan parte hartzen duten hainbat elementu argitu ahal izan ditugu, kanpotik hartzen ditugun seinaleetatik abiatu, horien transdukzio, transmisio eta prozesamendu neuronaletik igaro, eta zerebroak irudiak, soinuak, sentsazioak, emozioak eta ezagutzak sortzeko duen modura iritsi arte.

Aurreko lerroetan aurkeztu duguna Universidad del País Vasco/Euskal Herriko Unibertsitateko udako ikastaro batean landuko dugun kontzeptu sarea da. Aipatutako prozesuetatik ibilbide bat egingo dugu hainbat saiotan, usainak, musika, artea eta hizkuntza, hau da, giza emozioen eta ezagutzaren oinarrizko elementuak, nola jasotzen eta prozesatzen ditugun nabarmenduz. Eta, bukatzeko, aztertutako fenomenoek giza ezagutzari ezartzen dizkioten mugak aztertuko ditugu.

UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedraren eta Ikerbasque Fundazioaren eskutik datorkigun “Una aventura científica: de las partículas subatómicas al conocimiento” ikastaro hau Donostiako Miramar Jauregian egingo da uztailaren 10etik 12ra, eta hauxe izango da programa:

Uztailak 10

Fernando Cossío (Kimika Zientzien Fakultatea, UPV/EHU; Donostia): Presentación: un viaje a través de la materia

Joaquín Sevilla (Nafarroako Unibertsitate Publikoa, Iruñea): La naturaleza de la luz y del sonido

Xabier López (DIPC eta Kimika Zientzien Fakultatea, UPV/EHU; Donostia): La luz de tus ojos: la molécula receptora

Miren Bego Urrutia (Zientzia eta Teknologia Fakultatea, UPV/EHU; Leioa): De los sentidos al cerebro: transductores

Uztailak 11

Antonio Martínez Ron (Next, Vozpópuli; Madril): El viaje de la luz

José Ramón Alonso (Biologia Fakultatea, Salamancako Unibertsitatea; Salamanca): De moléculas flotantes a emociones incontroladas

Almudena Martín Castro (Zientzien Fakultatea, UNED; StyleSage; Madril): Música, física y significado

Clara Martin (BCBL, Ikerbasque; Donostia): El cerebro eléctrico percibe el lenguaje

Uztailak 12

Itziar Laka (Letren Fakultatea, UPV/EHU; Gasteiz): Condenados al sentido

Deborah García Bello (Dimetilsulfuro; Coruña): Significancia de materiales en el arte contemporáneo

Luís Martínez (Alacanteko Neurozientzien Institutua, CSIC-Miguel Hernandez Unibertsitatea; Alacant): La mente recreadora

Juan Ignacio Pérez (Zientzia eta Teknologia Fakultatea, UPV/EHU): Los límites del conocimiento

Katedra, pertsonalizatutako zientzia edukiak mugikorrean
2017-07-14 00:00 - 2017-08-31 23:59 | Android: Google Play iOS: iTunes
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Kultura Zientifikoko Katedrak mugikorrerako aplikazioa garatu du: Katedra. Zientziaren inguruko albiste, ekitaldi, bideo, podcast eta Kultura Zientifikoko Katedraren gune guztien edukiak mugikorrean ikusi eta dastatzeko norberaren neurrira. Hiru hizkuntzatan eskaintzen da: euskaraz, gazteleraz eta ingelesez.

Katedra aplikazioa Codesyntax enpresak burutu du, Android eta iOS sistemetan dago eskuragai eta honen bidez Zientzia Kaieran, Cuaderno de Cultura Científican, Mujeres con Ciencian, Mapping Ignorancen eta Zientzia.infon argitaratzen diren albisteak, ekitaldiak, podcastak, bideoak eta agenda daude eskuragai.

Behin instalatuta aplikazioaren hizkuntza ezarri eta intereseko edukietara harpidetu daiteke. Gaika eta hizkuntzaren arabera aukeratu daiteke zer nolako edukiak eskuratuko diren. Euskarazko, gaztelerazko eta ingelesezko edukietara harpidetzeko aukera eskaintzen du aplikazioak, baita, hizkuntza bat baino gehiagokoetara.

Gaiei dagokienez, hamabi aukera daude: Matematikak, Fisika, Kimika, Biologia, Geozientziak, Astronomia, Neurozientzia, Medikuntza, Teknologia, Historia, Zientziaren filosofia eta, azkenik, Generoa eta zientzia. Edozein gairi harpidetu daiteke, baita guztiei ere.

Lau atal nagusi ditu aplikazioak: Inboxa, Blogak, Agenda eta Bideoak.

Inboxa

Hasiera batean hutsik egongo da atal hau, harpidetutako gai eta hizkuntzan argitalpen berria dagoenean notifikazioa jasoko da eta, hau irekita, bertan biltegiratuko da edukia.

Blogak

Blogak atalean Kultura Zientifikoko Katedraren bost blogetara sarrera zuzena dago, aplikazioan bertan nabigatu ahal izateko.

Agenda

Agenda atalean ekitaldiak zerrendatzen dira, harpidetutako hizkuntzakoak.

Bideoak

Kaleratutako bideoak, argitaratu heinean agertzen dira hemen.

Udan zientziaz gozatzeko aukera eskura izango duzu Katedra aplikazioarekin. Disfrutatu!

Cervantes izarra eta bere exoplanetak
2017-07-22 19:00 - 20:30 | Bidebarrieta Liburutegia, Bidebarrieta kalea, 4, Bilbao, Bizkaia
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

2015eko abendutik, guregandik 49,8 argi-urtera dagoen izar azpi-erraldoi batek Cervantesen izena darama. Ara konstelazioan dagoen zeruko gorputz horren inguruan biratzen dute On Kixote, Rozinante, Dultzinea eta Santxo, planeten sistema berria osatzen duten lau exoplanetek.

Iruñeko Planetarioak, Espainiako Astronomia Elkarteak eta Cervantes Institutuak sustatutako proposamenak irabazi zuen NameExoWorlds lehiaketa herritarren botoekin. Nazioarteko Astronomia Elkarteak abian jarri zuen ekimen honen asmoa zen aurkitu berri den planeten sistema horri izena ematea.

Javier Gorgas, Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko astrofisikako katedraduna eta Astronomiako Espainiako Elkartearen presidenteak azalduko ditu sistema honen ezaugarri fisikoak eta baita exoplanetak nola aurkitzen diren, “La estrella Cervantes y sus exoplanetas” (Cervantes izarra eta bere exoplanetak) izeneko hitzaldi eta mahai-inguruan.

Ekitaldia uztailaren 22an izango da, arratsaldeko 19:00etan, Bidebarrietako Udal Liburutegian (Bilbo). Hitzaldia gaztelaniaz izango da eta doan eskainiko da.

Bizkaia Zientzia Plaza, zientzia eskuragarria eta ausarta adin guztientzat
2017-09-14 00:00 - 2017-09-24 23:59 | Euskalduna Jauregia (Bilbo); Bizkaia Aretoa (Bilbo); Beikozini (Ondarroa); Musika Eskola (Getxo); Lasarte Aretoa (Igorre); Kafe Antzokia (Bilbo)
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Zientziaz beteriko plaza erraldoia bilakatuko da Bizkaia adin guztientzako zientzia-dibulgazioko jaialdi baten eskutik. Irailaren 14tik 24ra ospatuko da Bilboko Euskalduna Jauregian eta UPV/EHUko Bizkaia Aretoan, baita Bizkaiko beste udalerri batzuetan ere.

Lehenengo Bizkaia Zientzia Plaza jaialdian zazpi ekitaldi izango dira hamar egunezzientziaren hainbat arlori ekiteko ezin konta ahala erregistro eta formatutatik; hitzaldiak, ikuskizunak eta tailerrak, besteak beste. Horien artean, zazpigarren Naukas Bilbao edizioa, aurten horren programazioa handitu eta Euskalduna Jauregiko entzunareto nagusian antolatuko dena, Science+ gazte ikertzaileen biltzarra, non zientzia-arloko lanbide-hautabideak aztertuko diren, edo “Jakinduriek mundue erreko dau” ekimena (Bertsozientzia), bertsolaritza eta zientziaren arteko nahasketa originala, zeinak Bizkaiko hiriburuan ez ezik, Ondarroan, Igorren eta Getxon ere eskainiko dituen emanaldiak.

Bizkaia Zientzia Plazak dibulgatzailerik onenak zuzenean entzuteko, ikerketa-zentroetan egiten den lana ezagutzeko eta zientzia dibertigarri eta berrienaz gozatzeko aukera paregabea eskeiniko du.

Ekitaldia –horrelako lehena Estatuan– UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak,Bizkaiko Foru Aldundiak eta Euskampus Fundazioak antolatzen dute, Ekonomia, Industria eta Lehiakortasun Ministerioaren Zientzia eta Teknologiarako Fundazioaren (FECYT) laguntzarekin eta EiTB-ren webgunean zuzenean ikusteko aukera izango da. Hitzaldi eta jardueretarako sarrera doakoa da, baina haur-tailerretan (Naukas Kids) parte hartzeko aldez aurretik eman beharko da izena.

Ekitaldien zerrenda:

Ciencia Show (irailaren 14an, Euskalduna Jauregian): Bakarrizketa zientifikoen lehiaketa Bigarren Hezkuntzako ikasleentzat.

Naukas Pro (irailaren 14an, Euskalduna Jauregian): Ikerketa-zentroetatik adin guztietako jendearengana eramango da zientzia ikertzaileen lana ezagutarazteko asmoz.

Naukas Bilbao (irailaren 15ean eta 16an, Euskalduna Jauregian): Zientzia-dibulgazioko ikuskizun itzela, zeinean 60tik gora hizlarik modu informal eta ausartaren bidez askotariko jakintzagai zientifikoekiko jakin-mina kutsatuko dioten jendeari.

Naukas Kids (irailaren 17an, Euskalduna Jauregian): Zientziarik hurbilena eta atsegingarriena gazte eta haurrentzat tailer, mintzaldi eta ikuskizunen eskutik.

Scenio (irailaren 17an, EHUko Bizkaia Aretoan): Zientziarik sortzaileena: ikuskizunak, erakusketak, tailerrak, bideojoko zientifiko eta hezigarrien erakustaldiak, besteak beste, youtuber, diseinatzaile grafiko eta dibulgatzaileen eskutik.

Science+ (irailaren 18tik 20ra, EHUko Bizkaia Aretoan): Gazte zientzialari eta ikertzailerentzako biltzarra, zientzia-arloko lanbide-hautabideez aritzeko.

Jakinduriek mundue erreko dau! Bertsozientzia (irailaren 21etik 24ra, Ondarroan, Getxon, Igorren eta Bilbon): Bertsolariak eta ikertzaileak errima biribilaren bila Kike Amonarriz aurkezleak gidatuta.

Bizkaia Zientzia Plazari buruzko informazio guztia eskuragarri dago bzp.eus webgunean.

Ondarroan, Jakinduriek mundue erreko dau!
2017-09-21 18:30 - 20:00 | Beikozini, Iparragirre kalea, 10, Ondarroa
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Bertsoak eta zientzia? Zientziarekiko interesa pizteko komunikazioa ezinbesteko tresna da eta lan horretan bidelagunak aurkitzea eta askotariko esparruak uztartzea beharrezkoa da. Uztarketa horren fruitua da irailaren 21ean, Ondarroako Beikozinin izango den ekitaldia: “Jakinduriek mundue erreko dau!” #bertsozientzia emanaldia.

Kike Amonarrizek gidatuko duen “Jakinduriek mundue erreko dau” saioan, hiru bertsolari eta hiru zientzialari izango dira oholtza gainean: Miren Amuriza, Amets Arzallus eta Andoni Egaña bertsolariak, alde batetik, eta Leire Sangroniz kimika ikertzailea, Josu Lopez-Gazpio kimikaria eta Oskar Gonzalez kimikaria eta Arte Ederretako irakaslea, bestetik.

Egitaraua:

Ondarroako Beikozinin, irailaren 21ean, arratsaldeko 18:30etan hiru zientzialarik gai bat hartu eta horren inguruko azalpen laburrak emango dituzte. Hamar minutuko hitzaldi laburretan hainbat kontzeptu azalduko dituzte zientzialariek. Kike Amonarriz aurkezle eta soziolinguistaren laguntzaz bertsolariek informazioa deskodetu eta doinua eta errima jarriko dute ondoren.

18:30. Oskar Gonzalez kimikariak “Gorria urdinaren kontra” hitzaldia eskainiko du eta jarraian Miren Amuriza, Amets Arzallus eta Andoni Egaña bertsolariek errimak jarriko diote gaiari.

19:00. Josu Lopez-Gazpio kimikariaren “Komuneko bonbari eman bai… baina jaitsi tapa!” hitzaldiaren ostean bertsolarien errimari ekingo diote.

19:30. “Tiritak, Pupu eta Loreren lagun onenak” hitzaldia egingo du Leire Sangroniz ikertzaileak eta, segidan, bertsolariek doinua jarri.

Zientzia eta bertsolaritza, bertsolaritza eta zientzia izango ditugu bidelagun “Jakinduriek mundue erreko dau 2017 ” ekitaldian. Saioa UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedra, Zientziaren Giltzak Elkartea, Ondarroako Udala eta Bertsutan bertso eskolaren eskutik dator, Euskampus Fundazioaren eta Ekonomia, Industria eta Lehiakortasun Ministerioaren Zientzia eta Teknologiarako Fundazioaren (FECYT) laguntzarekin.

Sarrera librea eta doako da. Zatoz jakinduriaz eta bertsoz osatutako txapela janztera… eta ibili munduan!

Getxon, Jakinduriek mundue erreko dau!
2017-09-22 19:30 - 21:00 | Algortako Andrés Isasi Musika Eskola, Basagoiti Etorbidea, 77, Getxo
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Bertsoak eta zientzia? Zientziarekiko interesa pizteko komunikazioa ezinbesteko tresna da eta lan horretan bidelagunak aurkitzea eta askotariko esparruak uztartzea beharrezkoa da. Uztarketa horren fruitua da irailaren 21ean, Ondarroako Beikozinin izango den ekitaldia: “Jakinduriek mundue erreko dau!” #bertsozientzia emanaldia.

Kike Amonarrizek gidatuko duen “Jakinduriek mundue erreko dau” saioan, hiru bertsolari eta hiru zientzialari izango dira oholtza gainean: Maialen Lujanbio, Jone Uria eta Amets Arzallus bertsolariak, alde batetik, eta Oskar Gonzalez kimikaria eta Arte Ederretako irakaslea, Ainara Sangroniz kimika ikertzailea eta Josu Lopez-Gazpio kimikaria, bestetik.

Egitaraua:

Bilboko Bizkaia Aretoan irailaren 21ean, arratsaldeko 18:30etan hiru zientzialarik gai bat hartu eta horren inguruko azalpen laburrak emango dituzte. Hamar minutuko hitzaldi laburretan hainbat kontzeptu azalduko dituzte zientzialariek. Kike Amonarriz aurkezle eta soziolinguistaren laguntzaz bertsolariek informazioa deskodetu eta doinua eta errima jarriko dute ondoren.

19:30. Oskar Gonzalez kimikariak “Gorria urdinaren kontra” hitzaldia eskainiko du eta jarraian Maialen Lujanbio, Jone Uria eta Amets Arzallus bertsolariek erritmoa emango diote.

20:00.”Tiritak, Pupu eta Loreren lagun onenak” hitzaldia egingo du Ainara Sangronizek eta, segidan, bertsolariek doinua jarri.

20:30. Josu Lopez-Gazpio kimikariaren “Komuneko bonbari eman bai… baina jaitsi tapa!” hitzaldiaren ostean bertsolarien errimari ekingo diote.

Zientzia eta bertsolaritza, bertsolaritza eta zientzia izango ditugu bidelagun “Jakinduriek mundue erreko dau 2017 ” ekitaldian. Saioa UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedra, Getxoko Udala eta Algortako Bertsolari Eskolaren eskutik dator, Euskampus Fundazioaren eta Ekonomia, Industria eta Lehiakortasun Ministerioaren Zientzia eta Teknologiarako Fundazioaren (FECYT) laguntzarekin.

Sarrera librea eta doako da. Zatoz jakinduriaz eta bertsoz osatutako txapela janztera… eta ibili munduan!

Igorren, Jakinduriek mundue erreko dau!
2017-09-23 20:00 - 21:30 | Lasarte Aretoa, Agirre Lehendakari Etorbidea, 19, Igorre
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Bertsoak eta zientzia? Zientziarekiko interesa pizteko komunikazioa ezinbesteko tresna da eta lan horretan bidelagunak aurkitzea eta askotariko esparruak uztartzea beharrezkoa da. Uztarketa horren fruitua da irailaren 21ean, Ondarroako Beikozinin izango den ekitaldia: “Jakinduriek mundue erreko dau!” #bertsozientzia emanaldia.

Kike Amonarrizek gidatuko duen “Jakinduriek mundue erreko dau” saioan, hiru bertsolari eta hiru zientzialari izango dira oholtza gainean: Miren Amuriza, Andoni Egaña eta Maialen Lujanbio bertsolariak, alde batetik, eta Jon Larruskain genetika eta jarduera fisikoa arloko UPV/EHUko ikertzailea, Elena Lazkano robotika mugikorra arloko ikertzailea eta Bittor Rodriguez elikagaien teknologian doktorea, bestetik.

Egitaraua:

Igorreko Lasarte aretoan irailaren 23an, arratsaldeko 20:00etan hiru zientzialarik gai bat hartu eta horren inguruko azalpen laburrak emango dituzte. Hamar minutuko hitzaldi laburretan hainbat kontzeptu azalduko dituzte zientzialariek. Kike Amonarriz aurkezle eta soziolinguistaren laguntzaz bertsolariek informazioa deskodetu eta doinua eta errima jarriko dute ondoren.

20:00. Jon Larruskainek “Dopin genetikoa, superkirolariak diseinatzeko gai?” hitzaldia eskainiko du eta jarraian Miren Amuriza, Andoni Egaña eta Maialen Lujanbio bertsolariek erritmoa emango diote.

20:30. “Robotak, zure lagun min onenak” hitzaldia egingo du Elena Lazkanok eta, segidan, bertsolariek doinua jarri.

21:00. Bittor Rodriguezen “Hala ere, jango zaitut!” hitzaldiaren ostean bertsolarien errimari ekingo diote.

Zientzia eta bertsolaritza, bertsolaritza eta zientzia izango ditugu bidelagun “Jakinduriek mundue erreko dau 2017 ” ekitaldian. Saioa UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedra eta Igorreko Udalaren eskutik dator, Euskampus Fundazioaren eta Ekonomia, Industria eta Lehiakortasun Ministerioaren Zientzia eta Teknologiarako Fundazioaren (FECYT) laguntzarekin.

Sarrera librea eta doako da. Zatoz jakinduriaz eta bertsoz osatutako txapela janztera… eta ibili munduan!

Bilbon, Jakinduriek mundue erreko dau!
2017-09-24 19:00 - 20:30 | Bilboko Kafe Antzokia, Done Bikendi Kalea, 2, Bilbo
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Bertsoak eta zientzia? Zientziarekiko interesa pizteko komunikazioa ezinbesteko tresna da eta lan horretan bidelagunak aurkitzea eta askotariko esparruak uztartzea beharrezkoa da. Uztarketa horren fruitua da irailaren 21ean, Ondarroako Beikozinin izango den ekitaldia: “Jakinduriek mundue erreko dau!” #bertsozientzia emanaldia.

Kike Amonarrizek gidatuko duen “Jakinduriek mundue erreko dau” saioan, hiru bertsolari eta hiru zientzialari izango dira oholtza gainean: Unai Iturriaga, Alaia Martin eta Andoni Egaña bertsolariak, alde batetik, eta Jone Uria matematikaria, Juan Ignacio Pérez biologoa eta Miren Basaras mikrobiologoa, bestetik.

Egitaraua:

Bilboko Kafe Antzokian irailaren 24an, arratsaldeko 19:00etan hiru zientzialarik gai bat hartu eta horren inguruko azalpen laburrak emango dituzte. Hamar minutuko hitzaldi laburretan hainbat kontzeptu azalduko dituzte zientzialariek. Kike Amonarriz aurkezle eta soziolinguistaren laguntzaz bertsolariek informazioa deskodetu eta doinua eta errima jarriko dute ondoren.

19:00. Jone Uriak “Errimaren definizio matematikoa” hitzaldia eskainiko du eta jarraian Unai Iturriaga, Alaia Martin eta Andoni Egaña bertsolariek erritmoa emango diote.

19:30. “Zeruraino hegan egiten” hitzaldia egingo du Juan Ignacio Pérezek eta, segidan, bertsolariek doinua jarri.

20:00. Miren Basarasen “Bilboko itsasadarreko bakterio xelebrea, leptospirosia” hitzaldiaren ostean bertsolarien errimari ekingo diote.

Zientzia eta bertsolaritza, bertsolaritza eta zientzia izango ditugu bidelagun “Jakinduriek mundue erreko dau 2017 ” ekitaldian. Saioa UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedra eta Bilboko Kafe Antzokiaren eskutik dator, Euskampus Fundazioaren eta Ekonomia, Industria eta Lehiakortasun Ministerioaren Zientzia eta Teknologiarako Fundazioaren (FECYT) laguntzarekin.

Sarrera librea eta doako da. Zatoz jakinduriaz eta bertsoz osatutako txapela janztera… eta ibili munduan!

Mestizajeak / Literatura eta zientziaren inguruko 3. nazioarteko topaketa
2017-10-23 18:00 - 21:00 | San Telmo Museoa, Zuloaga plaza, 1, Donostia
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Zer da materia? Nola sor dezake bizitza atomo multzo batek? Nola liteke neurona talde batek gu kontziente egitea? Galdera hauen erantzuna desberdina da zientziaren, literaturaren edo humanitateen ikuspuntutik erantzuten bada, hala ere, diziplina hauek uste baino harreman estuagoa daukate. Testuinguru honetan, Mestizajeak topaketak lortu nahi du aniztasun intelektuala sustatzea eta ezagueraren hiper-espezializazioa haustea, honela literaturaren, zientziaren eta humanitateen elkar osatzea eta aberastea ahalbidetuz.

Luisa Etxenike idazlea, Jose Edelstein fisikaria edo Jordi Fortuny filologoa bezalako lehen mailako profesionalak, besteak beste, saiatuko dira hiru ezaguera-forma hauen artean elkarrizketa bultzatzen, literatura eta zientziaren inguruko 3. nazioarteko topaketan, aurten materiari, bizitzari eta kontzientziari buruzkoa izango dena.

Publikoari irekitako hitzaldiak datozen urriaren 23an, 24an eta 25ean burutuko dira Donostiako San Telmo Museoan arratsaldeko 18:00etatik 21:00etara. Hitzaldi guztiak gaztelaniaz izango dira eta sarrera librea eta doakoa izango da.

Mestizajeak topaketa Donostia International Physics Center (DIPC) erakundeak antolatzen du, honakoen laguntzarekin: Zientzia eta Teknologiarako Espainiako Fundazioa (FECYT), Materialen Fisika Zentroa (CFM), Ikerketa Zientifikoen Goi Kontseilua (CSIC), eta Euskal Herriko Unibertsitatea (UPV/EHU).

Egitaraua:

Astelehena, 2017ko urriak 23

18:00 – 19:20 Materia, literatura eta zientzia

Luisa Etxenike, idazlea eta José Edelstein, Santiago de Compostela Unibertsitateko Partikulen Fisika departamentuko ordezkaria

Moderatzailea: Gustavo A. Schwartz, Ikerketa Zientifikoen Goi Kontseilua (CSIC) CFM / DIPC – Donostia.

19:20 – 19:40 Atsedena

19:40 – 21:00 Materia eta idazketa: joan-etorriko bideak

Menchu Gutiérrez, olerkaria, eta Germán Sierra, Santiago de Compostela Unibertsitateko Biokimika eta Biologia departamentuko ordezkaria

Moderatzailea: Carlos López de Silanes de Miguel, neurologoa eta zientziaren historian doktorea, Torrejón-eko Unibertsitate Ospitalea – Madril

Asteartea, 2017ko urriak 24

18:00 – 18:40: Lengoaia eta pentsamendua: hizkuntza perfektuaren bila

Jordi Fortuny, Bartzelonako Unibertsitateko Filologia Katalan eta Hizkuntzalaritza Orokorraren departamentuko ordezkaria

18:40 – 19:20: Dinamika ez linealak, adarkadurak eta zoria literatura digitalean

Belén Gache, idazle eta olerkaria – Madril

Moderatzailea: Kepa Ruiz-Mirazo, Biofisika Institutua – Euskal Herriko Unibertsitateko Zientziaren Logika eta Filosofia Departamentua

19:20 – 19:40: Atsedena

19:40 – 21:00: Eboluzioa, bizitza, konplexutasuna eta kontzientzia

Juan Ignacio Pérez Iglesias, UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedraren zuzendaria eta Xurxo Mariño, Coruñako Unibertsitateko fisiologia irakaslea

Moderatzailea: José Edelstein, Santiago de Compostela Unibertsitateko Partikulen Fisika departamentuko ordezkaria

Asteazkena, 2017ko urriak 25

18:00 – 19:20 Kontzientziaren materialtasuna: musika eta olerkaritzaren loturak

Elixabete Etxebeste, Musikaren Filosofia eta Estetika eta Etnomusikologia Musikenen eta Amalia Iglesias, filologoa, olerkaria eta kultura-kazetaria

Moderatzailea: Víctor Bermúdez, Donostia International Physics Center

19:20 – 19:40 Atsedena

19:40 – 20:20 Neurozientzia, irakurketa eta literatura

Manuel Carreiras, Basque Center on Cognition, Brain and Language erakundeko zuzendari zientifikoa

20:20 – 21:00 Literatura neurokontzientea: pentsatzen ari direla pentsatzen duten olerkariak, Vicente Luis Mora, idazlea, olerkaria eta literatura-kritikoa

Moderatzailea: Isabel Jaén Portillo, Portland State University – USA

Garuna, burua eta autoimmunitatea aztergai Achucarro Forumean
2017-10-26 19:00 - 20:30 | Dock Bilbao auditórium, Uribitarte pasealekua 6, Bilbao
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Giza gorputzaren sistema immunologikoak hainbat garuneko hartzaileren funtzioa eralda dezake antigorputzen sintesiari esker. Fenomeno honek jokabidearen, memoriaren eta nortasunaren alterazioak eragin ditzake eta baita psikosia ere. Gaur egun, proba diagnostikoen garapenari esker, arazo horiek identifikatzeko eta behar bezala tratatzeko gai gara. Prozesu hauek, gainera, gaixotasun neuronalen eredu naturalak dira eta, ondorioz, giza garunaren funtzionamendua hobeto ulertzen laguntzen digute.

Josep Dalmau neurologo eta ikertzailea garunaren gaixotasun autoimmuneen inguruan arituko da “Garuna, burua eta autoimmunitatea” izenburua daraman hitzaldian.

Hitzaldia datorren urriaren 26an burutuko da arratsaldeko 19:00etan Dock Bilbaoko entzun-aretoan, garunaren eta garuneko gaixotasunen inguruko gizarte-sentsibilizazioa sustatzeko Achucarro neurozientziaren euskal zentroak antolatutako Achucarro Forum hitzaldi-zikloaren barnean. UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak hitzaldi honen antolakuntzan lagundu du.

Hitzaldia gaztelaniaz izango da eta sarrera librea eta doakoa da tokiak bete arte. Bertaratu nahi dutenek posta elektroniko bat idatzi beharko dute forum@achucarro.org helbidera edo 94 601 81 35 telefonora hots egin.

Medikuntza birsortzailea: zelula amen erabilera giza gaixotasunak tratatzeko
2018-01-31 19:00 - 20:30 | Bidebarrieta Liburutegia, Bidebarrieta kalea, 4, Bilbao, Bizkaia
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Azken hogei urteetan egindako ikerketek agerian utzi dute kaltetutako ehunak zelula ama espezifikoekin birsortzeko gaitasuna. Hori da, hain zuzen ere, medikuntza birsortzaileak eta terapia zelularrak lantzen duten premisa, giza gaixotasun batzuk tratatzeko terapia aurreratuko sendagaien erabileran oinarrituta.

Baina, zein dira sendagai horiek erabiltzea justifikatzen duten printzipio zientifikoak eta arautzeko zailtasun eta haiek praktika klinikora eramateko arazo zientifikoak? Felipe Prósper Cardoso doktoreak, Nafarroako Unibertsitate Klinikako Zelula Terapiaren Arloko zuzendaria eta Hematologia arloko zuzendarikidea, zelula terapien errealitatea eta etorkizuneko erronkak aztertuko ditu “Medicina regenerativa: utilización de células madre para el tratamiento de enfermedades humanas”(“Medikuntza birsortzailea: zelula amen erabilera giza gaixotasunak tratatzeko”) izeneko hitzaldian, zeina urtarrilaren 31n izango den, arratsaldeko 7etan, Bilboko Bidebarrieta Liburutegian (Bidebarrieta kalea, 4).

UPV/EHUko Teknologia Farmazeutikoko doktore den Gorka Orivek zuzenduko du hitzaldi hori, “Bidebarrieta Zientifikoa” zikloaren barruan, hilean behin EHU/UPVko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak puri-purian dauden zientzia gaiak hedatzeko antolatzen duten ekimena.

Hitzaldia doan da eta sarrera librekoa, baina tokiaren kudeaketa gauzatzeko beharrezkoa izango da gonbidapena hartzea Bidebarrieta Liburutegian, urtarrilaren 24tik aurrera, astean zehar 8:30etatik 20:30etako ordutegian.

Hara gerturatzerik ez dutenek streaming bidez jarraitu ahal izango dituzte hitzaldiak esteka honen bitartez.

Lurraren bidean, gure historia geologikoa dokumental egina
2018-02-01 19:00 - 20:00 | Kultur Leioa Aretoa, Jose Ramon Aketxe plaza, 11, Leioa
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Lurraren bidean, Euskal Herriko geologiara hurbiltzen gaituen dokumentala aurkeztuko dute otsailaren 1ean Aranzadi Zientzia Elkarteak eta UPV/EHUk Kultur Leioa Aretoan.

Badirudi betidanik izan ditugula arrokak gure inguruan eta betirako sortuak direla. Elementu aldaezinen legez gure inguruan diraute eta hainbat sekreturen jabe dira. Arroketan paisaiaren eta klima-aldaketaren nondik norakoak idatzita daude eta gure lurraldearen erliebe ezberdinen zergatiak azaltzeko gai dira, geologoen lanaren eta ahotsen bidez. Lurraren bidean dokumentalak hori berori du helburu, Euskal Herriko geologiak gordetzen dituen iraganeko pasarteak irakurriz, paisaiaren ezaugarriak ulertzeko lagungarria den informazioa ematea.

“Lurraren bidean” dokumentalaren aurrerapena.

Dibulgaziozko dokumentala hau Aranzadi Zientzia Elkartearen eta UPV/EHUren gidaritzapean ekoiztu da Bizkaiko Foru Aldundia, Leioako Udala, Otxoa de Barandika Fundazioa eta EiTBren kolaborazioarekin eta otsailaren 1ean aurkeztuko da, arratsaldeko 19:00etan Kultur Leioa Aretoan. Sarrera librea eta doakoa da.

Bertara urreratzen direnak Euskal Herriko geologiak gordetzen dituen iraganeko pasarteek esateko dutena entzungo dute. Milioika urtetako bidaia egingo dute, itsaso tropikaletatik glaziarretara, itsas hondotik laku ertzetara, Aiako Harriatik abiatuz gure historia geologikoaren altxorrak ezagutuko dituzte.

Hezkuntza-frogak
2018-02-02 09:00 - 13:30 | Bizkaia Aretoa – UPV/EHU (Sala Mitxelena), Abandoibarra, 3, Bilbao
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Nola tratatzen dira ikasgeletan ohikoenak diren ezagutzazko nahasmenduetako batzuk? Eraginkorrak al dira egungo hezkuntza-programak eta tresnak? Hezkuntza-jardunbide hedatuenek eraginkortasunik al dute ala ez?

Horiek dira, hain zuzen, otsailaren 2an, Bilboko Bizkaia Aretoan izango den “Hezkuntza-frogak” izeneko jardunaldiko eztabaidagaietako batzuk. Aurten bigarren aldiz egingo den jardunaldia, EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Euskadiko Eskola Kontseiluak antolatzen dute, Zientzia eta Teknologiarako Espainiako Fundazioaren (FECYT) laguntzarekin.

Jardunaldi horretan, 9:00etatik 13:30era bitartean, hainbat adituren hitzaldiak izango dira, hezkuntzarekin zerikusia duten askotariko gaiez mintzatzeko, froga zientifikoak oinarri hartuta. Gaur egun, ikasgeletan eta, oro har, hezkuntza-sisteman aldi berean dauden errealitate desberdinei ekiteko ebidentziarik onena zein den azalduko dute adituek.

UPV/EHUren Kultura Zientifikoko Katedrak eguneroko gaiak –hala nola, hezkuntza edo artea– jarduera zientifikoaren hainbat arlotatik ekiteko antolatu ohi dituen ekitaldietako bat da “Hezkuntza-frogak”. Psikologiako doktore Marta Ferrero arduratuko da mintegi hori zuzentzeaz.

Sarrera doan, aretoaren edukiera bete arte, baina bertaratu nahi izanez gero izen-ematea gauzatu behar da urtarrilaren 8tik aurrera, kzk.ehu@gmail.com helbidera mezua bidaliz honako datuekin: izen-abizenak eta lantokia adierazi.

Hitzaldiak:

20 eta 30 minutu arteko hitzaldi batzuk egongo dira jardunaldian, gaur egun erabiltzen diren hezkuntza-jardunbideak ebidentzia zientifikoarekin egiaztatuko dituztenak.

“Autismoa eta hezkuntza: arazoak eta jarraibideak ikasgelan” izeneko aurkezpenean, Biologiako doktore eta Salamancako Unibertsitateko Biologia Zelularreko katedradun José Ramón Alonso, autismoaren kontzeptuaz arituko zaie bertaratutakoei, baita horren kausa posibleez eta gehien erabiltzen diren tratamenduez ere, maisu-maistrei eta irakasleei ikasgelan ezagutzazko nahasmendu hori tratatzen lagungarri gerta dakizkiekeen jarraibideak ezagutzeko.

Hezkuntza-arloan ikerketa eta hezkuntza-jardunbidearen artean arrail sakona dagoela oinarri hartuta, Psikologiako doktore Marta Ferrerok gaur egun sistemaren “etsai publiko” diren estrategien xehetasunei ekingo die, hots, ebaluazioari eta etxerako lanei. Ferrerok, ebidentzia zientifikoa oinarri hartuta, hezkuntza-jardunbide horiek behar bezala erabiltzen badira irakasleen benetako tresna aliatua izan daitezkeela azalduko du.

Beronika Azpillagak, UPV/EHUko Hezkuntzarako Ikerkuntza eta Diagnosi Metodoen Saileko irakasle agregatuak, berriz, EAEko ikastetxeen eraginkortasunari eta hobekuntzari buruz garatu diren bi ikerketa-proiekturen emaitzak aurkeztuko ditu. Ebaluazio diagnostikoaren emaitzak eta Luis Lizasoain irakaslearen zuzendaritzapean egindako ikerketetan estatistikoki lortutako mailak azalduko ditu Azpillagak.

Joana Acha, UPV/EHUko Oinarrizko Prozesu Psikologikoen eta beren Garapenaren Saileko irakaslea, arduratuko da dislexian inplikatutako oinarrizko trebetasunak garatzeko prebentzio eta esku-hartze metodorik eraginkorrenak sakon aztertzeaz. Haurren ezagutzazko prozesuetako aditu horrek, trebetasun horiek eskuratzean garunean gertatzen diren aldaketen gaineko ebidentziak ekarriko ditu.

Psikologian doktore Joaquín Morísek oroimenak irakatsi eta ikasteko prozesuan duen zeregina aztertuko du bere hitzaldian. Aditua oroimenaren arloarekin zerikusia duten kontzeptu nabarmenetako batzuez arituko da hitzaldian eta kontzeptu horietatik ondorioztatzen diren ebidentzian oinarritutako teknikak aztertuko ditu eta horiek ikasgeletako eguneroko jardunbidean nola aplika daitezkeen azalduko du.

Inger Enkvist, Suediako Lundeko Unibertsitateko Espainiar Filologiako katedradunak emango dio bukaera jardunaldiari. Aditu horrek Suediako hezkuntza-sistemaren zokoak ezagutzera emango ditu. Besteak beste, 1962tik 1985era bitartean Suedian britainiarrek “comprehensive school” deitzen dutena sartzeko hezkuntza-lege batzuk eman ziren, eta horiek aipatuko ditu. Hauek 7 eta 16 urte arteko ikasleentzako aukera bakarra ziren.

Aurkezpenean, 1962an lehenengo erabakia hartu aurretik Suedian eskola-sistema hori inposatzeagatik sortu ziren eztabaidez, protestez, zailtasunez eta ondorioez arituko da Enkvist. Berrogeita hamar urte baino gehiago igaro ondoren, gizarte-egoera berri bati aurre egiteko behar den erreforma mahaigaineratuko du adituak.

Programaren osagarri, mahai-ingurua izango da, bertaraturikoek eta hizlariek ikuspegiak, zalantzak eta iritziak elkarri jakinaraz diezazkieketen.

Egitaraua:

9:00 – 9:10: Sarrera

9:10 – 9:20: Aurkezpena

9:20 – 9:50: “Autismoa eta hezkuntza: arazoak eta jarraibideak ikasgelan”, José Ramón Alonso

9:50 – 10:20: ”Ebaluazioa eta etxerako lanak: etsai publikoak ala aliatu leialak?”, Marta Ferrero.

10:20 – 10:50: “Eskolaren eraginkortasuna Euskadiko ikastetxeetan: kasuak aztergai”, Beronika Azpillaga.

10:50 – 11:20: Atsedenaldia

11:20 – 11:50: “Esku-hartzea dislexian: ebidentzia zientifikotik hezkuntza-jardunbidera” Joana Acha

11:50 – 12:20: “Oroimenaren zeregina irakatsi eta ikasteko prozesuan”, Joaquín Moris

12:20 – 12:50: “Nola suntsitu hezkuntza-sistema on bat. Suediako adibidea”, Inger Enkvist

12:50 – 13:30: Mahai- ingurua

Izen-ematea:

Izen-ematea gauzatu behar da urtarrilaren 8tik aurrera kzk.ehu@gmail.com helbidera mezu bat bidaliz. Mezuan honakoak ipini behar dira: izena, abizenak, eta lantokia. (Jardunaldiko sarrera doakoa eta librea da baina leku kopuru mugatua dago, beraz derrigorrezkoa da inskripzioa.)

Oharra:

Hitzaldia streaming bidez jarraitu ahal izango da egunean bertan EiTBko Kosmos kanalaren bidez.

Eboluzio darwiniarraren lehenengo urratsak eta isuri kognitiboak eta eboluzioa, 2018ko Darwinen Egunean
2018-02-12 19:00 - 21:00 | Bidebarrieta Liburutegia, Bidebarrieta kalea, 4, Bilbao, Bizkaia
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Datorren otsailaren 12an, hautespen naturalaren bidezko eboluzioaren teoriaren autorearen jaiotza ospatzeko urtero egiten den Darwinen Egunaren hamabigarren edizioaren agertokia bihurtuko da Bilboko Bidebarrieta Liburutegia.

Jardunaldia 19:00etan hasiko da eta bertan hitzaldi bana eskainiko dute Carlos Briones Llorentek, Astrobiologia Zentroko ikertzailea (CSIC-INTA) eta Helena Matutek, Deustuko Unibertsitateko psikologia katedradunak. Bertara hurbilduko diren guztiei naturalista ingelesaren teoria ezaguna zientziaren ikuspegi ezberdinetatik abiatuta hurbilduko dieten hitzaldien ondoren, mahai-ingurua egingo da, eta bertaratutako guztiek hartu ahal izango dute parte.

Brionesen “Los primeros pasos de la evolución darwiniana” (“Eboluzio darwiniarraren lehenengo urratsak”) hitzaldiak lehenengo izaki bizidunen jatorriari buruzko ikerketan egiten ari diren aurrerakuntza zientifikoak jorratuko ditu. Eboluzio darwiniarraren lehenengo urratsek egun dugun biodibertsitatea eraikitzeko oinarriak nola ezarri zituzten azalduko digu bizitzaren jatorrian eta eboluzio goiztiarrean aditua den zientzialari honek.

Matutek “Sesgos cognitivos y evolución” izeneko hitzaldia aurkeztuko digu (“Lerrabide kognitiboak eta eboluzioa”), non Bizkaiko hiriburuko liburutegira ekarriko dituen lerrabide kognitiboak direlakoak, hau da, pertsona orok sistematikoki egiten dituen akatsak, zeinak buruaren konfigurazioaren menpekoak diren. Matute katedradunak pentsamoldearen eboluzio-testuinguruan sortu diren eta izateko arrazoia duten “lasterbide” horien zokoak aztertuko ditu bere hitzaldian.

Alfonso Gámez kazetariak zuzenduko ditu hitzaldi horiek, “Bidebarrieta Zientifikoa” zikloaren barruan, hilean behin EHU/UPVko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak puri-purian dauden zientzia gaiak hedatzeko antolatzen duten ekimena.

Hitzaldietara sarbidea doan izango da, nahi duen guztiarentzat eta bete arte; halere, sartu ahal izateko, liburutegian bertan jaso beharko ditu gonbidapenak otsailaren 5etik aurrera. Gonbidapenak jasotzeko ordutegia goizeko 10:00-14:00 bitartean eta arratsaldeko 16:00-20:00 bitartean izango da, astelehenetik ostiralera.

Hara gerturatzerik ez dutenek streaming bidez jarraitu ahal izango dituzte hitzaldiak esteka honen bitartez.

Hizlariak

Carlos Briones Zientzia Kimikoetan Doktorea da (Biokimika eta Biologia Molekularra espezialitatea) Madrilgo Unibertsitate Autonomoarengatik, eta Doktoretza-tesia Biologia Molekularreko “Severo Ochoa” Zentroan egin zuen (CSIC-UAM). Briones CSICaren Zientzialari Titularra da Astrobiologia Zentroan (CSIC-INTA), zeina NASA Astrobiology Institute-ari dagoen atxikita), eta han zuzentzen du 2000. urteaz geroztik bizitzaren jatorriaren eta eboluzio goiztiarraren, ARNan oinarritutako erreplikazio-sistemen eta biosentsoreen garapenaren inguruko ikerketa-talde bat.

Helena Matute psikologia katedraduna da Deustuko Unibertsitatean, eta han zuzentzen du Psikologia Esperimentalaren Laborategia, non giza ikasketa eta memoriaren inguruan ikertzen duen, lerrabide kognitibo eta ilusio kausalen inguruan, hain zuzen ere. Matute Psikologia Esperimentaleko Espainiar Elkartearen Presidente izan da, eta baita Psikologia Konparatuko Espainiar Elkartearena ere, zeinak animalia espezie desberdinen prozesu kognitiboak aztertzen dituen.

Darwinen eguna

2007az geroztik ospatzen da Bilbon Darwinen eguna. Urte hauetan zehar hainbat eta hainbat izan dira zientziaren eta dibulgazioaren arloan parte hartu duten goi-mailako hizlariak: Francisco J. Ayala, Pilar Carbonero, Juan Luis Arsuaga eta Manuel Toharia, besteak beste. Horri esker, ekitaldi hau Bizkaiko hiriburuko hitzordu garrantzitsua bihurtu da zientzia maite dutenentzat.

Círculo Escéptico-k, UPV/EHUren Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Kulturguneak antolatzen dute gertakizuna. El Correo egunkariak eta Bizkaiko Foru Aldundiak dituzte laguntzaile.

Alzheimerren gaixotasuna nola prebenitu eta tratatu: Ikuspegi moderno bat
2018-03-05 19:00 - 20:30 | Bidebarrieta Liburutegia, Bidebarrieta kalea, 4, Bilbao, Bizkaia
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Dementzia eta Alzheimerra dira, gaur egun, gure gizarteak gainditu beharreko erronka garrantzitsuenetako bat. Gizartearen eta osasunaren alorreko arazo honek, Euskadin bakarrik, 40.000 pertsona baino gehiagori eragiten die eta kopuru hori, seguruenik, bikoiztu egingo da 2040 urterako.

Gaur egun, 65 urtetik gorako hamar pertsonatik batek sufritzen du Alzheimerra, adinekoengan ohikoena den dementzia. Patologia neurologiko honek urtero 24.000 euroko batezbesteko kostua dakar paziente bakoitzeko eta gaixotasunak, batez beste, 8 eta 10 urte bitartean irauten du. Beraz, ukaezina da dimentsio publikoko erronka baten aurrean gaudela eta erronka horri orain aurre egin ahal diogu eta behar diogu.

Testuinguru honetan, diagnostiko ahalik eta goiztiarrena, eskuragarri dauden terapia eta tratamenduen erabilera eta lehen mailako eta bigarren mailako prebentzio-neurrien inguruko ikerketa ezinbesteko estrategiak dira dementzia duten pertsonei arreta eman ahal izateko, beren eta zaintzen dituzten senideen bizi-kalitatea hobetzeko eta, hamarkada baten edo biren buruan, gaixoen kopurua erdira murriztu ahal izateko ere.

Pablo Martínez-Lage neurologoak eta CITA Alzheimer Fundazioko zuzendari zientifikoak hurbilduko dizkigu Bilbora patologia honen alderdirik garrantzitsuenak, “Alzheimerren gaixotasuna nola prebenitu eta tratatu: Ikuspegi moderno bat ” izenburua eramango duen hitzaldian, datorren martxoaren 5ean, arratsaldeko 19:00etan, Bilboko Bidebarrieta Liburutegian (Bidebarrieta kalea, 4).

Besteak beste, Martínez-Lagek honako alderdiak jorratuko ditu bere hitzaldian: gaixotasunaren mekanismoak, arrisku-faktoreak eta gaur egun gaixotasunaren sintomak kontrolatu edo atzeratzeko erabiltzen diren tratamenduak. Halaber, diagnostiko goiztiarrak eta saiakuntza klinikoek gaur egun duten eginkizuna eta prebentzioaren garrantzia aztertuko ditu.

Hitzaldi hau “Bidebarrieta Zientifikoa” zikloaren barruan dago, hilean behin UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak puri-purian dauden zientzia gaiak hedatzeko antolatzen duten ekimena.

Hitzaldietara sarbidea doan izango da, nahi duen guztiarentzat eta bete arte; halere, sartu ahal izateko, liburutegian bertan jaso beharko dira gonbidapenak otsailaren 28a eta martxoaren 5a bitartean. Gonbidapenak jasotzeko ordutegia goizeko10:00-14:00 bitartean eta arratsaldeko 16:00-20:00 bitartean izango da, astelehenetik ostiralera.

Hara gerturatzerik ez dutenek streaming bidez jarraitu ahal izango dituzte hitzaldiak esteka honen bitartez.

Mugako elkarrizketak: Esther Ferrer, artista eta Tom Johnson, konpositorea
2018-03-12 19:00 - 20:30 | Bidebarrieta Liburutegia, Bidebarrieta kalea, 4, Bilbao, Bizkaia
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Ezaguera mota ezberdinen arteko harremana ezinezkoa badirudi ere, askotan horien arteko lotura beharrezkoa eta ezinbestekoa da. Arte eta zientzien ikerketa esparru ezberdinen arteko lotura horren argibide argia da. Sormen artistikoa eta ikerketa zientifikoa elkarrekin bizi daitezkeela ideia konplexua badirudi ere, egia da zenbait profesionalek diziplina hauek bateratzen dituztela haien eguneroko lanean.

Horren adibide dira donostiar artista Esther Ferrer eta estatubatuar konpositore minimalista Tom Johnson, “Mugako elkarrizketak” programaren lehenengo edizioko protagonistak. Edizio hau datorren martxoaren 12an ospatuko da 19:00etan, Bilboko Bidebarrieta Liburutegian (Bidebarrieta kalea, 4).

Ekitaldiaren helburu nagusia arte eta zientzien arteko elkarrizketarako gunea sortzea da. Horretarako, bizkaitar hiriburuan Euskal Herriko Unibertsitateko Josu Rekalde (Arte Ederrak) eta Raúl Ibáñez (Zientzia eta Teknologia) irakasleak elkartuko ditu. Ferrer eta Johnsonekin arituko dira bi artista hauek sormen prozesuan egiten duten matematikaren erabilerari buruz.

Ekitaldi hau “Bidebarrieta Zientifikoa” zikloaren barruan dago, hilean behin UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak puri-purian dauden zientzia gaiak hedatzeko antolatzen duten ekimena.

Hizlariak

Esther Ferrer donostiar artista aitzindaria da performance artean. Gainera, arte honen ordezkari nagusienetakoa da Espainian. Bere lanagatik sari ezberdinak jaso ditu, besteak beste, Arte Plastikoen Sari Nazionala (2008), Gure Artea Sariak (2012) eta Marie Claire de l’Art Contemporain (2014). Bere lanak mundu osoan zehar erakusten dira eta matematikei erreferentzia anitz egiten dizkiete (zenbaki lehenak, Pi zenbakiaren infinitua, geometria, espazioa eta denbora…) eta loturak dituzte minimalismoarekin, arte kontzeptualarekin eta feminismoarekin.

Tom Johnson musikaria Estatu Batuetako konpositore minimalista eta musika-teorialaria da. Bere konposizioetan itxura bakunak, eskala mugatuak eta matematika-elementuak erabiltzen ditu, adibidez, konbinatoria, simetria, zenbakiak edo fraktalak. Bere lanen artean hauek dira nabarmengarri: La ópera de las cuatro notas (Lau notadun opera,1972), Melodías Racionales (Melodia arrazionalak, 1982) eta Kientzy Loops, frantziar “Victoires de la musique 2000” sari nazionala jaso zuena. Melodia berrien artean hauek nabarmentzen dira: Galileo (2001), Mosaicos (Mosaikoak, 2002) edo Ritmos de Vertmont (Vertmoneko Erritmoak, 2008).

Hitzaldietara sarbidea doan izango da, nahi duen guztiarentzat eta bete arte; halere, sartu ahal izateko, liburutegian bertan jaso beharko dira gonbidapenak martxoaren 7a eta 12a bitartean. Gonbidapenak jasotzeko ordutegia goizeko10:00-14:00 bitartean eta arratsaldeko 16:00-20:00 bitartean izango da, astelehenetik ostiralera.

Hara gerturatzerik ez dutenek streaming bidez jarraitu ahal izango dituzte hitzaldiak esteka honen bitartez.

Ospatu Pi eguna Bilbon BCAM Naukas ekitaldian
2018-03-14 09:00 - 21:00 | Bizkaia Aretoa – UPV/EHU (Sala Mitxelena), Abandoibarra, 3, Bilbao
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

π zenbakia existitzen diren konstante matematiko garrantzitsuenetako bat da. π oso ospetsua eta liluragarria denez, bere eguna ere badu. 1988az geroztik, martxoaren 14an ospatzen da Pi zenbakiaren eguna. Eguna Larry Shawn fisikariari bururatu zitzaion, zeinak, gainera, eguna Albert Einsteinen jaiotze-egunarekin bat eginez ospatzea proposatu zuen. Horrez gain, martxoaren 14 ingelesez (AEB) eta euskaraz idazteko modua bat dator zenbakiaren lehenengo hiru digituekin. (3-14 martxoaren 14 euskaraz / 3-14 March 14th ingelesez)

Azken urteotan, Pi zenbakiaren eguna gero eta gehiago ospatu da, eta gaur egun matematiken arloa gainditzen duen ospakizuna bihurtu da. π fisikan, Heisenberg-en ziurgabetasun printzipioan, erlatibitatearen teoria edo Coulomb-en legean aurki dezakegu. Geologian, ibaien luzera kalkulatzeko erabiltzen da; biokimikan, DNA molekularen egitura ikertzeko orduan; astronomian, unibertsoaren forma ikertzeko orduan, eta gure eguneroko beste hainbat eta hainbat gauzatan ere erabiltzen da.

2018an, modu bereziagoan ospatzera goaz Pi zenbakiaren eguna, BCAM-NAUKAS ekitaldiarekin, zeina martxoaren 14an ospatuko den UPV/EHUren Bizkaia Aretoan. BCAM-NAUKASek hainbat matematika-tailer eskainiko dizkie goizez ikasleei eta, arratsaldez, denontzako emango ditu hainbat hitzaldi.

Ekitaldi hau Basque Center for Applied Mathematics (BCAM) erakundearen eta Euskal Herriko Unibertsitatearen Kultura Zientifikoko Katedraren ekimena da.

Pi zenbakiaren egunaren programa

9:00 – 16:30 Tailer matematikoak

Lehen Hezkuntzako azken mailetako eta bigarren hezkuntzako ikasleei zuzendutako tailerrak. Helburua matematika gazteei hurbiltzea da, modu erakargarri batean eta jolasen bidez, eta haien zientziarekiko jakin-mina piztea.

Lehen Hezkuntza LH 5- 6

09:00 – 10:00: Mosaicos (Nelo Maestre)

10:30 – 11:30: Mosaicos (Nelo Maestre)

12:00 – 13:00: Banda de Moebius (Juan Miguel Ribera)

15:15 – 16:15: Banda de Moebius (Juan Miguel Ribera)

Bigarren Hezkuntza 1-2 DBH

09:00 – 10:00: Juegos Gigantes (Pedro Alegría – Raúl Ibáñez)

10:30 – 11:30: Juegos Gigantes (Pedro Alegría – Raúl Ibáñez)

12:00 – 13:00: Juegos Gigantes (Pedro Alegría – Raúl Ibáñez)

15:15 – 16:15: Juegos Gigantes (Pedro Alegría – Raúl Ibáñez)

Bigarren Hezkuntza 3-4 DBH

09:00 – 10:00: Perspectiva (Tania Giraldo)

10:30 – 11:30: Perspectiva (Tania Giraldo)

12:00 – 13:00: Globometría (Fracisco González)

15:15 – 16:15: Globomoetría (Francisco González)

Tailerrek 40 lagunentzako tokia izango dute gehienez. Haietara joateko, ikastetxeek aldez aurretik eman behar dute izena kzk.ehu@gmail.com helbidean, hurrengo datuak adieraziz:

• Zein tailerretan hartu nahi duten parte:• Tailerraren ordutegia:• Parte hartzaile kopurua:• Irakaslearen izen-abizenak:• Ikastetxea:• Harremanetarako telefonoa:

19:00 – 21:00 BCAM-NAUKAS

Hitzaldi laburrak, 15 minutuko iraupenekoak, dinamikoak eta gertukoak, eskainiko dira Bizkaia Aretoko Mitxelena aretoan. Hitzaldi horien helburua matematiken izaera liluragarria gerturatzea eta pi zenbakiaren propietateak eta hark eguneroko bizitzan dituen erabilerak ezagutzera ematea da.

19:00-19:15 – BCAM NAUKAS ekitaldiaren aurkezpena

19:15-19:30 – El número de taxis de Bilbao y el espionaje en la 2ª guerra mundial (Bilboko taxien kopurua eta espioitza bigarren Mundu Gerran)- Juan Antonio Cuesta (Universidad de Cantabria)

19:30-19:45 – π, así en el cielo como en la Tierra (π , zeruan eta Lurrean) – Enrique F. Borja (Universidad de Sevilla)

19:45-20:00 – Diagnóstico de enfermedades: una cuestión de probabilidades (Gaixotasunen diagnosia: probabilitate-kontua)- Maria Xosé Rodríguez-Álvarez (BCAM, Bilbao)

20:00-20:15 – La magia de los números pitagóricos ( Zenbaki pitagorikoen magia)- Francisco González (Universidad Jaume I, Castellón)

20:15-20:30 – Matemáticas a pesar de todo (Matematika, hala eta guztiz ere)- Ágata Timón (ICMAT, Madrid)

20:30-20:45 – El efecto de Talbot: tejiendo alfombras con luz (Talbot-en efektua: alfonbrak argiarekin ehuntzea)- Daniel Eceizabarrena (BCAM, Bilbao)

20:45-21:00 – Sigue al conejo blanco (Jarraitu untxi zuriari) – Clara Grima (Universidad de Sevilla)

BCAM-NAUKAS konferentzietarako sarrera librea eta doakoa da, aretoa bete arte.

Zatoz martxoaren 14an Pi zenbakiaren eguna Bizkaia Aretoan ospatzera eta, gozatu ohikoa ez den matematika-egun batez!

Ikertzaile aitzindari bat ezagutzeko erakusketa: Marie Curie
2018-04-03 08:00 - 2018-04-27 20:00 | Bizkaia Aretoa UPV/EHU, Abandoibarra Etorbidea, 3, Bilbo
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

1898an radioa eta polonioa aurkitu zituzten Curie senar-emazteek. 1903an, Fisikako Nobel Saria eman zieten biei, Henri Becquerelekin partekatuta. Marie berak erradioaktibitatearen arloan ikerketa garrantzitsuak egin bazituen ere, garai hartako testuinguru patriarkala zela eta, bere lana atzeko planoan utzi zuten; halere, bere ikerketa-lanak funtsezkoak izan ziren gaur egun Curie zientziaren historiako itzal handikoen emakumeetako bat gisa izan dezagun.

1867an jaio zen Varsovian Marie Salomea Sklodowska, Marie Curie izenarekin ezaguna, eta emakume aitzindaria izan zen bere garaian. Ez zen ohikoa emakume zientzialariak ikustea garai hartako gizartean, baina poloniar kimikari eta fisikariak Sorbonako Unibertsitatean Fisikako lehenengo emakume katedraduna izatea lortu zuen, eta bi espezialitate desberdinetan bi Nobel sari jaso zituen lehenengoa izan zen: 1903ko Fisika saria eta, zortzi urte geroago, berak bakarrik, Kimikako Nobel saria, radio gramo bat lehenengo aldiz islatu izanagatik.

Izen handiko zientzialariaren bizitza eta haren ekarpenak ezagutzera emateko helburu nagusiarekin, UPV/EHUko Zientzia eta Teknologia Fakultateak “María Sklodowska Curie, una polaca en París” (Maria Sklodowska Curie, poloniar emakume bat Parisen) erakusketa antolatu du. Kultura Zientifikoko Katedraren, eta UPV/EHUren Medikuntza eta Erizaintza Fakultatearen eta Berdintasunerako Zuzendaritzaren laguntzarekin antolatutako erakustaldia hurrengo apirilaren 27ra arte egongo da ikusgai Bilboko Bizkaia Aretoan.

Erakusketan, bere lana eta ikerketan buru-belarri nola aritu zenaztertuko da hogei panelen bitartez, baita bere giza alderdia eta alderdi solidarioa ere. Zientzialari gisa egindako lanaz gain, Mariek Lehen Mundu Gerran arlo sanitarioan egindako lana ere nabarmentzen da, bere erradiografiekin zauritutako soldaduen diagnosia eta ondorengo tratamendua hobetzen lagundu baitzuen.

Hitzaldiak

Erakusketa osatzeko, hiru hitzaldi emango dira, lehena apirilaren 12an, Marie Curieren bilboak, Hélène Langevin-Joliot, eskainiko du.

Apirilaren 12an, arratsaldeko 18:30etan, Hélène Langevin-Joliot: “Les Joliot-Curie, mes parents, et la radioctivité artificielle” hitzaldia.

Apirilaren 18an, arratsaldeko 18:30etan, Naia Pereda doktorea: “Marie Curie, primera física médica” (Marie Curie, lehenengo fisikari mediku emakumea) hitzaldia.

Apirilaren 26an, arratsaldeko 18:30etan, Juan Carlos Urreta doktorea: “A partir de M. Curie; una excursión por la Radiología médica” (M. Curieren ondoren; txangoa Erradiologia medikuaren historian zehar) hitzaldia.

Hitzaldiak nahi duen guztiarentzat egongo dira irekita, bete arte. Mesedez, bidali mezu bat jakinarazteko etorriko zarela: mariecurie.fct@ehu.eus.

Zientziatekako hitzaldi-zikloa: “Natura, Literatura eta Zientzia”
2018-04-10 19:00 - 2018-04-19 20:30 | Azkuna Zentroa, Plaza Arriquibar, 4, Bilbao
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Ikerketa-arlo desberdinen arteko bategitea betidanik izan da garai bakoitzaren errealitatea modu orokor eta fidagarrian islatzeko tresna zoragarria. Zentzu horretan, naturaren, literaturaren eta zientziaren arteko lotura da, agian, gizakiak mundua elkarren osagarri diren hainbat ikuspegitik aztertu eta irakasteko modu harrigarrienetako bat.

Hiru jakintza-arlo horien batura izango da Azkuna Zentroan apirilaren 10 eta 19 bitartean eskainiko diren “Natura, Literatura eta Zientzia” hitzaldien gai nagusia. Ekitaldia, “Zientziateka” hitzaldi-zikloaren esparruan antolatuta, naturaren eta literaturan islatutako giza-ingurunearen arteko harremana elkartzen saiatuko diren zientzialarien bost konferentziez dago osatuta.

“Natura, Literatura eta Zientzia” zikloa, zeina Kultura Zientifikoko Katedrak Azkuna Zentroarekin batera antolatu duen eta Bizkaiko Foru Aldundiaren eta Zientzia eta Teknologiarako Espainiako Fundazioa (FECYT) – Zientzia, Berrikuntza eta Unibertsitateen Ministerioaren laguntza jaso duen, Gutun Zuriaren, Bilboko Letren Nazioarteko Jaialdia, hamaikagarren edizioaren aurrerapena izango da.

Literatura-hitzordu ezagun horren edizio berria apirilaren 23tik aurrera izango da Azkuna Zentroan, eta nazioko, nazioarteko zein tokiko idazleak irakurleekin elkartzeko aukera aparta izango da. Ekitaldiaren ardatza Henry David Throreau idazlearen lana izango da, naturaren unibertso naturalaren babesle gisa aski ezaguna. Thoreauren jaiotzaren bigarren mendeurrena iaz ospatu zela eta, Jaialdiaren gaia literatura eta ingurumen naturalaren babesa izango dira.

Hitzaldiak

Apirilaren 10ean, 19:00etan, Azkuna Zentroko Auditoriumean: “El teorema de la Rosa”, Raúl Ibáñez Torres, matematikaria.

UPV/EHUko irakasle eta matematikari den Raúl Ibáñez Torres izango da apirilaren 10ean “Natura, Literatura eta Zientzia” hitzaldien zikloa inauguratzearen arduraduna. “El teorema de la Rosa” (“Arrosaren teorema”) izeneko hitzaldian, zientzia dibulgatzaileak matematikak natura aztertzeko eta haren edertasuna ulertzeko funtsezko tresna gisa duen garrantziaz hitz egingo du. Hitzaldiaren xedea bertara etorritakoak egungo literaturaren ikuspegi kritikoaren eta sormenaren bitartez naturaren matematiketan barneratzea da. Horretarako, Ibáñezek hainbat adibide erraz eta interesgarri hurbilduko dizkio entzuleei, esaterako Fibonacciren segida, urrezko arrazoia, korapiloen teoria edo fraktalak.

Apirilaren 12an, 19:00etan, Azkuna Zentroko Auditoriumean: “Elementos a vuelapluma”, Déborah García Bello, kimikaria.

Bigaren hitzaldia, “Elementos a vuelapluma” (“Elementuak arrapaladan”) izenekoa, apirilaren 12an izango da, eta Déborah García Bello kimikari eta dibulgatzaileak emango du. Bere hitzaldian, García Bellok kimikak eta bere fenomenoek literaturan duten betekizun protagonista aztertuko du. Hizlariak kimika arrapaladan sartu eta literatura-elementu boteretsu bilakatu den liburuak eta abestiak ezagutzera gonbidatuko ditu gerturatuko direnei.

Apirilaren 16an, 19:00etan, Azkuna Zentroko Bastida Aretoan: “Animalien letrak”, Juan Ignacio Pérez Iglesias, biologoa.

Hirugarren jardunaldian, apirilaren 16an, Juan Ignacio Pérez Iglesias biologo eta UPV/EHUko Fisiologia katedradunak biologiaren eta literaturaren arteko ezusteko harreman ederra aurkeztuko die. “Animalien letrak” hitzaldian (euskaraz izango da), Pérez Iglesiasek historian zehar gizakiaren eta animalien arteko erlazio estuak herri literaturan zein literatura kultuan izan duen eragina aztertuko du, baita beste adierazpen artistikoetan ere.

Apirilaren 18an, 19:00etan, Azkuna Zentroko Auditoriumean: “Explorando el espacio a través de la literatura de ciencia ficción”, Santiago Pérez Hoyos, astrofisikaria.

Santiago Pérez Hoyosek, UPV/EHUko Zientzia Planetarioko taldeko astrofisikaria eta ikertzailea, eskainiko du apirilaren 18ko hitzaldia. “Explorando el espacio a través de la literatura de ciencia ficción” (“Espazioa zientzia-fikzioaren bitartez arakatzen”) hitzaldian, Pérez Hoyosek espazioa literaturan nola aztertu den azalduko du, are zehatzago XXI. mendeaz geroztik idatzitako zientzia-fikziozko eleberrien bitartez gehienbat. Adibide batzuk aztertuz, astrofisikariak narrazioen lizentzien eta zorroztasun zientifikoaren artean betidanik egon den harreman zailari buruz hitz egingo du, baina baita zientzia-fikziozko literaturak gizakiak espazioari buruz izan dituen ideiak aberasten lagundu izanari buruz ere.

Apirilaren 19an, 19:00etan, Azkuna Zentroko Auditoriumean: “La geología fantástica de Verne, Poe y H.P. Lovecraft”, Blanca María Martínez García, geologoa.

Zikloa apirilaren 19an bukatuko da “La geología fantástica de Verne, Poe y H.P. Lovecraft” (“Verneren, Poeren eta H.P. Lovecraften fantasiazko geologia”) hitzaldiarekin. Blanca María Martínez Garcíak, Aranzadi Zientzia Elkarteko ikertzailea, haien lanen ardatz gisa geologia erabili zuten fantasiazko eta beldurrezko hiru idazle handiren lanari buruz hitz egingo du.

Hitzaldi guztiak arratsaldeko 7etan hasiko dira. Sarrerak Azkuna Zentroaren informazio-gunean hartu behar dira eta doan dira.

Maiatzean “Jakinduriek mundue erreko dau” bertsozientzia ikuskizuna Gipuzkoan
2018-05-15 19:00 - 2018-05-25 20:30 | Zarautz, Bergara eta Ordizia
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Zientziak eta bertsolaritzak berriz ere bat egingo dute Bertsozientziaren laugarren edizioan. Bertsozientzia ekimenak itxuraz elkarrengandik urrun dauden bi diziplina elkartu nahi ditu, eta, maiatzean, Gipuzkoan izango da lehen aldiz.

DIPC (Donostia International Physics Center), UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedra, ZarautzOn elkartea, Bergarako Laboratorium Museoa, Lemniskata Goierriko Zientzia Sare Herrikoia eta Bergarako, Ordiziako eta Zarautzeko udalen eskutik, maiatzaren 15ean, 17an eta 25ean izango dira bertsozientzia ikuskizunak, Zarautzen, Bergaran eta Ordizian, hurrenez hurren.

«Jakinduriek Mundue Erreko Dau» izenburupean, hiru zientzialari eta bi bertsolari bilduko dituzte emanaldiek agertoki berean, hain desberdinak diren bi unibertso (zientzia eta bertsolaritza) elkartzeko, haien mugak gainditzeko eta publiko berrietara iristeko.

Hain zuzen ere, laugarren edizio honetako programaren barruan, 10 minutuko hitzaldi zientifikoak eskainiko dira, euskaraz. Gaiak aurkeztu ondoren, zientzialariaren hipotesiak bilduko dituen bertso bat inprobisatu beharko dute bertsolariek.

Topaketa horiek arratsaldean izango dira, eta bertsolari handiak elkartuko dituzte; besteak beste, Maialen Lujanbio (Euskal Herriko azken bertso-txapelketako irabazlea), Aitor Sarriegi (txapelketako finalista) eta Andoni Egaña historikoa. Bertsolariek errima jarri beharko diete beren esparruan erreferentzia diren hainbat zientzialarik azaldutako gaiei; adibidez, Ainara Sangroniz (UPV/EHUko Polymat Institutuko ikertzailea), Gorka Azkune (Deustuko Unibertsitateko ikertzailea eta irakaslea) eta Olatz Pérez de Viñaspre (UPV/EHUko Informatika Fakultateko IXA taldeko ikertzailea).

Anjel Alkain aktore eta umorista izango da hiru saioetako zeremonia-maisua, eta emanaldiak dinamizatzeaz eta bertaratzen direnen partaidetza sustatzeaz arduratuko da.

Hiru egunetarako sarrera doan izango da, aretoa bete arte.

BERTSOZIENTZIAREN PROGRAMA

ZARAUTZ. Maiatzaren 15a, 19:30etan – Antoniano Aretoa

Bertsolariak:

Maialen Lujanbio: Arte Ederretan lizentziatua, bertsolaria eta gidoilaria

Aitor Sarriegi: Informatika-ingeniaria, bertsolaria eta matematika-irakaslea

Ikertzaileak eta zientzialariak:

Ainara Sangroniz: Kimikaria eta UPV/EHUko Polymat Institutuko ikertzailea

Félix Zubia: Medikuntzan lizentziatua eta Donostia Unibertsitate Ospitaleko irakaslea

Josu López Gazpio: Kimikan doktorea eta UEUko Kimika Saileko koordinatzailea

BERGARA. Maiatzaren 17a, 19:00etan – Seminarixoa

Bertsolariak:

Andoni Egaña: Filologoa, bertsolaria eta idazlea

Miren Amuriza: Euskal Filologian lizentziatua, bertsolaria eta irakaslea

Ikertzaileak eta zientzialariak:

Ainara Sangroniz: Kimikaria eta UPV/EHUko Polymat Institutuko ikertzailea

Jon Mattin Matxain: Kimikan doktorea eta UPV/EHUko eta DIPCko ikertzailea eta irakaslea

Gorka Azkune: Konputazio Zientzietan doktorea eta Deustuko Unibertsitateko ikertzailea eta irakaslea

ORDIZIA. Maiatzaren 25a, 19:00etan – Herri Antzokia

Bertsolariak:

Unai Iturriaga: Bertsolaria, gidoilaria eta idazlea

Alaia Martin: Ikus-entzunezko Komunikazioan lizentziatua, bertsolaria eta gidoilaria

Ikertzaileak eta zientzialariak:

Gorka Azkune: Konputazio Zientzietan doktorea eta Deustuko Unibertsitateko ikertzailea

Olatz Pérez de Viñaspre: Informatika-ingeniaria eta UPV/EHUko Informatika Fakultateko IXA taldeko ikertzailea

Aitor Gastañares: CAF enpresako Ikerketa Saileko ingeniaria

Saioetako sarrera doakoa eta librea da eserlekuak bete arte.

Memoria lekuak jardunaldia
2018-05-26 09:00 - 19:00 | Sancti Spiritus Unibertsitatea, Oñati
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Memoria lekuak

Egun osoko jardunaldia:

09:00 – 09:30 AKREDITAZIOAK ETA DOKUMENTAZIOA

09:30 – 10:00 Hitzaldia: Zugarramurdiko sorginen memoria. Emakume gaiztoaren mitoa. Amaia Nausia (historialaria)

10:00 – 10:30 Hitzaldia: Orreaga. Nafarroako gazteluak. Iñaki Sagredo (historialaria)

10:30 – 11:00 Hitzaldia: Iruñea hiriburuzagia. 778-1512. Mikel Sorauren (historialaria)

11:00 – 11:30 ATSEDENA

11:30 – 12:00 Hitzaldia:Morts pour la Patrie. Memoria politikak. Eneko Bidegain (Mondragon Unibertsitatea)

12:00 – 12:30 Hitzaldia: El castillo de Gebara. Memoria de las sublevaciones carlistas. Fernando Sánchez Aranaz (historialaria)

12:30 – 12:45 Bideo hitzaldia: Gernika, memoria gune unibertsala. Xabier Irujo (Renoko Unibertsitateko Euskal Ikasketen zuzendari ordea)

12:45 – 14:00 Mahai-ingurua: Zugarramurdi, inkisidoreen delirioa. Amaia Nausia, Eneko Bidegain eta Beñi Agirre. Moderatzailea: Miren Mindegia (Nabarralde)

14:00 – 16:00 BAZKARIA

16:00 – 16:30 Hitzaldia: Identidad industrial, memoria colectiva. Pasado, Presente y Futuro de los lugares de la industria. Amaia Apraiz (Artearen Historian doktorea. Industria Ondare eta Herri Laneko Euskal Elkartea)

16:30 – 17:00 Hitzaldia: Euskara. Memoria gunea. Beñi Agirre (irakaslea)

17:00 – 17:30 Hitzaldia: Euskaldunak eta itsasoa. José Antonio Azpiazu (historialaria)

17:30 – 19:00 Mahai-ingurua: Nuestros lugares de memoria. José Luis Orella Unzue (Erdi Aroko historian katedradunal), Mikel Sorauren (historialaria), Ainara Martínez (historialaria, Industria Ondare eta Herri Laneko Euskal Elkartea). Moderatzailea: Luis Mª Martínez Garate.

Zientzia, Artea eta Kaleko Kultura
2018-05-29 19:00 - 2018-06-13 21:00 | Bidebarrieta Liburutegia, Bidebarrieta kalea, 4, Bilbao, Bizkaia
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Kultura betidanik lotu izan da giza jarduerarekin eta, azken finean, gizakiaren existentziari zentzua ematen dioten ekintzekin. Zentzu horretan, mundua ezagutzeko, gure burua gainditzeko, gozatzeko eta nor bere baitan biltzeko sortzen dugun guztia kultura gisa defini dezakegu.

Hainbat diziplina hartzen dituen terminoa, non gizakiak, ezagutza modu anitzak sailkatzeko asmoarekin, eta garrantzi-maila desberdinak zehazte aldera, hainbat muga jarri dituen. Muga horiek zehaztean, bi kulturen estereotipoa sortzen da, zientziak eta arteak, eta baita goi- eta behe-mailako kulturak deritzenen arteko bereizketa. Baina, beharrezkoak eta baliagarriak al dira muga horiek?

Eztabaida horri heltzeko helburuarekin, eta artea eta zientzia elkarrekin lotzen dituen ikuspegia emateko, Bilboko Bidebarrieta Liburutegiak hurrengo maiatzaren 29an eta ekainaren 13an, “Zientzia, Artea eta Kaleko Kultura” izeneko hitzaldien zikloa eskainiko du.

Ekitaldi hau “Bidebarrieta Zientifikoa” zikloaren barruan dago, hilean behin UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak puri-purian dauden zientzia gaiak hedatzeko antolatzen duten ekimena.

Fisika eta musika

Maiatzaren 29an, arratsaldeko 7etan, emango zaio hasiera “Zientzia, Artea eta Kaleko Kultura” hitzaldien zikloari, diziplina anitzeko jardunaldi batekin, non parte hartuko duten Jaime Altozano eta Sharif Fernández musikagileek eta Almudena Martín Castro fisikari eta piano-jotzaileak.

Ekitaldira gerturatuko direnek mahai-inguru oso interesgarriaz gozatzeko aukera izango dute, non egun fisikaren eta musikaren arteko loturak, musikaren funtsezko alderdiak, eta rap-aren, musikaren eta olerkigintzaren artean dauden loturak aztertuko dituzten, goi- eta behe-mailako kulturaren arteko tartea aztertzeko.

Zientzia eta artea

Ekainaren 13an, arratsaldeko 7etan, egingo da zikloaren bigarren eta azken jardunaldia. Bertan, Deborah García Bello kimikariak, UPV/EHUko Oscar Gonzalez Mendia irakasleak eta Nuria Mora artistak kaleko artearen tekniken atzean dagoen zientziaren inguruan hitz egingo dute.

Hizlariek Bizkaiko hiriburuko liburutegira eramango dute pop arte mugimenduan, dadaismoan, dekorazioan, diseinuan eta kitsch mugimenduan erabilitako materialen esanahia. Goi eta behe kulturen artean aurki daitekeen enfrentamenduaren gakoak aztertuko dituzte, gainera.

Hitzaldietara sarbidea doan izango da, nahi duen guztiarentzat eta bete arte; halere, sartu ahal izateko, liburutegian bertan jaso beharko dira gonbidapenak maiatzaren 24tik 29ra, lehenengo hitzaldirako, eta ekainaren 8tik 13ra azken jardunaldirako.

Gonbidapenak jasotzeko ordutegia goizeko10:00-14:00 bitartean eta arratsaldeko 16:00-20:00 bitartean izango da, astelehenetik ostiralera. Ekainean gonbidapenak jasotzeko ordutegia arratsaldeko 19:00etan bukatuko da.

Ekitaldira gerturatzerik ez dutenek streaming bidez jarraitu ahal izango dituzte hitzaldiak esteka honen bitartez.

Hizlariak

Almudena Martin Castro Arte Ederretan lizentziatua eta fisikan graduatua da, baina piano ikasketak ere egin zituen. Besteak beste, egun, Quo, Radio Clásica eta Naukas hedabideetan erabiltzailearen esperientzia diseinatzen eta zientzia dibulgazioan jarduten du.

Oraingoan, artistak giza eboluzioaren ikuspegitik, musikaren eta mintzairaren arteko lotura saihestezina aztertuko du. Izan ere, gaur egun, musikologo eta paleoantropologo askok lotzen duten musikaren eboluzioa mintzairaren sorrerarekin.

Jaime Altozano, bere musika kezkak internet bitartez partekatzeagatik ezaguna den musika-egilea eta -ekoizlea da. Bere YouTubeko bideoek 13 milioi bisitatik gora izan dituzte dagoeneko, eta denek partekatzen dute mezu bera: “Musika beste modu batean entzuten ikastea”.

Eta hori da, hain zuzen ere, maiatzaren 29ko jardunaldi honetako bere parte-hartzearen ardatza. Altozanok bidaia berezia egingo du musikaren historian zehar musika estilo gehienak elkarrekin lotuta daudela ikus dezagun.

Sharif Fernández musikagile eta rap abeslari espainiarra da. Musika egiten eta bertsoak sortzen 20 urte baino gehiago daramatza, eta hainbat disko eta “Lo vivido vivido” olerkien lana argitaratu ditu.

Bere laugarren eta azken diskoan, “Acariciado Mundo” izenekoa, Zaragozako artista arlo guztietan eguneratu da, flamenkora eta hip hop-erantz jo du, eta trap eta girotzeko musika ukituak ere eman dizkio bere musikari. Abeslariak etenaldia egingo du bere biran topaketa honetara gerturatu eta musikari eta arteari buruzko bere ikuspegi berezia emateko.

Deborah García Bello Kimika lizentziatua eta zientzia dibulgatzailea da. “Todo es cuestión de química” eta “¡Que se le van las vitaminas!” liburuak idatzi ditu eta, egun, bere Dimetilsulfuro blogean idazten du, Bitacoras 2014 sariaren eta 2016ko Dibulgazio Zientifikoko Tesla sariaren irabazlea. García Bellok hainbat komunikabiderekin egiten du lan, eta Komunikazio Zientifikoko Espainiar Elkartearen kide da, eta baita Komunikazio Zientifiko eta Teknologikoko Elkartearena ere.

Oscar Gonzalez Mendia Kimika Analitikoko doktorea da eta irakaslea Euskal Herriko Unibertsitatearen Zientzia eta Teknologia fakultatean (UPV/EHU). Nahiz eta bere ikerketa-lanak sendagaien analisian eta haien metabolomikaren azterketan oinarritzen den, azken hiru urteetan, UPV/EHUko Arte Ederren Fakultateko Kultura Ondareen Kontserbazio eta Zaharberritzeari buruzko Graduan ere irakasle lanetan dihardu. Esperientzia horren ondorioz, zientziaren eta artearen arteko lotura aztertzeko gogoa sortu zitzaion.

Bere hitzaldian, Gonzalez Mendiak historian egin diren arte-faltsifikazio ezagunenei buruz hitz egingo du, eta baita haiek izan zuten ondorio ekonomiko eta kulturalei buruz ere. UPV/EHUko irakasleak Kimika Analitikoak artearen munduan artelanen egilea nor den argitzen duen garrantzia azpimarratuko du bere hitzaldian.

Nuria Mora PostGraffiti eta Street Art korronteetako artista garaikidea da, eta azken horren aitzindarietako bat da. Bere lana nazioarteko hainbat galeria eta museotan erakutsi da, besteak beste, Johannesburgoko Arte Garaikideko Museoan eta Londreseko Tate Modern-ean.

Erakusketa: ‘Supazterreko istorioak’
2018-05-30 10:00 - 2018-05-31 20:30 | Centro Carlos Santamaría – UPV/EHU, Plaza Elhuyar, 2, Donostia
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Clara Probanza Arrizabalagak (Urretxu, 1959) 2008an ekin zion bere ametsen materia zizelkatzeari, bizitza erro-errotik aldarazi zion gaixotasun larri bat sufritu ondoren, denbora gehiena sofa batean etzanda eman behar izan zuen garaian. Orduantxe hasi zen, ahizpa duen Concetta Probanza ilustratzailearekin batera, koloretako eta kotoizko izaki miragarriz jositako mundu txiki bat eraikitzen. Geroago, izaki horien itzal luzeak bultzaturik-edo, fantasiazko mundu kolorista hura paperera eramaten hasi zen, horrek oinazea baretzen eta bere gorputzaren bazter txiki batean konfinatzen lagunduko ziolakoan.

Clara Probanzaren marrazkietan munduaren potentzia osoa islatzen da, bizitzaren posibilitate infinituak: beso bakarreko pertsonaiak, mila begiko buruak, txori-hankak dituzten gizakumeak… Izaki dibertigarri eta abismalak denak ere, supazterretik bizi-lezio paregabeak ematen dizkigutenak.

‘Supazterreko istorioak’ erakusketak 30 margolan biltzen ditu, denak errotuladorez eginak paper edota egurraren gainean.

Erakusketa ehukultura Gipuzkoa programaren baitan antolatu da eta ikusle guztientzako egongo da irekia, UPV/EHUko Carlos Santamaría Zentroko Andrestegi aretoan, Donostian

Zientziaz Blai: auzoak zientziaz betez
2018-05-31 17:00 - 2018-06-06 20:30 | Barrio de San Francisco, Bilbao
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Ezberdintasunez beteriko mundu batean bizi gara. Axioma bat da, aurrekoa, pertsona guztientzat. Paradoxikoki, zailagoa izaten ohi da gure inguruko ezberdintasunak identifikatzea, atzerriko herrialdetako horiek identifikatzea baino; eta, halere, beraiekin batera bizi gara herrialde garatuko gure hiri harroetan. Kulturarako sarbideak errealitate hori bizi du ere eta elkarte, norbanako eta kultura zientifikoko unitateen esfortzuak geroz eta handiagoak badira ere, zailtasun izugarriak daude oraindik arlo geografiko edo auzo ezberdinetan zientziara gerturatu ahal izateko, bai beren egoera sozioekonomikoa, bai erakundeen babes falta dela eta.

Dibulgazio zientifikoa armatzat hartu eta gizarte-ezberdintasun horri aurre egin nahi dioten zenbait proiektu daude, CSICen “Ciencia en el barrio” delakoa esaterako. Ildo horri jarraiki, LOGOS elkarteak Zientziaz Blai proiektua sortu du. Izaera didaktikoa duen dibulgazio zientifikoko proiektu hau giza-garapenean eta aukera-berdintasunean oinarritua dago.

Filosofia horri jarraiki, Zientziaz Blai proiektuak ondoko auzoetan jarriko du bere arreta: Bilboko hiribilduko Bilbo Zaharra, San Frantzisko eta Zabala, zaurgarritasun handiagoko eremuak, non gizarte elkarte eta mugimendu asko dauden lanean beren auzoetako egoera azalarazteko eta aldarrikatzeko helburuarekin. Proiektu hau auzoko gizarte eragileek sustatu duten kulturaren aldeko apustuari gehitzen zaio eta apeu izan nahi du, auzoen alde: eremu horien estigmatizazioaren aurka borrokatuko eta bizikidetza sustatuko du.

Dibulgazio proiektu honen irismenak bi ekintza-arlo ditu: alde batetik, zientzia auzo hauetako gazteengana gerturatu nahi du, eskoletako bigarren hezkuntzako ikasleengana gehienbat; eta, bestetik, beren auzokideengana ere. Maiatzaren 31tik ekainaren 3ra arte, dibulgazio ekitaldi bat egingo da Bilboko San Frantzisko auzoan. Kultura zientifikoa auzokideen artean ikusaraztea izango da xedea. Jardunaldi horiek pertsona guztietara egongo dira irekita, kultura apeu bat izan dadin eta proiektuaren jomuga diren auzoetatik at bizi diren pertsonak San Frantziskora bertara daitezen eta kultura zientifikoaren aldeko bere apustua parteka dezaten.

Programa:

Maiatzaren 31tik ekainaren 3ra arte, Expogelan (San Frantzisko kalea, 32) – Erakusketa: “Mujeres y ciencia: las historias que no te contaron“.

Ekainaren 1a, 18:ooetan, San Frantziskoko Udaltegia (Mariaren Bihotza plaza) – Zientzia zineforuma: “The Martian“.

Ekainaren 2a, 18:30etan, Harilka (Cortes kalea, 10 – lonja) – Hitzaldi-sorta: “Ciencia y sociedad”.

Ignacio Crespo (medikua eta dibulgatzailea): “Caos y pseudociencia“.

Ane Garcia (geologian doktorea): “Ascenso del nivel del mar en la costa vasca: pasado, presente y futuro“.

Jorge Hernandez (astrofisikaria): “La humanidad y el cosmos“.

Alessandra Campo (adimen osasunean espezialista den erizaina): “Sexo y género. ¿Tiene el cerebro la última palabra?“.

Ekainaren 2a, 22:00etan, Mariaren Bihotza plaza – Gaueko zeruaren behaketa astronomikoa Jorge Hernandez astrofisikariarekin.

Zientziaz Blai proiektua “Somos científicos, sácanos de aquí” egitasmoa, UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedra, UPV/EHUko Zientzia eta Teknologia Fakultatea, BCMaterials ikerketa zentroa, Bilbo Zaharra eta San Frantzisko eta Zabalako elkarteen koordinadorak eskainitako babesarekin gauzatu da.
