BEGIN:VCALENDAR VERSION:2.0 PRODID:-//EHUko Kultura Zientifikoko Katedra - ECPv6.10.1.1//NONSGML v1.0//EN CALSCALE:GREGORIAN METHOD:PUBLISH X-WR-CALNAME:EHUko Kultura Zientifikoko Katedra X-ORIGINAL-URL:https://katedra.eus X-WR-CALDESC:Events for EHUko Kultura Zientifikoko Katedra REFRESH-INTERVAL;VALUE=DURATION:PT1H X-Robots-Tag:noindex X-PUBLISHED-TTL:PT1H BEGIN:VTIMEZONE TZID:Europe/Madrid BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20250330T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20251026T010000 END:STANDARD BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20260329T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20261025T010000 END:STANDARD END:VTIMEZONE BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20250930T183000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20250930T203000 DTSTAMP:20260403T224716 CREATED:20250903T063003Z LAST-MODIFIED:20250925T084355Z UID:214557-1759257000-1759264200@katedra.eus SUMMARY:Zineforum | "El enigma Agustina" dokumentalaren emanaldia eta ondorengo solasaldia DESCRIPTION:Data eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Gaztelania \n\n\n\nStreaming-a: Ez \n\n\n\nHemen esteka: https://katedra.eus \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\n \n\n\n\nEl enigma Agustina dokumentala proiektatuko da Bilboko Bizkaia Aretoa-EHUren Mitxelena aretoan. Sarrera doan izango da\, edukiera bete arte. Dokumentala FECYT Zientzia eta Teknologiarako Espainiako Fundazioak eta IAA-CSIC Andaluziako Astrofisikako Institutoak finantzatutako ikus-entzunezko ekoizpena da. \n\n\n\n\n\n\n\nXX. mendearen lehen hereneko Europako zientziaren lorpen nabarmenetako batzuk errepasatzen ditu filmak\, Agustina Ruiz Dupont pertsonaiaren bidez. Granadako Almuñecar udalerrian jaio eta Parisen hazitako fisikari honek lehen mailako ikertzaile bihurtzea lortu zuen eta bere garaiko zientzialari europar garrantzitsuenekin egon zen kontaktuan. \n\n\n\n\n\n\n\nOrdura arte berari buruzko erreferentzia historikorik ez bazegoen ere\, Albert Einstenek eta Marie Curiek sinatutako gutun batzuetan bai aipatzen zen Ruiz Dupont eta\, aipamen haietatik abiatuz\, dokumentalaren egileek zientziaren historian zehar ibilbide bat egin dute\, fisika edo kimika bezalako diziplinen garapenerako funtsezkoa izan zen garaia islatuz. Espainian zientzia nolakoa izan zitekeen hausnartzeko ere balio du filmak; izan zitekeena baina\, gerragatik eta erregimen frankistagatik\, izan ez zena. Emakumezkoek gizonezkoen mende zegoen mundura iristeko egindako borroka ere kontatzen digu dokumentalak. \n\n\n\n\n\n\n\nEmilio José García Gómez-Caro eta Manuel González García astrofisikoek zuzendu dute proiektua. García Gómez-Caro IAA-CSICeko komunikazio burua da eta González García Granadako Zientzien Parkeko egitasmoen eta programen kudeatzailea. Dokumentalaren protagonista Natalia Ruiz Zelmanovitch da\, CSICek eta INTAk sortutako Astrobiologiako Zentroaren (CAB) Kultura Zientifiko eta Berrikuntzako Unitateko arduraduna. \n\n\n\n\n\n\n\nDokumentalaren emanaldiaren ondoren\, ordu erdiko solasaldia egingo da sortzaileekin eta protagonistarekin. Solasaldia Eva Caballero kazetariak gidatuko du\, Radio Euskadiko La Mecánica del Caracol irrati programako zuzendaria. \n\n\n\n\n\n\n\nJarduera hau Bilbo Zientzia Plaza 2025 ekimenaren parte da\, EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak antolatzen duena Bilboko Udalaren eta Euskampus Fundazioaren babesarekin eta Eusko Jaurlaritzako Zientzia\, Unibertsitate eta Berrikuntza Saila\, Donostia International Physics Center (DIPC)\, Metro Bilbao eta EiTB erakundeen laguntzarekin. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/zineforum-el-enigma-agustina-emanaldia-solasaldia/ LOCATION:Bizkaia Aretoa-EHU\, Abandoibarra Etorbidea\, 3\, Bilbo CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2025/09/665KZK-Zineforum-Enigma-Agustina-TikTok-EU-1920x1080-1-scaled.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20251003T183000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20251003T200000 DTSTAMP:20260403T224716 CREATED:20250917T072703Z LAST-MODIFIED:20250924T084624Z UID:214689-1759516200-1759521600@katedra.eus SUMMARY:Zientziaren ertzetik | Egoitzetan bizi diren adineko pertsonengan jarduera fisikoaren onurak DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Euskara. \n\n\n\nStreaming-a: Bai. Orain (EITB). \n\n\n\n \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nGehiago bizi gara\, baina zer egin dezakegu hobeto bizitzeko? Geroz eta nabarmenagoa den biztanleriaren zahartzeak erronka sozial berriak planteatzen ditu\, adineko pertsonen osasun fisikotik hasi eta ongizate emozionaleraino eta sozialeraino. Erronkei aurre egiteko\, esku hartzeko estrategiak beharko lirateke\, adinekoen osasuna eta funtzionaltasuna hobetzeko.  \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitzetan bizi diren adineko pertsonen kasuan\, osagai anitzeko ariketa-programak ezartzeak osasun funtzionala hobetu dezake\, indar-errutinak\, malgutasuna\, erresistentzia kardiobaskularra eta oreka konbinatuz. Gainera\, modu erregularrean egokitutako ariketa egiteak mesede egingo lieke ongizate fisikoan eta mentalean\, horrek bizi-kalitatean edukiko lukeen eragin positiboarekin.  \n\n\n\n\n\n\n\nGai hau argitzeko helburuarekin\, jarduera fisikoan eta kirol jardueran irakasle eta ikertzaile den Jon Mikel Picabeak “Egoitzetan bizi diren adineko pertsonengan jarduera fisikoaren onurak” izenburupeko hitzaldia eskainiko du. \n\n\n\n\n\n\n\nAdinekoen egoitza batean zortzi astez egindako ikerketa lanaren emaitzak aurkeztuko ditu. Jasotako datuek osagai anitzeko jarduera fisikoak kolektibo horretan dituen onurak erakusten dituzte\, eremu fisikoan zein harreman-eremuan. Era berean\, adineko pertsonei egokitutako ariketa-programak diseinatzeko eta martxan jartzeko gomendio batzuk partekatuko ditu publikoarekin.  \n\n\n\n\n\n\n\nHitzaldia datorren ostiralean izango da\, urriaren 3an\, 18:30ean\, Durangoko Bizenta Mogel Bibliotekan\, EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Durangoko Liburutegiak antolatutako Zientziaren Ertzetik dibulgazio-zikloaren barruan. Hitzaldia euskaraz izango da eta sarrera librea\, lekua bete arte; streaming bidez ere jarraitu ahal izango da EiTBren Orain kanalean.  \n\n\n\n \n\n\n\nHizlaria\n\n\n\n\n\n\n\nJon Mikel Picabea Jarduera Fisikoaren eta Kirolaren Zientziatan (EHU) doktorea da. Eta gradu eta unibertsitate berean irakasle. Kirol teknikari gisa egin du lan Gasteizko Zuzenak kirol taldean\, jarduera fisiko egokituaren esparruan\, ezgaitasuna duten pertsonei ariketa fisikoa hurbiltzeko.  URL:https://katedra.eus/eu/agenda/zientziaren-ertzetik-egoitzetan-bizi-diren-adineko-pertsonengan-jarduera-fisikoaren-onurak/ LOCATION:Bizenta Mogel Biblioteka\, Komentukalea\, 8\, Durango CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2025/09/Zientziaren-ertzetik_urria-EUS.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20251026T180000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20251026T193000 DTSTAMP:20260403T224716 CREATED:20251001T113735Z LAST-MODIFIED:20251010T115211Z UID:214904-1761501600-1761507000@katedra.eus SUMMARY:Bertsozientzia saioa Azpeitian DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Euskara. \n\n\n\nStreaming-a: Ez. \n\n\n\n \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nAtsotitzak esaera labur eta zorrotzak dira. Ateraldi edo sententzia gisa har daitezke eta badira pentsaera jakin baten isla ere. Horietako bat da “Jakinduriek mundue erreko dau” atsotitza\, ezagutzarekiko mesfidantza agertzen duena. Baina urriaren 26an Azpeitiko Sanagustin Kulturgunean erremedioa jarriko diogu esaera zaharrari\, ezagutza errimekin jantziz. \n\n\n\n\n\n\n\nHelburu horrekin\, EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Kulturaz Azpeitiko Kultur Kooperatiba herritarrak bertsozientzia ikuskizuna antolatu dute\, non ezagutza zientifikoa eta errimak elkartuko diren eszenatokian. \n\n\n\n\n\n\n\nIdoia Torregarai kazetaria eta umoregilearen zuzendaritzapean\, Eli Pagola eta Julio Soto bertsolariek Ainhoa Bereziartua\, Cecilia Fernández-Altonaga eta Gaskon Ibarretxe ikertzaileek labur azaldutako gaiei buruz bertsoak botako dituzte. \n\n\n\n\n\n\n\nAinhoa Bereziartuak irekiko du saioa: doktoretza aurreko ikertzailea da bera Ingurumen-Osasunean\, EHUko Medikuntza eta Erizaintza Fakultatean\, eta hiri-ingurunearen\, airearen eta ongizatearen arteko loturaz hitz egingo du. Zehazki\, aire kutsatuak gure burmuinari eta osasun mentalari ere eragin diezaiketela azalduko du\, ez birikei soilik. \n\n\n\n\n\n\n\nOndoren\, EHUko Letren Fakultateko Hizkuntzalaritza eta Euskal Ikaskeketako sailean doktoregai den Cecilia Fernandez-Altonaga hizkuntzalariak hizkuntza batzuk besteak baino zailagoak ote diren galderari helduko dio\, hizkuntza-ikerketek eskaintzen dituzten ebidentziak oinarri hartuta. \n\n\n\n\n\n\n\nAzkenik\, Gaskon Ibarretxe\, Neurozientzian doktorea eta EHUko Medikuntza eta Erizaintza Fakultateko Zelulen Biologia eta Histologia saileko irakasleak nerbio sistema birsortzeko ama zelulek duten gaitasunaz hitz egingo du.  EHUn egindako ikerketa batzuk aipatuko ditu bereziki\, gure hortzen muinean neurona berriak sortzeko eta garuneko kalteak konpontzeko gaitasuna duten ama zelulak daudela erakutsi dutelako. \n\n\n\n\n\n\n\nEzagutza zientifikoa eta bertsoak elkartuko dituen “Jakinduriek mundue erreko dau” bertsozientzia saioa datorren igandean ospatuko da\, urriak 26\, Azpeitiko Sanagustin Kulturgunean\, 18:00etan. Sarrera doan izango da\, edukiera bete arte. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/jakinduriek-mundue-erreko-dau-bertsozientzia-saioa-azpeitian/ LOCATION:Sanagustin kulturgunea\, Nagusia Plaza\, 5.\, Azpeitia\, Gipuzkoa\, 20730 CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2025/10/669KZK-Bertsozientzia-Saioa-San-Agustin-TikTok-1920x1080-1-scaled.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20251029T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20251029T200000 DTSTAMP:20260403T224716 CREATED:20251002T143751Z LAST-MODIFIED:20251016T090055Z UID:214856-1761764400-1761768000@katedra.eus SUMMARY:Bidebarrieta Zientifikoa | Zaintzaileen ongizatea\, gizartearen ongizatea DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Euskara. [Aldi bereko itzulpena gaztelerara]. \n\n\n\nStreaming-a: Bai. KulturguneaTB. \n\n\n\nHemen esteka: https://katedra.eus \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nZaintzan aritzen direnak\, familian zein arlo profesionalean\, gizarte-kohesioa bermatzeko funtsezko zutabea dira. Bere papera bereziki garrantzitsua da Euskadi bezalako lurraldeetan\, non Euskal Estatistika Erakundearen (Eustat) datuen arabera\, 65 urtetik gorako pertsonak biztanleriaren % 23 ziren 2022an.   \n\n\n\n\n\n\n\nHala eta guztiz ere\, zaintzan aritzen direnen errealitateari buruzko ikerketak oraindik ez du merezi duen arreta jaso. Zainketak goitik behera baldintzatzen du lan hori egiten dutenen familia-bizitza\, lan esparrua eta gizarte-bizitza. Gainera\, eragin zuzena du euren osasunean eta ongizatean eta\, ondorioz\, baita beraien kargu dauden pertsonei ematen dieten zainketen kalitatean ere.   \n\n\n\n\n\n\n\nErronka horren inguruan gogoeta egiteko\, Ana Rodriguez Larrad fisioterapeuta\, EHUko irakasle eta ikertzaileak “Zaintzaileen ongizatea\, gizartearen ongizatea” hitzaldi-solasaldia eskainiko du Bilboko Bidebarrietako Liburutegian datorren asteazkenean\, urriak 29\, 19:00etan. Hitzaldia euskaraz izango da eta aldi bereko itzulpena egongo da gazteleraz. \n\n\n\n\n\n\n\nHitzaldian zehar\, Rodriguez Larradek zaintzaileen osasuna eta bizi-kalitatea hobetzeko estrategien esperientziak eta ebidentziak partekatuko ditu: ariketa fisikoko programetatik hasi eta exoeskeletoak bezalako konponbide teknologiko berritzaileetaraino.   \n\n\n\n\n\n\n\nHitzaldi-solasaldia EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak bultzatutako Bidebarrieta Zientifikoa hitzaldi-zikloaren barruan. Aurrez aurre zein streaming bidez jarraitu ahal izango da\, KulturguneaTB kanalean. Sarrera librea da\, eserlekuak bete arte.   \n\n\n\n\n\n\n\nHizlaria\n\n\n\n\n\n\n\nAna Rodriguez Larrad Osasun Publikoan eta Medikuntza Prebentiboan doktorea da Euskal Herriko Unibertsitatean. Gainera\, fisioterapeuta da eta EHUko Medikuntza eta Erizaintza Fakultateko Fisiologia Sailean irakasle.   \n\n\n\n\n\n\n\nBestalde\, ikerketa-lana egiten du AgeingOn taldean\, ariketa eta jarduera fisikoaren bitartez pertsona guztientzako zahartze osasungarria eta bizigarria sustatzeko ezagutza sortzen.   URL:https://katedra.eus/eu/agenda/bidebarrieta-zientifikoa-zaintzaileen-ongizatea/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2025/10/665KZK-Bidebarrieta-Zaintzaileen-Ongizatea-TikTok-EU-1920x1080-1-scaled.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20251107T183000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20251107T193000 DTSTAMP:20260403T224716 CREATED:20251008T064817Z LAST-MODIFIED:20251008T073016Z UID:214884-1762540200-1762543800@katedra.eus SUMMARY:Zientziaren ertzetik | Lan-prekarietatearen eta osasun mentalaren arteko lotura  DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Gaztelaniaz. \n\n\n\nStreaming-a: Bai. Orain (EiTB) \n\n\n\n \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nBaldintzapen biologikoetatik haratago\, faktore sozialek zerikusi handia dute gure osasunean. Osasunaren gizarte determinatzaile bezala ezagutzen diren faktore horien artean ordaindutako lanak berebiziko garrantzia du\, herritar gehienen biziraupenerako bitarteko nagusia izateaz gain\, nortasunaren eta gizarte-onarpenaren iturri ere badelako.  \n\n\n\n\n\n\n\nLan-baldintzek okerrera egiten dutenean\, lanak funtzio horiek betetzeko gaitasuna gal dezake eta arrisku faktore bihurtu langileen osasunarentzat.  \n\n\n\n\n\n\n\nGai honetan sakontzeko\, Erika Valero erizain\, soziologo eta EHUko irakasleak “La relación entre la precariedad laboral y la salud mental” (“Lan-prekarietatearen eta osasun mentalaren arteko lotura”) izenburupeko hitzaldia emango du. Euskal testuinguruko hainbat datu abiapuntu hartuta\, Valerok lan-prekarietatea zer den azalduko du eta prekarietate horren dimentsio ezberdinek nola eragin dezaketen\, modu nabarmenean\, osasun mentalean.  \n\n\n\n\n\n\n\nLan-prekarietatea\, ordea\, ez da era homogeneoan banatzen gizartean; izan ere\, gizarte-talde batzuek beste batzuek baino arrisku handiagoa dute enplegu ezegonkorrak izateko. Honetaz guztiaz ere hitz egingo du EHUko Erizaintza Saileko irakasleak.   \n\n\n\n\n\n\n\nHitzaldia gaztelaniaz izango da\, azaroaren 7an\, ostirala\, 18:30ean\, Durangoko Bizenta Mogel Bibliotekan\, EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Durangoko Liburutegiak antolatutako Zientziaren Ertzetik dibulgazio-zikloaren barruan. Sarrera doan\, edukiera bete arte. Hitzaldi-solasaldia EiTBko Orain kanalean streaming bidez jarraitu ahal izango da baita.  \n\n\n\n\n\n\n\nHizlaria\n\n\n\nErika Valero Alzaga Soziologian doktorea da eta Osasun Publikoan masterra EHUn. Formakuntzaz erizaina eta soziologoa\, egun Erizaintza Saileko irakaslea da EHUko Medikuntza eta Erizaintza Fakultatean. Lana eta osasun mentalean duen eragina dira bere ikerketa-lerro nagusiak. 2018tik OPIK. Osasunaren Gizarte Determinatzaile eta Aldaketa Demografikoari buruzko taldeko kidea da.  URL:https://katedra.eus/eu/agenda/zientziaren-ertzetik-lan-prekarietatearen-eta-osasun-mentalaren-arteko-lotura/ LOCATION:Bizenta Mogel Biblioteka\, Komentukalea\, 8\, Durango CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2025/10/Zientziaren-ertzetik_azaroa-2025.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20251118T080000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20251128T080000 DTSTAMP:20260403T224716 CREATED:20251111T075436Z LAST-MODIFIED:20251201T074532Z UID:215121-1763452800-1764316800@katedra.eus SUMMARY:Zientzia Kalean erakusketa Azkoitian DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Euskara \n\n\n\n \n\n\n\n \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nNola harrotzen da ogia? Zer dago barra kodeen atzean? Nola funtzionatzen du sukaldeko plaka batek? Gure egunerokotasunaren parte diren kontu hauei eta beste batzuei erantzuteko iritsiko da Zientzia Kalean erakusketa Azkoitira\, zientziaren ezagutza jendartean zabalduz. \n\n\n\n\n\n\n\nFormatu handiko 11 infografia dira erakutsiko direnak\, euskaraz eginak\, eta azaroaren 18tik 28ra ikusi ahal izango dira eliz aurreko plazan. Azkoitiko Udalak eta EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak antolatu dute ekimena. \n\n\n\n\n\n\n\nIlustrazioetan egunero kontsumitzen edo erabiltzen ditugun produktuetan dagoen zientzia erakusten da. Beste batzuen artean\, esate baterako\, telefono mugikorren\, barra kodeen\, autoen\, txertoen edo sukaldeko plaken funtzionamendua azaltzen da. \n\n\n\n\n\n\n\nOso ohikoak diren beste elementu eta jakiei buruzko informazio zientifikoa ere aurkituko dute erakusketara hurbiltzen direnek\, hala nola ogia\, jogurta\, iturriko ura\, garagardoa\, zuhaitzen hostoak eta frutari buruzkoa. Panel bakoitzean dagoen QR kodeari esker infografia guztiak deskargatu daitezke\, euskaraz zein erdaraz. \n\n\n\n \n\n\n\nZientzia ikasgeletan eta dendetan\n\n\n\nKalean egingo den erakusketatik haratago doa proiektua\, eta herriko ikastetxeak eta dendariak ere tartean izango dira. Horrela\, ‘Herrixen’ Azkoitiko Dendarien Elkartearekin elkarlanean\, infografia berberak poster formatuan ipiniko dira dendetan. Ekimenean parte hartzen duen establezimendu bakoitzak bere produktuekin edo sektorearekin zerikusia duen poster bat jarriko du egun horietan. Okindegietan\, esate baterako\, ogiaren zientziari buruzko infografia ikusiko da. \n\n\n\n\n\n\n\nBestalde\, Azkoitiko ikastetxeek euren hezkuntza jardueran sartuko dute erakusketa. Ikasleek parte hartu ahal izango dute infografietan oinarritutako galdetegi bati erantzunez. Eta herriko Udalak tablet bat zozketatuko du galdera guztiei zuzen erantzuten dietenen artean. \n\n\n\n\n\n\n\nZientzia Kalean Euskal Herriko Unibertsitatearen Kultura Zientifikoko Katedraren eta Nafarroako Unibertsitateko Zientzia Museoaren egitasmoa da. Azken hilabeteotan erakusketa Beasainen\, Ordizian edo Abaltzisketan egon da\, besteak beste. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/zientzia-kalean-erakusketa-azkoitian/ LOCATION:Jesusen Bihotz Agurgarri plaza\, Kale nagusia\, 86.\, Azkoitia\, Gipuzkoa\, 20720\, Spain CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2025/11/KARTELA_Zientzia-kalean_Azkoitia-1.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20251203T110000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20251203T123000 DTSTAMP:20260403T224716 CREATED:20251114T081402Z LAST-MODIFIED:20251201T092724Z UID:215218-1764759600-1764765000@katedra.eus SUMMARY:Kimika bertso erritmoan Donostian DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Euskara \n\n\n\nStreaming-a: Ez \n\n\n\n \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nEHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta EHUko Kimika Fakultateak “Jakinduriek mundue erreko dau” bertsozientzia ikuskizunaren saio bat antolatu dute\, fakultatearen 50. urteurrena dela eta\, bertso erritmoan ezagutza kimikoa zabaltzeko. Hitzordua datorren asteazkenean izango da\, abenduaren 3an\, Euskararen Nazioarteko Egunean. Saioa 11:00etan hasiko da Donostiako Carlos Santamaria zentroan. \n\n\n\n\n\n\n\nKike Amonarriz soziolinguista eta umoristak aurkeztuko du ikuskizuna\, eta bertan Amets Arzallus eta Oihana Arana bertsolariek inprobisatuko dute Ainara Sangronizek\, Lide Aranak eta Josu Lopez-Gazpiok labur azalduko dituzten gaien inguruan. \n\n\n\n \n\n\n\nEguneroko kimikako apunteak\n\n\n\nAinara Sangroniz\, EHUn Kimikan doktore eta Polimero eta Material Aurreratuen Saileko irakasleak\, naturan aurki daitekeen nahasketa kimiko konplexuenetako bat argituko du: sugeen pozoia. Nahaste duala da: hilgarria izan daiteke\, baina odol-presioa eta koagulazioa tratatzeko sendagaiak garatzeko oinarri gisa erabili daitezkeen konposatuak ere baditu. \n\n\n\n\n\n\n\nBestalde\, Lide Arana biokimikariak\, EHUko Biomedikuntza eta Biologia Molekularrean doktore eta Kimika Aplikatuaren Sailean irakasle denak\, gure gorputzak milioika organismoz osatutako ekosistema bizi bat bezala funtzionatzen duela azalduko du; bakterioak\, birusak eta onddoak aipatuko ditu\, besteak beste. Zehazki\, lankide mikroskopiko horiekin dugun harremana aztertuko du\, haien ekarpena funtsezkoa baita gure osasunerako. \n\n\n\n\n\n\n\nGainera\, EHUn Kimikan doktore eta Udako Euskal Unibertsitatean (UEU) irakasle den Josu Lopez-Gazpio kimikariak gai oso arrunt baten atzean dagoen kimikan jarriko du arreta: puzkerrak edo flatulentziak. Azalpenean\, hauei lotutako hainbat kontzeptu zientifiko aipatuko ditu\, hala nola gasen\, soinuaren\, usaimenaren edo hartziduraren legeak. \n\n\n\n\n\n\n\nBertsoak eta dibulgazio zientifikoko hitzaldiak uztartuko dituen “Jakinduriek mundue erreko dau” bertsozientzia saio hau datorren asteazkenean\, abenduaren 3an\, egingo da Donostiako Carlos Santamaria Zentroan\, 11:00etan. Sarrera librea izango da eserlekuak bete arte. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/kimika-bertso-erritmoan-donostian/ LOCATION:Carlos Santamaria Zentroa\, Elhuyar plaza\, 2\, Donostia CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2025/12/669KZK-Bertsozientzia-Saioa-Donostia-TikTok-1920x1080-min-scaled.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20251210T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20251210T200000 DTSTAMP:20260403T224716 CREATED:20251115T080024Z LAST-MODIFIED:20251118T083333Z UID:215181-1765393200-1765396800@katedra.eus SUMMARY:Bidebarrieta Zientifikoa | Garuneko plastikotasun mekanismoak DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Gaztelania. \n\n\n\nStreaming-a: Bai (KulturguneaTB). \n\n\n\n \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nGaruneko plastikotasuna garunak bere egitura\, forma eta funtzioa aldatzeko duen berezko ahalmena da\, esperientziari\, ikaskuntza berriei edo garuneko kalte bati erantzunez. Prozesu horren barruan\, seinale elektrikoetan eta kimikoetan oinarrituta dauden hainbat mekanismok hartzen dute parte informazioa kodifikatzeko\, nerbio-sistema zentralaren egokitzapena eta berreskurapena errazten dutenak. \n\n\n\n\n\n\n\nGaruneko gaitza duten pertsonekin egindako ikerkuntza eta esperientzia klinikoa garrantzitsua da\, zientzialariak garun-plastikotasunean zerikusia duten prozesu naturalak bizkortzeko estrategia terapeutikoak identifikatzeko eta aplikatzeko. \n\n\n\n\n\n\n\nGai honetan sakontzeko\, EHUko Biologia Zelularra eta Histologia Saileko irakasle den Gaskon Ibarretxe biologoak “Garuneko plastikotasun mekanismoak (Mecanismos de plasticidad cerebral)” izenburua duen hitzaldi-solasaldia eskainiko du abenduaren 10ean\, asteazkena\, 19:00etan\, Bilboko Bidebarrietako Liburutegian. \n\n\n\n\n\n\n\nSaioan zehar\, garuneko plastikotasunean parte hartzen duten mekanismoen funtzionamendua azalduko du\, hala nola neurogenesia\, hau da\, zelula ametatik neurona berriak sortzea\, edo konektibitate neuronalen berrantolaketa. Estrategia terapeutiko berriek garuneko gaitza duten pertsona batzurengan eragindako hobekuntza azalduko du baita\, esate baterako gertakari traumatiko bat jasan ondoren lortutako garun-funtzioaren hobekuntza. \n\n\n\n\n\n\n\nHitzaldi-solasaldi hau Bidebarrieta Zientifikoa hitzaldi-zikloaren barruan kokatzen da\, EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bilboko Udaleko Kultura sailaren esku dagoen Bidebarrietako Liburutegiak bultzatzen dutena. Ekimena liburutegian bertan zein KulturguneaTB kanalean jarraitu ahal izango da\, streaming bidez. Sarrera doan\, edukiera bete arte. \n\n\n\n \n\n\n\nHizlaria\n\n\n\nGaskon Ibarretxe Bilbao Neurozientzian doktorea da Euskal Herriko Unibertsitatean. EHUko Medikuntza eta Erizaintzako fakultateko Zelulen Biologia eta Histologiako irakaslea da eta Signaling Lab ikerketa-taldeko kidea. Neurozientzian\, zelulen biologian\, histologian eta ama zelulen arloetan eta biologiaren garapenean hogei urtetik gorako esperientzia dauka. \n\n\n\n\n\n\n\nGaur egun\, bere ikerketa-ildo nagusia zelula amen biologia da; bereziki\, hortz-mamitik datozenak\, hezur-ehunak\, gihar-ehunak\, nerbio-ehunak eta ehun baskularrak birsortzera bideratutako ingenieritza-prozesuetan erabil ote daitezkeen aztertzeko. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/bidebarrieta-zientifikoa-garuneko-plastikotasun-mekanismoak/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2025/11/705KZK-Bidebarrieta-Zientifikoa-Garuna-TikTok-1920x1080-EUS-scaled.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20251212T183000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20251212T193000 DTSTAMP:20260403T224716 CREATED:20251118T060000Z LAST-MODIFIED:20251118T075935Z UID:215113-1765564200-1765567800@katedra.eus SUMMARY:Zientziaren ertzetik | Nerabeen eta mugikorraren arteko harremana  DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Euskara \n\n\n\nStreaming-a: Bai. Orain (EITB) \n\n\n\n \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nAzken urteotan\, nerabezaroaren hasiera lehen telefono mugikor adimenduna izatearekin lotu da. Une horrek errealitatearen mundu paralelo baten antzera funtzionatzen duen ingurune digitalari atea irekitzen dio. Euskadin\, 11 eta 12 urte bitarteko hiru nerabetik bik dute horrelako gailu bat\, Euskal Herriko Unibertsitateko Weblearner ikerketa taldeak egindako lan baten arabera. \n\n\n\n\n\n\n\nMugikorrekin\, tabletekin edota ordenagailuekin duten harremana teknologiatik haratago doa\, eta dimentsio hirukoitza barnebiltzen du: emozionala\, soziala eta identitarioa\, eta erabiltzen hasten direnengan eragin zuzena du. \n\n\n\n\n\n\n\nKontu honi buruz hausnarketa egiteko\, Eneko Tejada EHUko Weablearner taldeko ikertzaileak eta hezkuntza eta teknologian espezializatutako irakasleak “Nerabeen eta mugikorraren arteko harremana” izenburupeko hitzaldia eskainiko du. Hezkuntzatik eta zientziatik begiratuta aztertuko du Tejadak gailu mugikor hauen erabilerak duen eragina nerabeen ongizate emozionalean\, euren buruaren irudikapenean eta gizarte-harremanen eraketan. \n\n\n\n\n\n\n\nHonekin batera\, ikastetxean zein etxean familiek\, tutoreek eta irakasleek gailu mugikorren erabilera arduratsu\, kritiko eta osasungarrian duten rola aztertuko du. \n\n\n\n\n\n\n\nHitzaldia euskaraz izango da eta Durangoko Bizenta Mogel Bibliotekan egingo da abenduaren 12an\, ostirala\, 18:30ean. Hitzaldi hau EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Durangoko Bibliotekak antolatzen duten Zientziaren Ertzetik dibulgazio zikloaren parte da. Beti bezala\, sarrera doan izango da\, edukiera bete arte. EITBren Orain kanalean ere jarraitu ahal izango da zuzenean\, streaming bidez. \n\n\n\n\n\n\n\nHizlaria\n\n\n\nEneko Tejada Garitano Psikodidaktikan doktorea da Euskal Herriko Unibertsitatean eta Psikopedagogian lizentziatua Deustuko Unibertsitatean. EHUko Didaktika eta Eskola Antolakuntza saileko irakaslea da Hezkuntza Fakultatean\, eta baita Teknologia\, Ikaskuntza eta Hezkuntza Masterrean ere. Gainera\, eCampus unibertsitateko kanpus birtuala zuzentzen du eta Weblearner ikerketa-taldearen kide da. Bere ikerketa-eremuak teknopedagogiarekin\, hezkuntza-berrikuntzarekin\, eta ziberbizikidetzarekin du zerikusia. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/nerabeen-eta-mugikorraren-arteko-harremana/ LOCATION:Bizenta Mogel Biblioteka\, Komentukalea\, 8\, Durango CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2025/11/Zientziaren-ertzetik.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20260109T183000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20260109T193000 DTSTAMP:20260403T224716 CREATED:20251216T092822Z LAST-MODIFIED:20251216T093422Z UID:215346-1767983400-1767987000@katedra.eus SUMMARY:Zientziaren Ertzetik | Ekimen kolektiboen eragina osasunean DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Euskara. \n\n\n\nStreaming-a: Bai. Orain (EITB). \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nProzesu kolektiboak gizarteen eta pertsonen bizitzaren erdigunean aurkitzen dira\, eta funtsezko funtzioa betetzen dute gizarte-kohesioan\, ahalduntzean eta ongizatean. Gizarte-taldeen biziraupena zein norbanakoaren bizi-kalitatea bermatzeko beharrezkoak diren fenomenoak dira.  \n\n\n\n\n\n\n\nIsolamenduaren\, bakardadearen eta indibidualismoaren gorakadak markatutako testuinguru batean\, batez ere mendebaldeko gizarteetan\, ekimen kolektiboen bidezko emozioen partekatze sozialaren garrantzia nabarmendu dute hainbat ikerketek. \n\n\n\n\n\n\n\nGai honi buruz hausnartzeko\, Psikologian doktore eta Bilboko Hezkuntza Fakultateko irakasle den Jon Zabalak “Ekimen kolektiboen eragina osasunean” hitzaldia emango du.  \n\n\n\n\n\n\n\nSaioan zehar\, Zabalak ekimen kolektiboetan parte hartzearen eta gizarte-integrazioaren artean dagoen lotura aztertuko du\, baita elkartze edo topaketa horiek pertsonen osasunean eta bizi-kalitatean dituzten ondorioak ere. Hori irudikatzeko\, gure inguruko fenomeno kolektiboei buruzko hainbat ikerketen emaitzak aurkeztuko ditu. Besteak beste\, bere doktore-tesiaren gaia aipatuko du bereziki\, Korrika\, euskararen aldeko ekimen erraldoia.  \n\n\n\n\n\n\n\nHitzaldi-solasaldia Durangoko Bizenta Mogel Bibliotekan egingo da urtarrilaren 9an\, ostirala\, 18:30ean. Euskaraz izango da. Saioa EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Durangoko Liburutegiak antolatutako Zientziaren Ertzetik dibulgazio-zikloaren barruan kokatzen da. Sarrera librea da lekua bete arte eta streaming bidez jarraitu ahal izango da EiTBren Orain kanalaren bidez. \n\n\n\n \n\n\n\nHizlaria\n\n\n\nJon Zabala Arando Psikologian doktorea da Euskal Herriko Unibertsitatean eta Gizarte Hezkuntzan graduatua erakunde berean. Gaur egun bitarteko irakaslea da Bilboko Hezkuntza Fakultateko Psikologia Ebolutiboko eta Hezkuntzako Departamentuan. Era berean\, gizarte-psikologian ikertzailea eta LOTUNEAK: Human Bonds for Change -orain arte\, CCE. Kultura\, Kognizioa eta Emozioa- ikerketa talde kontsolidatuko kidea da.  URL:https://katedra.eus/eu/agenda/zientziaren-ertzetik-ekimen-kolektiboen-eragina-osasunean/ LOCATION:Bizenta Mogel Biblioteka\, Komentukalea\, 8\, Durango CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2025/12/Zientziaren-ertzetik.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20260121T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20260121T200000 DTSTAMP:20260403T224716 CREATED:20251218T135042Z LAST-MODIFIED:20251218T141240Z UID:215383-1769022000-1769025600@katedra.eus SUMMARY:Bidebarrieta Zientifikoa | Kuantikaren misterioa ulertzeko gakoak  DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Gaztelania. \n\n\n\nStreaming-a: Bai. KulturguneaTB. \n\n\n\n \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nFisika kuantikoak materiaren eta energiaren portaera aztertzen du partikula atomikoetan eta azpiatomikoetan. Begi hutsez ikusezinak izan arren\, gure errealitatearen euskarri dira. Mundu mikroskopiko horretan agintzen duten legeek ez dute fisika klasikoan bezala funtzionatzen\, ez diote eguneroko logikari erantzuten eta matematikaren bidez bakarrik deskriba daitezke.  \n\n\n\n\n\n\n\nParadoxikoa izan daitekeen arren\, probabilitatez eta ziurgabetasunez beteriko unibertso kuantiko honek zehaztasun handiko erremintak sortu ditu\, hala nola laserra\, erresonantzia magnetikoa edo zuntz optikoa. Gainera\, partikula atomikoen eta azpiatomikoen kontrolak gaur imajinatu bakarrik ditzakegun teknologiak garatzeko bidea ireki dezake\, material edo botika berrien diseinuan eta sorkuntzan aplikatu ahalko genituzkeenak.  \n\n\n\n\n\n\n\nKuantikaren inguruko oinarrizko kontzeptu batzuk argitzeko asmoarekin\, Aitor Bergara Euskal Herriko Unibertsitateko Fisika Kuantikako katedradun eta EHU Quantum Centerreko zuzendariak “Kuantikaren misterioa ulertzeko gakoak” hitzaldi-solasaldia eskainiko du datorren asteazkenean\, urtarrilak 21\, Bilboko Bidebarrietako Liburutegian.  \n\n\n\n\n\n\n\nHitzaldian\, Bergarak fisika kuantikoa benetan zer den azalduko du\, zergatik dagoen hain puri-purian eta nola ari den eraldaketa teknologikoak bultzatzen konputazioa\, sentsoreak edo komunikazioak bezalako arloetan. Berak laburbiltzen duen moduan\, “mundua kuantikoa da; horri probetxua nola atera ari gara ikasten orain”.  \n\n\n\n\n\n\n\n“Kuantikaren misterioa ulertzeko gakoak” hitzaldi-solasaldia EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bilboko Udaleko Kultura sailaren mende dagoen Bidebarrietako Liburutegiak antolatzen duten Bidebarrieta Zientifikoa hitzaldi-zikloaren parte da. Sarrera doan izango da\, eserlekuak bete arte. Streaming bidez ere jarraitu ahal izango da\, KulturguneaTB kanalaren bidez.  \n\n\n\n\n\n\n\nHizlaria\n\n\n\nAitor Bergara Jauregui Fisika Kuantikoko katedraduna da Euskal Herriko Unibertsitatean\, eta ikertzaile elkartua Donostia International Physics Centerren (DIPC) eta CSIC-EHUko Materialen Fisikako Zentroan (CFM).  \n\n\n\n\n\n\n\nEra berean\, EHU Quantum Center zuzentzen du. Bertan\, ekimen ugari garatzen dira teknologia kuantikoen ikerketan\, prestakuntzan eta ezagutzaren transferentzian. 130 ikerketa-artikulu baino gehiago argitaratu ditu nazioarteko aldizkarietan\, 13 doktore-tesi zuzendu ditu eta mintegi eta hitzaldi ugari eman ditu biltzar zientifikoetan eta unibertsitateetan.  URL:https://katedra.eus/eu/agenda/bidebarrieta-zientifikoa-kuantikaren-misterioa-ulertzeko-gakoak/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2025/12/KZK-Bidebarrieta-Zientifikoa-urtarrila-2026-scaled.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20260129T120000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20260129T133000 DTSTAMP:20260403T224716 CREATED:20260109T123724Z LAST-MODIFIED:20260126T124028Z UID:215548-1769688000-1769693400@katedra.eus SUMMARY:'Ongizate digitala eta adingabeak' zikloa DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Gaztelania. \n\n\n\nStreaming-a: Ez. \n\n\n\n \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nOstegun honetan\, urtarrilaren 29an\, 12:00etatik 13:30era\, Donostian\, Euskal Herriko Unibertsitateko Psikologia Fakultateko Areto Nagusian adingabeei\, teknologiari eta osasun mentalari buruzko jardunaldia egingo da. The Conversation elkarteak antolatu du jardunaldia\, EHUko Kultura Zientifikoko Katedraren eta EHUko Ikerketa Gizartean Zabaltzeko Zuzendaritzaren laguntzarekin\, eta Cyber Guardians-ekin elkarlanean. \n\n\n\n\n\n\n\nHainbat alorretako adituek\, hala nola\, Psikiatria\, Pedagogia\, Teknologia eta legedia\, teknologia berrien eta interneten erabilera eta gazteen osasun mentala aztertuko dute. Gai horiek sakon aztertu eta eztabaidatuko dituzte jende guztiarentzat irekitako saio batean. \n\n\n\n\n\n\n\nEkitaldian\, EHUko irakaslea eta psikologian doktorean den Juan Manuel Machimbarrenak parte hartuko du\, Delia Rodriguez Familia eta Haurren Zuzenbidean espezializatutako abokatuarekin eta Tatiana Iñiguez Zaragozako Unibertsitateko Informazio eta Komunikazio Teknologien dekanordearekin batera.  \n\n\n\n\n\n\n\nEztabaidan\, profesionalek\, osasun mentaleko zein teknologia arloko fundazioek\, guraso-elkarteek eta gazteek hartuko dute hitza\, gaiak gizarte osoan duen eragina aztertzeko. Informazio gehiago hemen. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/ongizate-digitala-eta-adingabeak-zikloa/ LOCATION:EHUko Psikologia Fakultatea\, Avenida de Tolosa 70.\, Donostia-San Sebastián\, Gipuzkoa\, 20008 CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2026/01/bienestar-menores.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20260204T100000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20260204T113000 DTSTAMP:20260403T224717 CREATED:20260112T092607Z LAST-MODIFIED:20260116T081918Z UID:215462-1770199200-1770204600@katedra.eus SUMMARY:“Naturaren sekretua” dokumentalaren emanaldia eta ondorengo solasaldia Bergaran DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Elebiduna. \n\n\n\nStreaming-a: Bai. Goienagusi Kultur Elkartea. \n\n\n\nHemen esteka: https://katedra.eus \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\n \n\n\n\nEuskal Herriko Unibertsitateko Kultura Zientifikoko Katedrak ekoitzitako eta José Antonio Pérez Ledok zuzendutako Naturaren sekretua dokumentala datorren otsailaren 4an\, asteazkena\, 10:00etan ikusi ahal izango da Bergarako Seminarixoan. \n\n\n\n\n\n\n\nIkus-entzunezko lan hau Pedro Miguel Etxenike\, Euskal Herriko Unibertsitateko Materia Kondentsatuaren Fisikako katedradun ohiaren eta Donostia International Physics Centerreko (DIPC) presidentearen bizitza eta lana ezagutzeko aukera da. \n\n\n\n\n\n\n\n55 minutuko iraupena duen dokumentalak zientziaren garrantziaz hitz egiteko ariketa bat da. Izan ere\, Etxenikeren hitzetan\, zientzia “etorkizun justuago eta gizatiarrago baten itxaropena ematen digun hazi eraldatzailea da. Kulturalki garrantzitsua\, ekonomikoki erabakigarria eta estetikoki ederra da”. \n\n\n\n\n\n\n\nHorrela\, Etxenikek zientziaren inguruan egindako hausnarketak azaltzen dizkio ikusleari\, zientzia zer den eta zertan datzan hausnartuz. \n\n\n\n\n\n\n\nEHUko Kultura Zientifikoko Katedraren zuzendaria den Iker Badiolak aurkeztuko du dokumentala. Emanaldiaren ondoren\, Pedro Miguel Etxenikek elkarrizketa-solasaldia izango du Rosa Errazkinekin\, Laboratorium Museoko zuzendaria. \n\n\n\n\n\n\n\nGoienagusi Kultur Elkarteak\, Laboratorium Museoak\, DIPCk\, eta EHUko Kultura Zientifokoko Katedrak antolatzen dute ekitaldia\, Eusko Jaurlaritzako Zientzia\, Unibertsitate eta Berrikuntza Sailaren laguntzarekin. Streaming bidez ere jarraitu ahal izango da\, Goienagusi Kultur Elkartea kanalaren bidez. Sarrera librea izango da; Goienagusiko bazkideek lehentasuna izango dute\, lekuak bete arte URL:https://katedra.eus/eu/agenda/naturaren-sekretua-dokumentalaren-emanaldia-eta-ondorengo-solasaldia-bergaran/ LOCATION:Seminarixoa\, San Martin Agirre plaza\, 4.\, Bergara\, Gipuzkoa\, 20570\, Spain CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://katedra.eus/app/uploads/2026/01/IMG-Secreto-naturaleza-documental.png END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20260206T183000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20260206T193000 DTSTAMP:20260403T224717 CREATED:20260119T073611Z LAST-MODIFIED:20260127T074019Z UID:215562-1770402600-1770406200@katedra.eus SUMMARY:Zientziaren Ertzetik | Ekosistemen zerbitzuak: naturaren onurak eta aukerak DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Euskara. \n\n\n\nStreaming-a: Bai. Katedratik (TikTok). \n\n\n\n \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nEkosistemak zaindu eta babestu beharreko kapital naturala dira. Beren prozesu eta funtzioen bidez\, pertsonen ongizateari eta bizi-kalitateari lotutako onura ugari eskaintzen dizkigute. Naturatik zuzenean edo zeharka jasotzen ditugun onura horiei ekosistemen zerbitzuak esaten zaie. \n\n\n\n\n\n\n\nUr garbiaren ekoizpena\, polinizazioa edo basoek klimaren erregulazioan duten zeregina bezalako zerbitzuek eragin zuzena eta zeharkakoa dute gure bizi-kalitatean\, osasunaren\, elikaduraren\, ekonomiaren edota gizarte-harremanen arloetan. \n\n\n\n\n\n\n\nEkosistemen zerbitzuek duten garrantzia aztertzeko\, Ibone Ametzaga biologoak\, EHUko Garapen Iraunkorrari eta Ingurumen Hezkuntzari buruzko UNESCO Katedrako koordinatzaileak\, “Ekosistemen zerbitzuak: naturaren onurak eta aukerak” izeneko hitzaldi-solasaldia eskainiko du. \n\n\n\n\n\n\n\nHitzaldian zehar\, Ametzagak azalduko du zer diren ekosistemen zerbitzuak eta zein onura eta aukera eskaintzen dizkioten gizakiari. Gainera\, ekosistemen kudeaketa iraunkorra bermatzeko gako batzuk zabalduko ditu\, haien funtzionamendu egokia eta kontserbazioa ziurtatzeko funtsezkoak direnak. \n\n\n\n\n\n\n\nHitzaldi-solasaldia euskaraz izango da eta Durangoko Bizenta Mogel Bibliotekan egingo da otsailaren 6an\, ostirala\, 18:30ean. Jarduera hau EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Durangoko Bibliotekak antolatzen duten Zientziaren Ertzetik dibulgazio zikloaren parte da. Sarrera librea izango da\, edukiera bete arte. EHUko Kultura Zientifikoko Katedraren TikTok kanalean ere jarraitu ahal izango da streaming bidez. \n\n\n\n\n\n\n\nHizlaria\n\n\n\nIbone Ametzaga Arregi Biologia Zientzietan doktorea da (Londreseko Imperial College) eta EHUko Zientzia eta Teknologia Fakultatean Landare Biologia eta Ekologia sailaren irakaslea da. \n\n\n\n\n\n\n\nGaur egun\, EHUko Garapen Iraunkorra eta Ingurumen Hezkuntzari buruzko UNESCO Katedraren koordinatzailea da. Katedra honen helburu nagusia iraunkortasunari eta ingurumen hezkuntzari buruzko ikerketa eta azterketa espezializatuak sakontzea da\, diziplina anitzeko ikuspegi batetik\, zientzia naturalak eta sozialak barne hartuz. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/zientziaren-ertzetik-ekosistemen-zerbitzuak/ LOCATION:Bizenta Mogel Biblioteka\, Komentukalea\, 8\, Durango CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2026/01/Zientziaren-ertzetik-2026ko-otsailak_Ibone-Ametzaga_EUS.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20260210T183000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20260210T193000 DTSTAMP:20260403T224717 CREATED:20260120T082534Z LAST-MODIFIED:20260202T122029Z UID:215599-1770748200-1770751800@katedra.eus SUMMARY:Agora\, ezagutzaren plaza | Osasuna eta generoa DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Euskara \n\n\n\nStreaming-a: Ez. \n\n\n\n \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nGizakia subjektu neutro eta unibertsal bezala kokatzen duen munduaren ikuspegi bat da androzentrismoa. Medikuntzaren eta osasunaren esparruan\, ikuspegi honek\, historian zehar\, hutsune batzuk sortu ditu emakumeen osasunari eta genero-alborapenei buruzko ikerketan\, gaur egungo praktika klinikoan oraindik ere badirautenak. \n\n\n\n\n\n\n\nMedikuntzan genero-ikuspegia kontuan ez izateak akatsak eta atzerapenak eragin ditzake gaixorik dauden emakumeen diagnostikoa egiterakoan. Emakumeen infartuaren diagnostiko berantiarrak –sintomak beti ez datozelako bat “ohikotzat” jotzen diren sintomekin\, sintomatologia maskulinotik abiatuta definituta daudelako– androzentrismoak osasun-arretan dituen ondorioen norainokoa erakusten du. \n\n\n\n\n\n\n\nOsasun arretan dauden genero-desparekotasunei buruz hausnartzeko\, Amaia Bacigalupe Osasun Publikoko doktore eta EHUko Soziologia eta Gizarte Langintza saileko irakasleak “Osasuna eta generoa. Berdin tratatzen al ditu medikuntzak emakumeak eta gizonak?” hitzaldia eskainiko du datorren asteartean\, otsailak 10\, Iurretako Udal Liburutegian. \n\n\n\n\n\n\n\nBere hitzaldian\, Bacigalupek emakumeen eta gizonen arteko osasun-desparekotasunak aztertuko ditu\, eta baita generoak eredu horietan betetzen duen papera\, osasun mentalari arreta berezia eskainiz. Horretarako\, medikuntzaren erro androzentrikoak eta horrek dituen ondorio batzuk aztertuko ditu\, hala nola ikerketan emakumeen osasunari ematen zaion arreta eskasa\, azterketa espezifikoen falta eta genero-alborapenak egungo praktika klinikoan oraindik ere egotea. \n\n\n\n\n\n\n\nHitzaldi-solasaldia Euskal Herriko Unibertsitateko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Iurretako Udal Liburutegiak bultzatutako Agora\, ezagutzaren plaza hitzaldi-zikloan kokatzen da. Liburutegian bertan izango da\, otsailaren 10ean\, asteartea\, 18:30ean. \n\n\n\n\n\n\n\nEkitaldia euskaraz egingo da eta sarrera librea eta doakoa izango da\, baina aldez aurretik izena eman behar da biblioteka@iurreta.eushelbidera e-mail bat bidaliz edo 946 812 726 telefonora deituz. \n\n\n\n\n\n\n\nHizlaria\n\n\n\nAmaia Bacigalupe Osasun Publikoan doktorea da (Bartzelonako Unibertsitate Autonomoa). Gaur egun\, EHUko Gizarte eta Komunikazioa Zientzien Fakultateko Soziologia eta Gizarte Langintza saileko zuzendaria eta irakasle titularra da. Honen aurretik\, Eusko Jaurlaritzako Osasun saileko Berrikuntza eta Ikerketa Zerbitzuan\, eta Bizkaiko Lehen Mailako Arreta ikerketa-unitatean egin zuen lan. Gainera\, EHUko OPIK Osasunaren Gizarte Determinatzaile eta Aldaketa Demografikoari buruzko ikerketa taldeko kidea da. \n\n\n\n\n\n\n\nBere ikerketa-eremua geruzapenak eta desberdintasun sozialak osasunean zein osasun-arretan duten eragina aztertzea da\, kasu eginez bereziki osasun-arloko genero-desparekotasunei eta osasun-arretako genero-alborapenei. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/agora-osasuna-eta-generoa/ LOCATION:Iurretako herri liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Iurreta\, Bizkaia\, 48215\, España CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2026/01/Agora-otsailak.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20260212T183000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20260212T203000 DTSTAMP:20260403T224717 CREATED:20260122T082353Z LAST-MODIFIED:20260122T083006Z UID:215521-1770921000-1770928200@katedra.eus SUMMARY:2026ko Darwinen Eguna | Genetikak osasunean eta giza adaptazioan duen zeregina DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Gaztelania. \n\n\n\nStreaming-a: Bai. KulturguneaTB. \n\n\n\n \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nDarwinen Egunak otsailaren 12an ospatzen du\, urtero\, eboluzioaren teoriaren “aita” den Charles Darwin biologo eta naturalista ingelesaren jaiotza. 1809an jaio zen eta zientziaren historiari lotuta geratu da\, betiko\, 1859an ‘Espezieen Jatorria’ argitaratu zuenetik. Lan horretan\, hautespen naturalaren bidezko eboluzioaren teoria formulatu zuen Darwinek. Liburu horri esker dakigu izaki bizidun guztiak arbaso komun batengandik gatozela eta espezieak denboran zehar aldatzen direla. Eboluzioa deitzen zaio horri eta hautespen naturala terminoarekin ezagutzen dugun mekanismo baten eraginez sortzen da. \n\n\n\n\n\n\n\nBere jaiotzaren urteurrena ospatzeko\, beste urte batez\, otsailaren 12an\, osteguna\, 18:30ean\, Euskal Herriko Unibertsitateko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Zirkulu Eszeptikoak bi hitzaldiko egitaraua antolatu dute Bilboko Bidebarrietako Liburutegian\, genetikak gizakien osasunean eta gaixotasunean duen zerikusia hobeto ezagutzeko eta ingurune ezberdinetara adaptatzeko duen eraginari buruz hausnartzeko. \n\n\n\n\n\n\n\nHitzaldiak Francesc Calafell eta Neskuts Izagirre biologoek emango dituzte: Calafell Bartzelonako Pompeu Fabra Unibertsitateko Zientzia Esperimentalen eta Osasunaren Saileko irakasle titularra da eta Izagirre Euskal Herriko Unibertsitateko Genetika\, Antropologia eta Animalien Fisiologia Saileko irakasle titularra. \n\n\n\n\n\n\n\nLehenik\, Francesc Calafellek “Eboluzioak osasunari eta gaixotasunari buruz azaltzen duena” hitzaldia eskainiko du. Bertan\, eboluzioaren legeek giza gaixotasun askoren jatorria eta banaketa ulertzeko eta tratamendu posibleak bideratzeko nola lagun dezaketen aztertuko du. Bere hitzaldian\, Pompeu Fabra Unibertsitateko irakasle eta ikertzaileak azalduko du zergatik gaixotasun batzuk eremu geografiko jakin batzuetan kontzentratzen diren eta zergatik populazio isolatu batzuek gaixotasun jakin batzuen intzidentzia handiagoa duten eta\, aldiz\, beste batzuen aurrean erresistentzia. \n\n\n\n\n\n\n\nOndoren\, Neskuts Izagirrek “Darwinen ondoren: hautespen naturala eta introgresio genetikoa gizakiengan” hitzaldia emango du. Bertan\, hautespen naturalak Indonesiako bajau herriaren ezaugarriak eta hazpegiak nola modelatu dituen azalduko du: larruazalaren pigmentazioa\, laktasaren iraunkortasuna eta apnea edo urpekaritza librea egiteko aparteko gaitasuna\, besteak beste. \n\n\n\n\n\n\n\nEra berean\, introgresio genetikoaren papera azalduko du Izagirrek eta baita beste hominido-espezie batzuekin izandako geneen transferentzia ere. Neandertalek\, esate baterako\, patogeno berrien aurrean erresistentzia eman ziguten\, eta denisovanoen geneak ezinbestekoak dira Tibeteko populazioak garaiera handiko bizimodura egokitzeko duen gaitasuna azaltzeko. Horietako ezaugarri batzuk\, ordea\, ingurune modernoetan okerreko moldaerak ere bihur daitezkeela kontatuko digu EHUko biologoak\, hala nola gaixotasun autoimmune batzuk\, alergiak eta obesitatea. \n\n\n\n\n\n\n\n2026ko Darwinen Eguna Euskal Herriko Unibertsitateko Kultura Zientifikoaren Katedrak\, Bidebarrietako Liburutegiak eta Zirkulu Eszeptikoak antolatu dute\, Eusko Jaurlaritzako Zientzia\, Unibertsitate eta Berrikuntza Sailaren eta “El Correo” egunkariaren laguntzarekin. Ekitaldia otsailaren 12an izango da\, 18:30ean\, Bilboko Bidebarrietako Liburutegian. \n\n\n\n\n\n\n\n2007tik izen handiko adituek hartu dute parte Darwinen Egunean; besteak beste\, Francisco J. Ayala eta José María Bermúdez de Castro biologoek\, Juan Luis Arsuaga eta María Martinón-Torres paleoantropologoek\, Itziar Laka hizkuntzalariak eta Helena Matute psikologoak. Horri esker\, zientzia eta kultura maite dutenentzat ezinbesteko hitzordu bilakatu da ekitaldi hau Bilbon. Sarrera doakoa izango da lekua bete arte\, eta streaming bidez ere jarraitu ahal izango da KulturguneaTB kanalaren bidez. \n\n\n\n \n\n\n\nHizlariak\n\n\n\n \n\n\n\nFrancesc Calafell Majó Biologian doktorea da (Bartzelonako Unibertsitatea). 1998tik Pompeu Fabra Unibertsitateko Medikuntza eta Bizitza Zientzien saileko irakasle titularra da. Gainera\, Biologia Ebolutiboko Institutuko (CSIC-UPF) Indibidualtasunaren Genomikako Laborategiko ikertzaile nagusia da. 200 artikulutik gora argitaratu ditu egilekide bezala\, batez ere populazioen genetikaren esparruan. Giza aniztasun genetikoa atzertzen du\, hiru ikuspegi hauetatik begiratuta: populazioena\, gaixotasunena eta indibiduala\, arreta berezia jarriz aldaketa genetikoaren egitura geografikoan. \n\n\n\n\n\n\n\nNeskuts Izagirre Arribalzaga Biologian doktorea da (Euskal Herriko Unibertsitatea) eta Antropologia irakaslea EHUko Zientzia eta Teknologia Fakultateko Genetika\, Antropologia eta Animalien Fisiologia sailean. Bere ikerketa antzinako gorpuzkietatik berreskuratutako DNAren azterketan oinarritzen da. Gaur egun\, egungo giza populazioen datu genomikoak aztertzen ditu\, haien eboluzio-historia berrosatzeko. Era berean\, beste lankidetza bat hasi berri du metagenomikaren esparruan\, irradiazio ultramorearen intentsitatearekin lotutako larruazalaren bakterio-konposizioaren analisian oinarrituta. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/2026ko-darwinen-eguna/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2026/01/Dia-de-Darwin-2026_EUS-scaled.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20260220T100000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20260424T193000 DTSTAMP:20260403T224717 CREATED:20260211T110203Z LAST-MODIFIED:20260326T094055Z UID:215680-1771581600-1777059000@katedra.eus SUMMARY:Erakusketa | Fernando G. Baptista. Infografia zientifikoaren esploratzailea DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Ingelesa\, euskara eta gaztelania. \n\n\n\n\n \n\n\n\n\n \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nInfografia ezinbesteko tresna da zientziaren komunikazioan. Informazio konplexua ulergarri egin dezake eta hori lortzeko hainbat elementu erabil ditzake: ilustrazioak\, diagramak\, mapak edo grafikoak\, betiere era ulergarri batean baina zehaztasunari uko egin gabe. Arrazoi honengatik\, ilustratzaile zientifikoaren lana funtsezkoa da begiratu batean ikusezinak diren prozesuak ulertzeko eta zientzia modu argi\, bisual eta erakargarrian kontatzen laguntzeko. \n\n\n\n\n\n\n\nFernando G. Baptista. Infografia zientifikoaren esploratzailea erakusketa Bilbora bueltan dator mundu mailan ezagunenetakoa den zientziaren ilustratzaile honen lana erakusteko. Fernando G. Baptista Euskal Herriko Unibertsitatean Arte Ederretako lizentziaduna da eta National Geographic Magazine ospetsuan infografiako editore seniorra. EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Laboratorium Museoak antolatu dute jarduera hau Arkeologia Museoaren laguntzailarekin.  \n\n\n\n\n\n\n\nErakusketak ilustratzailearen publikaziorik adierazgarrienak biltzen ditu. SND (Society for News Design) nazioarteko erakundeak munduko diseinatzailerik onena izendatu du bilbotarra\, National Geographic Magazine aldizkarian egindako lanagatik eta bere sorkuntza-prozesuagatik: dokumentazioa eta ikerketa\, hasierako zirriborroak eta azken emaitza. \n\n\n\n\n\n\n\nDibulgazio-aldizkari entzutetsuan egindako lanen artean\, gerlari bikingoei buruzko azala edo lehen orrialdea ikusi ahal izango da (Vikingos\, 2017ko martxoa)\, jatorriz Maurizio Irletakoak ziren dodo hegaztiei buruzko teoria berri bat ilustratzen duen seriea (La nueva apariencia del dodo\, 2020ko uztaila)\, erromatarren talentu arkitektonikoaren adierazgarri handienetako baten eraikuntza-prozesuaren berreraiketa bisuala (La columna de Trajano\, 2015eko apirila) edo historian zehar egin diren kupularik ospetsuenen eta handienen konparaketa grafikoa (Redefiniendo la cúpula\, 2024ko otsaila).  \n\n\n\n\n\n\n\nErakusketa otsailaren 20tik apirilaren 24an egongo da ikusgai Bilboko Zazpikaleetako Arkeologia Museoan\, Mallona gelan\, ordutegi honetan: asteartetik larunbatera\, 10:00etatik 14:00etara / 16:00etatik 19:30era. Igandeak eta jaiegunak (goizez bakarrik)\, 10:30tik 14:00etara. Erakusketaren sarrera museoko sarrerarekin barne dago.   \n\n\n\n\n\n\n\nEgileari buruz\n\n\n\nFernando G. Baptista (Bilbo\, 1965) Arte Ederretan lizentziatua da Euskal Herriko Unibertsitatean. Hainbat urtez ilustratzaile lanetan freelance aritu ondoren\, El Correo egunkarian hasi zen lanean. 2007az geroztik\, National Geographic Magazine aldizkariko langilea da\, editore senior gisa. Bere ibilbidean 250 sari baino gehiago jaso ditu\, horien artean Peter Sullivan sari ospetsua\, infografia arloko sari nagusia\, eta Emmy sarietarako bi izendapen. \n\n\n\n\n\n\n\nGaur egungo infografista garrantzitsuenetakotzat jotzen da\, eta 2025ean SND (Society for News Design) erakundeak munduko diseinatzailerik onena izendatu du bere sarien 46. edizioan. Bere lana\, beraz\, erreferentea da informazioa bistaratzeko orduan. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/erakusketa-fernando-g-baptista-infografia-zientifikoaren-esploratzailea/ LOCATION:Arkeologia Museoa\, Mallona galtzada\, 2.\, Bilbo\, Bizkaia\, 48006 CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://katedra.eus/app/uploads/2026/02/Erakusketa-Fernando-G-Baptista_Arkeologia-Museoa.png END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20260304T160000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20260306T193000 DTSTAMP:20260403T224717 CREATED:20260213T120300Z LAST-MODIFIED:20260223T121135Z UID:215751-1772640000-1772825400@katedra.eus SUMMARY:"Geologia olerkari\, miope eta despistatuentzat" jardunaldia 2026 DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: gaztelania eta euskara. \n\n\n\nStreaming-a: Bai. EHUtb. \n\n\n\n \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nGeologia ez da paisaietan eta mendietan bakarrik agertzen\, eskala txikian ere azaltzen da\, harea-pikorretan edo lurzoruko buztinetan. Eskala handian ikusi ohi ditugu prozesu geologikoak\, baina eskala mikroskopikoan ere erregistratzen dira. Azterketa maila hau egingo ez bagenu\, interpretazio asko osatu gabeak edo okerrak izango lirateke. Eskala desberdinetako ikuspegien konbinazioak Lurraren bilakaera hobeto ulertzeko\, baliabide naturalak aurkitzeko edo material geologikoen portaera iragartzeko aukera ematen du. \n\n\n\n\n\n\n\nIkerketa hauek gizarteratzeko asmoarekin\, martxoaren 4an\, 5ean eta 6an “Geologia olerkari\, miope eta despistatuentzat. Mikro Makro” jardunaldien zazpigarren edizioa egingo da. Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU) Zientzia eta Teknologia Fakultateko Hidro-Ingurumeneko Prozesuak (HGI) ikertalde finkatuak eta EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak antolatutako ekimen honek Bizkaiko Campuseko Errektoreordetza\, Euskal Kostaldeko Geoparkea\, Energiaren Euskal Erakundea (EEE)\, Basque Centre for Climate Change (BC3) eta Pozalaguako Kobazuloa (Karrantza) ditu laguntzaile. \n\n\n\n\n\n\n\nMartxoaren 4ko eta 5eko saioak Bilboko Bizkaia Aretoa-EHU eraikineko Baroja aretoan egingo dira\, 16:15etik aurrera\, eta aurrez aurre nahiz streaming bidez jarraitu ahal izango dira\, Euskal Herriko Unibertsitateko EHUtb kanalaren bidez. Ekitaldiari amaiera emateko\, martxoaren 6an\, ostirala\, Basque Centre for Climate Change (BC3) zentroko Izotzalab instalaziora eta EHUko Zientzia eta Teknologia Fakultateko Geologia saileko laborategietara bisita egingo da. \n\n\n\n\n\n\n\nMartxoak 4\, asteazkena | Mikrofosilak\, izotza eta lurpeko ura\n\n\n\nLehenengo egunean mikrofosil\, izotz eta uraren azterketa mikroskopikoak ardatz izango dituzten hiru hitzaldi eta tailer bat egingo dira. Lehenengoan\, Alejandro Cearreta geologoak (EHU) biosferako artxibo geologiko osatuenetakotzat jotzen diren mikrofosilen garrantziari eta azterketa metodologiari buruz hitz egingo du. Jarraian\, Sérgio H. Faria glaziologoak (BC3) Groenlandiatik Antartikarainoko ibilbidea egingo du\, izotzaren portaerak kliman duen eragina eskala mikroskopiko batetik azaltzeko. \n\n\n\n\n\n\n\nHitzaldien blokea ixteko\, Iñaki Antigüedad hidrogeologoak (EHU) mendigune arrokatsuen barruan urak duen mugimenduari eta biltegiratzeari buruz egingo du berba. Lehenengo eguna publikoari irekita egongo den tailer batekin amaituko da\, arratsaldean zehar ikasitakoak praktikan jartzeko. \n\n\n\n\n\n\n\nMartxoak 5\, osteguna | Mineralak eta sedimentuak\n\n\n\n\n\n\n\nBigarren egunak mineralei eta sedimentuei begiratuko die. Osteguneko jardunaldia irekitzeko\, Andrey Ilin geologoak (Tübingeneko Unibertsitatea) Lurrak historian zehar eginiko bidea erakutsiko du mineralen azterketaren bidez. Laura Damas eta Arantza Aranburu geologoek (EHU)\, berriz\, arrokak laborategian nola aztertzen diren azalduko dute. Arratsaldeko azken hitzaldian\, geologiaren ikuspegitik egindako zeramika arkeologikoen kasu-azterketa bat aurkeztuko du Ainhoa Alonso geologoak (EHU). Lehenengoan bezala\, bigarren egunean ere saio praktiko bat egingo da\, ponentzietan aurkeztutako kontzeptuak finkatzeko. \n\n\n\n\n\n\n\nMartxoak 6\, ostirala | Geologian laborategian\n\n\n\n\n\n\n\nJardunaldiei amaiera emateko\, hirugarren egunean Leioako Bizkaiko Campuseko Zientzia eta Teknologia Fakultateko hainbat laborategitara bisita-tailerra egingo da. Zehazki\, BC3ko IzotzaLab tenperatura baxuko instalazioa eta EHUko Geologia Saileko bi laborategi bisitatuko dira. \n\n\n\n\n\n\n\nIzen-ematea eta sarrera\n\n\n\n\n\n\n\nAntolatutako jardueretara sarrera librea eta doakoa izango da\, lekua bete arte. Bizkaia Aretoa-EHUko hitzaldietan aldez aurretik izena ematea gomendatzen da\, tokia izango duzula segurtatzeko. Ostiraleko bisita-tailerraren kasuan\, derrigorrezkoa da izena ematea\, parte-hartzaile kopuru mugatua dagoelako. \n\n\n\nIzen-ematea ekitaldiaren webgunean edo inprimaki honetan egin daiteke. Informazio gehiago nahi izanez gero\, jar zaitez harremanetan erakundearekin\, helbide elektroniko honen bidez: j.geologiamiopes@gmail.com. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/geologia-olerkari-miope-eta-despistatuentzat-jardunaldia-2026/ LOCATION:Bizkaia Aretoa-EHU\, Abandoibarra Etorbidea\, 3\, Bilbo CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2026/02/718KZK-Geologia-Jardunaldia_EUS-scaled.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20260306T183000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20260306T193000 DTSTAMP:20260403T224717 CREATED:20260214T134845Z LAST-MODIFIED:20260217T143332Z UID:215714-1772821800-1772825400@katedra.eus SUMMARY:Zientziaren Ertzetik | Auzoen diseinua\, biztanleen osasunean faktore erabakigarria DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Gaztelania. \n\n\n\nStreaming-a: Bai. Katedratik. \n\n\n\n \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\n \n\n\n\nAriketa fisikoaren gabezia norberaren hautatua da ala bizi garen kaleen diseinuaren ondorioa? Hiri-segurtasuna\, argiztapena edo auzo bakoitzaren egoera sozioekonomikoa bezalako faktoreek “errezeta mediko” ikusezin baten moduan eragiten dute jarduera fisikoan\, eta\, horrenbestez\, bertan diren osasunean. \n\n\n\n\n\n\n\nEuskal Herriko Unibertsitateko Erizaintza eta Osasun Publikoko ikerketa-taldeak bultzatutako herritarren zientziako proiektu batek erakutsi du auzoak nola diseinatzen diren funtsezkoa dela bertako bizilagunen osasunerako\, eguneroko ohiturak baldintzatzen baititu\, hala nola oinez ibiltzea edo ariketa fisikoa egitea. \n\n\n\n\n\n\n\nOsasun komunitarioari lotutako proiektu hau jakinarazterko\, Leyre Gravina\, ekimenaren koordinatzaileak eta EHUko Medikuntza eta Erizaintza Fakultateko irakasleak “El diseño de los barrios\, factor determinante en la salud de sus habitantes” (Auzoen diseinua\, biztanleen osasunaren faktore erabakigarria) izeneko hitzaldi-solasaldia eskainiko du martxoaren 6an\, ostiralean\, Durangoko Bizenta Mogel Bibliotekan. \n\n\n\n\n\n\n\nHitzaldian\, Gravinak azalduko du Bilboko hiru auzotako –Deustu\, Uribarri eta San Frantzisko- berrogeita hamar bat bizilagunek nola hartu zuten ikertzaile rola\, bost asteko epean argazkien bidez beren inguruko oztopoak eta baliabideak identifikatu eta dokumentatzeko. Lan kolektibo horri esker\, auzoen diseinuaren eta osasunaren arteko harremanari buruzko eztabaida-guneak sortu ziren. \n\n\n\n\n\n\n\nHorrez gain\, ikerketaren emaitza nagusiak eta osasun komunitarioa hobetzeko gomendio batzuk ere zabalduko ditu. Gaztelaniaz eskainiko den saioak gure udalerrietako espazio urbanoek bizimodu osasungarriagoak sustatzeko –edo\, alderantziz\, zailtzeko- duten gaitasunaz hausnartzera gonbidatuko du. \n\n\n\n\n\n\n\nJarduera hau Zientziaren Ertzetik dibulgazio-zikloaren barruan kokatzen da\, Euskal Herriko Unibertsitateko Katedrak eta Durangoko Liburutegiak antolatuta. Sarrera doakoa izango da\, lekua bete arte\, eta saioa zuzenean jarraitu ahal izango da EHUko Kultura Zientifikoko Katedraren TikTok kanalaren bidez. \n\n\n\n\n\n\n\nHizlaria\n\n\n\nLeyre Gravina Alfonso Biologian lizentziaduna da eta Fisiologian doktorea (Euskal Herriko Unibertsitatea). Gaur egun\, Erizaintza I saileko irakasle agregatua da EHUko Medikuntza eta Erizaintza Fakultatean. Halaber\, “Erizaintza eta Osasunaren Sustapena” ikerketa-talde sortu berriaren ikertzaile nagusia da. Talde horrek osasun komunitarioa du ardatz\, eta hiri eta gizarte inguruneko faktoreek herritarren bizi-ohituretan eta ongizatean nola eragiten duten aztertzen du. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/zientziaren-ertzetik-auzoen-diseinua/ LOCATION:Bizenta Mogel Biblioteka\, Komentukalea\, 8\, Durango CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2026/02/Zientziaren-ertzetik-martxoa-2026_Leyre-Gravina.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20260310T183000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20260310T193000 DTSTAMP:20260403T224717 CREATED:20260214T191008Z LAST-MODIFIED:20260309T173657Z UID:215759-1773167400-1773171000@katedra.eus SUMMARY:Agora\, ezagutzaren plaza | Hezurrak indartzeko ariketa fisikoa DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Gaztelania. \n\n\n\nStreaming-a: Ez. Katedratik (Tik Tok). \n\n\n\n \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nOsteoporosia hezurrak ahultzen dituen gaixotasun kronikoa da\, eta horrek hausturak izateko arriskua areagotzen du\, baita kolpe arinen edo erorketa txikien kasuetan ere. Espainako Erreumatologia Elkartearen (SER) datuen arabera\, adinekoengan prebalentzia handiagoa du gaixotasun honek: 50 urtetik gorakoen % 10\,7ri eragiten dio eta bereziki emakumeei\, 65 urtetik gorako emakumeen % 24\,7k pairatzen baitu. Bere inpaktuak gora egiten jarraitzen du mundu osoan\, biztanleriaren zahartzearen ondorioz. \n\n\n\n\n\n\n\nHezur-masa galtzea eta haustura izateko arriskua handitzea zahartze-prozesu naturalaren parte diren arren\, hainbat ikerketek erakutsi dute ariketa fisikoa eta elikadura orekatua gaztetatik konbinatzen dituen bizimodua funtsezkoa dela hezur-narriadura prebenitzeko eta tratatzeko eta adinekoen bizi-kalitatea hobetzeko. \n\n\n\n\n\n\n\nJarduera fisikoak hezur-osasunean dituen onurak jendeari erakusteko asmoz\, Jon Irazusta Euskal Herriko Unibertsitateko Fisiologiako katedradunak “Ejercicio físico para fortalecer los huesos” (Hezurrak indartzeko ariketa fisikoa) hitzaldi-solasaldia eskainiko du datorren asteartean\, martxoak 10\, 18:30ean\, Iurretako Herri Liburutegian. \n\n\n\n\n\n\n\nHitzaldian\, hezurren osasunean ariketa fisikoak nola eragiten duen azalduko du Irazustak. Horrez gain\, zer jarduera motak –indarrekoak\, aerobikoak\, malgutasunekoak…– izan daitezkeen lagungarri hezur-dentsitatea hobetzeko edo mantentzeko; esate baterako\, osteoporosia bezalako gaixotasunen prebentzioan zein tratamenduan. \n\n\n\n\n\n\n\nHorrez gain\, dieta osasuntsu baten zein ariketa fisikoa gizabanako bakoitzari eta duen adinari egokitzearen garrantzia nabarmenduko du. Era berean\, zenbait kirol eta nutrizio jarduera edo ohitura desegokiek –gehiegizko entrenamendua edo kaloria defizita\, adibidez- hezur-osasunean ondorio kaltegarriak izan ditzaketela azalduko du. \n\n\n\n\n\n\n\nHitzaldi-solasaldia Euskal Herriko Unibertsitateko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Iurretako Herri Liburutegiak bultzatutako Agora\, ezagutzaren plaza hitzaldi-zikloan kokatzen da. Jarduera gaztelaniaz izango da\, eta sarrera librea eta doakoa bada ere\, aldez aurretik izena eman behar da\, biblioteka@iurreta.eus helbidera mezu bat bidaliz edo 946 812 726 telefonora deituz. \n\n\n\n\n\n\n\nHizlaria\n\n\n\nJon Irazusta Astiazaran doktorea da Biologia Zientzietan eta Fisiologiako katedraduna Euskal Herriko Unibertsitatean. AgeingOn ikerketa-taldea zuzentzen du\, ariketa eta jarduera fisikoaren bidez pertsona guztientzako zahartze osasungarria eta estimulatzailea sustatzeko ezagutza sortzen duena. Bere ikerketa-lanak diziplina anitzeko ikuspegia du\, medikuntza\, biologia\, kirola edo nutrizioa bezalako arloetako profesionalekin elkarlanean. Gainera\, 200 artikulu baino gehiago argitaratu ditu aldizkari zientifikoetan eta doktore-tesi ugari zuzendu ditu. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/agora-hezurrak-indartzeko-ariketa-fisikoa/ LOCATION:Iurretako herri liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Iurreta\, Bizkaia\, 48215\, España CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2026/02/Agora-martxoak-10_Jon-Irazusta.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20260313T093000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20260313T203000 DTSTAMP:20260403T224717 CREATED:20260215T090900Z LAST-MODIFIED:20260311T120100Z UID:215696-1773394200-1773433800@katedra.eus SUMMARY:BCAM Naukas Pi Eguna 2026 DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Euskara eta gaztelania. \n\n\n\nStreaming-a: bai. Katedra (YouTube). \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nπ letra grekoaz irudikatzen den Pi zenbakia\, munduan dauden konstante matematikorik garrantzitsuenetakoa da. Zenbaki honek mendez mende eragin duen lilura handia da\, izan ere\, 4.000 urte baino gehiago da ikergai zenbaki hau eta berari eskainitako eguna ere badago egutegian\, martxoan baitugu Pi zenbakiaren Eguna ospatzeko data. \n\n\n\n\n\n\n\nNazioarteko ekitaldi hau Larry Shaw fisikari estatubatuarraren eskutik sortu zen\, 1988an efemeride hau ospatzeko proposamena egin baitzuen. Ingelesez eta euskaraz\, martxoaren 14a idazteko modua bat dator konstante matematiko ezagunaren lehenengo hiru digituekin: 3-14 -martxoak 14-\, euskaraz / 3-14 -March 14th-\, ingelesez. Azken urteotan\, Pi Egunaren ospakizuna zabalduz joan da\, eta 2019ko azaroaren 26an UNESCOk martxoaren 14a Matematikaren Nazioarteko Eguna izendatu zuen. \n\n\n\n\n\n\n\nAurten ere\, Basque Center for Applied Mathematics (BCAM) zentroak\, Naukas dibulgazio zientifikoko plataformak eta EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak ospakizunarekin bat egin eta BCAM Naukas ekitaldiaren zazpigarren edizioa antolatuko dute martxoaren 13an Bizkaia Aretoa – EHUn. \n\n\n\n\n\n\n\nGoizean\, BCAM Naukas 2026 ekitaldiak matematika-tailerrak eskainiko ditu\, lehen eta bigarren hezkuntzako ikasleei matematika modu ludiko eta erakargarrian hurbiltzeko asmoz. \n\n\n\n\n\n\n\nArratsaldean\, 15 minutuko hitzaldi zientifiko dinamikoak eta hurbilekoak izango dira Bizkaia Aretoko Mitxelena aretoan. Hitzaldi horien bidez\, besteak beste\, Pi zenbakiak eguneroko bizitzan dituen propietateak eta aplikazioak ezagutuko ditugu. \n\n\n\n\n\n\n\n2026ko programa\n\n\n\n\n\n\n\nGoizez – 9:30 – 13:30- Matematika-tailerrak \n\n\n\n\n\n\n\nLehen Hezkuntzako azken mailetako eta Bigarren Hezkuntzako ikasleentzako tailerrak. Gazteei matematika era ludiko eta erakargarrian hurbiltzea dute helburu\, zientzia honekiko jakin-mina pizteaz gain. \n\n\n\n\n\n\n\nLehen Hezkuntza – 5. eta 6. mailako ikasleentzat \n\n\n\n\n\n\n\n\nPapiroflexia matematikazblai -euskaraz- Txandak: 09:30 – 10:15 | 10:30 – 11:15 | 11:30 – 12:15\n\n\n\nMatematika Eskura: hurbilketa fraktala -euskaraz- Txandak: 09:30 – 10:15 | 10:30 – 11:15 | 11:30 – 12:15\n\n\n\n\n\n\n\n\nBigarren Hezkuntza – 1. eta 2. DBHko ikasleentzat \n\n\n\n\n\n\n\n\nJuegos gigantes -gaztelaniaz- Txandak: 09:30 a 10:30 | 10:50 a 11:50 | 12:10 a 13:10\n\n\n\nMath Mystery Box -euskaraz- Txandak: 09:30 a 10:30 | 10:50 a 11:50 | 12:10 a 13:10\n\n\n\nFlexágonos\, papeles con mucha cara -gaztelaniaz- Txandak: 09:30 a 10:30 | 10:50 a 11:50 | 12:10 a 13:10\n\n\n\nEl reto del museo perfecto -gaztelaniaz- Txandak: 09:30 a 10:30 | 10:50 a 11:50 | 12:10 a 13:10\n\n\n\n\n\n\n\n\nBigarren Hezkuntza – 3. eta 4. DBHko ikasleentzat \n\n\n\n\n\n\n\n\nStatwars -gaztelaniaz- Txandak: 09:30 a 10:30 | 10:50 a 11:50 | 12:10 a 13:10\n\n\n\nNAN txartelaren sekretuak -euskaraz- Txandak: 09:30 a 10:30 | 10:50 a 11:50 | 12:10 a 13:10 (* Parte-hartzaileek NAN bat ekarri beharko dute edota haren fotokopia bi aldeetatik.)\n\n\n\n\n\n\n\n\nTailerrak doakoak dira eta gehienez 35 pertsonako edukiera dago bakoitzean. Ikasleek parte hartuko dute tailerretan eta ikastetxe gehiagok parte hartu ahal izateko\, ikastetxe batek gehienez bi tailerretan parte hartu ahal izango du. Tailerretan parte hartu ahal izateko\, aldez aurretik izena eman behar da kzk.ehu@gmail.com helbidera mezu elektroniko bat bidaliz. \n\n\n\n\n\n\n\nArratsaldez – 18:30 – 20:30 – Hitzaldi laburrak \n\n\n\n\n\n\n\n15na minutuko hitzaldi labur\, bizi eta hurbilak izango dira eta\, besteak beste\, bertaratutakoei matematiken izaera liluragarria bistaratzeaz gain\, Pi zenbakiaren propietateak eta eguneroko bizimoduan dituen aplikazioak emango dira ezagutzera. \n\n\n\n\n\n\n\n\n18:30 – 18:40: Ongietorria\n\n\n\n18:40 – 18:45: Javier Peláez (Naukas): Aurkezpena\n\n\n\n18:45 – 19:00: Irene Gonzálvez (BCAM): “¿Qué forma tiene el espacio”\n\n\n\n19:00 – 19:15: Tomás Teijeiro (BCAM): “El matemático que no sabía contar”\n\n\n\n19:15 – 19:30: Judith Rivas (EHU): “Matematika eta euskal dantzak”\n\n\n\n19:30 – 19:45: Pablo Fernández (UAM): “La carta de Madrás”\n\n\n\n19:45 – 20:00: Leticia Hernando (EHU): “Cómo optimizamos: lo que una hormiga y tú tenéis en común”\n\n\n\n20:00 – 20:15: José Antonio Prado Bassas (US): “El impostor”\n\n\n\n20:15 – 20:30: Javier Peláez (Naukas): BCAM Naukas ekitaldiaren itxiera\n\n\n\n\n\n\n\n\nBCAM Naukas 2026 hitzaldietarako sarbidea librea eta doakoa izango da lekuak bete arte. Bertaratzerik ez dutenek hitzaldi guztiak zuzenean eta streaming bidez ikusteko aukera izango dute EHUko Kultura Zientifikoko Katedraren YouTube kanalaren bidez. Informazio gehiago izanez gero\, kontsultatu BCAM Naukas 2026ko hitzaldi-egitaraua. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/bcam-naukas-pi-eguna-2026/ LOCATION:Bizkaia Aretoa-EHU\, Abandoibarra Etorbidea\, 3\, Bilbo CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2026/02/BCAM-Naukas_Pi-Eguna-2026_EUS-scaled.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20260325T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20260325T200000 DTSTAMP:20260403T224717 CREATED:20260216T114407Z LAST-MODIFIED:20260217T144038Z UID:215709-1774465200-1774468800@katedra.eus SUMMARY:Bidebarrieta Zientifikoa | Elikadura eta nutrizioaren inguruko eztabaidak eta sinesmenak argitzen DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Euskara [Aldi bereko itzulpena gaztelaniara]. \n\n\n\nStreaming-a: Bai. Bidebarrieta Kulturgunea. \n\n\n\n \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nElikagai ekologikoak osasungarriagoak al dira? Egia al da zukuek segundo gutxitan bitaminak galtzen dituztela? Ba al du oinarri zientifikorik haragi gorria eta gantz aseetan aberatsak diren beste animalia proteina batzuk lehenesten duen Estatu Batuetan argitaratu berri den nutrizio-piramideak? Egunero sortzen dira elikadurari buruzko zalantza berriak\, eta\, kasu askotan\, gehien hedatutako ideiek eta sinesmenek ez dute oinarri zientifikorik. \n\n\n\n\n\n\n\nGaldera horiei erantzuna emateko asmoz\, Iker Gomez biologoak “Elikadura eta nutrizioaren inguruko eztabaidak eta sinesmenak argitzen” hitzaldi-solasaldia eskainiko du martxoaren 25ean\, asteazkenean\, Bilboko Bidebarrietako Liburutegian. Gomez Nutrigenomika eta Nutrizio Pertsonalizatuan doktoratu aurreko ikertzailea da Euskal Herriko Unibertsitateko Farmazia Fakultatean. \n\n\n\n\n\n\n\nHitzaldian\, gaur egungo eztabaidetako batzuk jorratu eta elikadurari eta nutrizioari buruzko hainbat mito faltsu desmuntatuko ditu. Hitzaldi-solasaldia euskaraz egingo da eta aldi berean gaztelaniara itzuliko da\, nahi dutenentzat. \n\n\n\n\n\n\n\n“Elikadura eta nutrizioaren inguruko eztabaidak eta sinesmenak argitzen” hitzaldi-solasaldia EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bilboko Udaleko Kultura sailaren mende dagoen Bidebarrietako Liburutegiak antolatzen duten Bidebarrieta Zientifikoa hitzaldi-zikloaren parte da. Sarrera doan izango da\, eserlekuak bete arte. Streaming bidez ere jarraitu ahal izango da\, Bidebarrieta Kulturgunea kanalaren bidez.  \n\n\n\n\n\n\n\nHizlaria\n\n\n\nIker Gómez García Biologian graduatua da eta Elikadura eta Osasunean Masterra egin du (Euskal Herriko Unibertsitatea). Gaur egun\, doktoratu aurreko ikertzailea da Nutrigenomika eta Nutrizio Pertsonalizatuan\, EHUko Farmazia Fakultateko Nutrizio eta Obesitatea ikerketa-taldearen barruan. \n\n\n\n\n\n\n\nLaborategian\, indipikutik eratorritako konposatuek obesitatearen eta haren komorbilitateen prebentzioan izan dezaketen eragin onuragarria aztertzen ari da. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/bidebarrieta-zientifikoa-elikadura-eztabaidak-argitzen/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2026/02/Bidebarrieta-Zientifikoa-martxoa-2026-scaled.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20260415T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20260415T200000 DTSTAMP:20260403T224717 CREATED:20260326T083753Z LAST-MODIFIED:20260326T083754Z UID:215901-1776279600-1776283200@katedra.eus SUMMARY:Bidebarrieta Zientifikoa | Gizona ala emakumea? Zientziak dioena generoaren pertzepzioari buruz euskaraz eta gaztelaniaz DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Euskara. [Aldi bereko itzulpena gaztelaniara]. \n\n\n\nStreaming-a: Bai. Bidebarrieta Kulturgunea (YouTube). \n\n\n\n \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nMundua ikusteko dugun moduan zer eragin du hizkuntzak? Eta pertsonak irudikatzeko eran? Hizkuntza ez da gizartea islatzen duen tresna bat bakarrik\, moldatu ere egiten du eta gizartea bera eraldatzen lagun dezake. \n\n\n\n\n\n\n\nMaskulino generikoa bezalako hizkuntz-esapideen erabilerak\, edo bikoizketak\, izen epizenoak edo –e neomorfemaren erabilera bezalako baliabide inklusiboek eragin zuzena dute generoaren pertzepzioan. Horrez gain\, beste hainbat faktorek ere pisu handia dute testuak interpretatzeko garaian\, euskaraz zein gaztelaniaz: mezua jasotzen duenaren generoak\, bere sexismo mailak edo feminismoarekiko eta hizkera inklusiboarekiko duen jarrerak. \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntzak generoaren pertzepzioan duen garrantzia aztertzeko asmoz\, Laura Vela-Plo hizkuntzalariak eta EHUko Filologia eta Historia saileko irakasleak “Gizona ala emakumea? Zientziak dioena generoaren pertzepzioari buruz euskaraz eta gaztelaniaz” hitzaldi-solasaldia eskainiko du apirilaren 15ean\, asteazkena\, 19:00etan\, Bilboko Bidebarrietako Liburutegian. Saioa euskaraz izango da eta aldi bereko itzulpena egongo da gaztelaniara. \n\n\n\n\n\n\n\n1.500 parte-hartzaile baino gehiagorekin egindako hiru ikerketen emaitza nagusiak aurkeztuko ditu hitzaldian: bi gaztelaniaz\, EHUko ikasleekin eta publiko orokorrarekin; eta hirugarren bat euskaraz\, EHUko ikasleekin bakarrik. Ondorioen artean\, agerian gelditu da hizkuntzak eragina duela pertzepzio sozialean\, maskulinoan egindako adierazpideek interpretazio maskulinoak eragin ohi dituztela\, eta formula inklusiboek genero-alborapena murrizten laguntzen dutela bi hizkuntzetan. \n\n\n\n\n\n\n\nHitzaldi-solasaldia EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bilboko Udaleko Kultura sailaren mende dagoen Bidebarrietako Liburutegiak antolatzen duten Bidebarrieta Zientifikoa hitzaldi-zikloaren parte da. Sarrera doan izango da\, eserlekuak bete arte. Streaming bidez ere jarraitu ahal izango da\, Bidebarrieta Kulturgunea YouTube kanalaren bidez.  \n\n\n\n\n\n\n\nHizlaria\n\n\n\nLaura Vela-Plo Hizkuntzalaritzan doktorea da (Euskal Herriko Unibertsitatea). Gaur egun irakasle atxikia da Filologia eta Historia sailan\, Hizkuntzalaritza Teorikako Taldeko (HiTT) ikerlartzailea\, eta EHUko Letren Fakultateko Ikasle eta Praktiketarako dekanordea. Bere ikerketa-arloen artean\, hizkuntzaren eta pertsonen generoaren irudikapenaren arteko harremana nabarmentzen da; zehazki\, generoaren pertzepzioaren eta hizkuntza inklusiboarekiko jarreren azterketa. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/bidebarrieta-zientifikoa-generoaren-pertzepzioa-euskaraz-eta-gaztelaniaz/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2026/03/Bidebarrieta-Zientifikoa-apirila-2026-1-scaled.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20260421T183000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20260421T193000 DTSTAMP:20260403T224717 CREATED:20260331T102822Z LAST-MODIFIED:20260331T102823Z UID:215915-1776796200-1776799800@katedra.eus SUMMARY:Agora | Zaintzaileen bakardadea prebenitzeko eta osasuna hobetzeko gakoak DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\nHizkuntza: Gaztelania. \n\n\n\nStreaming-a: bai. Katedratik (TikTok). \n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nMendekotasun-egoeran dagoen pertsona bat zaintzeak eragin zuzena izan dezake erantzukizun hori beregain hartzen duenaren osasunean eta ongizatean\, baita bakardade moduan ere. Sentimendu subjektibo eta desatsegin hau beste pertsonekiko harremanak gutxiegi direla sentitzen denean sortzen da\, kantitatean zein kalitatean. Euskadin\, helduen %14\,5ak bakarrik sentitzen dela dio eta\, Nahi Ez den Bakardadearen Estatuko Behatokiaren azken txostenaren arabera\, hamarretik lauk sentitu dute sentsazio hori bizitzan zehar. \n\n\n\n\n\n\n\nKasu askotan\, bakardade-sentimendua zaintza eremuari lotuta dago. Gaur egun\, 50 urtetik gorako bost pertsonatik batek eskaintzen dio zaintza informala mendekotasun egoeran dagoen beste pertsona bati. Zenbait azterlanen arabera\, mendekotasuna duen pertsonarekin bizi diren zaintzaileek osasun-egoera okerragoa dute\, gizarte-harreman txarragoak dituzte eta bizi-kalitate txikiagoa\, batez ere nahi ez duten bakardade egoeran daudenean. \n\n\n\n\n\n\n\nErrealitate horri heltzeko\, Idoia Imaz eta Batirtze San Martin erizainek\, Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU) Medikuntza eta Erizaintza Fakultateko irakasleak biak\, “Claves para prevenir la soledad y mejorar la salud de las personas cuidadoras” (Zaintzaileen bakardadea prebenitzeko eta osasuna hobetzeko gakoak) hitzaldi-solasaldia eskainiko dute datorren asteartean\, apirilaren 21ean\, 18:30ean\, Iurretako Herri Bibliotekan. \n\n\n\n\n\n\n\nSaioan zehar zaintzaileen egoera aztertuko dute eta euren bizi-kalitatea hobetzeko eta bakardade-sentsazioa leuntzeko eraginkorrak direla erakutsi duten hainbat estrategia aurkeztuko dituzte\, esate baterako balorazio indibidualizatua\, taldeetan parte hartzea edo errefortzu komunitarioa. \n\n\n\n\n\n\n\nHitzaldi-solasaldia Euskal Herriko Unibertsitateko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Iurretako Herri Bibliotekak bultzatzen duten Agora\, ezagutzaren plaza hitzaldi-zikloaren parte da. Jarduera gaztelaniaz izango da eta sarrera librea eta doakoa da. Hala ere\, aldez aurretik izena eman behar da biblioteka@iurreta.eus helbidera mezu elektroniko bat bidaliz edo 946 812 726 telefonora deituz. Streaming bidez ere jarraitu ahal izango da\, EHUko Kultura Zientifikoko Katedra TikTok kanalaren bidez.  \n\n\n\n\n\n\n\nHizlariak\n\n\n\nIdoia Imaz Aramburu Erizaintzan diplomaduna da eta Ikerketa Biomedikoan doktorea (Euskal Herriko Unibertsitatea). Ibilbide luzea du ospitaleetako asistentzia-arloan\, Osakidetzaren sareko hainbat zentrotan. 2017tik Erizaintza I saileko irakaslea da Euskal Herriko Unibertsitateko Medikuntza eta Erizaintza Fakultatean\, Erizaintzako graduan zein Zahartze Osasuntsua eta Bizi Kalitatea masterrean. Bere ikerketa-jarduera zahartzearen\, bakardadearen eta zainketen azterketara bideratuta dago. \n\n\n\n\n\n\n\nBatirtze San Martin Gamboa Erizaintzan diplomaduna eta Ikerketa Biomedikoan doktorea da (Euskal Herriko Unibertsitatea). Esperientzia profesional handia du Osakidetzaren sareko hainbat ospitale eta zentrotan. 2015etik Erizaintza I saileko irakaslea da Euskal Herriko Unibertsitateko Medikuntza eta Erizaintza Fakultatean. Bere ikerketa zahartzean eta zaintzan oinarritzen da\, asistentzia\, irakaskuntza eta ikerketa barnebiltzen dituen ikuspegi global batetik. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/agora-zaintzaileen-bakardadea-prebenitzeko-gakoak/ LOCATION:Biblioteca Municipal de Iurreta\, Bidebarrieta 4\, Iurreta\, 48215 CATEGORIES:portada ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2026/03/Agora-apirila.jpg END:VEVENT END:VCALENDAR