Bidebarrieta Zientifikoa | Gizona ala emakumea? Zientziak dioena generoaren pertzepzioari buruz euskaraz eta gaztelaniaz
2026-04-15 19:00 - 20:00 (Europe/Madrid) | Bidebarrieta Liburutegia, Bidebarrieta kalea, 4, Bilbao, Bizkaia
Xehetasunak

Data eta ordua:

Hizkuntza: Euskara. [Aldi bereko itzulpena gaztelaniara].

Streaming-a: Bai. Bidebarrieta Kulturgunea (YouTube).

Egoitza

Mundua ikusteko dugun moduan zer eragin du hizkuntzak? Eta pertsonak irudikatzeko eran? Hizkuntza ez da gizartea islatzen duen tresna bat bakarrik, moldatu ere egiten du eta gizartea bera eraldatzen lagun dezake.

Maskulino generikoa bezalako hizkuntz-esapideen erabilerak, edo bikoizketak, izen epizenoak edo –e neomorfemaren erabilera bezalako baliabide inklusiboek eragin zuzena dute generoaren pertzepzioan. Horrez gain, beste hainbat faktorek ere pisu handia dute testuak interpretatzeko garaian, euskaraz zein gaztelaniaz: mezua jasotzen duenaren generoak, bere sexismo mailak edo feminismoarekiko eta hizkera inklusiboarekiko duen jarrerak.

Hizkuntzak generoaren pertzepzioan duen garrantzia aztertzeko asmoz, Laura Vela-Plo hizkuntzalariak eta EHUko Filologia eta Historia saileko irakasleak “Gizona ala emakumea? Zientziak dioena generoaren pertzepzioari buruz euskaraz eta gaztelaniaz” hitzaldi-solasaldia eskainiko du apirilaren 15ean, asteazkena, 19:00etan, Bilboko Bidebarrietako Liburutegian. Saioa euskaraz izango da eta aldi bereko itzulpena egongo da gaztelaniara.

1.500 parte-hartzaile baino gehiagorekin egindako hiru ikerketen emaitza nagusiak aurkeztuko ditu hitzaldian: bi gaztelaniaz, EHUko ikasleekin eta publiko orokorrarekin; eta hirugarren bat euskaraz, EHUko ikasleekin bakarrik. Ondorioen artean, agerian gelditu da hizkuntzak eragina duela pertzepzio sozialean, maskulinoan egindako adierazpideek interpretazio maskulinoak eragin ohi dituztela, eta formula inklusiboek genero-alborapena murrizten laguntzen dutela bi hizkuntzetan.

Hitzaldi-solasaldia EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bilboko Udaleko Kultura sailaren mende dagoen Bidebarrietako Liburutegiak antolatzen duten Bidebarrieta Zientifikoa hitzaldi-zikloaren parte da. Sarrera doan izango da, eserlekuak bete arte. Streaming bidez ere jarraitu ahal izango da, Bidebarrieta Kulturgunea YouTube kanalaren bidez.

Hizlaria

Laura Vela-Plo Hizkuntzalaritzan doktorea da (Euskal Herriko Unibertsitatea). Gaur egun irakasle atxikia da Filologia eta Historia sailan, Hizkuntzalaritza Teorikako Taldeko (HiTT) ikerlartzailea, eta EHUko Letren Fakultateko Ikasle eta Praktiketarako dekanordea. Bere ikerketa-arloen artean, hizkuntzaren eta pertsonen generoaren irudikapenaren arteko harremana nabarmentzen da; zehazki, generoaren pertzepzioaren eta hizkuntza inklusiboarekiko jarreren azterketa.

Agora | Zaintzaileen bakardadea prebenitzeko eta osasuna hobetzeko gakoak
2026-04-21 18:30 - 19:30 | Biblioteca Municipal de Iurreta, Bidebarrieta 4, Iurreta, 48215
Xehetasunak

Data eta ordua:

Hizkuntza: Gaztelania.

Streaming-a: bai. Katedratik (TikTok).

Egoitza

Mendekotasun-egoeran dagoen pertsona bat zaintzeak eragin zuzena izan dezake erantzukizun hori beregain hartzen duenaren osasunean eta ongizatean, baita bakardade moduan ere. Sentimendu subjektibo eta desatsegin hau beste pertsonekiko harremanak gutxiegi direla sentitzen denean sortzen da, kantitatean zein kalitatean. Euskadin, helduen %14,5ak bakarrik sentitzen dela dio eta, Nahi Ez den Bakardadearen Estatuko Behatokiaren azken txostenaren arabera, hamarretik lauk sentitu dute sentsazio hori bizitzan zehar.

Kasu askotan, bakardade-sentimendua zaintza eremuari lotuta dago. Gaur egun, 50 urtetik gorako bost pertsonatik batek eskaintzen dio zaintza informala mendekotasun egoeran dagoen beste pertsona bati. Zenbait azterlanen arabera, mendekotasuna duen pertsonarekin bizi diren zaintzaileek osasun-egoera okerragoa dute, gizarte-harreman txarragoak dituzte eta bizi-kalitate txikiagoa, batez ere nahi ez duten bakardade egoeran daudenean.

Errealitate horri heltzeko, Idoia Imaz eta Batirtze San Martin erizainek, Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU) Medikuntza eta Erizaintza Fakultateko irakasleak biak, “Claves para prevenir la soledad y mejorar la salud de las personas cuidadoras” (Zaintzaileen bakardadea prebenitzeko eta osasuna hobetzeko gakoak) hitzaldi-solasaldia eskainiko dute datorren asteartean, apirilaren 21ean, 18:30ean, Iurretako Herri Bibliotekan.

Saioan zehar zaintzaileen egoera aztertuko dute eta euren bizi-kalitatea hobetzeko eta bakardade-sentsazioa leuntzeko eraginkorrak direla erakutsi duten hainbat estrategia aurkeztuko dituzte, esate baterako balorazio indibidualizatua, taldeetan parte hartzea edo errefortzu komunitarioa.

Hitzaldi-solasaldia Euskal Herriko Unibertsitateko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Iurretako Herri Bibliotekak bultzatzen duten Agora, ezagutzaren plaza hitzaldi-zikloaren parte da. Jarduera gaztelaniaz izango da eta sarrera librea eta doakoa da. Hala ere, aldez aurretik izena eman behar da biblioteka@iurreta.eus helbidera mezu elektroniko bat bidaliz edo 946 812 726 telefonora deituz. Streaming bidez ere jarraitu ahal izango da, EHUko Kultura Zientifikoko Katedra TikTok kanalaren bidez.

Hizlariak

Idoia Imaz Aramburu Erizaintzan diplomaduna da eta Ikerketa Biomedikoan doktorea (Euskal Herriko Unibertsitatea). Ibilbide luzea du ospitaleetako asistentzia-arloan, Osakidetzaren sareko hainbat zentrotan. 2017tik Erizaintza I saileko irakaslea da Euskal Herriko Unibertsitateko Medikuntza eta Erizaintza Fakultatean, Erizaintzako graduan zein Zahartze Osasuntsua eta Bizi Kalitatea masterrean. Bere ikerketa-jarduera zahartzearen, bakardadearen eta zainketen azterketara bideratuta dago.

Batirtze San Martin Gamboa Erizaintzan diplomaduna eta Ikerketa Biomedikoan doktorea da (Euskal Herriko Unibertsitatea). Esperientzia profesional handia du Osakidetzaren sareko hainbat ospitale eta zentrotan. 2015etik Erizaintza I saileko irakaslea da Euskal Herriko Unibertsitateko Medikuntza eta Erizaintza Fakultatean. Bere ikerketa zahartzean eta zaintzan oinarritzen da, asistentzia, irakaskuntza eta ikerketa barnebiltzen dituen ikuspegi global batetik.
