Ciencia Show lehiaketaren finala #BZP
2018-09-13 11:00 - 12:00 (Europe/Madrid) | Euskalduna Jauregia, Abandoibarra etorbidea, 4, Bilbao
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Bizkaia Zientzia Plaza ekimenaren barruan Ciencia Show monologo lehiaketaren finala egingo da. Sei finalistek egindako monologoen eduki zientifikoa, monologoa bera eta originaltasuna dira epaimahaiak baloratuko dituen alderdiak.

Bigarren hezkuntzako (DBH 3. maila eta Batxilergoko 2. maila artean) ikasleei zuzendutako zientzia monologo lehiaketa da, gazteak zientziara eta teknologiara hurbiltzea, modu atsegin eta dibertigarrian, helburu duena.

Informazio gehiago bzp.eus webgunean.

Bizkaia Zientzia Plaza, aurten ere zientzia eskuragarria eta ausarta adin guztientzat
2018-09-13 11:00 - 2018-09-29 23:00 | Palacio Euskalduna (Bilbao); Bizkaia Aretoa de la UPV/EHU (Bilbao); Beikozini (Ondarroa); Lasarte Aretoa (Igorre); Plateruena Kafe Antzokia (Durango); Biblioteca Bidebarrieta (Bilbao)
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Zientziaz beteriko plaza erraldoia bilakatuko da Bizkaia aurten ere Bizkaia Zientzia Plaza adin guztientzako zientzia-dibulgazioko jaialdiaren eskutik. Irailaren 13tik 29ra ospatuko da Bilboko Euskalduna Jauregian, UPV/EHUko Bizkaia Aretoan eta baita Bizkaiko beste udalerri batzuetan ere (Ondarroa, Durango eta Igorre).

Bizkaia Zientzia Plaza jaialdiaren bigarren edizioa izango da aurtengoa eta zazpi ekitaldi izango dira hamabost egunez. Zientziaren hainbat arlori ekiteko ezin konta ahala erregistro eta formatutatik: hitzaldiak, ikuskizunak, elkarrizketak, proiekzioak, tailerrak, e.a. Horien artean, zortzigarren Naukas Bilbao edizioa, aurten ere Euskalduna Jauregiko Auditoriumean antolatuko dena edo “Jakinduriek mundue erreko dau” ekimena (Bertsozientzia), bertsolaritza eta zientziaren arteko nahasketa originala, zeinak Bizkaiko hiriburuan ez ezik, Ondarroan, Durangon eta Igorren ere eskainiko dituen emanaldiak. Aurten, gainera Bidebarrieta Liburutegian “Mugako elkarrizketak” egingo da, arteen eta zientzien artean elkarrizketarako gune bat sortzeko helburua duena.

Dibulgatzailerik onenak zuzenean entzuteko, ikerketa-zentroetan egiten den lana ezagutzeko eta zientzia dibertigarri eta berrienaz gozatzeko aukera paregabea eskainiko du Bizkaia Zientzia Plazak.

Ekitaldia –horrelako lehena Estatuan– UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak,Bizkaiko Foru Aldundiak eta Euskampus Fundazioak antolatzen dute, Zientzia eta Teknologiarako Fundazioa (FECYT) – Zientzia, Berrikuntza eta Unibertsitateen Ministerioaren laguntzarekin. Bizkaia Zientzia Plaza zientziaren hedapenerako eta zientziaren lanbidean erreferentziarako zentro bihurtzeko sortu da eta EiTB-ren webgunean zuzenean ikusteko aukera izango da. Hitzaldi eta jardueretarako sarrera doakoa da.

Ekitaldien zerrenda:

Ciencia Show (irailaren 13an, Euskalduna Jauregian): Bakarrizketa zientifikoen lehiaketa Bigarren Hezkuntzako ikasleentzat.

Naukas Pro (irailaren 13an, Euskalduna Jauregian): Ikerketa-zentroetatik adin guztietako jendearengana eramango da zientzia ikertzaileen lana ezagutarazteko asmoz.

Naukas Bilbao (irailaren 14an eta 15ean, Euskalduna Jauregian): Zientzia-dibulgazioko ikuskizun itzela, zeinean 60tik gora hizlarik modu informal eta ausartaren bidez askotariko jakintzagai zientifikoekiko jakin-mina kutsatuko dioten jendeari.

Naukas Kids (irailaren 16an, Euskalduna Jauregian): Zientziarik hurbilena eta atsegingarriena gazte eta haurrentzat tailer, mintzaldi eta ikuskizunen eskutik.

Scenio (irailaren 16an, EHUko Bizkaia Aretoan): Zientziarik sortzaileena: ikuskizunak, erakusketak, tailerrak, bideojoko zientifiko eta hezigarrien erakustaldiak, besteak beste, youtuber, diseinatzaile grafiko eta dibulgatzaileen eskutik.

Mugako elkarrizketak (irailaren 26an, Bidebarrieta Liburutegian): Arteen eta zientzien artean elkarrizketarako gune bat sortzeko helburuarekin, ekitaldi honetan Javier Argüello idazle argentinarrak, Pilar Hernández Gamazo Fisika Teorikoko katedradunak eta Juan José Gómez fisikari eta idazleak hartuko dute parte.

Jakinduriek mundue erreko dau! Bertsozientzia (irailaren 20an, 21ean eta 29an Ondarroan, Durangon eta Igorren, hurrenez hurren): Bertsolariak eta ikertzaileak errima biribilaren bila Kike Amonarriz aurkezleak gidatuta.

Bizkaia Zientzia Plazari buruzko informazio guztia eskuragarri dago bzp.eus webgunean.

Naukas Pro 2018 #BZP
2018-09-13 17:00 - 20:00 | Euskalduna Jauregia, Abandoibarra etorbidea, 4, Bilbao
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Bizkaia Zientzia Plaza #BZP ekitaldi sortaren baitan, zientziaren alor profesionalaren inguruko hainbat ikuspuntu eskainiko ditu ekitaldi honek. Esparru zientifikoko enpresa arduradunak, ikerketa zentruetako kideak eta zientifiko esanguratsuak publiko orokorrera zuzendutako 20 minutuko hitzaldiak egingo dituzte.

Zientziaren zortzi profesionalek haien egunerokoa azaltzen dute. Nora Alonso (Iden Biotechnoly), Jose Manuel Lópe Nicolás (Murtziako Unibertsitatea), Aaron Nercellas (Alen Space) eta Annick Laruelle (Ikerbasque Research Professor) izango dira protagonista lehen atalean.

Hogei minutuko atsedenaldiaren ostean Senentxu Lanceros (Basque Center for Materials Applications and Nanostructures), Oihana Otaegui (ITS and Engineering, Vicomtech), Iñigo García Martínez (Valladolideko Unibertsitatea/Fundación Valle Salado (Añana)) eta Josefa Antón (Alikanteko Unibertsitatea) ekingo diote.

Naukas Bilbao 2018 #BZP
2018-09-14 10:00 - 2018-09-15 20:00 | Palacio Euskalduna, Abandoibarra etorbidea, 4, Bilbao
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Irailaren 14an eta 15ean, zientzia modu errazean gizarteratzea helburu duen Naukas 2018 ekitaldia izango da Bilbon. Aurtengoa, naukas.com plataforma eta UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedraren eskutik datorkigun ekitaldiaren 8. edizioa da eta Bilboko Euskalduna Jauregiko Auditoriumean burutuko da.

Ekitaldia –horrelako lehena Estatuan– UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak, Bizkaiko Foru Aldundiak eta Euskampus Fundazioak antolatzen dute eta Zientzia eta Teknologiarako Fundazioaren (FECYT) – Zientzia, Berrikuntza eta Unibertsitateen Ministerioaren laguntzarekin. Bizkaia Zientzia Plaza zientziaren hedapenerako eta zientziaren lanbidean erreferentziarako zentro bihurtzeko sortu da eta EiTB-ren webgunean zuzenean ikusteko aukera izango da. Hitzaldi eta jardueretarako sarrera doakoa da.

Zorroztasuna eta umorea uztartuz, 10 minutuko hitzaldi laburren bitartez askotariko jakintza-arloekiko jakin-mina pizten ahaleginduko dira hizlariak. Horrez gain, hainbat ikertzaile, zientzialari eta adituei egingo zaizkie elkarrizketak eta, gainera, umorezko bakarrizketak, esperimentuak eta haurrentzako jarduera-programa ere eskainiko dira.

Horrez gain, Ciencia Clip Bigarren Hezkuntzako zientzia-dibulgaziozko bideo lehiaketaren sariak banatuko dira. Eta bertan jakinaraziko epaimahaiko sari bereziaren irabazlea, hauek Genevako CERN laborategia bisitatzera joateko bidaia irabaziko dute.

Informazio gehiago eta programazioa: bzp.eus

Naukas kids 2018 #BZP
2018-09-16 10:00 - 13:30 | Euskalduna Jauregia, Abandoibarra etorbidea, 4, Bilbao
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Gazteenei zuzendutako aktibitatea da honakoa. Zenbait adin tartetara moldatutako aktibitateen bidez zientzia modu dibertigarrian ikastea posible dela frogatuko du Naukas Kidsek.

Zortzi tailer eta bi ikuskizun zientifiko egingo dira:

Tailerrak

Txikimikro

Iraganeko indusketak

Joko erraldoiak

Formula student

Badakizu zer jaten duzun?

DNA detektibea

Bakterio ehiztariak lanean

I-MAG 341, irudimena hegan jartzeko kohetea

Ikuskizun zientifikoak

Circonciencia

Espectáculo de monólogos científicos

Mugako elkarrizketak #BZP
2018-09-16 19:00 - 20:30 | Bidebarrieta Liburutegia, Bidebarrieta kalea, 4, Bilbao, Bizkaia
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Arteen eta zientzien artean elkarrizketarako gune bat sortzeko helburuarekin, ekitaldi honetan Javier Argüello idazle argentinarrak, Pilar Hernández Gamazo Fisika Teorikoko katedradunak eta Juan José Gómez fisikari eta idazleak hartuko dute parte. Azken horrek moderatuko du mahai-ingurua.

Irailaren 26an, arratsaldeko 19:00etan izango da “Mugako elkarrizketak” programaren bigarren edizioaBilboko Bidebarrieta Liburutegian. Informazio gehiago bzp.eus.

Jakinduriek mundue erreko dau! #BZP
2018-09-20 18:30 - 2018-09-29 22:00 | Bekoizini Kafe Antzokia (Ondarroa), Plateruena Kafe Antzokia (Durango), Lasarte Aretoa (Igorre)
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Kike Amonarrizek gidatuko duen “Jakinduriek mundue erreko dau!” saioetan hiru bertsolari eta hiru zientzialari izango dira oholtza gainean. Zientzialariek 10 minutuko hitzaldiak emango dituzte eguneroko hainbat gai uztartuz eta bertsolariek errima eta doinua jarriko dizkie gaiei.

Hiru ekitaldi izango ditu aurtengo edizioak, beste horrenbeste herritan:

Irailaren 20an Ondarroan (Beikozini Kafe Antzokian).

Irailaren 21ean Durangon (Plateruena Kafe Antzokian).

Irailaren 29an Igorren (Lasarte Aretoan).

Mugako elkarrizketak: Pilar Hernández fisikaria, Javier Argüello idazlea eta Juan José Gómez fisikaria, solasean
2018-09-26 19:00 - 20:30 | Biblioteca Bidebarrieta, Calle Bidebarrieta, 4, Bilbao
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Zein erlazio egon daiteke itxuraz oso desberdinak diren jakintza moten artean, fisika eta literaturaren artean, esaterako? Hori izango da, hain zuzen, “Mugako elkarrizketak” programaren bigarren edizioak hartuko dituen gaietako bat, irailaren 26an, arratsaldeko 19:00etan Bilboko Bidebarrieta Liburutegian.

Arteen eta zientzien artean elkarrizketarako gune bat sortzeko helburuarekin, ekitaldi honetan Javier Argüello idazle argentinarrak, Pilar Hernández Gamazo Fisika Teorikoko katedradunak eta Juan José Gómez fisikari eta idazleak hartuko dute parte. Azken horrek moderatuko du mahai-ingurua.

Javier Argüelloren “A propósito de Majorana” eleberria, 1938an Ettore Majorana, partikulen fisikari buruzko ikerketengatik aski ezaguna zen fisikariaren desagerpen misteriotsuaren ingurukoa, izango da “Mugako elkarrizketak” ekitaldiaren bigarren edizio honen abiapuntua. Kasu honetan zientziak eta literaturak indarrak batuko dituzte eta bien artean dauden lotura anitzak erakutsiko dizkigute, gure zalantzei eta galderei erantzuna emateko.

Ekitaldi hau “Bidebarrieta Zientifikoa” zikloan sartzen da, hilean behin UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak puri-purian dauden zientzia gaiak hedatzeko antolatzen duten ekimena.

Parte-hartzaileak

Pilar Hernández Gamazo Fisika Teorikoko katedraduna da Valentziako Unibertsitatean eta oinarrizko partikulen fisikan aditua da. Hernández Gamazok bere doktoretza Madrilgo Unibertsitate Autonomoan lortu zuen, eta harez geroztik, nazioarteko hainbat zentro garrantzitsutan egin du lan, besteak beste Harvardeko Unibertsitatea eta Partikulen Fisikako Europako Laborategia (CERN). Egun, Instituto de Física Corpuscular (IFIC) Fisika Korpuskularreko erakundean egiten du lan, Consejo Superior de Investigaciones Científicas (CSIC) eta Valentziako Unibertsitatearen zentro mistoa.

Javier Argüello, 2001az geroztik Bartzelonan bizi den idazle argentinar nabarmen bat da. Bere lanik ezagunenen artean daude “El mar de todos los muertos” (Lumen, 2008), “La música del mundo” (Galaxia Gutenberg, 2011) edo hurrengo irailak 26an eztabaidari hasiera emango dion “A propósito de Majorana” (Literatura Random House, 2015), Ettore Majorana italiar fisikariaren, zeina neutrinoen inguruko bere ikerketengatik ezaguna den, desagerpenaren inguruko eleberria. Egun El País egunkariarekin eta hainbat publizitate-agentziarekin egiten du elkarlan eta irakaslea da Bartzelonako Ateneoko Letren Eskolan.

Murtziako Juan José Gómez Cadenas fisikari, zientzia dibulgatzaile eta idazleak zortzi urtez egin du lan Partikulen Fisikako Europako Laborategian (CERN), eta baita Harvard eta Massachusetts-eko Unibertsitateetan ere. Egun, CSICean eta Donostia International Physics Center (DIPC) delakoan irakasle lanetan dihardu. Halaber, Fisika Korpuskularreko Institutuko Neutrinoen Fisikaren taldeko zuzendaria da, eta NEXT izeneko neutrinoen inguruko nazioarteko esperimentu batean dihardu lanean, Canfranc-eko Lur-azpiko Laborategian. Idazle gisa, Jot Down aldizkariarekin kolaboratzen du eta hainbat ipuin eta eleberri argitaratu ditu, besteak beste “Materia Extraña” (Espasa, 2008) thriller zientifikoa edo “Los Saltimbanquis” (Encuentro, 2018).

Sarrerak

Hitzaldietara sarbidea doakoa izango da eta librea aretoa bete arte; halere, sartu ahal izateko, liburutegian bertan jaso beharko dira gonbidapenak irailaren 21 eta 26 bitartean. Gonbidapenak jasotzeko ordutegia goizeko10:00-14:00 bitartean eta arratsaldeko 16:00-20:00 bitartean izango da, astelehenetik ostiralera.

Hara gerturatzerik ez dutenek streaming bidez jarraitu ahal izango dituzte hitzaldiak esteka honen bitartez.

Futbola, zientzia laborategia
2018-10-01 19:00 - 2018-11-21 20:30 | Bizkaia Aretoa UPV/EHU, Abandoibarra Etorbidea, 3, Bilbo
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Egun, futbolak milaka jarraitzaile ditu eta ostalaritza, kazetaritza, publizitatea eta moda bezalako sektoreak orbitan inguruka dituen unibertso zabala da. Baina, ba al dago zientziarako lekurik futbolean?

Fisika, matematika eta antropologia bezalako diziplina zientifikoak futbolarekin lotuta egon daitezkeela imajinatzea zaila izan arren, gero eta maizago, zientziari esker lortzen dugu futbol-zelaian gertatutakoari buruzko azalpena, eta horrek, zer esanik ez, jokalarien errendimendua eta emaitzak hobetzen lagun dezake, besteak beste.

Futbola eta zientzia hizpide izango ditu urrian eta azaroan UPV/EHUren Bilboko Bizkaia Aretoan eskainiko den “Futbola, zientzia laborategia” hitzaldi-zikloak. “Zientziateka” programaren barruan antolatutako ziklo hau bost hitzaldiz osatuta egongo da eta bertan arlo anitzetako adituek zientzia eta futbolaren arteko loturak agerian utziko dituzte. Ekitaldia Kultura Zientifikoko Katedrak antolatzen du, Zientzia eta Teknologiarako Fundazioa(FECYT) – Zientzia, Berrikuntza eta Unibertsitateen Ministerioaren laguntzarekin.

Hitzaldiak

“La trama vasco-rusa que eliminó a España del Mundial de Fútbol” – José Manuel López Nicolás.

Urriaren 1a, 19:00etan, Baroja Aretoan (Bizkaia Aretoa).

José Manuel López Nicolás Zientzia Kimikoetan doktorea eta Murtziako Unibertsitateko Biokimika eta Biologia Molekularreko irakaslea da eta bera arduratuko da zikloa irekitzeaz. López Nicolásek diziplina-aniztasun zientifikoak futbol modernoaren oinarritzat duen garrantzia azalduko du, azken Munduko Txapelketan Espainiako selekzioa kanporatuta utzi zuten gakoak aztertuz. Horretarako, irakasleak garai eta nazionalitate desberdinetako zientzialariak, entrenatzaileak eta futbolariak lotuko dituen argudio-sorta harrigarria erabiliko du jendaurreko agerraldian.

—————————————————-

“Fútbol, periódicos y estadísticas” – Kiko Llaneras.

Urriaren 8an, 19:00etan, Baroja Aretoan (Bizkaia Aretoa).

Kiko Llaneras datuen zientzia eta bistaratzearen arloko kontsultore bezala lan egiten du eta Sistemen Ingeniaritza eta Automatikan doktorea da. Hitzaldian futbola, egunkariak eta estatistikak elkarlotuko ditu eta El País egunkarian futbolaz eta estatistikaz idazten bildu duen esperientzia pertsonalaz hitz egingo du. Hitzaldi honen bitartez, egunkarietan iragarpenak edo ausazko probabilitateak ematea egokia den ala ez argitzen saiatuko da.

—————————————————-

“Ciencia de datos y fútbol: predicción del riesgo de lesiones en el deporte profesional”- Dae-Jin Lee.

Azaroaren 5ean, 19:00etan, Arriaga Aretoan (Bizkaia Aretoa).

Dae-Jin Lee Ingeniaritza Matematikan doktoreak eta BCAMeko ikertzaileak “Ciencia de datos y fútbol: predicción del riesgo de lesiones en el deporte profesional” hitzaldiaren bitartez, kirol-bioestatistika aurkeztu eta kirol profesionalean lesioen prebentzioan duen garrantzia azpimarratuko du. Kirol lesioen prebentzioan (bereziki, futbolaren kasuan) datuen analisi aurreratuan dagoen zientzia azalduko da hitzaldian zehar. Kirol profesionalean bioestatistika, matematikak, konputazioa, epidemiologia eta osasun publikoa uztartzen dituzten disziplina anitzeko profilen beharra azpimarratzea izango da azken helburua.

—————————————————-

“Golaren legeak”- Aitor Bergara.

Azaroaren 14an, 19:00etan, Baroja Aretoan (Bizkaia Aretoa).

Aitor Bergara Fisikan doktorea da eta UPV/EHUko Materia Kondentsatuaren Fisika saileko irakaslea da. Haren hitzaldian fisikaren eta futbolaren arteko lotura estuak azalduko ditu. Bertan, baloiaren ezaugarriak, haizea edo baloia jotzeko modua baldintzagarriak izan daitezkeela adieraziko du. Bergarak erakutsiko du jokalariak, ustekabean, fisikako legeei buruzko adituak bihurtzen direla golak sartzeko ahaleginean.

—————————————————

“Contenido de entrenamiento y condición física en mujeres futbolistas de élite” – Aduna Badiola.

Azaroaren 21ean, 19:00etan, Arriaga Aretoan (Bizkaia Aretoa).

Aduna Badiola Jarduera Fisikoaren eta Kirolaren Zientzietan doktorea da eta UPV/EHUko Gorputz eta Kirol Hezkuntza sailean irakasle dabilen. “Contenido de entrenamiento y condición física en mujeres futbolistas de élite” (Eliteko emakume futbolarien entrenamenduaren edukia eta egoera fisikoa) izenburuko hitzaldian, Badiolak, entrenamendu-programak eta partiden egutegiak gorputz-osaeraren nahiz errendimendu fisikoaren aldaketan duten garrantzia aztertuko du.

Hitzaldi guztiak 19:00etan hasiko dira. Sarrera doakoa eta librea da lekuak bete arte.

Erronka energetiko berriak: olatu-energia
2018-10-16 19:00 | Bizkaia Aretoa UPV/EHU, Abandoibarra Etorbidea, 3, Bilbo
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Azken urteotan hedabideetan nabarmendu den gaia da energia. Honen arrazoiak askotarikoak dira, besteak beste, haren kostua edota ingurumenaren gaineko eragina. Indar eta esfortzu asko bideratzen ari dira aspalditik olatu-energiaren probetxua lortzeko eta errealitatea bihurtzeko honen erabilera. Ez da ez edozelako erronka.

Olatuen erabilera gaituko duen teknologiaren garapena hainbat gauza eskaintzen ditu Euskadin. Batetik, energia berriztagarria bertan ekoizteko aukera eta horrez gain, industria-sektore oso batek, energia- eta itsasontzi-alorrak, gaitasunak garatu ditzan enplegua, aberastasuna eta ongizatea sortzeko.

Mundu mailan punta-puntako bi ekimen ditugu gurean arlo honetan, erronka komun bati erantzuten diote egitasmook: arazo energetikoari irtenbide bat eskaintzea olatu-energiaren aukerak garatuz eta, bestalde, gure industria sareak desafio berriei aurre egiteko duen gaitasuna azaleratzea.

Euskadin konkatuta dauden bi ekimen berritzaileak izango ditu hizpide Yago Torre-Enciso ingeniariak eta Biscay Marine Energy Platform-eko(BiMEP) zuzendariak “Nuevos retos energéticos: la energía de las olas” hitzaldian. UPV/EHUko Bizkaia Aretoan izango da hitzaldia, urriaren 16an arratsaldeko 19:00etan. Sarrera doakoa eta librea da lekuak bete arte.

Olatu-energiari buruzko hitzaldia urriaren 16tik azaroaren 4ra Zientzia Astearen aurretik izango den UPV/EHU ITSASOAN ekimenaren jardueretariko bat da. Antolatu diren jardueren bitartez, ITSASOA sartuko da Bilboko Bizkaia Aretoan eta itsas biologiari, kutsadurak eragiten dituen ondorioei, itsas energia berriztagarriei eta nabigazioari buruzko hainbat kontu ezagutu ahal izango dira modu interaktibo, dibertigarri eta bisual batean.

“Hezkuntza-frogak” jardunaldia Donostian
2018-11-09 09:00 - 13:00 | Centro Carlos Santamaría – UPV/EHU, Plaza Elhuyar, 2, Donostia
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Hezkuntza-frogak ekitaldia Donostian egingo da aurten lehenengoz, azaroaren 9an, UPV/EHUko Carlos Santamaria Zentroan, Euskadiko Eskola Kontseiluak antolatuta eta UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedraren laguntzarekin

Ekitaldian hezkuntza arloko gaiak lantzeko aukera izango da, beti ere ebidentzia zientifikoan oinarritutako ikuspuntuetatik. Horretarako, hezkuntza arloko hainbat lagun biltzen dira, elkarren artean azaldu eta eztabaidatzeko modako baieztapen, proposamen eta hezkuntza-jarduera edo balizko beste praktika batzuen oinarrian dauden (edo ez dauden) frogak.

Goizeko 09:00etatik 13:00etara bitartean, hainbat adituren hitzaldiak eskainiko dira, zeintzuek hizpide hartuko baitituzte hezkuntzarekin lotutako gaiak, beti ere oinarritzat harturik eskura ditugun froga zientifikoak. Adituek bereziki azpimarratuko dute zein den gaur egun eskura dagoen ebidentzia onena ikasgeletako eta hezkuntza-sistema osoko errealitate desberdinak lantzeko. Marta Ferrero psikologiako doktorea da mintegiaren zuzendaria.

Ekitaldia doakoa da lekuak bete arte, eta parte hartzeko posta elektroniko bat bidali behar da huiseek@euskadi.eus helbidera urriaren 16tik aurrera, parte-hartzailearen izen-abizenak eta lantokia adieraziz.

Hitzaldiak:

Jardunaldian 20-30 minutuko hitzaldiak eskainiko dira, ebidentzia zientifikoarekin kontrastatzeko zenbait hezkuntza-jarduerak.

Luis Lizasoainek –Filosofian eta Hezkuntza Zientzietan doktoreak- azalduko ditu eskola-eraginkortasunaren irizpideak eta emaitza bikainen atzean dauden hainbat faktore, arreta berezia eskainiz irakasleei eta familiei.

Abiapuntutzat harturik hezkuntza arloan eten handia dagoela ikerketaren eta hezkuntza-jardueraren artean, Marta Ferrerok, Psikologian doktorea, argituko du zergatik gailentzen diren hezkuntza arloko ideia okerrak eta horiekin lotutako metodo eta tresnak lanean ari diren irakasleen artean. Oinarritzat hartuz ebidentzia zientifikoa, Ferrerok azalduko du hezkuntza-jarduera horiek benetako erabilgarriak izan daitezkeela irakasleentzat baldin ongi erabiltzen badira.

Bestalde, Cintia Rodriguezek –Madrileko Unibertsitate Autonomoko Desarrollo Temprano y Educación (DETEDUCA) taldeko koordinatzaileak– azalduko du zein garrantzitsua den norbere portaeraren kontrol exekutiboa izatea, eta hori funtsezkoa dela osasun mental eta fisikorako eta eskolan arrakasta izateko. Haur-eskola bateko 0-1 gelan eginiko bi azterketa aurkeztuko ditu.

Joana Achak –UPV/EHUko Oinarrizko Prozesu Psikologiko eta euren Garapeneko saileko irakasleak– irakurketarekin lotutako nahasteei buruzko lan esanguratsuenak errepasatuko ditu, zubi bat eraikitzeko irakurketa barneratzeko prozesuari buruzko ezagutza zientifikoaren eta ezagutza horrek hezkuntza-jardueran duen aplikagarritasunaren artean. Saiatuko da zalantzak argitzen azalduz zer den zehazki irakurtzen ikastea eta nola optimizatu daitezkeen esku-hartze estrategiak pertsona bakoitzaren adinaren eta irakurtzeko gaitasunaren arabera.

Jardunaldia bukatzeko, Luis Lurik –Pedagogian lizentziatua eta hainbat sari jaso eta liburu argitaratu dituen adituak– azalduko du zelan bihurtu hutsegite bat ikasteko aukera bezala: “Haurrak erantzun zuzena eman ohi dio bere buruari egiten dion galderari. Galdera horren eta irakasleak egin dionaren arteko aldeak zehazki erakusten du bere ikaskuntzaren karga kognitiboa”.

Egitaraua osatzeko, amaierako solasaldi bat egingo da, non bertaratuek eta hizlariek aukera izango duten euren ikuspuntuak partekatzeko eta zalantzak eta iritziak trukatzeko.

Egitaraua:

9:00 – 9:10: Sarrera.

9:10 – 9:20: Aurkezpena.

9:20 – 9:50: “Eskola-eraginkortasunaren irizpideak eta erlazionatutako faktoreak”, Luis Lizasoain.

9:50 – 10:30: “Ebidentzian oinarritutako hezkuntza: erronkak eta hobetzeko proposamenak”, Marta Ferrero.

10:30 – 11:00: “Funtzio Exekutiboen lehen agerpenak eta Hezkuntza Ekintza 0-1 gelan: inplikazioak Haur Hezkuntzarako”, Cintia Rodriguez.

11:00 – 11:20: Atsedenaldia.

11:20 – 11:50: “Irakurketa barneratzeko prozesua ebidentzia zientifikotik: bide-orri bat hezitzaileentzat”, Joana Acha.

11:50 – 12:20: “Akatsa ikaskuntzarako aukera gisa”, Gregorio Luri.

12:20 – 13:00: Solasaldia.

Izen-ematea:

Sarrera doan, aretoaren edukiera bete arte, baina bertaratu nahi izanez gero izen-ematea gauzatu behar da urriaren 16tik aurrera, huiseek@euskadi.eus helbidera mezua bidaliz honako datuekin: izen-abizenak eta lantokia adieraziz.

Jardunaldiak: Geologia olerkari, miope eta despistatuentzat
2018-11-22 10:00 - 2018-11-23 18:00 | Bizkaia Aretoa UPV/EHU, Abandoibarra Etorbidea, 3, Bilbo
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Begiak itxi eta geologo baten irudia bistaratuko bagenu, segur aski fosilak edota mineralak biltzen dituen pertsona bat irudikatuko genuke. Hala ere, diziplina akademiko honek gizartearen zati handi batek ezagutzen ez dituen beste aplikazio asko ditu.

Esparru zientifiko honi atxikitako beste alderdi horiek bistaratzeko asmoz antolatu dira azaroaren 22 eta 23an UPV/EHUren Bilboko Bizkaia Aretoan egingo diren “Ireki begiak eta begiratu zer zapaltzen duzun: Geologia olerkari, miope eta despistatuentzat” dibulgazio-jardunaldiak.

Ekimena UPV/EHUko Zientzia eta Teknologia Fakultateko Geologia ataleko kideek antolatu dute, Bizkaiko Campuseko Errektoreordetza, Energiaren Euskal Erakundea (EVE-EEE), Eusko Jaurlaritzako Ingurumen, Lurralde Plangintza eta Etxebizitza Saila, UNESCOren Euskal Kostaldeko Munduko Geoparkea UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedraren laguntzarekin.

Gonbidatuak arkitektura, turismoa eta klima-aldaketa bezalako esparruetan trebatutako adituak dira, eta geologiaren alderdirik praktikoena eta dagozkion aplikazioak bistaratzeaz gain, zientzia honek beste espezializazio esparru batzuetan duen garrantzia nabarmentzen ere saiatuko dira.

Jardunaldiak 30na minutu inguruko bederatzi hitzaldik osatuko dituzte, geologiak azterketa-diziplina desberdinetan duen eginkizuna eta horren inpaktu ekonomiko, sozial eta kulturala azaltzeko asmoz. Jardunaldietarako sarbidea doakoa da lekuak bete arte, eta horietan izena emateko formularioa bidali behar da j.geologiamiopes@gmail.com helbidera.

Hitzaldiez eta Joaquín del Val aditua buru izango duen arteari eta geologiari buruzko tailer batez gain, jardunaldietan, geologoek koordinatutako bi irteera ere antolatuko dira Bilboko itsasadarraren eta Arte Ederretako Museoan erakusten den artearen ingurumen arloko alderdi geologikoak aztertzeko.

Egitaraua:

Azaroaren 22a, osteguna

10.10 – 10.15: Irekiera.

10:15 – 10:45: “Geologia: nondik gatozen eta norantza goazen jakiteko giltzarri”, Estíbaliz Apellaniz (UPV/EHU).

10:45 – 11:15:”(Paleo)Klima eta, etortzeko den hotza?”, Eneko Iriarte (UBU).

11:15 – 11:30: Galderak eta eztabaida.

11:30 – 12:00: Kaferako etenaldia.

12:00 – 12:30: “Lokartutako arriskuak: jakin beharko zenukeena”, Virgina Ormaetxea (Harrilur).

12:30 – 13:00: “Ondare Geologikoa: inguruaren beste erdia”, Luis Carvavilla (IGME).

13:00 – 13:30: Galderak eta eztabaida.

13:30 – 15:00: Bazkaltzeko etenaldia.

15:30 – 16:00: “Arkitektura eta geologia: Materialitea eta Kokalekua”, Maialen Sagarna (UPV/EHU).

16:00 – 16:30: “Planetari beste begirada bat: artea eta geologia”, Joaquín del Val, (Freelance).

16:30 – 17:00: Galderak eta eztabaida.

17:00 – 17:45: Arte eta Geologia tailerra, Joaquín del Val

18:15 – 20:00: Arte Ederretako Museora bisita.

Azaroaren 23a, ostirala

10.00 – 10.30: “Geologia, zapaltzen dugunetik haratago ikusi”, Iñaki Antigüedad (UPV/EHU).

10:30 – 11:00: “Geomorfología: Paisaiaren larruazalaren atal”, Raoul Servert (Fundicot).

11:00 – 11:30: Kaferako etenaldia.

11:30 – 12:00: “Ba al dago geoturismorik?”, Asier Hilario (Geoparkea).

12:00 – 12:45: Galderak eta eztabaida.

12:45 – 14:30: Bazkaltzeko etenaldia.

14:30 – 18:00: Irteera: Bilboko Itsasadarrerako Ingurumen-historia, Alejandro Cearreta (UPV/EHU).

Hitzaldiak:

Azaroaren 22a, osteguna

Estibaliz Apellaniz doktore eta UPV/EHUko Estratigrafia eta Paleontologia ataleko irakasle erretiratuak irekiko du hitzaldi-zikloa, eta bere agerraldian, geologia diziplina zientifikotzat aztertzeaz gain, denbora geologikoaren kontaketaren eraikuntzatik abiatuta, oraina ulertu eta planetaren geroa aurreikusteko erabili diren ikerketa-mekanismoak azalduko ditu.

Bigarren hitzaldian, Eneko Iriarte Burgosko Unibertsitateko Giza-Eboluzioaren Laborategiko geologoak, klimak izandako bilakaera ulertzeko geologiak eskaintzen duen laguntza azalduko du, historian zehar gertatu diren aldakuntza handiak eta hauek egungo nahiz iraganeko organismoen gainean izan duten eragina aztertuz, gizakia barne.

Bestetik, Euskadiko Geologoen Elkargoaren (EGEO) bozeramailea den Virginia Ormaetxea Harrilur Geotecniako geologoak gure inguruneari dagozkion egungo arrisku geologikoetako bi aztertuko ditu, hirigintzaren presioak, lur-jausi nahiz lur-irristatzeek eta arroka azido-sulfatatuei lotutako arriskuek eragindakoak.

Ondarea aztergai izango da Espainiako Geologia eta Meatzaritza Institutuko (IGME) zientzialari titularra den Luis Carcavilla doktorearen hitzaldian ere. Agerraldian, geologiak diziplina honetan duen garrantzia nabarmenduko du, izan ere, Gizateriaren Ondare diren toki gehienek izaera geologiko garbia dute.

UPV/EHUko Gipuzkoako Ingeniaritza Eskolako Arkitektura atalean irakasle dabilen Maialen Sagarnak arkitektura eta geologiaren artean dagoen lotura estua azalduko du. Horrekin batera, eraikuntzen kokapen geologikoak iraunkortasunaren, segurtasunaren nahiz energia-eraginkortasunaren ikuspegitik duen garrantzia aztertuko du.

Bestalde, “Arte y Geología” bloga sortu duen Joaquin del Val geologoak arte garaikidearen eta geologiaren arteko harremanak aztertuko ditu, izan ere, azken hamabost urteotan, artista askok Lurraren zientzietan eta bereziki geologian aurkitu dute beren inspirazio eta sormen iturria.

Azaroaren 23a, ostirala

Iñaki Antigüedadgeologo eta UPV/EHUko Geodinamika ataleko katedradunak inauguratuko du zikloaren bigarren jardunaldia, egungo gizarteak baliabide naturalei buruz eta bereziki baliabide geologikoei buruz duen ezagutza mugatuaren inguruko hitzaldi batez.

Raoul Servet Araudi kontsultoretzako zuzendaritza-taldeko geografo eta paisajistak geomorfologiari buruzko hitzaldia eskainiko du. Zientzia honek erliebearen formak ulertzea du helburu, horien azterketa sistematikoaren bitartez, eta azken urteotan, azterlanak paisaiari buruzko ikuspegi integratu batetik egiteko aplikatu izan da. Era berean, egungo legeria berrikusiko du, lurralde antolamenduaren ikuspegitik.

Amaierako hitzaldian, Asier Hilario geologo eta Euskal Kostaldeko Geoparkeko zuzendari zientifikoak geologia baliabidetzat aztertuko du. Munduko helmuga turistiko nagusietako batzuk geologia hutsa dira; milioika bisitari erakartzen dituzte, eta hauetako askok ez jakin arren, geologia horrek badu haien ikusmina piztu duen zerbait. Esperientziatik abiatuta, geoturismoaren gako eta aukera nagusiak azalduko ditu, lurraren zientzien inguruko ezagutza eta gozamena susta dezaketen helmuga turistiko berritzaileak eta iraunkorrak sortzeko helburuari begira.

Nola eragiten die estresak gure portaera sozialari eta honen oinarri zerebralei?
2018-11-22 18:30 - 20:00 | Bizkaia Aretoa UPV/EHU, Abandoibarra Etorbidea, 3, Bilbo
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Estresa omen da organismoak balizko arrisku eta mehatxuetatik babesteko erabiltzen dituen mekanismoetako bat. Orain arte, ikerketak patologia honen ondorio kognitiboen azterketan oinarritu dira, baina azken urteotan, estresak giza-portaera aldarazteko eta jokabide sozialarekin lotutako garuneko aldeari eragiteko duen gaitasunari buruzko ikerketa garrantzitsuak zabaldu dira.

Hauxe izango da Carmen Sandi doktoreak azaroaren 22an Bilboko Bizkaia Aretoan emango duen hitzaldiaren abiapuntua. Hitzaldia 18:30etan hasiko da, garuna eta honi eragiten dioten patologien ikerketa zientifikoa ardatz dituen Achucarro Forum dibulgazio-zikloaren barruan.

Carmen Sandi doktoreak ibilbide luzea egina du estresaren eta honi atxikitako ondorioen ikerketan. Mundu osoan emandako hitzaldiez gain, 160 ikerketa eta saiakera artikulu baino gehiago idatzi ditu. Dibulgazioarekin batera, Sandi ikertzaile dabil Lausanako Eskola Politekniko Federal ospetsuan (Suitza), eta berrikitan, Neurozientzia Elkarteen Europako Elkarteko (FENS) presidente izendatu dute.

“Nola eragiten die estresak gure portaera sozialari eta honen oinarri zerebralei?” izenburupean, adituak estres akutuaren eta kronikoaren ondorioak erakutsiko ditu jendaurreko hitzaldian, baita adin goiztiarrean bizi izandako esperientzia traumatikoek jokabide sozialetan eta portaera oldarkorretan duten eragina ere. Era berean, doktoreak animalietan egindako ikerketak aztertuko ditu, estresak garunean eragiten dituen soziabilitatearen alterazioen nahiz oldarkortasunaren mesedeko aldaketak bistaratzeko.

Achucarro Forum hitzaldi-zikloa, ACHUCARRO neurozientziako euskal ikerketa-zentroak antolatu du UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedraren, Eusko Jaurlaritzaren eta Euskal Herriko Unibertsitatearen (UPV/EHU) lankidetzaz. Garunarekin lotutako bitxikeriak eta gai berritzaileak publiko orokorrari hizkera ulertarrazean hurbiltzea da hitzaldi hauen helburua.

Publiko guztientzako hitzaldi hau doakoa da, baina aldez aurretik izena eman behar da forum@achucarro.org helbidera mezua bidaliz edo 94 601 81 35 telefonora deituz.

2019a, Elementu Kimikoen Taula Periodikoaren Nazioarteko Urtea
2019-01-16 19:00 - 20:30 | Bidebarrieta Liburutegia, Bidebarrieta kalea, 4, Bilbao, Bizkaia
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Nazio Batuen Batzar Nagusiak 2019a Elementu Kimikoen Taula Periodikoaren Nazioarteko Urtea izendatu zuen 2017ko abenduaren 20an, eta ospakizun horren bitartez, kimika eta fisikaren nahitaezko eginkizuna aldarrikatu nahi da, Europar Batasunak garapen iraunkorraren arloan gainditu beharreko erronken inguruko soluzioen garapenean.

Gainera, Nazioarteko Urte honetan, Dmitri Ivanovitx Mendeleiev zientzialari errusiarrak elementu kimikoen taula periodikoa sortu izanaren 150. urteurrena ere ospatuko da. Kimika modernoaren sortzaileetako bat izan zen kimikari ospetsuak 1869an argitaratu zuen planetan dauden konposatuen sailkapen ezagunaren lehenengo bertsioa, zientziaren historiako mugarririk garrantzitsuenetakoa, adituen esanetan.

Hitzaldia: “2019a, Elementu Kimikoen Taula Periodikoaren Nazioarteko Urtea”

Taula periodikoa izango da, hain zuzen ere, urtarrilaren 16an, arratsaldeko 19:00etatik aurrera, Bilboko Bidebarrieta Liburutegian (Bidebarrieta kalea, 4) antolatuko den “2019a, Elementu Kimikoen Taula Periodikoaren Nazioarteko Urtea” izenburuko hitzaldiaren ardatz nagusia.

Pascual Román Polo, Zientzia Kimikoetan doktoratua Bilboko Unibertsitatean eta Euskal Herriko Unibertsitateko (UPV/EHU) irakasle emeritua, taula periodikoaren nondik norakoak azalduko ditu jardunaldi honetan, sistema hau garatzea proposatu zuten zientzialariak gogora ekarriz eta taula onartu arteko prozesua deskribatuz.

Topaketan, halaber, taula periodikoak gaurdaino izandako bilakaera aztertuko da, baita gure bizitzetako zientzia eta kulturaren ikono honek hartu duen garrantzia eta zientzia eta teknologiari egin dion ekarpena ere. Azkenik, efemeride hau ospatzeko mundu osoan zehar egiten ari diren ekimenetako batzuk aztertuko dira.

Hitzaldia UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak hilabetero gaurkotasunezko gai zientifikoak ezagutzera emateko antolatzen duten “Bidebarrieta Zientifikoa” zikloari atxikita dago.

Sarrera: librea, doakoa baina gonbidapenarekin

Hitzaldi guztietarako sarrera librea eta doakoa da lekuak bete arte, baina aurretik, gonbidapenak eskuratu behar dira Bidebarrieta Liburutegian urtarrilaren 11tik aurrera. Gonbidapenak jasotzeko ordutegia 10:00etatik 14:00etara bitartekoa da goizez eta 16:00etatik 20:00etara bitartekoa arratsaldez, astelehenetik ostiralera.

Bertaratzeko aukerarik ez dutenek hitzaldiak streaming bidez ikusi ahal izango dituzte esteka honen bitartez.

Ageing-On: zahartze osasungarri eta bizigarria sustatuz pertsona guztientzat
2019-01-30 19:00 - 20:30 | Bidebarrieta Liburutegia, Bidebarrieta kalea, 4, Bilbao, Bizkaia
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Egun, adineko pertsonak dira mundu osoan hazkunde-tasarik handiena duten biztanleak. Nazio Batuen “Munduko Biztanleriari buruzko Ikuspegiak” deritzon txostenean bildutako datuen arabera, 60 urte edo gehiago dituzten pertsonen kopurua 2050erako bikoiztu eta 2100erako hirukoiztuko dela aurreikusi da: 962 milioi 2017an, 2.100 milioi 2050ean eta 3.100 milioi 2100ean.

Euskadin, biztanleen % 22k 65 urte baino gehiago ditu dagoeneko. Testuinguru honetan, gero eta gehiago dira zahartze aktiboa sustatzeko eta zahartzaroan ahalik eta bizi-kalitaterik handiena lortzeko abiarazten diren politika eta ekintza zehatzak.

Hauxe da, hain zuzen ere, Jon Irazusta doktorea buru eta diziplina anitzeko prestakuntza duten hainbat espezialista kide dituen Euskal Herriko Unibertsitateko (UPV/EHU) Ageing-On ikerketa-taldearen zereginetako bat. Zehazkiago esanda, adinekoen bizi-kalitatea hobetzea da taldearen helburu nagusia, pertsona bakoitzaren beharretara egokitutako ariketa fisiko eta kognitiboko programetan parte hartzea sustatuz.

Hitzaldia: “Ageing-On: zahartze osasungarri eta bizigarria sustatuz pertsona guztientzat” – Begoña Sanz Etxebarria

UPV/EHUn Biokimikako eta Biologia Molekularreko doktoregoa egin eta egun Ageing-On taldean ikertzaile dabilen Begoña Sanz arduratuko da talde horren lana eta era horretako programen abantailak jendaurrean ezagutzera emateaz, urtarrilaren 30ean, arratsaldeko 19:00etatik aurrera, Bilboko Bidebarrieta Liburutegian (Bidebarrieta kalea, 4) antolatuko den “Ageing-On: zahartze osasungarri eta bizigarria sustatuz pertsona guztientzat” izenburuko hitzaldiaren bitartez.

Hitzaldian, ikertzaileak, ariketa-programa horiek parte-hartzaileen egoera fisikoa, kognitiboa eta psikologikoa hobetzen laguntzen dutela azaldu eta entrenamendu horiek zahartze osasungarrian duten funtsezko eginkizuna aztertuko du.

Begoña Sanzek, UPV/EHUko Fisiologia Ataleko irakasle agregatua izanik, UPV/EHUko Medikuntza Graduan, Ikerketa Biomedikoari buruzko Masterrean eta Zahartze Osasuntsu eta Bizi-Kalitateari buruzko Masterrean irakasten du. Haren ibilbide zientifikoa estu-estu lotuta dago Ageing-On ikerketa-taldeak ere aztergai dituen biomarkatzaile molekularren ikerketarekin.

Hitzaldia UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak hilabetero gaurkotasunezko gai zientifikoak ezagutzera emateko antolatzen duten “Bidebarrieta Zientifikoa” zikloari atxikita dago.

Sarrera: librea, doakoa baina gonbidapenarekin

Hitzaldi guztietarako sarrera librea eta doakoa da lekuak bete arte, baina aurretik, gonbidapenak eskuratu behar dira Bidebarrieta Liburutegian, urtarrilaren 25etik aurrera. Gonbidapenak jasotzeko ordutegia 10:00etatik 14:00etara bitartekoa da goizez eta 16:00etatik 20:00etara bitartekoa arratsaldez, astelehenetik ostiralera.

Bertaratzeko aukerarik ez dutenek hitzaldiak streaming bidez ikusi ahal izango dituzte esteka honen bitartez.

Hizkuntzaren eboluzioa eta suizidioa eta eboluzioaren teoria, 2019ko Darwinen Egunean
2019-02-12 19:00 - 20:00 | Bidebarrieta Liburutegia, Bidebarrieta kalea, 4, Bilbao, Bizkaia
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Bilboko Bidebarrieta Liburutegiak hautapen naturalaren bidezko teoria landu zuen Charles Darwin zientzialariaren jaiotzaren 210. urteurreneko ekitaldiekin bat egingo du otsailaren 12an. Horretarako, UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Zirkulu Eszeptikoak Darwinen Egunaren edizio berri bat programatu dute, hizkuntzaren eboluzioa eta suizidioa eta eboluzioaren teoria ildo nagusitzat hartuta.

Aurten hamahirugarren edizioa beteko duen ekitaldia 19:00etan hasiko da Itziar Laka Mugarza UPV/EHUko Hizkuntzalaritza eta Euskal Ikasketen saileko katedradunaren eta Pablo Malo Ocejo Osakidetzaren Bizkaiko Osasun Mentaleko Sareari atxikitako psikiatraren partaidetzaz.

“Hizkuntzaren eboluzioaren inguruan” izenburuko hitzaldian, Itziar Lakak giza-hizkuntzaren jatorriaz eta bilakaeraz azken urteotan metatuz joan den ebidentzia zientifikoa aztertuko du, hizkuntzaren oinarri genetiko eta neurobiologikoak eta gure espeziearen historia hobeto ulertzeko. Ondoren, hizkuntza gizakiengan baino garatu ez izanaren arrazoiak eztabaidatuko dira.

Bestetik, “Suizidioa eta Eboluzioaren Teoria” hitzaldiaren bidez, Pablo Malo psikiatrak argi utziko du suizidioa eta bestelako jokabide autosuntsitzaileak indar eta fenomeno naturalen ondorio direla eta gure izaerari atxikita daudela, intuizioak batzuetan kontrakoa adierazten digun arren.

Horrez gain, gure gizarteak suizidioari buruz dituen balorazioak eta aurreiritziak, bekatutzat eta are delitutzat jo baitu historikoki, gure historia ebolutiboak baldintzatu dituela azalduko du.

Topaketa UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak hilabetero gaurkotasunezko gai zientifikoak ezagutzera emateko antolatzen duten Bidebarrieta Zientifikoa zikloari atxikita dago.

Gonbidapenak:

Hitzaldi guztietarako sarrera librea eta doakoa da lekuak bete arte, baina aurretik, gonbidapenak eskuratu behar dira liburutegian bertan, otsailaren 7tik aurrera. Gonbidapenak jasotzeko ordutegia 10:00etatik 14:00etara bitartekoa da goizez eta 16:00etatik 20:00etara bitartekoa arratsaldez, astelehenetik ostiralera.

Bertaratzeko aukerarik ez dutenek hitzaldiak streaming bidez ikusi ahal izango dituzte esteka honen bitartez.

Hizlariak:

Itziar Laka Mugarza Euskal Herriko Unibertsitateko (UPV/EHU) Hizkuntzalaritzako katedraduna eta Gogo Elebiduna ikerketa-taldearen zuzendaria da. Honen ikerketak linguistika teorikoa eta psiko-neurolinguistikaren metodologia esperimentala uztartzen ditu hizkuntzaren errepresentazioa eta konputazio neurala aztertzeko, bereziki sintaxiaren eta elebitasunaren inguruan.

Pablo Malo Ocejo Osakidetzaren Bizkaiko Osasun Mentaleko Sareko psikiatra da, psikologia eboluzionistan espezializatutakoa. Aditu hau Psiquiatría Evolucionista: Una introducción liburuaren egilekidea eta Evolución y Neurociencias blogaren editorea da. Egun, Txori-Herri Medical Association irabazi-asmorik gabeko erakundeko kidea da.

Darwinen Eguna:

Darwinen Eguna 2007az geroztik antolatzen da Bizkaiko hiriburuan, eta zientziazaleen ezinbesteko hitzorduen egutegiari atxikita dago egun. Urte hauetan guztiotan, jardunaldiak zientzia eta dibulgazioaren arloko pertsona ospetsuak izan ditu partaide; hala nola, Maria Martinon, Pilar Carbonero, Juan Luis Arsuaga eta Carmen Manzano, besteak beste.

Ekitaldia Zirkulu Eszeptikoak, UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Kulturguneak antolatzen dute, El Correo egunkariaren eta Bizkaiko Foru Aldundiaren laguntzaz.

Material adimendun eta multifuntzionalak garapen teknologikoa bultzatzeko
2019-02-27 08:00 - 17:00 | Bidebarrieta Liburutegia, Bidebarrieta kalea, 4, Bilbao, Bizkaia
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Material adimendunak, material aktiboak edo multifuntzionalak deritzenak, presioa, tenperatura eta inguruneko hezetasuna bezalako kanpoko estimulu fisiko edo kimikoei erantzunez, ohiko propietateak aldarazteko gaitasuna duten egiturak dira.

Ezaugarri horien harira, osagai hauek garraioa, energia eta biomedikuntza bezalako esparruetan aplikatzeko aukera handiak dituzte. Fabrikazio aditiboa eta inprimaketa-teknologia berriak bezalako fabrikazio aurreratuko teknikekin konbinatuz gero, material hauek garrantzia handikoak izan daitezke 4.0 Industria eta “Gauzen Interneta” bezalako esparruetan, eta garrantzi handiko ondorioak ekar ditzakete gizartean, ekonomian nahiz lan arloan, besteak beste.

BCMaterials (Basque Center for Materials, Applications and Nanostructures) zentroaren egungo zuzendari zientifikoa den Senentxu Lanceros-Mendez fisikariak osagai horien garrantzia aztertuko du otsailaren 27an, arratsaldeko 19:00etatik aurrera, Bilboko Bidebarrieta Liburutegian (Bidebarrieta kalea, 4) eskainiko duen “Material adimendun eta multifuntzionalen garrantzia egungo garapen teknologikoan” izenburuko hitzaldian.

Jendaurreko agerraldian, Ikerbasqueko ikertzaileak material adimendun berrien arloan egindako ikerketaren alderdirik nabarmenenak emango ditu ezagutzera, baita material horiek ahalbidetuko dituzten aplikazioak eta horien ondorio ekonomiko eta sozialak ere.

Senentxu Lanceros-Mendez Fisikan lizentziatu zen UPV/EHUn eta Julius-Maximilians-Universität Würzburg (Alemania) Unibertsitatean doktoratu zen. Sentsoreetan, aktuadoreetan, energian eta biomedikuntzan aplikatzeko moduko material adimendun eta multifuntzional berrien garapena da ikertzaile honen jardunaren ardatz nagusia.

Hitzaldia UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak hilabetero gaurkotasunezko gai zientifikoak ezagutzera emateko antolatzen duten “Bidebarrieta Zientifikoa” zikloari atxikita dago.

Sarrera: librea, doakoa baina gonbidapenarekin

Hitzaldi guztietarako sarrera librea eta doakoa da lekuak bete arte, baina aurretik, gonbidapenak eskuratu behar dira liburutegian bertan, otsailaren 22tik aurrera. Gonbidapenak jasotzeko ordutegia 10:00etatik 14:00etara bitartekoa da goizez eta 16:00etatik 20:00etara bitartekoa arratsaldez, astelehenetik ostiralera.

Bertaratzeko aukerarik ez dutenek hitzaldiak streaming bidez ikusi ahal izango dituzte esteka honen bitartez.

“Ezezaguna” hitzaldi zikloa Bidebarrieta Liburutegian
2019-03-06 19:00 - 20:30 | Bidebarrieta Liburutegia, Bidebarrieta kalea, 4, Bilbao, Bizkaia
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Bilboko Bidebarrieta Liburutegian bi hitzaldi antolatuko dira otsailean eta martxoan, Donostia International Physics Centerrek (DIPC) eta Euskadiko Filmategiak bultzaturiko “Ezezaguna” zinema eta zientziari buruzko zikloaren bigarren edizioaren barruan.

Komunitate zientifikoaren azken aurrerapenak herritarrei ezagutzera ematea da UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bizkaiko hiriburuko liburutegiak elkarlanean antolatutako hitzaldi hauen helburua.

Ana Zubiaga genetistaren hitzaldia – otsailaren 20an

Lehenengo hitzaldia, “Zaude lasai, guztiok gara mosaiko genetikoak-eta” izenburua daramana, UPV/EHUn irakasle dabilen Ana Zubiaga Elordieta genetistak emango du otsailaren 20an, 19:00etatik aurrera. Minbiziaren biologian eta genetikan espezializatutako ikertzaile honek genetikaren arloan egindako azken aurrerak azaldu eta giza-genomaren ezkutuko sekretuak argituko ditu.

Ana Zubiaga biologian doktorea eta genetikako katedraduna da Euskal Herriko Unibertsitatean. Doktore ondoko ikertzailea izan zen Tufts eta Harvardeko (AEB) unibertsitateetan, eta bertan espezializatu zen minbiziaren garapenari eragiten dioten geneen erregularizazioari buruzko ikerketan. Egun, Genetika, Antropologia Fisikoa eta Animalia-Fisiologia Sailean lan egiten du. Minbiziaren biologia du ikerketa-eremu eta Biologia Molekularreko eta Biomedikuntzako Masterraren arduraduna da.

Raúl Angulo astrofisikariaren hitzaldia – martxoaren 6an

Bigarren hitzaldia, “El Universo en un supercomputador” (Unibertsoa superkonputagailu batean) izenburua duena, Donostia International Physics Centerren (DIPC) Ikerbasqueko ikertzaile gisa lanean diharduen Raúl Angulo astrofisikariak eskainiko du martxoaren 6an, 19:00etatik aurrera.

Kosmologia konputazionalean trebatutako ikertzaile honek astrofisika modernoaren adar honetan egindako azken aurrerapenen berri emango du hitzaldian. Esparru honetan azken urteotan gauzatutako ikerketei esker, Unibertsoaren sorkuntza eta bilakaerari buruzko aurkikuntza garrantzitsuak egin ahal izan dira.

Hitzaldian, Angulok zehaztasun osoz azalduko digu nolako erabilpena ematen dieten astronomoek munduko ordenagailurik handienei, mila milioika urteko eragina duten fisikako legeak simulatzeko. Simulazio hauei esker, egungo zientzialariek inguruko errealitate astronomikoaren nondik norakoak azaldu eta Unibertsoari buruzko galdera berri bezain zirraragarriak egiteko aukera dute.

Sarrera: librea, doakoa baina gonbidapenarekin

Hitzaldi guztietarako sarrera librea eta doakoa da lekuak bete arte, baina aurretik, gonbidapenak eskuratu behar dira liburutegian bertan. Ana Zubiagaren hitzaldirako gonbidapenak otsailaren 15etik aurrera jaso ahal izango dira, eta Raul Anguloren hitzaldirako sarrerak martxoaren 1etik aurrera.

Gonbidapenak jasotzeko ordutegia 10:00etatik 14:00etara bitartekoa da goizez eta 16:00etatik 20:00etara bitartekoa arratsaldez, astelehenetik ostiralera.

Bertaratzeko aukerarik ez dutenek hitzaldiak streaming bidez ikusi ahal izango dituzte esteka honen bitartez.

Martxoaren 13an BCAM NAUKAS ekitaldia, PI EGUNA ospatzeko
2019-03-13 08:00 - 17:00 | Bizkaia Aretoa UPV/EHU, Abandoibarra Etorbidea, 3, Bilbo
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Segur aski, hauxe da historiako zenbakirik ospetsuena. Egia esanda, π letra grekoaz irudikatzen den Pi zenbakia munduan dauden konstante matematikorik garrantzitsuenetakoa da, gizakiek duela 4.000 urte baino gehiagoz geroztik ikertzen dihardutena. Zenbaki honek mendez mende eragin duen lilura ezin handiagoaren ondorioz, horri eskainitako eguna ere aurki dezakegu egutegian, martxoan baitugu Pi Eguna ospatzeko data.

Jatorriz, egun hau Larry Shaw fisikari estatubatuarraren eskutik sortu zen 1988an, efemeridea ospatzeko proposamena egin zuenean. Ingelesez eta euskaraz, martxoaren 14a idazteko moduak konstante matematiko ezagunaren lehenengo hiru digituak biltzen ditu (3-14 martxoak 14, euskaraz / 3-14 March 14th, ingelesez), eta gainera, ospakizuna bat dator Albert Einsteinen jaiotze-datarekin. 2009an, ABEetako Kongresuak martxoaren 14a Pi Zenbakiaren Egun Nazionala izendatu zuen.

Egun, Pi Eguna mundu osoan ezaguna den ospakizuna da, matematikaren esparrutik harantzagokoa. Zirkunferentziaren luzeraren eta diametroaren arteko erlazioa zehazten duen zenbaki irrazional hau fisika, ingeniaritza eta geologia bezalako diziplina zientifikoei lotuta dago eta harritzeko moduko aplikazio praktikoak ditu eguneroko bizimoduan.

Aurten ere, ospakizun honekin bat egingo dugu UPV/EHUko Bizkaia Aretoan martxoaren 13an antolatuko den BCAM–NAUKAS ekitaldiaren barruan. BCAM-NAUKASek lehen eta bigarren hezkuntzako ikasleei zuzendutako matematika tailerrak eskainiko ditu goizean eta publiko osoari irekitako matematika-gaien inguruko hitzaldi laburrak arratsaldean.

Ekitaldi hau Basque Center for applied Mathematics (BCAM) zentroak bultzatu du, hamargarren urteurreneko ospakizunen barruan, Euskal Herriko Unibertsitateko Kultura Zientifikoko Katedrarekin batera.

Martxoaren 13ko BCAM NAUKAS PI Egunaren programa

9:00 – 16:30 Matematika Tailerrak

Lehen Hezkuntzako azken mailetako eta Bigarren Hezkuntzako ikasleentzako tailerrak. Gazteei matematika era ludiko eta erakargarrian hurbiltzea dute helburu, zientzia honekiko jakin-mina pizteaz gain.

Lehen Hezkuntza LH 5.- 6.

09:00 – 10:00: Paπroflexia matematikaz blai (José Ignacio Royo)

10:30 – 11:30: Paπroflexia matematikaz blai (José Ignacio Royo)

12:00 – 13:00: π, atracción fractal (Covadonga Rodríguez-Moldes eta Cristina Montero)

15:15 – 16:15: π, atracción fractal (Covadonga Rodríguez-Moldes eta Cristina Montero)

Bigarren Hezkuntza 1.-2. DBH

09:00 – 10:00: Juegos Gigantes (Pedro Alegría – Raúl Ibáñez)

10:30 – 11:30: Juegos Gigantes (Pedro Alegría – Raúl Ibáñez)

12:00 – 13:00: Juegos Gigantes (Pedro Alegría – Raúl Ibáñez)

15:15 – 16:15: Juegos Gigantes (Pedro Alegría – Raúl Ibáñez)

Bigarren Hezkuntza 3.-4. DBH

09:00 – 10:00: Fractales fabulosos (Caroline Ainslie)

10:30 – 11:30: Fractales fabulosos (Caroline Ainslie)

12:00 – 13:00: Math mystery box (euskaraz) (Nerea Casas)

15:15 – 16:15: Math mystery box (euskaraz) (Nerea Casas)

Tailerrak doakoak dira eta 40 pertsonako gehienezko lekua dute. Horietara joateko, ikastetxeek aldez aurreko izen-ematea egin behar dute, kzk.ehu@gmail.com helbidera ondoko datuak biltzen dituen mezua bidaliz:

Parte hartu nahi den tailerraren izena

Tailerraren ordutegia

Parte-hartzaile kopurua

Irakaslearen izen-deiturak

Ikastetxea

Harremanetarako telefonoa

19:00 – 21:00 BCAM-NAUKAS

15na minutuko hitzaldi labur, bizi eta hurbilak, Bizkaia Aretoko Mitxelena Aretoan. Hitzaldi hauen bitartez, bertaratutakoei matematiken izaera liluragarria bistaratzeaz gain, Pi zenbakiaren propietateak eta eguneroko bizimoduan dituen aplikazioak emango dira ezagutzera, besteak beste.

19:00-19:15: BCAM-NAUKAS ekitaldiaren aurkezpena

19:15-19:30: Aniceto Murillo (Malagako Unibertsitatea): “E-pi-logo (Después de esto, mi carrera ha muerto)”.

19:30-19:45: Paz Morillo (Kataluniako Unibertsitate Politeknikoa): “Matemáticas modernas”.

19:45-20:00: Pedro Caro (BCAM-Ikerbasque): “Metamateriales, invisibilidad y la capa de Harry Potter”.

20:00-20:15: Luz Roncal (BCAM-Ikerbasque): “El problema de Josefo: cómo las matemáticas pueden salvarte la vida”.

20:15-20:30: Alberto Márquez (Sevillako Unibertsitatea): “Pizza y terraplanistas

20:30-20:45: Deborah García Bello (A Coruñako Unibertsitatea): “Palo seco”.

BCAM-NAUKAS hitzaldietarako sarrera librea eta doakoa da lekuak bete arte.

Zatoz Pi Eguna ospatzera martxoaren 13an Bizkaia Aretora, eta ezohiko matematika egunaz gozatzeko aukera izango duzu!

Hitzaldia: "Stephen Hawking: zulo beltzetatik Guztiaren Teoria arte"
2019-03-21 18:00 - 19:30 | Bizkaia Aretoa UPV/EHU, Abandoibarra Etorbidea, 3, Bilbo
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Stephen Hawking azken 50 urteetako zientzialari nabarienetako bat eta planetak ikusitako gizaki azpimagarrietako bat izan da. Zulo beltz eta unibertsoaren sorrerari buruzko enigma harrigarrienak planteatu zizkigun, hau da, naturaren elkarreragite guztiak erlazionatzen dituen “guztiaren teoria” aurkitzeko elementu gakoak.

Zientziari utzitako legatua aztertze aldera, UPV/EHUko Zientzia eta Teknologia Fakultateak, UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedraren laguntzarekin, fakultatearen 50. urteurrena ospatzeko, antolatu duten fisikaren astearen barruan, datorren martxoaren 21ean, UPV/EHUko Bizkaia Aretoan egingo den, “Stephen Hawking: zulo beltzetatik Guztiaren Teoria arte” jardunaldia antolatu du.

19.00etan hasiko den hitzaldia, Bartzelonako Unibertsitateko Kosmoseko Zientzien Institutuan diharduen Roberto Emparan ICREA ikertzaileak eskainiko du. Hitzaldian, espezialistak, gure smartphoneak grabitateak denbora distortsionatzen duela badakiela bezalako gai bitxiak jorratuko ditu eta bertaratzen direnek izarrei inoiz begiratzen utzi behar ez diegula ulertuko dute.

Hizlaria

Roberto Emparan grabitatearen, zulo beltz eta super korden esparruan nazioartean aintzatespen handiena duten fisikarietako bat da. Egun, grabitazioa eta kosmologia aztertzen ari da, Stephen Hawking handiarekin partekatzen dituen esparruak, hain zuzen ere.

Sarrera

Ekitaldia doakoa eta sarrera librekoa da lekuak bete arte. Hala ere, gomendagarria da izen-ematea gauzatzea formulario honen bidez.

Hitzaldia zuzenean ikustera joaterik ez duenak, streaming bidez jarrai dezake EiTBko Kosmos kanalaren bidez.

Mugako elkarrizketak: Carlos Irijalba, artista eta Joaquín del Val, geologoa
2019-03-27 19:00 - 20:30 | Bidebarrieta Liburutegia, Bidebarrieta kalea, 4, Bilbao, Bizkaia
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Itxuraz hain bereizita dauden zientziak eta arteak bezalako diziplinez mintzatzen garenean, ez da batere erraza ulertzea nolabaiteko lotura egon daitekeela haien artean. Baina egia esanda, ez da batere zaila bi ezagutza-mota horien arteko harreman sakon eta aberatsa aurkitzea. Hartara, bi diziplina horiek bereizita dauden elementuak balira bezala aztertuko bagenitu, ezinezkoa izango litzateke gizakien kultura osorik ulertzea.

Arte garaikidea eta geologia interakzio zirraragarri horren adibide garbia dira. Bi diziplinen arteko harremanak aztertzea izango da, hain zuzen ere, “Mugako elkarrizketak” deritzon programaren hirugarren edizioaren helburu nagusia, martxoaren 27an, Bilboko Bidebarrieta Liburutegian (Bidebarrieta kalea, 4).

Jardunaldia 19:00etan hasiko da, eta egungo artearen munduan nazioarteko proiekziorik handienetakoa duen Carlos Irijalba artistaren lana abiapuntutzat hartuta, arte garaikidearen eta geologiaren artean dagoen lotura aztertuko da, Arte y Geología bloga lantzen duen Joaquín del Val geologoak gidatutako elkarrizketaren bitartez.

Carlos Irijalba nafarra argazkia, bideoa eta eskultura bezalako formatuetako lanak taxutzen dituen artista polifazetikoa da, fluoritazko kristalen zulaketak bezalako osagai geologikoak tarteko dituena. Irijalbaren arteak argi uzten du artea eta zientzia bereizezinak direla, izan ere, beraren lan askok zientzia dute ardatz, bereziki geologia. Gizakiak ingurunearekin duen harremana eta errealitatearen eraikuntza, denbora, materia, dimentsioa, eskala edo egitura funtsezko kontzeptuak dira Irijalbaren lanetan.

Arteen eta zientzien arteko elkarrizketarako gunea sortzea xede duen ekitaldi hau, UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak hilabetero gaurkotasunezko gai zientifikoak ezagutzera emateko antolatzen duten “Bidebarrieta Zientifikoa” zikloari atxikita dago.

Hizlariak

Carlos Irijalba Arte Ederretan graduatu zen Euskal Herriko Unibertsitatean (UPV/EHU). Haren lanak planeta osoko bilduma publikoetan ikus daitezke eta ospe handiko lekuetan erakusteko aukera izan du: Bartzelonako Kultura Garaikideko Zentroa, Madrilgo Tabacalera, Txinako Guangdong Museum of Contemporary Art, Parisko Centre Pompidou edota New Yorkeko Governors Islandeko LMCC Art Center. Irijalbak sari ugari jaso ditu; hala nola, 2013ko Purificación García argazki saria, 2015eko Shifting Foundation Grant delakoa, 2010eko PhotoEspañako artista hasiberriaren saria edota 2018ko ARCO azokako ART Situations saria.

Joaquín del Val geologian lizentziatu zen Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean. Espainiako Geologia eta Meatzaritza Institutuan lan egin ondoren, Bilboko geologia arloko kontsultoretza-enpresa batean sartu zen, azterketa eta kartografia geologiko-geomorfologikoko lanak egiteko. Ekuadorreko kartografia tematikoaren garapenean parte hartu du, eta egun, Almarazko zentral nuklearraren ingurunea aztertzen diharduen Neotektonika, Geomorfologia eta Paleosismikotasuneko ikerketa-taldean sartuta dago, Sevillan. Arte y Geología blogaren egilea izanik, arte garaikidearen eta geologiaren arteko loturei buruz idatzi ohi du.

Sarrera

Hitzaldi guztietarako sarrera librea eta doakoa da lekuak bete arte, baina aurretik, gonbidapenak eskuratu behar dira liburutegian bertan, martxoaren 22tik 27ra bitartean. Gonbidapenak jasotzeko ordutegia honakoa da: 10:00etatik 14:00etara goizez eta 16:00etatik 20:00etara arratsaldez, astelehenetik ostiralera.

Bertaratzeko aukerarik ez dutenek hitzaldia streaming bidez jarraitzeko aukera izango dute KulturguneaTB bidez.

Kolorea eta bere jatorriak
2019-04-10 19:00 - 20:30 | Bidebarrieta Liburutegia, Bidebarrieta kalea, 4, Bilbao, Bizkaia
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

HEMEN EDUKIA

Kolorea gutako gehienok jakintzat jotzen dugun gauza da, baina zer da eta nola sortzen da kolorea? Inork behatzen ez baditu, gauzek ba ote dute kolorerik?

Galdera horiei erantzuteko, zientziaren hainbat esparrutara jo behar dugu. Zientzia kuantikotik neurozientziaraino, filosofia ere barne hartuz, adituek gogotik lan egin dute begien aurrean (edo atzean?) dugun fenomeno liluragarrienetako hau azaltzeko, eta horixe da, hain zuzen ere, César Tomé López zientzia dibulgatzaile eta industria kimikariak Bidebarrieta Zientifikoaren hurrengo hitzaldian aztertuko duen gaia.

César Tomé UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedraren Cuaderno de Cultura Científica eta Mapping Ignorance, deritzen hedabideen editorea da eta aipaturiko osagai horien guztien garrantzia aztertzeko, “Kolorea eta bere jatorriak” izenburua daraman hitzaldia eskainiko du apirilaren 10ean, 19:00etan, Bilboko Bidebarrieta Liburutegian (Bidebarrieta kalea, 4).

Prestakuntzaz industria-kimikaria den dibulgatzaile honek ibilbide profesionalaren zati bat eskaini dio, aldez edo moldez kolorearen erabilpen tekniko eta komertzialarekin lotuta dauden hainbat industriatan lan egiteari, pigmentuen fabrikaziotik elikadura arloko enpresetaraino.

Gainera, Tomé Lópezek Neurozientzia arloko master bat du eta Euskampus Fundazioaren nazioarteko hedapenaren arduraduna da.

Hitzaldia UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak hilabetero gaurkotasunezko gai zientifikoak ezagutzera emateko antolatzen duten “Bidebarrieta Zientifikoa” zikloari atxikita dago.

Sarrera: librea, doakoa baina gonbidapenarekin

Hitzaldi guztietarako sarrera librea eta doakoa da lekuak bete arte, baina aurretik, gonbidapenak eskuratu behar dira liburutegian bertan, apirilaren 5etik aurrera. Gonbidapenak jasotzeko ordutegia 10:00etatik 14:00etara bitartekoa da goizez eta 16:00etatik 20:00etara bitartekoa arratsaldez, astelehenetik ostiralera.

Bertaratzeko aukerarik ez dutenek hitzaldiak streaming bidez ikusi ahal izango dituzte esteka honen bitartez.

Energia iluna eta Gargantua dantza saioa protagonistak EHUko Zientzia eta Teknologia Fakultateko urteurrenean
2019-04-11 18:30 - 20:30 | Bizkaia Aretoa UPV/EHU, Abandoibarra Etorbidea, 3, Bilbo
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Apirilaren 11n, UPV/EHUko Zientzia eta Teknologia Fakultatearen 50. urteurrenaren Ekitaldi Nagusia izango da Bizkaia Aretoan. Ekimena arratsaldeko 6:30etan hasiko da eta egitarau zabala izango du:

Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko Fisika Teorikoko Sailean diharduen Prado Martín Moruno doktoreak eta L’óreal-UNESCO Women in Science 2017 saridunak, “La energía oscura y el destino del universo” hitzaldia emango du.

Horrez gain, Martxel Rodriguezek, Kukai dantza taldeko partaidea eta Zientzia eta Teknologia Fakultatean graduatu zen fisikaria, ekitaldirako konposatutako Gargantua obra estreinatuko du. Lan hau Interesterlar zientzia-fikziozko filmean agertzen den izen bereko zulo beltzean oinarrituta dago. Halaber, zientzia eta artearen arteko loturari buruz hitz batzuk esango ditu.

Azkenik, Zientzia eta Teknologia Fakultatean egiten den ikerketa lana publiko zabalari helarazteko asmoz, egin den “Dibulgazio Zientifikoa” lehiaketaren poster irabazlea ezagutzera emango da eta saria emango zaio. Poster horiek guztiak Bizkaia Aretoan ikusgai egongo dira.

Sarrera

Ekitaldia doakoa eta sarrera librekoa da lekuak bete arte. Hala ere, gomendagarria da izen-ematea gauzatzea formulario honen bidez.

“Jakinduriek mundue erreko dau” bertsozientzia emanaldiak Beasain, Zarautz eta Tolosan
2019-04-12 19:00 - 2019-05-22 20:30 | Beasain, Zarautz eta Tolosa
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Bertsozientziak, zientzia eta bertsolaritza uztartzen dituen ekimenak, edizio berria izango du 2019an. Beasainen hasiko du bere ibilbidea eta Zarautzen eta Tolosan jarraituko du. Itxuraz elkarrengandik oso urrun dauden bi diziplina elkartzen dituen proiektua -bosgarren edizioa izango da aurtengoa- Gipuzkoan hasiko da, ondoren, Bizkaira salto egiteko.

Donostia International Physics Center (DIPC), UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedra, ZarautzOn elkartea, Lemniskata Goierriko Zientzia Sare Herrikoia eta Tolosako Udalaren eskutik hasiko du ibilbidea ekimenak. Saioak apirilaren 12an (Beasain) eta maiatzaren 14 (Zarautz) eta 22an (Tolosa) izango dira.

«Jakinduriek Mundue Erreko Dau» izenburupean, hiru zientzialari eta bi bertsolari bilduko dituzte emanaldiek agertoki berean, hain ezberdinak diren bi unibertso (zientzia eta bertsolaritza) elkartzeko, haien mugak gainditzeko eta publiko berrietara iristeko. Hain zuzen ere, bosgarren edizio honetako programaren barruan, 10 minutuko hitzaldi zientifikoak eskainiko dira, euskaraz. Gaiak aurkeztu ondoren, zientzialariaren hipotesiak bilduko dituen bertso bat inprobisatu beharko dute bertsolariek.

Saioak arratsaldean izango dira, eta hainbat bertsolari dituzte; besteak beste, Bizkaiko Bertsolari Txapelketaren irabazle Onintza Enbeita, edo Euskal Herriko Txapelketaren azken-aurreko edizioko irabazlea, Amets Arzallus. Bertsolariek errima jarri beharko diete zientzialariek azaldutako gaiei. Zientzialarien artean nabarmentzen dira, besteak beste, kultura zientifikoa hedatzen diharduten Juan Ignacio Pérez katedraduna, CAF Elhuyar dibulgazio sariak irabazi dituzten Gorka Azkune informatikaria eta Josu Lopez Gazpio kimikaria, publikoari oso ezagun egingo zaizkion aurpegiak, Euskalmeteko Onintze Salazar edo Iruñeko Planetarioko Miren Karmele Gomez eta 2018an zientzia-dibulgazioko DIPC-JotDown lehiaketako irabazlea izan zen Oskar Gonzalez kimika-irakaslea. Kike Amonarriz aurkezle eta umorista izango da hiru saioetako zeremonia-maisua, eta emanaldiak dinamizatzeaz eta bertaratzen direnen partaidetza sustatzeaz arduratuko da.

Hiru egunetan saioetako sarrera doakoa eta librea izango da eserlekuak bete arte.

“Jakinduriek mundue erreko dau” ekitaldien programa:

BEASAIN. Apirilaren 12a, 19:00etan – Igartza Jauregian

Bertsolariak: Onintza Enbeita eta Sustrai Colina.

Zientzialariak: Onintze Salazar (Euskalmet); Miren Karmele Gomez (Iruñeko Planetarioa) eta Josu Lopez-Gazpio (kimikaria eta Bigarren Hezkuntzako irakaslea).

ZARAUTZ. Maiatzaren 14a, 19:00etan – Modelo Aretoan

Bertsolariak: Igor Elortza eta Alaia Martin.

Zientzialariak: Gorka Azkune (UPV/EHU – Informatikako Fakultatea), Miren Karmele Gomez (Iruñeko Planetarioa) eta Oskar Gonzalez (UPV/EHU – Zientzia eta Teknologia Fakultatea).

TOLOSA. Maiatzaren 22a, 19:00etan – Topic Aretoan

Bertsolariak: Amets Arzallus eta Nerea Ibarzabal.

Zientzialariak: Gorka Azkune (UPV/EHU – Informatika Fakultatea), Onintze Salazar (Euskalmet), Juan Ignacio Pérez (UPV/EHU – Kultura Zientifikoko Katedra) eta Josu Lopez-Gazpio (kimikaria eta Bigarren Hezkuntzako irakaslea).

“Minbiziaren aurkako immunoterapia” hitzaldi-solasaldia
2019-05-02 19:00 - 20:30 | Bidebarrieta Liburutegia, Bidebarrieta kalea, 4, Bilbao, Bizkaia
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Sistema Immunitarioaren sare konplexua osatzen duten zelulek, ehunek eta organoek infekzioak eragiten dituzten mikroorganismoetatik eta bestelako inbasio-eragileetatik defendatzen gaituzte, substantzia inbaditzailea detektatuz eta elkarren artean lan eginez substantzia horiek egiaztatu eta deuseztatzeko. 2014an egin ziren minbiziaren aurkako lehenengo immunoterapia tratamenduak, Sistema Immunitarioaren osagai batzuek minbizia eragiten duten zelulak aurkitu eta deusezta zitzaten.

Minbiziaren aurkako immunoterapia tratamendua kimioterapia baino eraginkorragoa izan daiteke, izan ere, minbizi-zelulei baino ez die erasotzen eta horren ondorioak ez dira kimioterapiarenak bezain suntsitzaileak izaten. Horren kariaz, 2013an, Science aldizkariak urteko aurkikuntza zientifikotzat jo zuen minbiziaren aurkako immunoterapia.

Ildo horretan, maiatzaren 2an, osteguna, Bilboko Bidebarrieta Liburutegian (Bidebarrieta kalea, 4, 19:00etan) “Minbiziaren aurkako immunoterapia” izenburua daraman hitzaldia eskainiko dute itzal handiko hiru ikertzailek minbiziaren aurkako tratamendu immunologikoaren abantaila eta erronka nagusiak aztertzeko.

Hitzaldian parte hartuko dute Biocruces Bizkaia Ikerketa Sanitarioko Institutuan lanean diharduen Francisco Borrego Rabasco Ikerbasqueko Ikerketa Irakasleak eta Biocruceseko Immunologia Taldeko Ane Orrantia eta Iñigo Terrén bioteknologo eta ikertzaileek.

Hitzaldia ezagutza zientifikoa ezagutzera emateko hilero UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak bultzatuta antolatzen den “Bidebarrieta Zientifikoa” zikloari atxikita dago.

Hitzaldirako sarrera librea eta doakoa da lekuak bete arte, baina aurretik, gonbidapenak eskuratu behar dira liburutegian bertan, apirilaren 25etik aurrera. Gonbidapenak jasotzeko ordutegia 10:00etatik 14:00etara bitartekoa da goizez eta 16:00etatik 20:00etara bitartekoa arratsaldez, astelehenetik ostiralera.

Bertaratzeko aukerarik ez dutenek hitzaldiak streaming bidez ikusi ahal izango dituzte esteka honen bitartez.

Zientziaz Blai: Bilboko auzoak zientziaz betez
2019-05-23 17:00 - 2019-05-30 20:30 | Barrio San Francisco, Barrio San Francisco, Bilbao
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Bigarren urtez jarraian LOGOS elkarteak Zientziaz Blai jardunaldiak antolatu ditu, izaera didaktikoa duen dibulgazio zientifikoko proiektu bat, zeina gizarte-garapenean eta aukera-berdintasunean oinarritzen den. Izan ere, nahiz eta zenbait erakundek orain arte ahaleginak egin, kulturarako sarbidean oraindik gizarte-arrakala bat badago, bereziki kultura zientifikoari dagokionez. Eta gaur egungo gizartean, zientziaren eta teknologiaren menpe egonik, zientziaren hedapenak biztanleria ahalduntzeko eta haien erabakiak askatasun handiagoz har ditzaten laguntzen du.

Filosofia horrekin, Zientziaz Blairen jarduera Bilboko Bilbo Zaharra, San Frantzisko eta Zabala auzoetan kokatzen da, gizarte estigma handia pairatzen duten inguruak, baina non elkarte eta gizarte-mugimendu ugarik lan egiten duten auzo horietako egoera agerian jartzeko eta haien dibertsitatea eta berezko kultura aldarrikatzeko. Proiektu hau hainbat gizarte-eragile lanean ari diren kulturaren aldeko apustuarekin bat egiten du, eta haren asmoak dira zonalderako erakargarri gisa jokatzea, inguru horren estigmatizazioari aurre egitea eta bizikidetza indartzea.

Proiektuak bi lan-eremu nagusi ditu: alde batetik, auzo hauetako biztanle gazteak, zehazki ikastetxeetako bigarren hezkuntzako ikasleak; eta bestetik, inguru honetan bizi diren pertsonak. Maiatzaren 23tik 30era Bilboko San Frantzisko auzoan dibulgazio-ekitaldi bat gertatuko da, zonaldeko auzokideei kultura zientifikoa ezagutzera emateko helburuaz. Jardunaldi horiek publiko orokorrari irekita egongo dira, San Frantzisko auzora hurbildu eta kultura zientifikoaren aldeko apustuarekin bat egiten dutenentzat erakargarri kulturala izateko asmoz.

Egitaraua:

Maiatzaren 23tik 30era, Berreginen Museoa (San Frantzisko kalea 14) – Aldi baterako erakusketa: “Cristales: un mundo por descubrir”.

Maiatzaren 23an, 18:00etan, Bilborock (Mesedeetako kaia, 1) – Zineforum zientifikoa “Ex Machina”., Miguel Ángel Veganzones (adimen artifizialeko ikertzailea).

Maiatzaren 24n, 18:00etan, Sarean zentro kulturala (Mariaren Bihotza plaza, 4) – Hitzaldia: “Las matemáticas en tus manos (una perspectiva cultural desde Bilbao La Vieja)”, Raúl Ibáñez (matematikaria eta dibulgatzailea).

Maiatzaren 24n, 21:30ean, Mariaren Bihotza plaza – Gaueko zeruaren behaketa astronomikoa Jorge Hernández astrofisikariarekin.

Maiatzaren 25ean, 18:00etan, Sarean zentro kulturala (Mariaren Bihotza plaza, 4) – Hitzaldiak: “Zientzia eta Gizartea”:

Marta Macho (matematikaria eta dibulgatzailea): “Mujeres, ciencia y sociedad”.

Alejandro Tomás (dietista nutrizionista): “¿Cómo mides el precio de la comida?”.

Paula González (fisikaria): “De la edad de piedra a los materiales inteligentes: la importancia de los nuevos materiales“.

Jon Saénz (fisikaria): “¿Cómo predecir el tiempo?”.

Maiatzaren 26an, 11:00etan, Mariaren Bihotza plaza – San Frantzisko eta Bilbo Zaharraren inguruko irteera geologikoa, Blanca Martínez y Judith Balanzategui (geologoak).

Laguntzaileak: Fundación Descubre, Bilboko Berreginen Museoa, EHUko Kultura Zientifikoko Katedra, EHUko Zientzia eta Teknologia Fakultatea, BCMaterials ikerketa-zentroa, Bilboko Udala, Bilbo Zaharra, San Frantzisko eta Zabalako taldeen koordinakundea eta Sarean zentro kulturala.

Kuaternarioa ezagutzea: klimak iragana idazten duenean
2019-06-05 08:00 - 2019-06-26 17:00 | Edificio La Bolsa, Pelota , 10, Bilbao
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Kuaternarioari buruzko UPV/EHUko Prestakuntza eta Ikerkuntza Unitateak hitzaldi-zikloa egingo du ekainean Bilbon, besteak beste gure planetaren erliebea moldatu zuen Kuaternarioaren aldi geologikoari dagokion azken 2,6 milioi urteetako historia jorratzeko.

Bizkaiko hiriburuan uztailaren lehenengo astean (hilaren 1etik 5era) ospatuko den Kuaternarioko XV. Biltzar Nazionalaren barnean kokatuta dago hitzaldi-zikoa, eta lau hitzaldi eskainiko ditu ikerketa-esparru honetan trebatutako lau ikertzaileren eskutik, egungo geologiaren formaziorako giltzarrizko aldi horren sekretuak argitzeko.

Hizlariak honako hauek izango dira: Martin Arriolabengoa, (Mineralogia eta Petrologia Saila, UPV/EHU), Blanca Martinez (Geologia Saila, Aranzadi Zientzia Elkartea), Montserrat Hervella (Genetika, Antropologia Fisikoa eta Animalien Fisiologia Saila, UPV/EHU) eta Blanca Ochoa (Geografia, Historiaurrea eta Arkeologia Saila, UPV/EHU)

Ekitaldiak Kultura Zientifikoko Katedraren laguntza du eta ekainaren 5, 12, 19 eta 26an egingo da, 19:00etatik 20:00etara bitartean, Ibaiondoko Udaltegiko ekitaldi aretoan (Burtsa eraikina, Pilota kaleko 10a, Bilbo). Hitzaldietarako sarrera librea eta doakoa izango da aforoa bete arte.

=======

Programa

Ekainak 5: “Kantauriar isurialdeko erliebearen bilakaera Euskal Herrian erdi pleistozenotik gaur eguneraino” (euskaraz).

Hizlaria: Martin Arriolabengoa. Mineralogia eta Petrologia Saila, UPV/EHU.

Glaziarren, ibaien, karsten eta itsasbazterren garapena estu-estu lotuta dago klima-aldaketekin eta maila freatikoaren jaitsierarekin. Hitzaldia Kantauri Itsasoaren erliebea eta paisaia eratu dituzten osagai horiek guztiak azaltzen ahaleginduko da.

Ekainak 12: “Winter is coming? Kantauri Itsasoaren bilakaera azken 130.000 urteotan”.

Hizlaria: Blanca Martínez. Geologia Saila, Aranzadi Zientzia Elkartea.

Hitzaldi honek frogatuko duenez, ikerlan paleozeanografikoak garrantzi handiko tresnak dira, klima-aldaketak kostaldetik hurbil bizi ziren giza-populazioen bizimodua nola baldintzatu zuen ezagutu ahal izateko.

Ekainak 19: “Emakume migratzaileak: ADN mitokondrialak haien iraganaren historia azaltzen digu”.

Hizlaria: Montse Hervella. Genetika, Antropologia Fisikoa eta Animalien Fisiologia Saila, UPV/EHU.

Hainbat diziplinak eskaintzen duten informazioari esker, historiaurrean gertatutako giza-migrazioak berreraiki daitezke. Hitzaldi honetan, historiaurreko giza-gorpuzkietatik berreskuratutako ADN mitokondrialaren informazioa erakutsiko da (molekula hori amaren bidez baino ez da heredatzen).

Ekainak 26: “Horma-arte paleolitoko aurkikuntza berriak Urolako ibarrean (Gipuzkoa)”.

Hizlaria: Blanca Ochoa. Geografia, Historiaurrea eta Arkeologia Saila, UPV/EHU.

Orain arte, oso haitzulo gutxi ezagutzen ziren Euskal Herrian, baina azken urteotan hainbat aurkitzen ari dira Urolako ibarrean, Gipuzkoan. Hitzaldi honetan, aurkikuntza horiek guztiak aztertuko dira, baita labar-aztarnategi berri horiek Erlaitz Kantauriarreko zein Europa mailako goi Paleolitoaren arkeologian izango duten eragina ere.

Zientzia eta artea kalean bertan
2019-06-19 19:00 - 2019-06-27 20:30 | Bidebarrieta Liburutegia, Bidebarrieta kalea, 4, Bilbao, Bizkaia
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Zenbaitentzat liluragarriak diren artelanak espantagarriak dira beste batzuentzat. Artelan batzuei ez die inork erreparatzen, beste batzuek haserrea eragiten dute, eta badira sentsazio onak eta benetako emozioak sorrarazten dituztenak ere. Gauza bera gertatzen da espazioekin. Zenbait lekutan izugarri gustura gaude, baina beste batzuetan, kanpoan egon behar dugula sentitzen dugu.

Espazioa antolatzeko moduak zuzen-zuzenean eragiten digu, eta gure etxeak, gure auzoak eta gure hiriek nolakoak garen baldintzatzen dute nola edo hala. Alabaina, nola jokatzen du gure pertzepzioak espazio horien aurrean? Zerk baldintzatzen du artelan bat edo espazio bat gustukoa izatea?

Gai hau eta beste batzuk “Zientzia eta artea kalean bertan” hitzaldi-zikloan parte hartuko duten hainbat jakintza-arlotako sei adituk aztertuko dituzte Bilboko Bidebarrieta Liburutegian, ekainaren 19an eta 27an.

Ekitaldi hau Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak hilero ezagutza zientifikoa sustatu eta ezagutzera emateko antolatzen duten “Bidebarrieta Zientifikoa” zikloari atxikita dago.

Artearen pertzepzioa neurobiologia, psikologia eta artearen kritikaren bidez: ekainaren 19an

“Zientzia eta artea kalean” hitzaldi-zikloa ekainaren 19an abiatuko da, 19:00etan, Conchi Lillo neurobiologoak, Patri Tezanos psikologoak eta Elena Vozmediano arte-kritikariak artearen, neurobiologiaren eta psikologiaren arteko harremanak aztertzeko eskainiko duten diziplina anitzeko saioarekin.

Ingurunearen pertzepzioa ingeniaritza, arkitektura eta artearen bidez: ekainaren 27an

Ekainaren 27an, 19:00etan, zikloaren bigarren eta azken jardunaldia egingo da, Santiago de Molina arkitektoa, Christian García Bello artista eta Manuel F. Herrador hormigoi estrukturaleko irakaslea tarteko direla. Hiru hizlari hauek ingeniaritzak eta arkitekturak ohiko esparruen pertzepzioan duten eraginaz mintzatuko dira.

Sarrera librea eta doakoa baina gonbidapenarekin

Zikloko hitzaldi guztietarako sarrera librea eta doakoa da lekuak bete arte, baina aurretik, gonbidapenak eskuratu behar dira liburutegian bertan, ekainaren 14tik 19ra bitartean lehenengo hitzaldirako eta ekainaren 21etik 27ra bitartean bigarrenerako. Gonbidapenak jasotzeko ordutegia 10:00etatik 14:00etara bitartekoa da goizez eta 16:00etatik 19:00etara bitartekoa arratsaldez, astelehenetik ostiralera

Hizlariak

Conchi Lillo biologoa neurozientzietan doktoratu zen USALen eta Salamancako Biologia Fakultateko irakasle titularra da 2011z geroztik. Ikusmenaren neurobiologia ikertzen du INCYL (Gaztela eta Leongo Neurozientzia Institutua) delakoan eta IBSALi (Salamancako Ikerketa Biomedikoko Institutua) atxikita dago. Salamancako Unibertsitateko Mikroskopia Elektronikoaren Zerbitzuko zuzendaria da. 60 artikulu zientifiko baino gehiago argitaratu eta Naukas eta Desgranando Ciencia zientzia-dibulgaziorako plataformekin lan egiten du.

Patri Tezanos neurozientzian espezializatutako psikologoa eta Youtubeko “Antroporama” kanaleko zientzia-dibulgatzailea da. Dibulgazioarekin uztartzen du neurozientziaren arloko ikerketa, Madrilgo CSICen Cajal Institutuan.

Elena Vozmediano, Artearen Historian lizentziatu zen Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean, eta arteari buruzko kritikak argitaratzen ditu astero El Cultural gehigarrian. Arte Garaikidearen Institutuko kidea da eta Kataluniako arte-galerien elkarteek emandako Arte-Kritikaren GAC 2012 saria eskuratu du. Horrekin batera, IACren Arte Garaikidearen Aintzatespena lortu zuen 2014an.

Santiago de Molina arkitekto doktorea eta proiektuen arloko irakaslea da San Pablo CEU Unibertsitatean eta Alcalako Unibertsitatean. Zenbait liburu argitaratu ditu (“Hambre de arquitectura”, “Arquitectos al margen”, “Múltiples. Estrategias de la arquitectura” eta “Collage y Arquitectura”), eta “Múltiples estrategias de arquitectura” delako bloga zuzentzen du arkitekturari buruzko ikuspegi desberdina eta irisgarria eskaintzeko asmoz.

Manuel F. Herrador Madrilgo Unibertsitate Politeknikoan Bide Ingeniaritzan lizentziatu eta Coruñako Unibertsitatean (UDC) doktoratu zen eta egun, azken honetan lan egiten du, Bide, Ubide eta Portuetako Ingeniaritza Goi Eskola Teknikoko Eraikuntza-Ingeniaritzako irakasle eta ikertzaile bezala. UDCko Eraikuntza Taldeko (gCons) kidea da, baita Zirkulu Eszeptikoko eta Kultura Zientifiko eta Teknologikoaren Komunikatzaileen Galiziako Elkarteko (DivulgACCIÓN) kidea ere.

Christian García Bello artista da, Arte Ederretan lizentziatua, eta Arte Garaikideari buruzko masterra egina du Vigoko Unibertsitatean. Banakako zein taldekako erakusketetan parte hartu du ARCOMadrid eta ARTBO bezalako azoketan. Egoitza artistikoetako proiektuak garatu ditu Belgikan, Erbeheretan eta Errusian. Gainera, hainbat lehiaketatan aukeratu eta saritu dute; besteak beste, Galiziako Auditoriumak eta María José Jove Fundazioak antolatutakoetan.

Comunica tu ciencia (UPV/EHUko Udako Ikastaroa)
2019-06-27 09:00 - 2019-06-28 18:00 | Palacio Miramar, Paseo Miraconcha, 48, Donostia
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Ekainean, UPV/EHUren udako ikastaroen esparruan, «Comunica tu ciencia» ikastaroa programatu da. Zientzia hedatzeko zenbait tresna erabilgarri erakutsiko dira modu teoriko eta praktikoan. Tresnak aurkezteko, hizlariek beren espezializazio arloetan duten esperientzia izango dute oinarri. Antolatzaileek akademikoen eta ikertzaileen eta ezagutza gizartean hedatzeko jarduerak egin nahi dituztenen eskura jarri nahi dituzte arlo honetan efektiboak diren teknikak eta prozedurak.

Gero eta garrantzi handiagoa dute kultura zientifikoa eta ikerketetako emaitzak gizartean hedatzeko jarduerek, eta hori izan da, hain zuzen ere, ekimen honen abiapuntua. Herritarrek jarduera zientifikoaren ondoriozko informaziorako eskubidea dute, baliabideak non inbertitzen diren jakin behar dute, eta informazio hobea duen gizarte bat askeagoa da eta ez da hain erraz manipulatzen. Hori dela eta, ikerketa proiektuen deialdi askok emaitzak gizartean hedatu eta jakinarazteari buruzko atal bat dute dagoeneko. Ezagutza eta kultura zientifikoa hedatzea Unibertsitatearen eta ikerguneen funtzioetako bat da, gainera. Komunikazio zientifikoko zeregin horiek oro har ikertzaileen eta zehazki unibertsitate irakasleen lanetako bat dira dagoeneko.

Askotariko pertsonak izan daitezke ikastaro honen hartzaile: unibertsitateko ikasleak, irakasleak, hainbat arlotako profesionalak, ikertzaileak eta komunikazio zientifikoko edo kultura zientifikoaren unitateetako arduradunak.

Ikastaroa honako programa honi jarraikiz burutuko da, ezustekorik ezean:

Ekainak 27

09:00 – 09:15: Dokumentazioa ematea.

09:15 – 10:00: “El contexto de la divulgación de la ciencia”, Juan Ignacio Pérez Iglesias (UPV/EHU – Kultura Zientifikoko Katedraren zuzendaria).

10:00 – 10:45: “Lo importante no es la herramienta, es la estrategia”, Ignacio López Goñi (Nafarroako Unibertsitatea – Zientzien Museoaren zuzendaria).

10:45 – 11:30: “El proyecto de difusión de la actividad investigadora de la UPV/EHU”, Miren Bego Urrutia Barandika (UPV/EHU – Ikerketa gizartean hedatzeko zuzendaria).

11:30 – 12:00: Atsedenaldia.

12:00 – 14:00: “Cómo hacer un video científico”, Bienvenido León Anguiano (Nafarroako Unibertsitatea – Kazetaritza Zientifikoko irakaslea).

16:00 – 18:00: “Ilustración científica: mejora tu comunicación científica mediante el dibujo”, Vega Asensio Herrero (NorArte studio – Zientziara aplikatutako diseinu grafikoko eta ilustrazio zientifikoko irakaslea).

Ekainak 28

09:00 – 10:15: “La radio: tu ciencia en un minuto”, Susana Escudero Martín (Canal Sur Radio Televisión – El Radioscopio dibulgazio zientifikoko programaz arduratzen den kazetaria).

10:15 – 11:30: “Redes sociales para comunicar tu ciencia”, Uxune Martinez Mazaga (Euskampus – Euskampus Fundazioaren Kultura Zientifikoko eta Berrikuntzako Unitateko zientzia hedatzearen arduraduna).

11:30 – 12:00: Atsedenaldia.

12:00 – 14:00: “Disseminating science, cómo hacer un plan de comunicación de tu proyecto de investigación”, Lucas Sánchez Sampedro (Scienseed – Scienseed agentziaren sortzaileetako bat eta zuzendaria).

16:00 – 17:30: “Cómo la UCC de tu Universidad te ayuda a comunicar tu ciencia”, Elena del Rocio Lázaro Real (Kordobako Unibertsitatea eta EUEB – Kordobako Unibertsitateko Kultura Zientifikoko eta Berrikuntzako Unitateko koordinatzailea eta EUEBren Red Divulgako koordinatzailea).

17:30 – 18:00: Laburpena.

Informazio gehiago jasotzeko eta matrikula egiteko, jo UPV/EHUren udako ikastaroen webgunera. Matrikula maiatzaren 31 baino lehen egiten dutenek prezio murriztua izango dute.

Los orígenes de casi todo (UPV/EHUko Udako Ikastaroa)
2019-07-08 09:00 - 2019-07-10 13:30 | Palacio Miramar, Paseo Miraconcha, 48, Donostia
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Hainbat urtetako tradizio bati jarraituz, Ikerbasque-Zientziarako Euskal Fundazioaren eta UPV/EHUren Kultura Zientifikoko Katedraren arduradunek UPV/EHUren Udako Ikastaroetan emateko beste ikastaro bat proposatu dute.

“Los orígenes de casi todo” izenburupean, gizakien ingurua eta egoera sozialak eta kulturalak konfiguratzen dituzten zenbait errealitate natural eta gure espeziaren hainbat ezaugarri jorratuko dira. Uztailaren 8tik 10era izango da ikastaroa, Donostian.

Gizadiaren jatorriari eta gizakia gaurdaino garatu den inguruneari buruzko ikerketa giza pultsio baten ondorio da, gure espeziearen bilakaeraren lekukotasun idatzia dugunetik azaleratu den pultsioa. Jatorriaren ikerketan sartzen dira Unibertsoa eta haren zeinuak, bizitza eta haren agerbideak, gizakia eta haren atributu benetakoenak, eta gure zibilizazioaren oinarriak. Garai guztietako pentsalarien jakin-mina piztu duten gaiak dira, erlijio kredoen muina osatzen dutenak, sistema filosofikoen euskarriak, eta, beharbada ez oso modu kontzientean, gogoetara bultzatzen dutenak gutako bakoitza gure izateari eta haren zirkunstantziei buruz.

Jakina, 12 orduko ikastaro batean ezin daitezke aztertu gure errealitate materialaren jatorriari eta gure izaerari berari buruzko gai posible guztiak. Dena dela, berrikusi egin daitezke gugan gehien eragiten duten edo, gutxienez, agerikoenak diren gaiak. Eta horixe da hain justu ikastaro honetan proposatzen duguna.

Begien bistakoena den horretatik abiatuko dugu jatorriaren azterketa: Unibertsoa, bere horretan. Kimikarekin jarraituko dugu: nola erreakzionatzen duten materiaren oinarrizko osagaiek forma molekular askotarikoak sortzeko. Gero, Eguzki Sistemari eta gure planetari erreparatuko diegu, eta ondoren, bizitzaren jatorriari eta haren modalitate guztiei. Jarraian, gizakiaren txanda izango da: alde batetik, haren jatorri ebolutiboa; bestetik, gure espeziearen ezaugarri behinenak: hizkuntza, pentsamendu sinbolikoa, artea eta etika. Amaitzeko, hirien sorrera aztertuko dugu, giza zibilizazioaren oinarriak ezarri dituzten bizikidetza unitateak.

Ezustekorik ez bada, ikastaroa honako programa honi jarraikiz burutuko da:

Uztailak 8

09:00 – 09:15: Dokumentazioa ematea.

09:15 – 10:05: “Presentación: La vida, el universo y todo lo demás“- Fernando Cossío Mora (Ikerbasque –UPV/EHU).

10:15 – 11:05: “El Universo”- Pilar Hernández Gamazo (IFIC -Valentziako Unibertsitatea).

11:05 – 11:35: Atsedenaldia

11:35 – 12:25: “La química“ – Fernando Cossío Mora (Ikerbasque –UPV/EHU).

12:35 – 13:25: “El Sistema Solar“ – Itziar Garate López (Zientzia Planetarien Taldea-UPV/EHU).

Uztailak 9

09:15 – 10:05: “La vida“ – Carlos Briones Llorente (CSIC-INTA).

10:15 – 11:05: “Los continentes“ – Arturo Apraiz Atutxa (UPV/EHU-Zientzia eta Teknologia Fakultatea).

11:05 – 11:35: Atsedenaldia.

11:35 – 12:25: “Los animales” – Miren Bego Urrutia Barandika (UPV/EHU-Zientzia eta Teknologia Fakultatea).

12:35 – 13:25: “El ser humano“ – María Martinón Torres (CENIEH)

Uztailak 10

09:15 – 10:05: “El contexto de la divulgación de la ciencia” – Juan Ignacio Pérez Iglesias (UPV/EHU – Kultura Zientifikoko Katedra).

10:15 – 11:05: “El pensamiento simbólico” – Xurxo Mariño Alfonso (Coruñako Unibertsitatea).

11:05 – 11:35: Atsedenaldia.

11:35 – 12:25: “El lenguaje” – Itziar Laka Mugarza (UPV/EHU-Gogo Elebiduna).

12:35 – 13:25: “Las ciudades“ – Manuel Rojo Guerra (Valladolideko Unibertsitatea – Historiaurrea).

Informazio gehiago jasotzeko eta matrikula egiteko, jo UPV/EHUren udako ikastaroen webgunera. Matrikula maiatzaren 31 baino lehen egiten dutenek prezio murriztua izango dute.
