BEGIN:VCALENDAR VERSION:2.0 PRODID:-//EHUko Kultura Zientifikoko Katedra - ECPv6.10.1.1//NONSGML v1.0//EN CALSCALE:GREGORIAN METHOD:PUBLISH X-WR-CALNAME:EHUko Kultura Zientifikoko Katedra X-ORIGINAL-URL:https://katedra.eus X-WR-CALDESC:Events for EHUko Kultura Zientifikoko Katedra REFRESH-INTERVAL;VALUE=DURATION:PT1H X-Robots-Tag:noindex X-PUBLISHED-TTL:PT1H BEGIN:VTIMEZONE TZID:Europe/Madrid BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20200329T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20201025T010000 END:STANDARD BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20210328T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20211031T010000 END:STANDARD BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20220327T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20221030T010000 END:STANDARD END:VTIMEZONE BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20201007T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20201007T203000 DTSTAMP:20260404T005347 CREATED:20231103T115122Z LAST-MODIFIED:20231103T115122Z UID:208260-1602097200-1602102600@katedra.eus SUMMARY:“Por qué los girasoles se marchitan” liburuaren aurkezpena DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nArtearen eta kimikaren arteko erlazioa imajina dezakegun baino askoz estuagoa da. Ez da lehenengo aldia\, eta ez da azkena izango\, zientziaren eta artearen arteko harreman estuaz ari garela\, bi diziplina horiek batzen dituen osagai zehatz bat azpimarratu nahi dugu\, materialak. Izan ere\, labar-pinturetatik hasi eta gaur egun arte sortutako artelanek izendatzaile komun bat dute\, osagaien beharra. Elementu horiek\, guztiek\, bai historiaurrekoak bai gaur egunekoak\, antzekotasun bat dute: taula periodikoan agertzen direla. \n\n\n\nBeraz\, artelanek\, berdin du pinturak\, eskulturak\, beirateak edo Eiffel dorrearen gisako eraikuntzen estaldurak izatea\, unibertso kimiko liluragarria ezkutatzen dute barruan\, metalak erabiltzen dituztelako\, hala nola kobrea\, beruna\, merkurioa\, etab. Oskar Gonzalez Kimikako doktoreak “Por qué los girasoles se marchitan. Los elementos químicos en el arte” liburuan material artistiko ugarien erabilerak\, funtzioak eta baita istorio popularrak erakusten dizkigu. \n\n\n\nHitzaldia zuzenean eta streamingez \n\n\n\nUrriaren 7an\, 19:00etan\, Bilboko Bidebarrieta liburutegian (Bidebarrieta kalea\, 4)\, Gonzalezek bere liburua aurkeztuko du eta hitzaldi-solasaldi txiki bat izango da Javier San Martin kazetariarekin batera. Hitzaldia ikusteko bertara joan daiteke edo streaming bidez jarraitu KulturguneaTB kanalaren bidez. Ekitaldira joateko\, sarrerak aldez aurretik online erreserbatu behar dira Bilbao Kulturaren bidez. \n\n\n\nOskar Gonzalez\, EHUko Kimikako doktorea\, unibertsitate horretako irakaslea da gaur egun Zientzia eta Teknologia Fakultatean eta Arte Ederren Fakultatean. Konbinazio horren ondorioz\, zientziaren eta artearen arteko lotura ezagutarazteko interesa dauka. \n\n\n\nHitzaldia UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak bultzatutako Bidebarrieta Zientifikoa hitzaldi-zikloaren barruan antolatu da. Sarrera doakoa da\, baina beharrezkoa da gonbidapenak Internet bidez erreserbatzea. \n\n\n\nHizlariak \n\n\n\nOskar Gonzalez\, Kimikan doktorea eta UPV/EHUko irakaslea\, ibilbide luzeko dibulgatzailea da. Bere dibulgazio-artikuluak argitaratzen ditu\, besteak beste\, Cuaderno de Cultura Científica eta Zientzia Kaiera blogetan\, #KimikArte atalean\, eta Principia aldizkariaren eta Norteko Ferrokarrila eta Mecánica del Caracol bezalako irratsaioen ohiko kolaboratzailea da. \n\n\n\nJavier San Martin\, UPV/EHUn Zientziaren Gizarte Komunikazioan doktoratu zen. Ibilbide luzeko kazetaria da\, bai komunikazioaren arloan bai kazetaritza zientifikoan. Doktoretzako Sari Bereziarekin doktoratu zen San Martin eta hainbat komunikabidetan lan egin du. Gaur egun\, Radio Euskadiko albistegien editorea da. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/por-que-los-girasoles-se-marchitan-liburuaren-aurkezpena/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/girasoles-cas.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20201014T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20201021T203000 DTSTAMP:20260404T005347 CREATED:20231103T114238Z LAST-MODIFIED:20231103T114239Z UID:208255-1602702000-1603312200@katedra.eus SUMMARY:Ibaizabalen ingurunea ezagutzeko hitzaldiak DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nIbaizabal ibaiaren inguruak aldaketa eta eraldaketa ugari izan ditu urteetan zehar. Azken urteotako lanari esker eta hainbat esparruko programen garapenei esker berreskuratu da itsasadarreko ingurumena. Aldaketa hauek eta eremua ezagutzera emateko ere\, Euskal Herriko Unibertsitateak hitzaldi-ziklo bat antolatu du. Hitzaldiak urriaren 14an eta 20an izango dira Bilboko Bizkaia Aretoan\, eta hauetan itsasadarreko urak\, azpikoak zein azalekoak\, eta ibaiaren bi ertzetan begi-bistan ditugun ezaugarriak ezagutzera emango dira. \n\n\n\nEgitaraua:\n\n\n\nUrriaren 14 – 19:00: «La ría como reflejo de la actividad industrial» \n\n\n\nJon Ruigomezek\, Itsamuseum Bilbaoko zuzendariak eta Jaio de la Puerta Rueda historialariak\, itsasadarraren industria-garapenari eta horrek gure inguruan izan duen eraginari buruzko hitzaldia emango dute. \n\n\n\nUrriaren 20 – 19:00: “Geología y minería en la ría del Nervión” \n\n\n\nLydia Rodriguez Méndezek eta Pedro Pablo Gil Crespok\, UPV/EHUko Zientzia eta Teknologia Fakultateko Geologia Saileko ikertzaile eta irakasleek\, Bilboko testuinguru geologikoa eta honek inguruko meatzaritzan izan duen eragina azalduko dute. \n\n\n\nHitzaldia zuzenean eta streamingez:\n\n\n\nHitzaldiak Bizkaia Aretoko Baroja gelan izango dira\, 19:00etan hasita. Hitzaldietarako sarrera librea da eta ez da aldez aurretik erreserbarik egin beharko\, tokiak bete arte gaituko da sarrera. Bertaratzerik ez duenak streaming bidez jarraitu ahal izango ditu hitzaldiak EiTBko Kosmos kanalaren bidez. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/ibaizabalen-ingurunea-ezagutzeko-hitzaldiak/ LOCATION:Bizkaia Aretoa-EHU\, Abandoibarra Etorbidea\, 3\, Bilbo ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/Conferencias_EHU_gure_inguruan-1.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20201021T193000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20201021T204000 DTSTAMP:20260404T005347 CREATED:20231103T113837Z LAST-MODIFIED:20231103T113837Z UID:208252-1603308600-1603312800@katedra.eus SUMMARY:"El cangrejo de Troya. Las bases celulares y moleculares del cáncer al alcance de todos” liburuaren aurkezpena DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nMinbizi hitzak ez du bereizten\, munduko biztanleria osoa beldurtzen duen hitza da\, sexua\, adina edo nazionalitatea bereizi gabe. Nahiz eta gaixotasunaren diagnostikoan eta tratamenduan aurrerapausoak eman diren\, zortzi milioi pertsona hiltzen dira urtero munduan gaixotasun horrengatik. Zuzenean edo zeharka\, gutako askok izan dugu gaixotasun honekin zerikusia. \n\n\n\nHala ere\, oso gutxi dakigu minbiziaren mekanismoei buruz. Mekanismo horien berri emateko eta gaixotasunari buruzko ohiko galderei erantzuteko\, Iker Badiolak Medikuntza eta Erizaintza Fakultateko EHUko irakasle eta ikertzaileak “El Cangrejo de Troya. Las bases celulares y moleculares del cáncer” liburua idatzi du. Erositako liburu bakoitzeko euro bat bideratuko da minbiziaren aurkako egitasmora. \n\n\n\nBadiolak liburuan\, gaixotasunaren eraketa eta iraupena ahalbidetzen duten mekanismoak eta haren oinarri zelularra ezagutarazten dizkigu\, mutazioak\, epigenetika edo metastasia bezalako kontzeptuak ulertzeko. Liburuak\, Ainhoa Caporossiren irudiekin batera\, minbiziaren zelula- eta molekula-oinarrien zokoak modu erraz eta bisualean erakusten ditu. \n\n\n\nHitzaldia zuzenean eta streamingez\n\n\n\nUrriaren 21ean\, 19:30etan\, Bilboko Bidebarrieta liburutegian (Bidebarrieta kalea\, 4)\, hitzaldi-solasaldia egingo dugu Badiolaren liburua aurkezteko eta minbiziari buruzko galderetan sakontzeko. Hitzaldian\, Isabela Díaz de Cocuera\, Galdakaoko Ospitaleko Onkologia Medikoko Zerbitzuko doktorea\, eta Gabriel Otalora\, Asociación Española Contra el Cáncer-AECC Bizkaia elkarteko kudeatzailea\, izango ditugu gurekin. \n\n\n\nHitzaldia ikusteko bertara joan daiteke edo streaming bidez jarraitu KulturguneaTB kanalaren bidez. Ekitaldira joateko\, sarrerak aldez aurretik on line erreserbatu behar dira Bilbao Kulturaren bidez. \n\n\n\nHitzaldia UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak bultzatutako Bidebarrieta Zientifikoa hitzaldi-zikloan kokatzen da. Sarrera doakoa da\, baina beharrezkoa da gonbidapenak Internetez erreserbatzea. \n\n\n\nHizlaria\n\n\n\nIker Badiola Biologian doktorea da eta UPV/EHUko Medikuntza eta Erizaintza Fakultateko irakaslea eta ikertzailea. Badiolak metastasi hepatikoaren zelula- eta molekula-oinarriak ikertzen ditu eta arlo horri buruzko hainbat artikulu argitaratu ditu. Gaur egun\, metastasi hepatikoaren aurkako terapia berriak lortzeko lanean dihardu Signaling Lab taldean\, eta zientzia-dibulgazioan aritzen diren hainbat erakunderen ohiko kolaboratzailea da\, hala nola UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedran eta Zientziaren Giltzak elkartean. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/el-cangrejo-de-troya-las-bases-celulares-y-moleculares-del-cancer-al-alcance-de-todos-liburuaren-aurkezpena/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/cangrejo_troya-es.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20201117T090000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20201117T210000 DTSTAMP:20260404T005347 CREATED:20231103T113036Z LAST-MODIFIED:20231103T113036Z UID:208245-1605603600-1605646800@katedra.eus SUMMARY:Txiokatu zure tesia 6 mezutan: Txiotesia lehiaketaren 5. edizioa DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\n“Txiokatu zure tesia 6 mezutan” lehiaketaren edizio berri bat izango da azaroaren 17an. Txiotesia izenez ezagutzen den egitasmoak\, tesia egiten ari diren edo defendatu berri duten ikertzaileen lana gizarteratzea du helburu. UEUren Unibertsitatea.net atariak abian jarri zuen 2013an\, eta aurten 5. edizioa antolatu du UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedraren laguntzaz. \n\n\n\nLehiaketa ikertzaileei zuzenduta dago\, 2017tik-2020ra bitartean doktorego-tesia egin zutenei zein une honetan tesia egiten ari diren ikertzaileei hain zuzen ere. Edozein jakintza-arlori dagokion ikerlana ezagutzera emateko hitzordua izango dute parte-hartzaileek\, Twitterren azaroaren 17an. Goizeko 9:00etatik gaueko 21:00ak arte egongo dira zabalik ateak eta tarte horretan 6 txiotan publikatu ahalko dira lanen nondik norakoak\, euskaraz eta #txiotesia5 traola erabiliz. \n\n\n\nParte-hartzaileen artean bi sari banatuko dira: bata\, Txiolari ulergarrienarentzat izango da\, eta 500 euro jasoko ditu irabazleak; bestea\, Txiolari originalenarentzat izango da\, eta 3oo euro hartuko ditu garaileak. \n\n\n\n\n\n\n\nLehiaketaren xehetasunak eta informazio guztia Unibertsitatea.net atarian. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/txiokatu-zure-tesia-6-mezutan-txiotesia-lehiaketaren-5-edizioa/ LOCATION:Twitter ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/txiotesia5.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20201214T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20201214T203000 DTSTAMP:20260404T005347 CREATED:20231103T112510Z LAST-MODIFIED:20231103T112511Z UID:208240-1607972400-1607977800@katedra.eus SUMMARY:“Animales ejemplares” liburuaren aurkezpena DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nAnimaliek ia planetako leku guztiak kolonizatu dituzte. Itsas hondo sakonenetatik gailur altuenetara\, ekuatoretik eta inguruko diren basamortu latzenetatik planetako muturrik izoztuetaraino\, ia ez dago animaliarik bizi ez den lekurik Lurrean. Mekanismo sofistikatuak garatu behar behar izan dituzte bizirik irauteko\, hazteko eta ugaltzeko. Eta horiei esker\, gugana iritsi ahal izan dira duela ehunka milioi urte sortu eta lankidetzan hasi ziren zelula talde txikietatik eratorritako leinuak. \n\n\n\nJuan Ignacio Pérez (testua) eta Yolanda Gonzálezen (irudiak) “Animales ejemplares” liburuak animalien funtzionamenduari dagokion alderdiren bat nabarmentzen du kapitulu bakoitzean. Lan honek\, goitik behera deskribatu du\, besteak beste\, nola lortzen duten uraren eta gatzaren balantze orekatuari eustea; nola erabiltzen dituzten hainbat material organikoak elikatzeko eta funtzionamendu egokirako behar duten energiaz edota hazi eta ugaltzeko nahitaezkoak dituzten egitura-materialez hornitzeko; edo nolako mekanismoak erabiltzen dituzten espezie askok muturreko tenperaturak jasan ahal izateko. “Animales ejemplares” osatzen dituzten istorioen bidez ikusiko duzu\, halaber\, irrazionaltzat hartzen direnek gaitasun kognitiboak dituztela\, eta gaitasun horiek duela gutxira arte ezin genituela susmatu ere egin. Liburuan zehar\, animaliek aurre egin beharreko erronkak gainditzeko erabiltzen dituzten mekanismoen aniztasuna ezagutzeko aukera izango duzu. \n\n\n\nHitzaldia zuzenean eta streamingez \n\n\n\nAbenduaren 14an\, 19:00etan\, Bilboko Bidebarrieta Liburutegian hitzaldi-solasaldia izango da Juan Ignacio Pérez eta Yolanda Gonzálezen liburua aurkezteko eta zer ikasi handia eman ahal diguten animalien biologiako zenbait alderditan sakontzeko. Hitzaldian\, gure artean izango dira\, halaber\, Txani Rodriguez kazetari eta idazlea eta Pedro Ugarte zutabegile eta idazlea. \n\n\n\nEkitaldira joan edo streaming bidez jarraitzeko aukera izango duzu KulturguneaTB kanalaren bitartez. Bertaratzeko\, nahitaezkoa izango da aurretik sarrera online eskatzea Bilbao Kulturaren bitartez. \n\n\n\nHitzaldia UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak bultzatutako Bidebarrieta Zientifikoa zikloari atxikita dago. Sarrera doakoa da\, baina beharrezkoa da gonbidapenak Internetez erreserbatzea. \n\n\n\nHizlaria \n\n\n\nJuan Ignacio Pérez Iglesias biologoa da\, UPV/EHUko Fisiologiako katedraduna\, unibertsitate horretako Kultura Zientifikoko Katedraren zuzendaria eta bertako Zientzia eta Teknologia Fakultateko irakaslea ere. Juan Ignaciok ibilbide luzea egina du komunikazio eta dibulgazio zientifikoaren arloan. Hiru libururen egilekidea da eta makina bat hitzaldi eman ditu. Gainera\, lehen nahiz orain\, hainbat komunikabideetan jardun du kolaboratzaile gisa; adibidez\, Radio Euskadiko “La mecánica del caracol”\, Onda Ceroko “Julia en la onda” eta ETB1eko “Ahoz aho” saioetan. 2019an\, Humanitate\, Kultura\, Arte eta Gizarte Zientzien arloko curriculum onenarentzako Eusko Ikaskuntza-Laboral Kutxa saria jaso zuen. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/animales-ejemplares-liburuaren-aurkezpena/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/animales-ejemplares-EUS-1.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20210212T183000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20210212T200000 DTSTAMP:20260404T005347 CREATED:20231103T111802Z LAST-MODIFIED:20231103T111803Z UID:208236-1613154600-1613160000@katedra.eus SUMMARY:Aldaketa globalak Lurraren historian eta koronabirusen eboluzioa Darwinen Egunean DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nZein da giza-koronabirusen jatorria? Atzera begiratuz eta gure planetaren historia aztertuz\, etorkizunean akats berberak ez errepikatzeko gai izango da gizateria? Zalantza horiei erantzuten saiatuko da Darwinen Egunaren hamabosgarren edizioa. Otsailaren 12an\, zientzia eta ezagutzaren zaleek bete beharreko hitzordua dute\, 2007az geroztik etengabe errepikatu izan dena. Kultura Zientifikoko Katedrak eta Zirkulu Eszeptikoak hautespen naturalaren bidezko eboluzioaren teoria osatu zuen Charles Darwin zientzialariaren jaiotza gogoratuko dute berriro ere. \n\n\n\nOtsailaren 12an\, ostirala\, 18:30ean\, hitzaldi bana emango dute Bidebarrieta Liburutegian\, UPV/EHUko Estratigrafia eta Paleontologia Saileko (egungo Geologia Saila) irakasle titularra izandako Estibaliz Apellaniz Ingunza geologoak eta Guillermo Quindós Andrés UPV/EHUko Medikuntza eta Erizaintza Fakultateko Mikrobiologiako katedradunak. Ekitaldia zuzen-zuzenean ikusi ahal izango da\, online zein liburutegian bertan. \n\n\n\nDarwinen Egunaren hamabosgarren edizio honetan ere\, “eboluzioa” izango da hitzaldien ardatz nagusia\, alde batetik\, Lurraren historian gertatu diren aldaketa globalak aztertuz\, eta bestetik\, giza-koronabirusen jatorrian eta bilakaeran sakonduz. Bertaratutakoek gizateriaren zein planetaren etorkizunaz gogoeta egiteko aukera izango dute. \n\n\n\nLehenengo hitzaldian\, “Aldaketa globalak Lurraren historian: norantz goaz?” izenburupean\, Estibaliz Apellaniz gure planetaren iragana arakatu eta historiak hutsegiteak ez errepikatzeko ematen dizkigun irakaspenak ateratzen saiatuko da hausnarketa horretatik. \n\n\n\nBigarren hitzaldian\, “Giza-koronabirusen jatorria eta eboluzioa” aztertuko ditu Guillermo Quindósek\, egun puri-purian dagoen koronabirusen inguruko kezkari helduz Komunitate zientifikoak pandemia bat gertatzeko arriskuaz ohartarazi zuen arren\, SARS-CoV-2 koronabirusak eragindakao berealdiko kolpea izan da biztanleria osoarentzat. Hala ere\, oraingo hau ez da gizakiari eragin dion lehendabiziko koronabirusa. Quindósek hiru pandemia mehatxagarri ekarri dizkiguten koronabirus berri horien jatorria\, bilakaera eta hedapena aztertuko ditu hitzaldian. \n\n\n\nGonbidapenak\n\n\n\nHitzaldia UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak antolatzen duten Bidebarrieta Zientifikoa zikloaren barruan dago. Darwin Eguneko ekitaldia doakoa da eta zuzenean zein streamingez ikusi ahal izango da. \n\n\n\nBidebarrieta Liburutegian zuzenean jarraitzeko nahitaezkoa izango da aldez aurretik sarrera online eskatzea Bilbao Kultura webgunearen bitartez. Streaming bidez ikusi nahi duenak KulturguneaTB kanalera konektatuz egin dezake \n\n\n\nHizlariak\n\n\n\nEstibaliz Apellaniz Ingunza geologoa eta UPV/EHUko Estratigrafia eta Paleontologia Saileko (egungo Geologia Saila) irakasle titular erretiratua da. Gainera\, Goi Kretazeoko eta Paleogenoko gertaera paleoklimatikoak\, paleoekologikoak eta paleobiologikoak ikertu ditu\, batez ere mikrofosilen azterketan oinarrituta. \n\n\n\nGuillermo Quindós Andrés Mikrobiologiako Katedraduna da UPV/EHUko Medikuntza eta Erizaintza Fakultatean. Bere karreran\, 22 Doktorego Tesi zuzendu eta Mikrobiologia eta Gaixotasun Infekziosoei buruzko 300dik gora argitalpen idatzi ditu. Zientzia dibulgazioan ere dihardu zenbait komunikabidetan. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/aldaketa-globalak-lurraren-historian-eta-koronabirusen-eboluzioa-darwinen-egunean/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/Darwin_Eguna-2021_eusk-scaled-1.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20210215T000000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20210215T235959 DTSTAMP:20260404T005347 CREATED:20231103T111425Z LAST-MODIFIED:20231103T111426Z UID:208233-1613347200-1613433599@katedra.eus SUMMARY:Ciencia Clip 2021\, 12 eta 18 urte bitarteko ikasleentzako bideo zientifikoen lehiaketa DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nOtsailaren 15ean zabaltzen da Ciencia Clip lehiaketaren seigarren edizioan izena emateko epea\, bigarren hezkuntzako\, batxilergoko eta lanbide heziketako ikasleei zuzendutako zientziari buruzko bideoen lehiaketa. Lehiaketaren helburu nagusia\, EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak antolatua\, gazteenen artean zientzia eta teknologiarekiko jakin-mina sustatzea da. \n\n\n\nLehiaketak\, bost urteko ibilbidean\, 2 997 parte-hartzaileren 1 788 bideoen inskripzioak jaso ditu\, eta 2021ean irekiko ditu seigarren edizioaren ateak. \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nLehiaketaren parte hartzaileek izango duten erronka zientzia arloko kontzeptu bat modu ulerkor eta atseginean azaltzea da 3 eta 5 minutu bitarteko klip batean. Ikasleak izango dira haren protagonista eta eurek diseinatu eta ekoiztu beharko dute pieza. Parte-hartzaileek hiru modalitateko bideoak aurkez ditzakete: \n\n\n\n\nEsperimentuak: esperimentu baten bidez fenomeno bat zertan datzan erakustea.\n\n\n\nIkerketak: galdera zientifiko bat erantzuteko egindako ikerketa eta haren emaitzak plazaratzea.\n\n\n\nArtistikoa: kontzeptu zientifiko bat irudien\, musikaren\, interpretazioaren edo umorearen bidez erakustea.\n\n\n\n\nIkasleek diseinatu eta ekoitzi behar dituzte bideoak\, eta aukera hauek dituzte: kamera aurrean jartzea youtuber estiloan\, ikus-entzunezko materialak konbinatzea edo animaziozko bideo bat egitea. \n\n\n\nLehiaketako sariak honakoak dira: munduko fisikako laborategirik handiena ezagutzeko bisitaldia\, Genevako CERN (Suitza)\, robot bat egiteko eta erabiltzeko kit osoa\, eta zientzia-dibulgaziozko ikuskizun batera joateko bidaia eta hoteleko egonaldia. \n\n\n\nEkimenak Euskampus Fundazioaren\, Big Van taldearen\, Naukas zientzia-dibulgazioko plataformaren eta Scenio komunitatearen laguntza du. \n\n\n\nOinarriak\n\n\n\nAurreko urteetan bezala\, lehiaketa hiru kategoriatan banatzen da: DBHko 1. eta 2. mailetako ikasleentzat\, beste bat DBH 3. eta 4. mailakoentzat eta LHko oinarrizko ziklokoentzat\, eta azkena Batxilergo eta LHko erdiko zikloentzat. \n\n\n\nGaia librea da eta youtuber estiloko bideoak edo animazio-piezak aurkeztu ahal izango dira. Gaztelaniaz\, euskaraz\, katalanez\, galegoz edo ingelesez egin ahal izango dira eta banaka zein gehienez hiru kidez osaturiko taldeetan parte hartu ahal izango da. \n\n\n\nPieza grabatu eta editatutakoan\, parte-hartzaileek YouTube edo Vimeo bideo-plataformetan argitaratu beharko dute\, eta lehiaketan izena eman ekitaldiaren webgunean. Lanak onartuak izateko\, deialdiaren oinarriak bete behar dituzte\, lehiaketaren web orrian ikusi ahal izango dira eta egileek euren gurasoen edo legezko tutoreen baimen zehatza izan beharko dute. \n\n\n\nIzena emateko eta parte hartzeko epea otsailaren 15etik maiatzaren 16ra izango da. \n\n\n\nInformazio guztia Ciencia Clip gunean. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/ciencia-clip-2021-12-eta-18-urte-bitarteko-ikasleentzako-bideo-zientifikoen-lehiaketa/ LOCATION:Web: Ciencia Clip ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/Ciencia-Clip-2021.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20210310T183000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20210310T200000 DTSTAMP:20260404T005347 CREATED:20231103T110743Z LAST-MODIFIED:20231104T114515Z UID:208225-1615401000-1615406400@katedra.eus SUMMARY:HAπ DAY! Matematika ospatzen DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nAzken urteotan\, asko zabaldu da Pi Eguna deritzon ospakizuna\, munduan dagoen konstante matematikorik garrantzitsuenetakoaren oroimenez. Eguna\, matematika oro har omentzeko moduko ospakizun bihurtu delarik. Horren harira\, 2019ko azaroaren 26an\, UNESCOk martxoaren 14a Matematikaren Nazioarteko Eguna izendatzea onartu zuen. \n\n\n\nMatematikak harreman estuak ditu fisika\, osasuna\, ingeniaritza\, geometria\, geologia eta beste hainbat diziplina zientifikorekin\, baita artearekin ere\, eta harritzeko moduko aplikazio praktikoak ditu gure eguneroko bizimoduan. \n\n\n\nZientzia honen garrantzia\, baliagarritasuna eta edertasuna ezagutzera emateko asmoz\, asteazkenean\, martxoak 10\, ‘Martxoa\, Matematikaren hilabetea’ delako proiektuaren barruan\, Basque Center for Applied Mathematics-BCAM zentroak eta Euskal Herriko Unibertsitateko (UPV/EHU) Kultura Zientifikoko Katedrak ‘Haπ Day! Matematika ospatzen’ ekitaldia antolatu dugu Bidebarrieta Liburutegian\, bost hitzaldi laburrekin. \n\n\n\nEkitaldia 18:30ean hasiko da\, Radio Euskadiko Javier San Martin kazetariak eta zientzia-dibulgatzaileak aurkeztuta. Ekimenak Zientzia eta Berrikuntza Ministerioko – Zientzia eta Teknologiarako Espainiako Fundazioaren (FECYT) laguntza du eta online zein liburutegiaren bertan gozatu ahal izango da. \n\n\n\nHitzaldi dinamiko eta hurbilak izango dira\, 10 minututik 15era bitartekoak\, eta matematikaren izaera liluragarria jendeari hurbiltzea dute helburu. Horietan\, matematikaren zenbait aplikazio erakutsiko dira\, hala nola\, bihotzaren funtzionamendua ulertu ahal izango da\, mapa bat tolestean sortzen den matematika\, matematikaren edertasunaren eta erabilgarritasunaren arteko harremana\, pi zenbakian inspiratutako artelanak edota Möbiusen banda harrigarriaren ostean dagoen magia ere. \n\n\n\nMatematika ikasteko bakarrizketak\n\n\n\nLehenengo hitzaldia\, “Doblanco mapas” (Mapak tolesten) izenburua duena\, Pedro Alegría irakasleak emango du. Pedro Alegría UPV/EHUko analisi matematikoaren arloko irakasle titularra da eta mapa bat tolesteak matematikaren ikuspegitik eskaintzen dituen arazoak aztertzeko asmoz\, mapa bati zenbat tolestura egin ahal zaizkion\, nola gizentzen den tolestu ahala edota zenbat modutan tolestu ahal den azalduko du. \n\n\n\nNicole Cusimano Matematika aplikatuetan doktoreak hartuko du lekukoa jarraia\, “Maths is where the heart is. Cómo las matemáticas ayudan a entender el funcionamiento del corazón” (Maths is where the heart is. Nola laguntzen du matematikak bihotzaren funtzionamendua ulertzen) hitzaldiarekin. Nicole Cusimano BCAMen ari da doktorego-ondokoa egiten\, diziplina anitzeko aplikazioek dituzten eredu matematikoei buruzko ikerketa arloan. Hitzaldian\, bihotz-gutxiegitasunari lotutako hainbat gai jorratuko ditu. \n\n\n\nArratsaldeko hirugarren hitzaldia\, BCAMeko Geometria Aljebraikoaren eta Singularitatearen ikerketa-lerroa zuzentzen duen Javier Fernández de Bobadilla doktoreak emango du\, “matematikaren edertasuna pazientzia gehien duten jarraitzaileei baino ez zaiela agertzen” frogatzeko. Hitzaldiaren izenburuak dioen bezalaxe\, eta horretarako\, geometriak historian izan duen garrantziaz eta jakin-minak eraginda garatutako matematikaren balioez hitz egingo du. \n\n\n\nOndoren\, Raúl Ibáñez UPV/EHUko Matematikako irakasle titularrak eta zientzia-dibulgatzaileak\, matematika artearekin lotuko du eta zenbait artistak pi zenbakia artea sortzeko tresnatzat erabili dutela frogatuko du\, “Pi Art: creando arte con el número Pi” (Pi zenbakiarekin artea sortzen) izenburuko hitzaldian. \n\n\n\nArratsaldeko azken hitzaldia Marta Macho doktoreak emango du. Marta Macho matematikaria da\, UPV/EHUko irakaslea eta unibertsitate bereko Kultura Zientifikoko Katedraren Mujeres con ciencia blogaren editorea. “Matemáticas ‘retorcidas’: la cinta de Möbius” (Matematika ‘bihurria’: Möbiusen banda) hitzaldia emango du eta bertan Möbiusen bandaren propietate harrigarriak azalduko ditu\, eguneroko jardunari lotutako adibideen bidez. \n\n\n\nGonbidapenak erreserbatzea\n\n\n\n‘Haπ Day! Matematika ospatzen’ UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak bultzatzen duten Bidebarrieta Zientifikoa izeneko hitzaldi-zikloari atxikita dago\, ‘Martxoa\, Matematikaren hilabetea’ delako proiektuaren barruan\, eta modu presentzialean nahiz streaming bidez –KulturguneaTB kanalaren bitartez– jarraitu ahal izango da. \n\n\n\nSolasaldia liburutegian eta zuzenean ikusi nahi dutenek sarrera online eskuratu behar dute aurretik Bilbao Kultura webgunean. Sarrerak doakoak dira. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/ha%cf%80-day-matematika-ospatzen/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/Cartel_DiaMatemamicas_EUS-scaled-1.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20210324T180000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20210324T200000 DTSTAMP:20260404T005347 CREATED:20231103T110159Z LAST-MODIFIED:20231103T110159Z UID:208221-1616608800-1616616000@katedra.eus SUMMARY:Marte gori-gori DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\nYoutube live \n\n\n\n\n\n\nHistorian zehar Marterengatik izan dugun lilurak ez du etenik izan da. Azken hilabeteotan Martek gure jakin-minaren txinparta piztu du berriz\, eta\, horrekin batera\, gure arreta\, zunda espazialen eta misioen joan-etorria dela eta. Izan ere\, dozena bat ibilgailu robotiko jarri baitituzte Marteren gainazalean azken 25 urteetan. \n\n\n\nPerseverance ibilgailuaren bidaiak planeta gorrirantz zuzendu ditu begiradak\, eta\, besteak beste\, bere txoko ezkutuak arakatu beharko ditu\, noizbait bertan bizia izan ote zen ikusteko. Perseverance izan da azkena\, 2012an Curiosity iritsi baitzen\, 8 urte eta erdiren ondoren oraindik ere jardunean dabilen robota. \n\n\n\n\n\n\n\nDatorren martxoaren 24an\, 18:00etan\, DIPCk antolatuta\, UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedraren laguntzarekin “Marte gori-gori: planeta ezagutzen Kuriositate eta Pertseberantziarekin” ekitaldia izango da. \n\n\n\nOn line egingo den ekitaldia DIPCren Zoom edo Youtube live kanalen bidez jarraitu ahal izango da\, eta bost hizlarik hartuko dute parte. Hizlariek\, besteak beste\, azalduko digute zer elementu dituzten Curiosity eta Perseverance ibilgailuek esleitu zaizkien lanak aurrera eramateko eta zeintzuk diren zeregin horien helburuak. \n\n\n\nEgitaraua\n\n\n\nSilvia Bonolik emango dio hasiera programari “Planeta gorria” hitzaldiarekin. Silvia Bonoli astrofisikaria da eta Ikerbasque ikertzailea da Donostia International Physics Centerren (DIPC). Bere ikerketa\, nagusiki\, zulo beltz supermasiboen azterketan oinarritzen da\, euren eraketatik hasi eta bizi diren galaxietan duten inpakturaino. Eta horretarako\, eredu teorikoak eta teleskopio optikoen datuak erabiltzen ditu. Konferentzian\, Marteren ezaugarriak eta ezagutza hori bultzatu duten ikerketak erakutsiko dizkigu. \n\n\n\nCarrie Bridge astrofisikariak hartuko du lekukoa “Marten barrena: Curiosityren bidaia\, bere aurkikuntzak eta hurrengo abenturak” hitzaldiarekin. Carrie Bridge astrofisikaria eta sistema zientifikoetako ingeniaria da NASAren Jet Propulsion Laboratory (JPL) delakoan. Gaur egun\, Marteko Curiosity roverreko operazio zientifikoen taldeko burua da\, eta egunero nazioarteko zientzialari eta ingeniariekin lan egiten du robotaren behaketak eta esperimentuak planifikatzeko. Carrie Bridgek\, bere hitzaldian\, misioaren aurkikuntza esanguratsuenetako batzuk laburbilduko ditu\, bere erronkak eta Sharp mendian egin duen bidaian Curiosityk zain izango duena. \n\n\n\nAgustin Sánchez-Lavegak\, UPV/EHUko Fisika Aplikatuko katedradunak eta unibertsitate bereko Zientzia Planetarioen Taldeko zuzendariak\, “Marteko atmosfera“ri buruz hitz egingo du. Sánchez-Lavega Europako Espazio Agentziaren (ESA) Venus Express\, ExoMars eta JUICE espazio-misioetako eta NASAko Mars2020/Perseverance misioko ikertzaile kidea da. Marteko atmosfera arinaren portaera dinamikoa eta haren ezaugarriak azalduko ditu\, baita oraindik ondo ulertzen ez diren esekitako hauts eta ur-lurrunaren zikloak. \n\n\n\nJuan Manuel Madariagak “Marteko esplorazioa kimika analitikoaren ikuspegitik: SuperCam instrumentua eta NASA-Mars2020 misioa” gaia jorratuko du. Juan Manuel Madariaga UPV/EHUko Kimika Analitikoko katedraduna da eta Ikerketa eta Berrikuntza Analitikoko IBeA taldea zuzentzen du. Madariagak SuperCam tresnaz hitz egingo du\, hau da\, Perseverance ibilgailuak daraman superkamera kimiko bat. Kamera honek Marteren espazioa behatzea du helburu\, teknika analitikoak erabiliz\, ahalik eta informazio gehien ateratzeko. \n\n\n\nMiguel Ángel Carrerak emango du azken hitzaldia: “AVSren oraina eta geroa Marten“. Miguel Ángel Carrera ingeniaria da eta doitasunaren ingeniaritzan espezializatuta dago. AVS (Added Value Solutions) enpresaren sortzailea eta kontseilari delegatua da. AVS enpresak Perseverance ibilgailuaren ekipamendua osatzen duten zenbait sistema diseinatzen eta fabrikatzen parte hartu du\, zehazki\, MEDA ingurumen-estazioan. Carrera zehaztasun handiko tresnen garapenean ingeniaritzak dituen erronkei eta haien etorkizunari buruz arituko da. \n\n\n\nEkitaldia\n\n\n\n“Marte gori-gori: planeta ezagutzen Kuriositate eta Pertseberantziarekin” ekitaldia doakoa izango da eta Donostia International Physics Centerren Zoom edo Youtube live kanalen bidez jarraitu ahal izango da. Ekimena arratsaldeko 18:00etan hasiko da eta bukatutakoan\, galderak egiteko txanda irekiko da\, bertaratutako direnentzako. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/marte-gori-gori/ ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/TWITTER_MARTE-scaled-1.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20210421T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20210421T203000 DTSTAMP:20260404T005347 CREATED:20231103T105041Z LAST-MODIFIED:20231103T105042Z UID:208210-1619031600-1619037000@katedra.eus SUMMARY:Ahots sintetiko pertsonalizatuak\, ahotsa galdu dutenei hitza emateko DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nGure ahotsa ordezkatzeko aukera dago? Utopia dirudien arren\, aurrerapen teknologikoen harira pentsa liteke\, etorkizunean\, ahotsa galdu duten pertsonek berriz ere hitz egin eta komunikatzeko aukera izango dutela ahots sintetikoen bitartez. \n\n\n\nAhots sintetikoa deritzon sistema uste baino metodo ohikoagoa da. Azken urteotan\, ahots artifizialak agertuz joan dira hainbat zerbitzutan: aireportuan\, hurrengo hegaldiak iragartzeko\, zenbait konpainiaren telefono bidezko arreta-zerbitzuetan edota GPSaren jarraibideetan. \n\n\n\nKasu askotan\, hain naturalak diruditenez\, ez dugu pentsatzen ahots sintetikoak izan daitezkeenik. Baina zer gertatuko litzateke ahotsa galduko bagenu? Teknologia hau erabiltzera ausartuko ginateke komunikatzeko? Horretarako aukera egongo litzateke? \n\n\n\nGaldera hauei erantzuten saiatuko da Inma Hernaez Rioja ingeniaria “Ahots sintetiko pertsonalizatuak\, ahotsa galdu dutenei hitza emateko” izenburuko hitzaldian\, apirilaren 21an\, 19:00etatik aurrera\, Bilboko Bidebarrieta Liburutegian. \n\n\n\nInma Hernaez Rioja\, ahotsaren prozesu digitalean espezializatu eta euskarazko ahotsa sintetizatzeko AhoTTS sistema sortu duen Aholab Signal Processing Laboratory ikerketa-laborategiko zuzendaria da. Hitzaldian\, ahots sintetikoei eusten dien teknologia noraino aurreratu den azalduko du\, hainbat arrazoiren ondorioz ahotsa galdu duten pertsonen komunikazioa eta ongizatea hobetzen nola lagun dezakeen argituz. \n\n\n\nGonbidapenak erreserbatzea\n\n\n\nHitzaldia UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak bultzatzen duten Bidebarrieta Zientifikoa izeneko hitzaldi-zikloari atxikita dago eta modu presentzialean nahiz streaming bidez –KulturguneaTB kanalaren bitartez– jarraitu ahal izango da. \n\n\n\nSolasaldia liburutegian eta zuzenean ikusi nahi dutenek sarrera online eskuratu behar dute aurretik Bilbao Kultura webgunean. Sarrerak doakoak dira. \n\n\n\nHizlaria\n\n\n\nInma Hernaez Riojak Telekomunikazio Ingeniaritza ikasi zuen Kataluniako Unibertsitate Politeknikoan. 1987an Bilboko Ingeniaritza Eskolan irakasle lanetan hasi zen\, besteak beste\, UPV/EHUko Telekomunikazio Ingeniaritzaren titulazioa ezartzen laguntzeko. Irakaslea\, ikertzailea eta horrez gain\, Seinalearen Teoria eta Komunikazioetan katedraduna da Euskal Herriko Unibertsitatean. \n\n\n\nEgun\, Aholab Signal Processing Laboratory erakundeko zuzendaria da\, eta bertan jorratzen dituen ikerketa-ildoen artean\, honako hauek nabarmen daitezke: ahotsa sintetizaru\, bihurtu eta eraldatzeko teknikak; hizketa-teknologien aplikazioa bigarren hizkuntzen irakaskuntzan (ahoskeraren ezagutza\, egiaztapena eta ebaluazioa); eta desgaitasunen bat duten pertsonei hizketa-teknologiez baliatzeko aukera emango dieten estrategien garapena. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/ahots-sintetiko-pertsonalizatuak-ahotsa-galdu-dutenei-hitza-emateko/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/IMG_VocesSinteticas_EUS.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20210519T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20210519T203000 DTSTAMP:20260404T005347 CREATED:20231103T104234Z LAST-MODIFIED:20231103T104235Z UID:208206-1621450800-1621456200@katedra.eus SUMMARY:Jarduera fisikoa COVID-19aren garaian: onurak\, oztopoak eta aukerak DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nKonfinamenduak\, mugikortasunaren inguruko mugak eta pandemiaren ondorioak arintzeko ezarri diren neurriek eragin handia izan dute gure eguneroko ohituretan; besteak beste\, bizimodu aktiboa izateari dagokionez. Izan ere\, nork ez du murriztu jarduera fisikoa hilabete hauetan? \n\n\n\nEtxetik irteteko edo taldekako kirol-jarduerak egiteko beldurrak\, oro har\, jarduera fisikoaren murrizketa eragin du herrialde gehienetan. Hala ere\, eragozpen horien aurrean\, kirola banaka egiteko aukera berriak sortu dira\, etxeko egongelan nahiz aire zabalean. \n\n\n\nBizimodu aktiboa izatea ezinbesteko baldintza da osasun onaz gozatu ahal izateko. Izan ere\, obesitatea\, minbizia\, diabetesa eta bestelako gaixotasun kronikoen agerpena prebenitzen laguntzeaz gain\, ariketa fisikoa maiztasunez egiteak COVID-19aren larritasunetik babestu eta gaixotasun honen hilkortasuna ere murritz dezake. \n\n\n\nEgungo aparteko egoera honetan aktibo mantentzearen garrantziaz hitz egiteko\, Jon Irazusta Astiazaran UPV/EHUko Fisiologia Saileko irakasle eta ikertzaileak “Jarduera fisikoa COVID-19aren garaian: onurak\, oztopoak eta aukerak” hitzaldia emango du maiatzaren 19an\, 19:00etan\, Bilboko Bidebarrieta Liburutegian. \n\n\n\nJon Irazusta Astiazaran\, jarduera fisikoak hainbat diziplinatik dituen ondorioak aztertzea xede duen jarduera fisikoari eta osasunari buruzko ikerketa-lerro baten zuzendaria da UPV/EHUn. Hitzaldian\, gai horien inguruan dauden ebidentzia zientifikoak azaldu eta alternatibak proposatuko ditu\, pertsona guztiek jarduera fisikoak eskaintzen dituen abantailez baliatzeko aukera izan dezaten\, bereziki pandemia garai honetan. \n\n\n\nGonbidapenak erreserbatzea\n\n\n\nUPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak bultzatzen duten Bidebarrieta Zientifikoa zikloari atxikitako hitzaldi hau modu presentzialean jarraitu ahal izango da\, baita streaming bidez ere\, KulturguneaTB kanalean. \n\n\n\nLiburutegian hitzaldia zuzenean ikusi nahi dutenek sarrera online erreserbatu behar dute aldez aurretik Bilbao Kultura webgunean. Sarrerak doakoak dira. \n\n\n\nHizlaria\n\n\n\nJon Irazusta Astiarazan\, Fisiologiako katedraduna UPV/EHUn\, irakaslea eta ikertzailea da unibertsitate bereko Fisiologia Sailean. Komunikazio zelularraren arloan lanean hasi ondoren\, gaur egun jarduera fisikoari eta osasunari buruzko ikerketa-lerro bat zuzentzen du. Esparru honetan egin dituen ekarpenak\, ariketa fisikoak kolektibo zaurgarrietan dituen onurei buruzkoak izan dira\, nagusiki\, horren efektuak diziplina anitzeko ikuspuntutik aztertu dituelarik. Horrez gain\, nazioarteko aldizkari zientifikoetan 150 artikulu baino gehiago argitaratu ditu eta 26 doktorego-tesi zuzendu ditu. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/jarduera-fisikoa-covid-19aren-garaian-onurak-oztopoak-eta-aukerak/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/jarduera-fisikoa-eta-covid19.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20210616T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20210616T203000 DTSTAMP:20260404T005347 CREATED:20231103T103924Z LAST-MODIFIED:20231103T103925Z UID:208202-1623870000-1623875400@katedra.eus SUMMARY:(Neuronen) heriotzaren ondorengo bizitza: garunaren sistema autogarbitzailea DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nJaiotzean ditugun neuronak ez daude gurekin bizitza osoan\, baizik eta galduz joaten dira modu naturalean\, garapen zein zahartze prozesuan. Hartara\, zer gertatzen da garunean neuronak hiltzen direnean. Nolako erreakzioa dute bizirik jarraitzen duten gainerako neuronek? \n\n\n\nHildako neurona horiek inguruko zelulei eragin diezaieketen substantzia toxikoak askatu eta ingurunearen gaineko “kutsadurarik” sor ez dezaten\, garunak hondakinak azkar eta eraginkortasunez deuseztatzen dituen sistema autogarbitzailea du\, fagozitosia deritzon prozesuaren bitartez (grezieraz\, “fago” hitzak jan esan nahi du). \n\n\n\nGarunean\, mikrogliako zelulak dira prozesu horretaz arduratzen direnak\, fagozito profesionalak balira bezalaxe. Zelula txikiak dira\, oso adarkatuak eta izugarri mugikorrak. Pio del Río Hortega mediku eta ikertzaile valladolidtarrak aurkitu zituen 1919an. Del Río Hortega Nicolas Achucarro mediku bilbotarraren dizipulua izan zen eta funtsezko aurkikuntzak egin zituen histologiaren arloan\, bereziki zelula glialen inguruan; adibidez\, mikrologia\, nerbio-sistema zentralaren immunitate-sistemaren funtsezko osagaia. \n\n\n\nTestuinguru honetan\, Achucharro Basque Center of Neuroscience zentroko Biologia Zelular Glialeko Laborategian hamarkada bat baino gehiago daramate garuneko fagozitosi-prozesua aztertzen\, eta\, horri esker\, tresna terapeutiko berriak garatu ahal izan dituzte prozesu hori kontrolatu eta gaixorik dagoen garunaren birsorkuntza bizkortzeko. \n\n\n\nProzesu horren funtzionamendua azaltzeko asmoz\, Nicolas Achúcarroren jaiotzaren urteurrenarekin bat eginez\, Laborategia zuzentzen duen Amanda Sierra Saavedra UPV/EHUri atxikitako Ikerbasqueko ikertzaileak “Vida tras la muerte (de las neuronas): el sistema de autolimpieza del cerebro” (“(Neuronen) heriotzaren ondorengo bizitza: garunaren sistema autogarbitzailea”) izenburuko hitzaldia emango du ekainaren 16an\, 19:00etan\, Bilboko Bidebarrieta Liburutegian. \n\n\n\nHitzaldian\, garuneko fagozitosi-prozesua erakusteaz gain\, ikertzaileak zehatz-mehatz azalduko du nola aztertzen duten garuneko fagozitosi-prozesua Biologia Zelular Glialeko Laborategian\, baita zelula horiek ingurunean duten eragina eta prozesuak zelulen birsorkuntzan izan dezakeen inplikazioa ere\, epilepsian\, garuneko infartuan eta bestelako gaixotasunetan. \n\n\n\nAzkenik\, Sierra Saavedrak ezagutzera emango du Laborategian tresna terapeutiko berrien garapenean aurrera egiteko egiten ari den ikerketa\, eta garuneko zelulen birsorkuntzan duten aplikazioa. \n\n\n\nGonbidapenak erreserbatzea\n\n\n\nHitzaldi-solasaldia Achucarro Basque Center for Neuroscience zentroaren lankidetzaz antolatu da UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak bultzatzen duten Bidebarrieta Zientifikoa hitzaldi-zikloaren barruan. Ekitaldia bertatik bertara ikusi ahal izango da\, baita streaming bidez ere\, KulturguneaTB kanalaren bitartez. \n\n\n\nHitzaldia liburutegian zuzenean ikusi nahi dutenek sarrera online erreserbatu beharko dute aldez aurretik\, Bilbao Kultura webgunean. Sarrerak doakoak dira. \n\n\n\nHizlaria\n\n\n\nAmanda Sierra Saavedra Neurozientzietan doktoratu zen Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean\, eta egun\, Euskal Herriko Unibertsitateari (UPV/EHU) atxikitako Ikerbasqueko ikertzaile eta irakaslea izanik\, Achucarro Basque Center of Neuroscience zentroko Biologia Zelular Glialeko Laborategia zuzentzen du. Haren ikerketa-ildoak zelula mikroglialak eta fagozitosiaren eta gaixorik dagoen garunaren hanturaren arteko interakzioa dira. Horretarako\, fagozitosi mikroglialaren eraginkortasunaren erregulazioari eragiten dioten mekanismo zelularrak eta molekularrak aztertzen ditu. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/neuronen-heriotzaren-ondorengo-bizitza-garunaren-sistema-autogarbitzailea/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/vida-tras-la-muerte-EUS.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20210712T090000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20210714T140000 DTSTAMP:20260404T005348 CREATED:20231103T100037Z LAST-MODIFIED:20231103T100038Z UID:208199-1626080400-1626271200@katedra.eus SUMMARY:Uda ikastaroa: "La ciencia de los jinetes del Apocalipsis" DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nUztailaren 12tik 14ra\, UPV/EHUko Uda Ikastaroen barruan\, Donostia International Physics Centerrek (DIPC) eta UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak “La ciencia de los jinetes del Apocalipsis: una aproximación científica a los riesgos existenciales de la Humanidad” ikastaroa emango dute. \n\n\n\nCOVID-19aren pandemiak gizateriaren existentzia bera arriskuan jar dezaketen fenomenoak daudela erakutsi du. Birus batek eragindako pandemia batek ehunka milioi kutsatu\, dozenaka milioi pertsona gaixo eta milioika heriotza eragin ditu\, eta gainera\, imajina dezakeguna baino ondorio kaltegarriagoak izan ditzake. Baina okerragoa ere izan zitekeen. Are gehiago\, epidemiologiako eta birologiako espezialistek ohartarazi dute pandemia are suntsitzaileagoak gerta daitezkeela. \n\n\n\nPandemiak ez dira gainditu beharko ditugun mehatxu bakarrak. Badira bestelakoak (planetaz kanpokoak\, geologikoak\, bakteriologikoak\, ingurumenekoak\, geopolitikoak eta beste batzuk)\, eta horiek gertatzea ez litzateke baztertu behar. Udako ikastaro honetan\, mehatxu horiei ikuspegi zientifikotik heldu nahi diegu\, eta natura\, benetako arriskua\, gizakiek hari buruz duten pertzepzioa eta fenomeno horietara ahalik eta hobekien hurbiltzea balioetsiko ditugu. \n\n\n\nIkastaroaren programa honako hau da: \n\n\n\nUztailaren 12a\n\n\n\n\n09:00 – 09:15: Erregistroa\n\n\n\n09:15 – 09:20: Ikastaroaren aurkezpena – Juan Ignacio Pérez Iglesias (UPV/EHU – Kultura Zientifikoko Katedra)\n\n\n\n09:20 – 10:00: “La especie humana en peligro“ – Juan Ignacio Pérez Iglesias (UPV/EHU – Kultura Zientifikoko Katedra)\n\n\n\n10:00 – 10:45: “La furia de la Tierra“ – Julia Ana Maria Cuevas Urionabarrenechea (UPV/EHU – Geologiako departamentua)\n\n\n\n10:45 – 11:15: Etenaldia\n\n\n\n11:15 – 12:00: “El cielo sobre nuestras cabezas“ – Naiara Barrado Izagirre (UPV/EHU – Zientzia Planetarioen Taldea)\n\n\n\n12:00 – 12:45: “¿Y si vienen los extraterrestres?“ – Carlos Briones Llorente (Astrobiologiako Zentroa/CSIC)\n\n\n\n12:45 – 13:15: Mahai-ingurua\n\n\n\n\nUztailaren 13a\n\n\n\n\n09:15 – 10:00: “Superbacterias\, el nacimiento del Joker“ – Itziar Alkorta Calvo (UPV/EHU – Biokimika eta Biologia Molekularreko departamentua)\n\n\n\n10:00 – 10:45: “Cambio climático: ¿un punto de no retorno?“ – Elisa Sainz de Murieta (BC3 – Klima Aldaketa Aztergai zentroa)\n\n\n\n10:45 – 11:15: Etenaldia\n\n\n\n11:15 – 12:00: “Pandemia: a la espera del Big one“ – Ignacio López Goñi (Nafarroako Unibertsitatea – Natur Zientzien Museoa)\n\n\n\n12:00 – 13:00: “Mahai-ingurua: El cine del final de la Humanidad“ – Desirée de Fez (kazetaria eta zine-kritikaria) eta José Miguel Mulet Salort (Valentziako Unibertsitate Politeknikoa – Landareen Biologia Molekular eta Zelularreko Institutua)\n\n\n\n13:00 – 13:15: Mahai-ingurua\n\n\n\n\nUztailaren 14a\n\n\n\n\n09:15 – 10:00: “La sombre de los datos es alargada“ – Humberto Bustince Sola (Nafarroako Unibertsitate Publikoa)\n\n\n\n10:00 – 10:45: “Armas de destrucción masiva“ – Mikel Mancisidor de la Fuente (Deustuko Unibertsitatea)\n\n\n\n10:45 – 11:15: Etenaldia\n\n\n\n11:15 – 12:00: “La percepción del riesgo del yo invulnerable“ – Uxune Martinez Mazaga (Euskampus Fundazioa – Kultura Zientifikoko Unitatea)\n\n\n\n12:00 – 12:45: “De aquí a la eternidad: ¿y si el Apocalipsis nunca llega?“ – Jesús Zamora Bonilla (UNED – Logika eta Zientziaren Filosofiako katedraduna)\n\n\n\n12:45 – 13:15: “La ciencia al rescate “. Ricardo Díez Muiño (DIPC / CFM – Zuzendaria)\n\n\n\n13:15 – 13:45: Mahai-ingurua\n\n\n\n\nIzen-ematea\n\n\n\nIzena emateko epea irekita dago. Ikastaroaren xehetasun gehiago ezagutzeko\, jo ikastaroaren gunera: “La ciencia de los jinetes del Apocalipsis: una aproximación científica a los riesgos existenciales de la Humanidad“. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/uda-ikastaroa-la-ciencia-de-los-jinetes-del-apocalipsis/ LOCATION:Palacio Miramar\, Paseo Miraconcha\, 48\, Donostia ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/Cartel_Curso_Verano_UPV2021_Jinetes_Apocalipsis.jpeg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20210917T080000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20210927T200000 DTSTAMP:20260404T005348 CREATED:20231103T094825Z LAST-MODIFIED:20231103T094825Z UID:208192-1631865600-1632772800@katedra.eus SUMMARY:Artea eta Matematika erakusketa: ‘Fractus’ eta ‘Azares’ DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\nMatematika eta artea oso urrun dauden bi diziplinatzat hartzen dira\, ageriko loturarik ez balute bezalaxe. Baina\, bien arteko harremana aztertzen denean\, nabarmena da antzina-antzinatik arte garaikideraino mantendu izan den bien arteko elkarreragin oparo\, sakon eta aberatsa. Pitagorasen zientziak\, bere kontzeptuekin –pi zenbakia\, kasu– eta teoremekin\, ideia sortzaileak eragin ditu eta egitura artistikoen osagaia izan da. \n\n\n\n“Artea eta matematika” erakusketak bi diziplina horien artean dagoen lotura estua jarriko du ikusgai irailaren 17tik 28ra bitartean UPV/EHUko Bizkaia Aretoko Axular gelan. Verónica Navarroren “Fractus” eta Esaú de Leónen “Azares” egileen lanen bitartez fraktalen berezitasunak aurkeztuko dira. Erakusketak egunero bisitatu ahal izango dira\, goizeko 10:00etatik arratsaldeko 20:00etara\, astelehenetik ostiralera eta irailaren 25ean (larunbata) eta 26an (igandea) goizeko 10:00-13:00etara eta 16:00-19:30era. \n\n\n\nMatematika eta\, bereziki\, fraktalak dira erakusketa hau osatzen duten elementu nagusiak\, eta horien laguntzaz\, bertatik bertara egiaztatu ahal izango da matematika lan plastikoaren inspirazio-iturria\, arte-sorkuntzarako tresna eta funtsezko osagaia izan daitekeela. \n\n\n\n“Fractus” erakusketaren abiapuntutzat har daiteke Verónica Navarroren Menudo punto (2012) liburua\, izan ere\, paperean landutako formatu txiki eta ertaineko eszenografien bitartez\, geometria fraktala ezagutzera ematea du helburu\, eta bereziki\, Kochen Kurba deritzona. Obretan ageri den kaosean ikertzera eta mundu ulergaitz eta magikoak irudikatzera gonbidatzen dute ikuslea artelan hauek. \n\n\n\nBestalde\, “Azares” deritzon erakusketan\, Esaú de León artistak zuhaitz itxurako eskultura handiak begiratzeko gonbidapena luzatzen du. Eskultura hauek triangelu-itxurako piezez osatuta daude\, eta pieza horiek mihiztatu egiten dira Lindemayerren sisteman oinarrituz. Teknika hau\, egitura fraktala dena\, eskulturan erabiltzen da landare eta zuhaitzen hazkundea irudikatzeko. Gainera\, sorkuntza-prozesuan triangelu magikoak\, zenbaki lehenak\, pi zenbakia eta proportzio harmonikoak ere aurki ditzakegu. Sorkuntza-lanak\, halaber\, alderdi parte-hartzaile bat du; izan ere\, bertaratutakoak kartekin beren eskultura propioa egitera gonbidatzen ditu. \n\n\n\n“Artea eta matematika” erakusketa\, UPV/EHUko Bizkaia Aretoko Axular gelan irailaren 17tik 28ra bitartean ikusgai egongo dena\, UPV-EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Ikerketa Gizartean Zabaltzeko Zuzendaritzak antolatu dute. \n\n\n\nBisita gidatuak\n\n\n\nErakusketan bisita gidatua egin nahi dutenek\, irailaren 20tik 26ra -biak barne- egin dezakete ordutegi honetan: \n\n\n\n\nIrailaren 20\, 21\, 22\, 23 eta 24an\, arratsaldeko 18:00etan.\n\n\n\nIrailaren 25ean eta 26an\, goizeko 11:00etan eta arratsaldeko 18:00etan.\n\n\n\n\nBisita gidatuetara joan nahi baduzu\, bidali mezu elektroniko bat kzk.ehu@gmail.com helbidera eta adierazi zure intereseko ordutegia\, zure izen-abizenak eta harremanetarako telefonoa. \n\n\n\nSortzaileei buruz\n\n\n\nVerónica Navarro Arte Ederretan lizentziatu eta Hezkuntzan doktoratu zen Murtziako Unibertsitatean. Jarduera plastikoa hezkuntzarekin uztartu eta artea matematikarekin eta literaturarekin nahastu ohi ditu bere lanetan. Argitara eman dituen liburuen artean\, Fina e infinita edo Fractales artista liburuak eta El muy punto liburua nabarmendu daitezke. Halaber\, banakako zein taldekako instalazio eta erakusketetan parte hartu du. Lehenengoen artean\, Horma/forma/norma eta Menudo punto aipa daitezke\, eta lankidetza bidez egindakoen artean\, Las formas toman forma e infinitas delakoa. \n\n\n\nBestetik\, Esaú de León artista eta museografo mexikarrak Arte Plastikoak ikasi zituen Mexiko Hiriko “La Esmeralda” Pintura\, Eskultura eta Grabatuko Eskola Nazionalean. Honen ibilbidean ere\, instalazio eta erakusketa ugari aipa daitezke\, banakakoak (Vacío continuo edo Vortex) zein taldekakoak (Designata edo Incesante parpadeo de luz). Horrez gain\, arte-bildumen kontserbazio lanak (Michael Nyman edo Iberdrola) eta erakusketak koordinatu ditu Mexikoko Arte Modernoaren Museoan. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/artea-eta-matematika-erakusketa-fractus-eta-azares/ LOCATION:Bizkaia Aretoa-EHU\, Abandoibarra Etorbidea\, 3\, Bilbo ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/CARTEL_exposicion_Arte_y_matematicas_HOR.jpeg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20210917T080000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20210927T200000 DTSTAMP:20260404T005348 CREATED:20231103T095531Z LAST-MODIFIED:20231103T095531Z UID:208196-1631865600-1632772800@katedra.eus SUMMARY:“Eboluzioa genero-ikuspegitik” erakusketa DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\nNork esan du zientzia neutroa dela? Edozein giza-jardueratan gertatzen den bezalaxe\, zientziaren kasuan ere\, hainbat faktorek baldintzatu\, mugatu eta are alde batera ala bestera makurraraz dezakete. Horren harira\, giza-eboluzioari buruz egin izan den interpretazio konbentzionala zientziak jasandako mugapenen adibide garbia da. \n\n\n\nEboluzioaren errealitate zabal eta inklusiboa bistaratzeko asmoz\, ugalketa eta biziraupena espeziearen arrakastaren giltzarritzat hartuz\, Euskadin dago ikusgai lehenengo aldiz “Eboluzioa genero-ikuspegitik” erakusketa\, zientziak eboluzioaren inguruan eman duen interpretazio tradizionalari buelta ematea xede duena. \n\n\n\nErakusketa Eduardo Saiz Alonso ilustratzaile zientifikoak sortutako laminekin osatu da\, estereotipoak zalantzan jarri eta ikusleengan gogoeta eragiteko asmoz. Bizkaia Aretoko Etxepare gelan egongo da ikusgai irailaren 17tik 28ra bitartean\, eta astegunetan bisitatu ahal izango da\, astelehenetik ostiralera\, goizeko 8:00etatik arratsaldeko 20:00etara bitartean; baita irailaren 25ean eta 26an (larunbata eta igandea) ere\, 10:00etatik 13:00etara eta 16:00etatik 19:30era bitartean. \n\n\n\nErakusketa CENIEHko Kultura Zientifikoaren eta Berrikuntzaren Unitateari esker gauzatu ahal izan da\, “la Caixa” Gizarte Ekintzaren eta Zientzia eta Teknologiarako Espainiako Fundazioaren (FECYT) lankidetzaz\, eta José Mª Bermúdez de Castro Risueño\, Joseba Rios Garaizar eta María Amor Barros del Río izan dira komisario zientifikoak. Erakusketa elkarrekin antolatu dute UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Ikerketaren Gizarte Zabalkunderako Zuzendaritzak. \n\n\n\nErakusketaren osagarri gisa\, eboluzioa genero-joerarik gabe aztertzeko lau hitzaldi antolatuko dira irailaren 22an\, 19:00etan\, Bilboko Bidebarrieta Liburutegian. Ekimena Bidebarrieta Zientifikoa hitzaldi-zikloaren barruan gauzatuko da\, eta horretan parte hartuko duten lau hizlariek formatu atseginean jorratuko dute giza-eboluzioa\, ikuspegi zabal batetik eta genero-joerarik gabe\, paleontologia\, biologia\, geologia eta bestelako esparrutatik begiratuta. “Eboluzioa genero-ikuspegitik” hitzaldiei buruzko informazio gehiago nahi izanez gero\, kontsultatu programa. \n\n\n\nIlustratzaileari buruz:\n\n\n\nEduardo Saiz Alonso Biologia Zientzietan lizentziatu zen Bartzelonako Unibertsitatean eta ilustratzaile zientifikoa eta biologoa da. Bere lanak errealismoz betetako adierazkortasun arina du ardatz\, zorroztasun zientifikorik handienean oinarrituta\, eta gai naturalistak zein gai arkeologikokoak biltzen ditu. \n\n\n\nIlustrazio horien bitartez\, hainbat argitaletxetarako lan egin du -Plaza&Janés\, Salvat\, Planeta\, etab.-\, baita erakunde publikoetarako\, Ikerketa Zientifikoetarako Goi Mailako Zentroa\, Atapuerca Fundazioa eta Kataluniako Generalitatea tarteko\, eta hainbat aldizkari zientifikotarako ere\, hala nola Mundo Científico\, El Temps edo The Anatomical Record. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/eboluzioa-genero-ikuspegitik-erakusketa/ LOCATION:Bizkaia Aretoa-EHU\, Abandoibarra Etorbidea\, 3\, Bilbo ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/EXPO-Evolucion-en-clave-de-genero-rrss-HORIZONTAL.jpeg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20210922T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20210922T201500 DTSTAMP:20260404T005348 CREATED:20231103T093754Z LAST-MODIFIED:20231103T093755Z UID:208186-1632337200-1632341700@katedra.eus SUMMARY:Bidebarrieta Zientifikoa: "Eboluzioa genero-ikuspegitik" DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\nNork esan du zientzia neutroa dela? Edozein giza-jardueratan gertatzen den bezalaxe\, zientziaren kasuan ere\, hainbat faktorek baldintzatu\, mugatu eta are alde batera ala bestera makurraraz dezakete. Horren harira\, giza-eboluzioari buruz egin izan den interpretazio konbentzionala zientziak jasandako mugapenen adibide garbia da. \n\n\n\nAlde batetik\, interpretazio baldintzatu hori aurkitu eta aztertutako fosilen eskasiaren ondorioa izan daiteke\, batez ere kontuan hartuta fosilei dagokien hedadura geografiko eta kronologiko izugarri zabala. Bestetik\, bakarrik enpirikoki azter daitekeena egiazkotzat jotzeko dagoen joera zientifizistak ere murriztu eta bigarren mailara baztertu ditu espeziearen bilakaera ezagutzeko garrantzi handia duten jarduera asko\, hala nola\, edoskitzea\, haziera\, ezagutzaren transmisioa edo ehiza. Azkenik\, nabarmentzekoa da\, oraintsu arte\, arkeologia eta beste zientzia batzuk gizonek garatu eta interpretatu izan dituztela nagusiki\, eta gizonezkoa historiaren erdigune eta protagonista duen ikuspegi androzentriko horren ondorioz\, litekeena da eboluziorako funtsezkoak diren alderdi batzuk baztertu izana\, emakumea askotan bigarren mailan utziz. \n\n\n\nTestuinguru honetan\, eta eboluzioaren errealitate egiazkoagoa eta inklusiboagoa erakusteko asmoz\, UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak\, UPV/EHUko Ikerketa Gizartean Zabaltzeko Zuzendaritzak eta Bidebarrieta Liburutegiak “Eboluzioa genero-ikuspegitik” izenburuko ekitaldia antolatuko dute irailaren 22an\, 19:00etan\, Bilboko Bidebarrieta Liburutegian. Ekimenean paleontologian\, biologian\, geologian eta bestelako esparruetan diharduten lau hizlarik parte hartuko dute\, eta formatu atsegi baten bitartez\, giza-eboluzioa sexu-joerarik gabeko ikuspegi zabal batetik jorratuko dute. \n\n\n\nEboluzioaren ikuspegi ‘morea’\n\n\n\nGiza-eboluzioaren fosil ikoniko askok izen propioa dute (Cro-Magnoneko gizona edo Elvis\, kasu) eta kultura herrikoian txertatu dira. Arratsaldeko lehen hitzaldian\, “Famosas desconocidas de la Evolución Humana” (Giza-eboluzioaren emakume ospetsu ezezagunak) izenburupean\, Asier Gómez Olivencia paleontologoak jendaurrean aurkeztuko ditu eboluzioaren emakume-izen ezagunenetako batzuk\, hala nola\, Ardi\, Selam\, Lucy\, Benjamina edo Tabun C1 emakume neandertala. \n\n\n\nJarraian\, “Las mujeres en los estudios sobre Evolución Humana” (Emakumeak Giza Eboluzioari buruzko azterlanetan) izenburua daraman bigarren hitzaldian\, Carmen Manzano biologoak argi utziko du gizakiak kultura erabili duela inguruneko aldaketetara egokitzeko\, eta animalien artean parekorik ez duen egokitzeko modu horren ondorioz\, oso zaila dela balioetatik aske dagoen zientzia objektibo bati buruz hitz egitea. Ildo horretan\, emakumeak espeziearen biziraupenean izandako lana eta eginkizuna ezagutzera emateko\, Manzanok giza-bilakaerari buruzko azterlanetan emakumeen irudikapena nola landu den aztertuko du. \n\n\n\nBestalde\, paleontologia da ilustrazioaren premiarik handiena duten arlo zientifikoetako bat\, ez baitago lekukotasun grafiko nahikorik aurkikuntzak eta ebidentziak azaldu ahal izateko. Ildo horretan\, giza-eboluzioarekin lotutako ilustrazioek ezin hobeto islatzen dute gure gizartean egon den eta dagoen genero-desberdintasuna. Hori dela eta\, arratsaldeko hirugarren hitzaldian\, “El sesgo de género a través de la ilustración científica” (Genero-joera ilustrazio zientifikoaren bitartez) izenburupean\, Vega Asensio biologo eta ilustratzaile zientifikoa ilustrazioen xehetasunei erreparatzearen garrantzia nabarmentzen saiatuko da\, izan ere\, askotan antzematen ez diren xehetasun horiek denboran iraun ohi duten eduki zientifiko okerrak sortzen laguntzen dute\, luzera begira genero-joera handiagoa erraztuz. \n\n\n\nLaugarren eta azken hitzaldia Arantza Aranburu geologoak emango du. “Y… ¿qué aporta la geología a la evolución humana?” (Eta… zer ekarpen egin dio geologiak giza-eboluzioari?) izenburupean\, xehetasun osoz azalduko du giza-eboluzioa\, ia osorik fosilen azterketatik ateratako datuen bitartez eraikia\, sedimentuetan bildutako DNAren erregistrotik lortu diren ekarpenekin osatzen ari dela azken urteotan\, eta horien arabera argi geratu omen dela\, fosilak ugariak ez diren lekuetan ere\, hominidoen (eta bestelako ornodunen) presentzia egiazta daitekeela. Gainera\, hitzaldian\, geologiak giza-eboluzioari egindako beste ekarpen batzuk ere ezagutu ahal izango dira\, izan ere\, horiei esker\, fosilizazio-prozesuak ulertu\, ingurune jakin batean nagusi ziren prozesu naturalak interpretatu eta data zehatzak jarri ahal zaizkie zenbait prozesu eta fosili. \n\n\n\nGonbidapenak erreserbatzea\n\n\n\nUPV/EHUko Ikerketa Gizartean Zabaltzeko Zuzendaritza ere partaide duen ekimen hau UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak bultzatutako Bidebarrieta Zientifikoa hitzaldi-zikloaren barruan antolatu da. Ekitaldia bertatik bertara ikusi ahal izango da\, baita streaming bidez ere KulturguneaTB kanalaren bidez. \n\n\n\nHitzaldia liburutegian bertan entzun nahi dutenek sarrera online erreserbatu behar dute aldez aurretik\, Bilbao Kultura gunearen bitartez. Sarrerak doakoak dira. \n\n\n\nHizlariak\n\n\n\nAsier Gómez ornodunen arloko paleontologoa da\, giza-eboluzioan aditua. Egun\, Ramon y Cajal kategoriako ikertzailea da UPV/EHUko Zientzia eta Teknologia Fakultatean. Atapuercako Ikerketa Proiektuari lotuta dago 2001az geroztik eta FECYTen doktoretza ondoko ikertzailea izan da University of Cambridgen (2010-2012) eta Marie Curie kategoriako ikertzailea Parisko Musée de l ‘Hommen (2013-2014). \n\n\n\nCarmen Manzano biologoa da\, eta 1986tik erretiroa hartu arte\, UPV/EHUko Genetika\, Antropologia Fisikoa eta Animalien Fisiologia Saileko Antropologia Fisikoko irakaslea izan da. Gainera\, ikerketa-proiektu ugaritan parte hartu du\, baita Populazioen Genetikarekin\, Auzitegi-Genetikarekin zein elkarketa genetikoari buruzko azterlanekin lotutako gaien inguruko 50etik gora argitalpenetan ere\, inpaktu handikoaldizkarietan. \n\n\n\nVega Asensio Biologian doktoratu zen Euskal Herriko Unibertsitatean (UPV/EHU) eta ilustrazio zientifikoari buruzko lehen graduondokoa koordinatzen du unibertsitate berean. Orain arteko ibilbide profesionalean\, ikertzailetzat ikasi eta lan egin du Europako Europako hainbat unibertsitatetan. 2011n\, komunikazio eta dibulgazio zientifikoa hobetzeko premiak bultzatuta\, NorArte Visual Science ilustrazio zientifikoaren estudioa sortu zuen\, marrazkigintzarekiko eta zientziarekiko grinak uztartuz. \n\n\n\nArantza Aranburu geologoa UPV/EHUko Geologia Saileko irakaslea da 1992az geroztik. Arroka sedimentarioetan jasotako historia geologikoak deszifratzea du ikerketa-jardunaren ardatz. Gainera\, 20 urte baino gehiago daramatza Atapuercako proiektuan\, eta karst\, ibai zein itsas erregistroen bitartez\, egungo paisaia\, egungoaren azpikoa eta iraganekoa interpretatzeko lanetan dihardu URL:https://katedra.eus/eu/agenda/bidebarrieta-zientifikoa-eboluzioa-genero-ikuspegitik/ ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/Evolucion-en-clave-de-genero-EUS.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20211201T183000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20211201T200000 DTSTAMP:20260404T005348 CREATED:20231103T093254Z LAST-MODIFIED:20231103T093255Z UID:208183-1638383400-1638388800@katedra.eus SUMMARY:EHUko Euskararen Astean "Jakinduriek mundue erreko dau!" DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nZientziak eta bertsolaritzak bat egingo dute Bilboko Bidebarrieta Liburutegian abenduaren lehenean\, “Jakinduriek mundue erreko dau!” ekitaldian. “Bertsozientzia” izenaz ere ezagutzen den saioa\, abenduaren 1ean izango da\, arratsaldeko 18:30ean eta UPV/EHUk Euskararen Nazioarteko Eguna ospatzeko antolatu duen Euskararen Astea programaren jardueretako bat da. \n\n\n\n\n\n\n\n“Jakinduriek mundue erreko dau!” ekitaldiak itxuraz urrun dauden bi diziplina uztartzen ditu: zientzia eta bertsolaritza. Hala ere\, biak eszenatoki berdinera igoko dira\, haien arteko muga gaindituz\, zientzia kontatu eta kantatzen duen funtzio berezia eskaintzeko publikoari. \n\n\n\nKike Amonarriz aurkezlea eta soziolinguista izango da ekitaldi honetako zeremonia-maisua. Ezagutza zientifiko zabaltzeko errima perfektua bilatzea xede duen ekitaldi honetan\, Amonarrizekin batera izango dira mikrofono aurrean\, Andoni Egaña eta Onintza Enbeita bertsolariak\, Xabier Artaetxebarria ingeniaria\, Miren Basaras mikrobiologoa eta Josu Lopez-Gazpio kimikaria. \n\n\n\nJardunaldiak\, UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedraren eta Bidebarrieta Kulturgunearen laguntza du eta\, besteak beste\, zientzialari bakoitzak 10 minutuko hitzaldia eskainiko du euskaraz. Horietan\, labur-labur eta modu atseginean azalduko dituzte zenbait kontzeptu zientifiko: portaera altruista naturan\, One Health (osasun bakarra) ikuspegia gaixotasunei aurre egiteko\, eta puzkerren analisi kimikoa\, hurrenez hurren. \n\n\n\nHitzaldi bakoitzaren ondoren\, Amonarrizek gai bat proposatuko du\, bertsolariek irudimena askatu eta bertsotan inprobisatzeko aukera izan dezaten. Gainera\, ekitaldian\, bertaratutakoen ezagutza ere neurtuko da\, beste modu batez neurtu ere\, eta irabazleek saria eramango dute. \n\n\n\nHitzaldiak doakoak dira eta sarrera librea izango da lekuak bete arte. Hitzaldira joaterik ez dutenek streaming bidez ikusi ahal izango dute KulturguneaTB kanalaren bitartez. \n\n\n\nPrograma:\n\n\n\nZientzialariak \n\n\n\nXabier Artaetxebarria\, ingeniaria: “Zergatik gara onak?” \n\n\n\nXabier Artaetxebarria Telekomunikazio Sistemen Ingeniaritzan lizentziatu zen Nafarroako Unibertsitatean\, eta doktorego-tesia Iruñeko CIMA ikerketa-zentroan egin zuen\, medikuntzan nahiz biologian erabili ohi den irudien analisi automatikorako algoritmoetan oinarrituta. \n\n\n\nBere hitzaldian\, “Zergatik gara onak?”\, naturan ikus ditzakegun jarrera altruistak nola garatu diren azalduko du\, baita izaera hau non agertzen den hautespen naturalaren teorian zehar. \n\n\n\nMiren Basaras\, mikrobiologoa: “Mendeetako iraunkortasunari eutsiz” \n\n\n\nMiren Basaras\, mikrobiologoa eta Biologian doktoratua\, Mikrobiologiako irakasle titularra da UPV/EHUko Medikuntza eta Erizaintza Fakultatean\, eta unibertsitate bereko Mikrobiologia eta Osasunari buruzko Masterraren arduraduna. \n\n\n\nBidebarrieta Kulturgunearen eszenatokian One Health -Osasun Bakarra- kontzeptua zer den azalduko du. Gizakien eta animalien osasuna interdependenteak direla eta\, aldi berean\, bizi diren ekosistemetara lotuta daudela dio kontzeptu honek. \n\n\n\nJosu Lopez-Gazpio\, kimikaria: “Puzkerren analisi kimikoa” \n\n\n\nJosu Lopez-Gazpio\, Kimika-Zientzietan lizentziatu eta Kimikan doktoratu zen Euskal Herriko Unibertsitatean\, eta irakaslea eta zientzia-dibulgatzailea da. Egun\, Udako Euskal Unibertsitateko (UEU) Kimika saileko arduraduna da\, eta UEU eta UPV/EHUren Irakasleen Prestakuntzarako Unibertsitate Masterreko irakaslea.. \n\n\n\n“Puzkerren analisi kimikoa” hitzaldian Josu Lopez-Gazpio guztiontzako ezaguna den kontzeptu batetik abiatuko da. Flatulentziek edo hesteetako gasek eragindako puzkerretatik beste kontzeptu zientifiko batzuk jorratuko ditu\, hala nola\, gasen legeak\, soinua\, usaimena edo hartzidura. \n\n\n\nBertsolariak \n\n\n\nAndoni Egaña\, Euskal Filologian lizentziatua\, Euskaltzaindiaren euskaltzain urgazlea\, idazlea eta bertsolaririk ospetsuenetakoa da. Lau aldiz irabazi du Bertsolari Txapelketa Nagusia: 1993an\, 1997an\, 2001ean eta 2005ean. \n\n\n\nOnintza Enbeita\, Kazetaritzan lizentziatua\, kazetaria eta bertsolaria da. Kazetari bezala\, hainbat hedabidetan lan egindakoa da\, hala nola\, Berria edo Euskal Telebista. Onintza Enbeita Bizkaiko Bertsolari Txapelketa irabazi zuen 2018an eta txapela jantzi zuen lehen emakumea izan zen. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/ehuko-euskararen-astean-jakinduriek-mundue-erreko-dau/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/Bertsozientzia-HOR.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20220119T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20220119T203000 DTSTAMP:20260404T005348 CREATED:20231103T091809Z LAST-MODIFIED:20231103T091810Z UID:208175-1642618800-1642624200@katedra.eus SUMMARY:Zer da benetan dieta osasungarri eta jasangarri bat? DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nElikadura eta Nekazaritzarako Nazio Batuen Erakundearen (FAO) esanetan\, dietak jasangarriak izan daitezen\, ingurumen-inpaktu txikia eragin behar dute\, elikadura eta nutrizioaren segurtasuna babesten lagundu behar dute eta egungo zein geroko belaunaldiei bizimodu osasungarria izaten lagundu behar diete. Biodibertsitatea eta ekosistemak babestu eta errespetatzeaz gain\, dieta horiek onargarriak izan behar dute kulturaren ikuspuntutik\, eskuragarriak\, bidezkoak eta eskuragarriak ekonomiaren ikuspuntutik\, eta egokiak\, kaltegabeak eta osasungarriak nutrizioari dagokionez\, baliabide naturalak eta giza-baliabideak optimizatzeaz gain. \n\n\n\nEgun\, gero eta begi-bistakoagoa da dieta eta elikadura-sistema jasangarriagoetara aldatzeko premia. Horren harira\, azken hamarkadan\, gero eta gehiago dira munduan elikadura-politiketan eta kontsumitzailea hezteko programetan jasangarritasunari buruzko irizpideak txertatzen hasiak diren herrialdeak. \n\n\n\nAlabaina\, benetan jabetzen al gara elikadura arloko erabakiek ingurumenean eragiten duten inpaktuaz? Nola murriztu ahal dugu elikadurari lotutako karbono-aztarna? Eta oroz gain\, ba al dakigu zehazki zeintzuk diren gure dietak bete behar dituen ezaugarriak osasungarria eta jasangarria izan dadin? \n\n\n\nGai horiek guztiak argitzeko\, Nerea Telleriak\, Euskal Herriko Unibertsitateko Nutrigenomika eta Nutrizio Pertsonalizatuko doktoreak\, “Zer da benetan dieta osasungarri eta jasangarri bat?” izenburuko hitzaldia emango du datorren asteazkenean\, urtarrilaren 19an\, 19:00etan\, Bilboko Bidebarrieta Liburutegian. \n\n\n\nHitzaldian\, planteatutako galderei erantzuteaz gain\, Telleriak\, UPV/EHUko Elikadura Iraunkorraren taldeko ikertzaileak\, dieta osasungarri eta jasangarria izateko gakoak azalduko ditu\, hala nola\, landare-jatorriko elikagaiak oinarri nagusi dituen elikadura izatea\, tokiko eta sasoiko elikagaiak aukeratzea\, haragi gorriaren\, ultraprozesatutako elikagaien nahiz edari azukredunen kontsumoa murriztea\, edota elikagaiak alferrik galtzeko joera minimizatzea\, beste hainbat gomendioren artean. \n\n\n\nSarrera\n\n\n\nHitzaldi-solasaldia UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak bultzatutako Bidebarrieta Zientifikoa hitzaldi-zikloaren barruan antolatu da\, eta modu presentzialean ikusi ahal izango da\, baita streaming bidez ere\, KulturguneaTB kanalaren bitartez. Sarrera librea da\, ez da gonbidapenik eskuratu behar aurretiaz\, eta lekuak bete arte sartu ahal izango da. \n\n\n\nHizlaria\n\n\n\nNerea Telleria\, Nutrigenomikan eta Nutrizio Pertsonalizatuan doktoratu zen UPV/EHU eta unibertsitate bereko Elikadura Jasangarriaren taldeko ikertzailea da. Bere doktorego-tesian gainpisuaren zein obesitatearen arrisku-faktoreak dakartzaten bizimoduak aztertu zituen unibertsitateko ikasleen artean\, batez ere dietarekin lotutakoak. Era berean\, elikadura osasungarri eta jasangarriaren arloko prestakuntza eta esperientzia ditu. Ildo horretan\, plazaratu dituen azken argitalpen zientifikoetako batean\, unibertsitateko ikasleen elikaduraren kalitate nutrizionala eta karbono-aztarna aztertu ditu. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/zer-da-benetan-dieta-osasungarri-eta-jasangarri-bat/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/dieta-osasungarri-EUSK.jpeg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20220121T080000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20220329T000000 DTSTAMP:20260404T005348 CREATED:20231103T091344Z LAST-MODIFIED:20231103T091344Z UID:208172-1642752000-1648512000@katedra.eus SUMMARY:Surfa eta zientzia: hitzaldiak\, infografiak eta surf eskolak DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\n“Donostia\, Zientzia Hiria” proiektuak surfaren eta zientziaren arteko harremana aztertuko duen lehen ekimen batekin irekitzen ditu ateak: Surfa eta Zientzia. \n\n\n\nSurfa eta Zientzia urtarriletik apirilera bitartean egingo da eta hiru ardatz izango ditu. Alde batetik\, eta hilean behin hitzaldi-ziklo bat egingo da. Zientziako eta surfeko pertsona ospetsuek hainbat ikuspegitatik aztertuko dute gaia\, hala nola fisikatik\, meteorologiatik\, osasunetik\, kiroletik eta ingeniaritzatik. \n\n\n\nBigarrenik\, urtarrilaren 21etik apirilaren bukaera arte\, hiriko hainbat tokitan bost totem\, infografia erakargarriekin\, jarriko dira. NorArte Studiok Euskampusekin elkarlanean eginak dira eta Donostia zeharkatuko dute olatuen atzean dagoen zientzia eta surf-oholak mugiarazten dituen teknologia azalduko dute. \n\n\n\nPrograma apirilean bukatuko da\, gazteei zuzenduta dagoen surf-jarduera praktiko batekin. Jarduera zientziaz zipriztinduta egongo da eta Zurriolako hondartzan izango da\, unean uneko osasun eta meteorologia baldintzak kontuan hartuta. \n\n\n\nEgitaraua:\n\n\n\nAsteazkena\, urtarrilaren 26a\n\n\n\n18:00 – Okendo Kultur Etxea: “Olatu baten istorioa” – Maia Garcia Vergniory\, fisikaria eta DIPCko ikertzailea eta Kepa Acero\, surflaria. \n\n\n\n“Olatu baten istorioa” hitzaldian zientzialari eta surflari getxotarrek hainbat galdera erantzungo dituzte: olatu batzuk zergatik irekitzen diren eta beste batzuk zergatik ixten diren\, zergatik batzuetan seriean etortzen diren eta beste batzuetan ez\, edo itsasaldiek\, haizeak eta itsas hondoak zer paper jokatzen duten surfean aritzen garen olatuetan. Izan ere\, surfa egiten duen norbaitek iragarpen-taulei begiratzen dien bakoitzean fenomeno fisikoak aztertzen ari da\, eta hitzaldi honetan frogatuko da zientzia egiteko ez dela beharrezkoa zientzian profesionala izatea \n\n\n\nAsteazkena\, otsailaren 23a\n\n\n\n18:00 – Okendo Kultur Etxea: “Fisiologia eta osasuna” – Aitor Santisteban\, jarduera fisikoan eta kiroletan aditua eta Julen Ucin\, medikua. \n\n\n\n\n“Surf praktikatzen duten kirolari ez profesionalen ezaugarri morfologiko\, fisiologiko eta teknikoak” – Aitor Santisteban\, Jarduera fisiko eta kiroletan doktorea eta Basque Teameko surflarien prestatzaile fisikoa.\n\n\n\n“Kantauri itsasoko ur hotza\, surflarion etsai nagusia” – Julen Ucin\, kirol medikuntzako mediku espezialista eta Euskaltel-Euskadi ProCycling Team taldeko medikua.\n\n\n\n\nOtsaileko hitzordua surfak giza gorputzean dituen ondorioei buruzkoa izango da. Kirolari profesionalez gain\, surfa gero eta hedatuago dago gizartean. Adituen arabera\, olatuen gainean zamalkatzea jarduera fisiko osoa da\, gorputzeko atal askok elkarrekin batera lan egin behar baitute. Besoek\, eskuek\, bizkarrak\, gerriak edo hankek funtsezko funtzioa betetzen dute orekari eutsi eta maniobrak egiteko. Zalantzarik gabe\, sasoian egotea garrantzitsua da kirol hau egiteko\, baina nahikoa al da? \n\n\n\nAsteazkena\, martxoaren 23a\n\n\n\n18:00 – Okendo Kultur Etxea: “Olatu perfektuaren atzetik eta taulen fabrikazioa” – Onintze Salazar\, meteorologoa eta Adur Letamendia\, Pukas Surfeko proiektu-zuzendaria. \n\n\n\nOlatu perfektua aurreikus daiteke? Zein dira kontuan hartu beharreko baldintzak? Zertan oinarritzen dira olatuen iragarpenak? Non kontsulta daitezke? Fidagarriak dira? \n\n\n\nEra berean\, ba al dago taula perfekturik? Historikoki\, taulen diseinuan eta fabrikazioan berrikuntza gehienak\, baita surfaren teknikaren analisia ere\, «proba/errore» prozeduretan eta surflarien esperientzian oinarrituta egin dira. Baina nola jartzen zaizkie zenbakiak sentsazioei? Zer teknologia dago taulen atzean? \n\n\n\nHitzaldiak zuzenean eta streaming bidez\n\n\n\nHitzaldiak Okendo Kultur Etxean izango dira eta sarrera librea izango da\, leku-kopurua bete arte. Gainera\, ziklo osoa streaming bidez ikusi ahal izango da EITBko Kosmos kanalaren bidez. \n\n\n\nInfografiak hirian:\n\n\n\nUrtarrilaren 21etik apirilaren bukaera arte\, NorArte Studiok Euskampusekin elkarlanean egindako bost totem\, infografia erakargarriekin\, Donostiako hainbat tokitatik ibiliko dira. Infografia horiek surfa-oholek ezkutatzen duten teknologia\, olatuen atzean dagoen zientzia eta kirol horren praktika erakutsiko dituzte. \n\n\n\nSurf ikastaroa:\n\n\n\nPrograma apirilean bukatuko da\, gazteentzako surf-jarduera praktiko batekin\, eta zientziaz zipriztindua egongo da. Jarduera hau Zurriola hondartzan izango da\, unean uneko osasun eta meteorologia baldintzen arabera. \n\n\n\nDonostian izango den Surfa eta Zientzia programa Donostia Kulturaren ekimena da\, eta Donostia International Physics Center (DIPC) eta EHUko Kultura Zientifikoko Katedraren laguntza du. Ekimen hau Donostia\, Zientzia Hiria egitasmoaren lehena da eta\, besteak beste\, hainbat arlotan garatutako azken aurrerapen zientifikoak jorratzea du helburu. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/surfa-eta-zientzia-hitzaldiak-infografiak-eta-surf-eskolak/ LOCATION:Okendo Kultur Etxea\, Nafarroa etorbidea \, 7\, Donostia ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/cartel.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20220214T183000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20220214T203000 DTSTAMP:20260404T005348 CREATED:20231103T090852Z LAST-MODIFIED:20231103T090852Z UID:208168-1644863400-1644870600@katedra.eus SUMMARY:Darwinen eguna 2022: hizkuntzaz jabetzeko prozesua eta arau sozialak eboluzioan DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nNolako garrantzia dute gizarte-arauek giza eboluzioan? Arrakasta bermatzen diote natur ingurunera zein gizartera egokitzeko prozesuari\, ala oztopo izan daitezke? Nola gauzatzen dugu hizkuntza eskuratu eta ikasteko prozesua? Hauexek dira otsailaren 14an\, Darwinen Egunaren hamaseigarren edizioan erantzuna izango duten galderetako batzuk. 2007az geroztik\, Euskal Herriko Unibertsitateko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Zirkulu Eszeptikoak hautespen naturalaren bidezko eboluzioaren teoria landu zuen Charles Darwin zientzialariaren jaiotza gogoratzen dute\, zientzia nahiz ezagutza maite dutenei zuzendutako giza eboluzioaren hainbat alderdiri buruzko hitzaldien bitartez. \n\n\n\nBilboko Bidebarrieta Liburutegia izango da berriz ere “eboluzioarekiko” hitzordu honen agertokia datorren astelehenean\, otsailak 14\, 18:30etatik aurrera. Bertan izango dira Nuria Sebastián Gallés\, Psikologiako katedraduna eta Pompeu Fabra Unibertsitateko Speech Acquisition and Perception ikerketa-taldeko zuzendaria\, eta Joseba Ríos Garaizar\, Historiako doktorea eta Bilboko Arkeologi Museoko arkeologo teknikaria. Ekitaldia online ikusi ahal izango da\, baita zuzenean ere\, liburutegian bertan. \n\n\n\nDarwinen Egunaren edizio berri honetan\, programatutako hitzaldiek eboluzioa izango dute ardatz\, baina bi ikuspegitatik aztertuta: batetik\, hizkuntzaz jabetu eta garatzeko prozesua\, eta bestetik\, gizarte-arauek giza eboluzioan duten garrantzia. \n\n\n\nLehenengo hitzaldian\, “La ontogénesis del lenguaje: el lenguaje antes del lenguaje” (“Hizkuntzaren ontogenesia: hizkuntza hizkuntza izan aurretik”) izenburupean\, Núria Sebastián Gallés zientzialari kognitiboak jendaurrean azalduko du nola gauzatzen den hizkuntzaz jabetzeko prozesua\, izan ere\, jaiotzaren aurretik hasi eta bi urte bete arte garatzen dugun prozesu horri esker\, ikasle hutsak izatetik ezagutza espezializatua izatera igarotzeko aukera dugu denbora-tarte laburrean. \n\n\n\n“Normas sociales y evolución humana” (“Arau sozialak eta giza eboluzioa”) izenburua daraman bigarren hitzaldian\, Joseba Ríos Garaizar arkeologoak giza eboluzioa arau sozialen ikuspegitik jorratuko du\, hau da\, pertsonek gizarte mailako bizikidetza hobea izateko jarraitu beharreko arau eta erregelen multzoa aztertuta. Izan ere\, zenbait kasutan\, erabaki edo arau horiek ez dute egokitzapen arrakastatsurik erraztu\, aurkitutako zenbait aztarna arkeologikok argitu dutenez. Hitzaldian\, gizarte-arauek giza eboluzioan izandako garrantziari buruzko hausnarketa egingo da\, arkeologia paleolitikoaren zenbait adibide paradigmatikoren bitartez. \n\n\n\nZuzenean eta streaming bidez\n\n\n\nHitzaldiak UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak bultzatzen duten Bidebarrieta Zientifikoa zikloari dagozkio. Ekitaldia doan ikusi ahal izango da\, aurrez aurre zein streaming bidez\, KulturguneaTB kanalaren bitartez. Sarrera librea da lekuak bete arte. \n\n\n\nHizlariak\n\n\n\nNuria Sebastian Galles Psikologiako katedraduna eta Pompeu Fabra Unibertsitateko Speech Acquisition and Perception ikerketa-taldeko zuzendaria da. 2013tik 2016ra bitartean\, European Research Councileko Kontseilu Zientifikoko kidea izan zen\, eta 2014tik 2016ra bitartean\, bertako presidenteordeetako bat. 2016an British Academyko Fellow aukeratu zuten. \n\n\n\nJoseba Rios Garaizar Historian doktoratu zen Kantabriako Unibertsitatean\, historiaurrean aditutako arkeologoa da eta arkeologia teknikari da Bilboko Arkeologi Museoan. Bere proiekturik nabarmenen artean\, Arlanpe (Lemoa)\, Aranbaltza (Barrika) eta Amalda III (Zestoa) aztarnategietan egindako ikerketa arkeologikoak azpimarra daitezke\, hainbat artikulu zientifikotan parte hartu du\, eta neandertalen teknologia eta kulturaren inguruan egindako ikerlanengatik nabarmendu da. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/darwinen-eguna-2022-hizkuntzaz-jabetzeko-prozesua-eta-arau-sozialak-eboluzioan/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/darwin_eguna_cas.jpeg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20220308T080000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20220318T200000 DTSTAMP:20260404T005348 CREATED:20231103T090006Z LAST-MODIFIED:20231103T090007Z UID:208164-1646726400-1647633600@katedra.eus SUMMARY:Geometria Naturala erakusketa Bizkaia Aretoan DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nMatematika ardatz duen Geometria Naturala argazki-erakusketa izango UPV/EHUren Bizkaia Aretoan (Bilbo) 2022ko martxoaren 8tik 18ra bitartean. \n\n\n\nGeometria Naturala erakusketa Enfoque geométrico matematikaren inguruko argazki-taldeko zenbait kidek ateratako 12 argazkik osatu dute. Matematika nonahi dagoela bistaratzea da erakusketa honen helburua\, baita naturan ere. UPV/EHUko Bizkaia Aretoan (Bilbo) egongo da ikusgai 2022ko martxoaren 8tik 18ra bitartean eta goizeko 8:00etatik 20:00era\, astelehenetik ostiralera. \n\n\n\nPilar Moreno\, Lucía Morales\, Inmaculada Gutiérrez eta Leopoldo Martínezen argazki ederrei azalpen-testu laburrak gehitu zaizkie\, argazkiaren irudiarekin lotutako alderdi matematikoren bat edo beste nabarmentzeko asmoz\, hala nola\, Fibonacciren segida eta urrezko zenbakia landareetan\, espiral logaritmikoa barraskiloaren maskorrean\, edota animalien larruen patroiak azaltzen dituzten ekuazio matematikoak. \n\n\n\nGalileo Galileik zioenez\, “naturaren liburua matematikaren hizkuntzan idatzita dago”. Ildo horretan\, argazkien egileek naturari matematikaren begiekin so egitea proposatu digute. Hau da: \n\n\n\n“Begiratu lore bati\, landare bati\, animalia bati edo paisaia bati\, eta harritu zaitez naturan dagoen geometriarekin. Matematikak bizi garen mundua ulertzen laguntzen digu\, baita mundu hobea sortzen ere. Piztu diezazula azalpen honek gehiago jakiteko\, ezagutzeko\, ikertzeko eta naturak proposatutako enigmetarako erantzunak aurkitzeko gogoa.” \n\n\n\nGeometria Naturala erakusketa Zientzia eta Teknologiarako Espainiako Fundazioak diruz lagundu eta Euskal Herriko Unibertsitatea zein Basque Center for Applied Mathematics partaide izan zituen 2021eko Martxoa\, Matematikaren Hilabetea proiektuaren barruan sortu zen\, eta Bilboko Metroko zenbait geltokitan izan zen ikusgai\, Matematika mundu hobe baterako erakusketarekin batera (Metro Bilbaoren lankidetzaz). \n\n\n\nMatematika Nazioarteko Eguna\n\n\n\nEHUko Kultura Zientifikoko Katedrak\, Basque Center for Applied Mathematics-BCAM zentroak eta Naukasek BCAM-NAUKAS Jardunaldia antolatuko dute 2022ko martxoaren 14an\, Matematikaren Nazioarteko Eguna ospatzeko eta baita Geometria Naturala erakusketa. \n\n\n\n2019ko azaroaren 26an\, UNESCOk martxoaren 14a Matematikaren Nazioarteko Eguna izendatu zuen\, Nazioarteko Matematika Batasunaren (IMU) proposamenez. Egun horrek aurretik nolabaiteko ospea zuenez\, data horretan 3/14 edo Pi Eguna egin izan baita matematikaren ospakizunez\, horixe izan zen martxoaren 14a aukeratu izanaren arrazoia. Edizio bakoitzak lema bat du\, eta hauxe da aurtengoa: “Matematikak batzen du”. \n\n\n\nGeometria Naturala argazki-erakusketa UPV/EHUko Bizkaia Aretoan (Bilbo) izango da eta 2022ko martxoaren 8tik 18ra bitartean egongo da irekita jendearentzat\, goizeko 8:00etatik 20:00era. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/geometria-naturala-erakusketa-bizkaia-aretoan/ LOCATION:Bizkaia Aretoa-EHU\, Abandoibarra Etorbidea\, 3\, Bilbo ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/geometria-naturala-scaled-1.jpeg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20220309T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20220309T203000 DTSTAMP:20260404T005348 CREATED:20231103T085419Z LAST-MODIFIED:20231103T085419Z UID:208160-1646852400-1646857800@katedra.eus SUMMARY:Nola jokatzen du soinuak espazio itxietan? DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nPentsatu al duzu inoiz zergatik entzuten den hobeto zure ahotsa dutxan kantatzen duzunean? Aurrekoak badu azalpen zientifiko bat. Komuneko horma gogor eta lauei esker\, gela honek benetako erresonantzia-kaxarena egiten du\, eta soinuaren uhinak hormetan islatzen direnean\, soinuaren intentsitatea handitzen da. Hori dela eta\, gure ahotsa normalean dena baino indartsuago agertzen da. \n\n\n\nFenomeno hau ez da bakarrik gertatzen komunean abesti bat kantatzen dugunean. Ez\, besteak beste kontzertu-aretoetan\, elizetan\, hitzaldi-aretoetan eta antzeko espazio itxi batzuetan ere ematen da. Sekretua fisikan dago\, akustikan alegia\, hauxe baita soinuaren alderdi guztiak eta sortzen denetik entzulearengana iritsi arte gertatzen den guztia aztertzeaz arduratzen den adar zientifikoan. Espazio itxien kasuan\, akustika arkitektonikoa da soinuak lokaletan eta eraikinetan duen portaera ikertzeaz arduratzen den espezialitatea\, eta azken honexetan aurki genezake egiazki baino hobeto kantatzen dugula sinesteko gakoa. \n\n\n\nAkustika arkitektonikoarekin lotutako gai guztiak argitzen saiatzeko\, Erica Macho Stadler\, Zientzietan doktore eta Euskal Herriko Unibertsitateko (UPV/EHU) Fisika Aplikatua Saileko irakasle titularrak\, “Nola jokatzen du soinuak espazio itxietan?” izenburuko hitzaldia emango Bilboko Bidebarrieta Liburutegian martxoaren 9an\, 19:00etan. \n\n\n\nHitzaldian\, Bilboko Ingeniaritza Eskolako irakasleak akustika arkitektonikoaren zenbait gako azalduko ditu; adibidez\, erreberberazioa\, nota bakoitza eman ondoren ahotsak airean denbora gehiago iraunarazten duen fenomeno akustikoa\, baita soinuak espazio itxietan nola jokatzen duen eta ikuskizun batera joaten den publikoak soinuan eraginik ote duen\, besteak beste. \n\n\n\nSarrera\n\n\n\nHitzaldi-solasaldia UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak bultzatutako Bidebarrieta Zientifikoa hitzaldi-zikloaren barruan antolatu da\, eta modu presentzialean ikusi ahal izango da\, baita streaming bidez ere\, KulturguneaTB kanalaren bitartez. Sarrera librea da\, ez da gonbidapenik eskuratu behar aurretiaz\, eta lekuak bete arte sartu ahal izango da. \n\n\n\nHizlaria\n\n\n\nErica Macho Stadler\, Zientzietako doktorea\, UPV/EHUko Zientzia Aplikatua Saileko kidea\, Bilboko Ingeniaritza Eskolako irakaslea eta Science Technology and Mathematics Education Research Group taldeko kidea da. Azken urteotan\, haren ikerketa-jardunaren ardatz izan dira akustika musikala eta bigarren hezkuntzan zein unibertsitatean akustika irakasteko materialen garapena. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/nola-jokatzen-du-soinuak-espazio-itxietan/ LOCATION:Biblioteca Bidebarrieta\, Calle Bidebarrieta\, 4\, Bilbao ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/sonido-espacio-cerrado-eus.jpeg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20220314T093000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20220314T203000 DTSTAMP:20260404T005348 CREATED:20231103T084920Z LAST-MODIFIED:20231103T084920Z UID:208157-1647250200-1647289800@katedra.eus SUMMARY:Pi eguna BCAM NAUKASekin martxoaren 14an DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nSeguru asko\, Pi dugu historiako zenbakirik ospetsuena. Egia esanda\, π letra grekoaz irudikatzen den Pi zenbakia\, munduan dauden konstante matematikorik garrantzitsuenetakoa da\, gizakiek duela 4.000 urte baino gehiagoz geroztik ikertzen dihardutena.Zirkunferentziaren luzeraren eta diametroaren arteko erlazioa zehazten duen zenbaki irrazional hau fisika\, ingeniaritza eta geologia bezalako diziplina zientifikoei lotuta dago eta harritzeko moduko aplikazio praktikoak ditu eguneroko bizimoduan. \n\n\n\nZenbaki honek mendez mende eragin duen lilura handiaren ondorioz\, horri eskainitako eguna ere aurki dezakegu egutegian\, martxoan baitugu Pi-ren Eguna ospatzeko data. \n\n\n\n\n\n\n\nNazioarteko ekitaldi hau Larry Shaw fisikari estatubatuarraren eskutik sortu zen\, izan ere\, 1988an efemeride hau ospatzeko proposamena egin zuen. Ingelesez eta euskaraz\, martxoaren 14a idazteko modua bat dator konstante matematiko ezagunaren lehenengo hiru digituekin: 3-14 martxoak 14\, euskaraz / 3-14 March 14th\, ingelesez. Azken urteotan\, Pi Egunaren ospakizuna zabalduz joan da\, eta 2019ko azaroaren 26an UNESCOk martxoaren 14a Matematikaren Nazioarteko Eguna izendatu zuen. \n\n\n\nAurten ere\, Basque Center for applied Mathematics (BCAM) zentroak eta UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak ospakizunarekin bat egin eta BCAM-NAUKAS ekitaldiaren hirugarren edizioa antolatuko dugu martxoaren 14an UPV/EHUren Bizkaia Aretoan. Goizean\, BCAM-NAUKAS jardunaldiak matematika-tailerrak eskainiko ditu\, lehen eta bigarren hezkuntzako ikasleei matematika modu ludiko eta erakargarrian hurbiltzeko asmoz. \n\n\n\nArratsaldean\, 15 minutuko hitzaldi zientifikoak\, dinamikoak eta hurbilekoak\, Bizkaia Aretoko Mitxelena aretoan. Hitzaldi horien bidez\, besteak beste\, Pi zenbakiak eguneroko bizitzan dituen propietateak eta aplikazioak ezagutuko ditugu. \n\n\n\nMartxoaren 14ko BCAM Naukas Pi Egunaren programa\n\n\n\nGoizez – Matematika-tailerrak\n\n\n\n\n\n\n\n9:30 – 14:00 Matematika-tailerrak \n\n\n\nLehen Hezkuntzako azken mailetako eta Bigarren Hezkuntzako ikasleentzako tailerrak. Gazteei matematika era ludiko eta erakargarrian hurbiltzea dute helburu\, zientzia honekiko jakin-mina pizteaz gain. \n\n\n\nLehen Hezkuntza 5 – 6 \n\n\n\n09:30-10:30 Plantas con matemáticas (Esaú de León) \n\n\n\n09:30-10:30 Papiroflexia – euskaraz (Jose Ignacio Royo) \n\n\n\n11:00-12:00 Plantas con matemáticas (Esaú de León) \n\n\n\n11:00-12:00 Papiroflexia – euskaraz (Jose Ignacio Royo) \n\n\n\n12:30-13:30 Plantas con matemáticas (Esaú de León) \n\n\n\n12:30-13:30 Papiroflexia – euskaraz (Jose Ignacio Royo) \n\n\n\nDBH 1 – 2 \n\n\n\n09:30-10:30 Juegos Gigantes (Pedro Alegria eta Raul Ibañez) \n\n\n\n09:30-10:30 Math mystery box – euskaraz (Nerea Casas) \n\n\n\n11:00-12:00 Juegos Gigantes (Pedro Alegria eta Raul Ibañez) \n\n\n\n11:00-12:00 Math mystery box – euskaraz (Nerea Casas) \n\n\n\n12:30-13:30 Juegos Gigantes  (Pedro Alegria eta Raul Ibañez) \n\n\n\n12:30-13:30 Math mystery box – euskaraz (Nerea Casas) \n\n\n\nDBH 3 – 4 \n\n\n\n09:30-10:30 La descarada Banda de Möbius (Juan Miguel Ribera) \n\n\n\n09:30-10:30 A vueltas con el Oloide (Lucia Rotger) \n\n\n\n11:00-12:00 La descarada Banda de Möbius (Juan Miguel Ribera) \n\n\n\n11:00-12:00 A vueltas con el Oloide (Lucia Rotger) \n\n\n\n12:30-13:30 La descarada Banda de Möbius (Juan Miguel Ribera) \n\n\n\n12:30-13:30 A vueltas con el Oloide (Lucia Rotger) \n\n\n\nTailerrak doakoak dira eta gehienez 35 pertsonako aforoa daukate. Tailer bakoitzean ikastetxe bereko ikasleek bakarrik parte hartuko dute. Horregatik\, ikastetxe gehiagok parte hartu ahal izateko\, ikastetxe bakoitzak gehienez bi tailerretan parte hartu ahal izango du. Parte hartu nahi duten ikastetxeek izena emateko kzk.ehu@gmail.com helbidera mezu bat bidali behar dute\, datu hauekin: \n\n\n\n\nParte hartu nahi den tailerraren izena\n\n\n\nTailerraren ordutegia\n\n\n\nParte-hartzaile kopurua\n\n\n\nIrakaslearen izen-deiturak\n\n\n\nIkastetxea\n\n\n\nHarremanetarako telefonoa\n\n\n\n\nArratsaldez – Hitzaldi laburrak\n\n\n\n\n\n\n\n18:30- 20:30 BCAM-NAUKAS \n\n\n\nArratsaldez\, 15na minutuko hitzaldi labur\, bizi eta hurbilak izango dira Bizkaia Aretoko Mitxelena Aretoan. Hitzaldi hauen bitartez\, besteak beste\, bertaratutakoei matematiken izaera liluragarria bistaratzeaz gain\, Pi zenbakiaren propietateak eta eguneroko bizimoduan dituen aplikazioak emango dira ezagutzera. \n\n\n\n18:30 – 18:40: BCAM-NAUKAS ekitaldiaren aurkezpena \n\n\n\n18:45 – 19:00: Pablo Rodriguez (Netherlands eScience Center): “Con matemáticas en los ojos”. \n\n\n\n19:00 – 19:15: Carmen Quinteiro (Vigoko Unibertsitatea): “Sembrando cuadrados\, cosechando árboles”. \n\n\n\n19:15 – 19:30: Adolfo Quiros (Madrilgo Unibertsitate Autonomoa): “El número pi y la muralla de Cartago”. \n\n\n\n19:45 – 20:00: Maria Angeles Garcia-Ferrero (BCAM): “Imágenes matemáticas”. \n\n\n\n19:45 – 20:00: Nicolás Moreno (BCAM): Dime quién eres y te diré cómo te mueves (Una historia basada en hechos virales\, cualquier parecido con la realidad es pura ciencia)”. \n\n\n\n20:00 – 20:15: Almudena M. Castro (MásMóvil Taldea\, zientzia-dibulgatzailea): “El último puzzle de Bach”. \n\n\n\nBCAM-NAUKASeko hitzaldietarako sarbidea librea eta doakoa izango da aforoa bete arte. Bertaratzerik ez dutenek hitzaldi guztiak zuzenean eta streaming bidez ikusteko aukera izango dute EiTBren Kosmos kanalaren bitartez. \n\n\n\nZatoz Pi Eguna ospatzera martxoaren 14ean Bizkaia Aretora\, eta ezohiko matematika egunaz gozatzeko aukera izango duzu! URL:https://katedra.eus/eu/agenda/pi-eguna-bcam-naukasekin-martxoaren-14an/ LOCATION:Bizkaia Aretoa-EHU\, Abandoibarra Etorbidea\, 3\, Bilbo ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/naukas-bcam-2022H-scaled-1.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20220406T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20220406T203000 DTSTAMP:20260404T005348 CREATED:20231030T151911Z LAST-MODIFIED:20231030T152010Z UID:208133-1649271600-1649277000@katedra.eus SUMMARY:Mikroalgak\, etorkizun handiko organismo txikiak DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nPlanetako ur guztietan\, gozoetan zein gazietan\, tamaina txiki-txikia baina potentzial handia duten organismo fotosintetikoak hazten dira. Mikroalgak dira\, eta horien printzipio aktiboak hainbat elikagai\, sendagai eta produktu kosmetikotan aurki ditzakegu egun\, oso onuragarriak baitira osasunarentzat proteinen kontzentrazio handiagatik eta haien propietate antioxidatzaileengatik. Kontsumo hutsaz harantzago\, egun\, energia berdea ekoizteko eta nekazaritzarako ongarritzat ere erabiltzen dira\, eta datozen urteotan\, haragiaren ordezko nutrizio-iturri osasungarri eta ekonomikoa bihur daitezke\, etorkizuneko balizko gainpopulazioaren ondorioak arintzeko. \n\n\n\nEzagunenak dira espirulina\, nutrizio-gehigarritzat duen erabileragatik modan jarri dena\, eta chlorella deritzona\, baina mikroorganismo horien 30.000 espezie baino gehiago daude. Kultibatutako Mikroalgen Euskal Bildumak (BMCC) Bilboko Itsasadarretik\, Urdaibaiko Biosfera Erreserbatik eta geure inguruko beste ur-ingurune gozo eta gazietatik ateratako hainbat espezieren 600 andui baino gehiago ditu. BMCCk hainbat erakunderi laguntzen die barietateak identifikatzen eta biomedikuntzan\, kosmetikan\, nekazaritzan zein elikaduran izan ditzaketen aplikazio berriak aztertzen. \n\n\n\nOrganismo txiki horien egungo erabilerak eta etorkizunean izan ditzaketenak jendaurrean azaltzeko asmoz\, Sergio Seoane Parrak\, BMCCko zuzendari eta UPV/EHUko Ekologia Saileko irakasle titularrak\, “Mikroalgak\, etorkizun handiko organismo txikiak” izenburua daraman hitzaldia emango du datorren asteazkenean\, apirilaren 6an\, 19:00etan\, Bilboko Bidebarrieta Liburutegian. \n\n\n\nHitzaldian\, mikroalgen ezaugarri eta aplikazio nagusiak deskribatzeaz gain\, BMCCko zuzendariak mikroalgei lotutako arazo batzuk azaldu eta bioteknologiaren arloan baliabide bezala izan ditzaketen erabilerak aztertuko ditu; adibidez\, bioerregaiak eta bestelako bioenergia-iturriak ekoizteko\, ingurumenarekiko errespetuan oinarritutako ekoizpen jasangarriagoa lortzeko asmoz. \n\n\n\nSarrera\n\n\n\nHitzaldia UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak bultzatzen duten Bidebarrieta Zientifikoa zikloari dagokio. Aurrez aurre ikusi ahal izango da\, baita streaming bidez ere\, KulturguneaTB kanalaren bitartez. Sarrera librea da\, ez da gonbidapenik eskuratu behar aurretiaz\, eta lekuak bete arte sartu ahal izango da. \n\n\n\nHizlaria\n\n\n\nSergio Seoane Parra\, Biologian doktoratua\, UPV/EHUko Ekologia Saileko irakasle titularra da\, baita Kultibatutako Mikroalgen Euskal Bildumako (BMCC) zuzendaria ere. Fitoplanktonaren ekologian eta taxonomian aditua\, haptofitei buruzko doktorego-tesia landu zuen\, Bilboko Itsasadarrean dagoen talde fitoplanktoniko txiki hori aztertuz. Fitoplanktonari buruzko hainbat proiektutan parte hartu du\, uren kalitatearen adierazletzat hartuz\, eta berrikitan\, alga toxikoak eta mikroalgen aplikazio bioteknologikoak aztergai dituzten ikerlanak egin ditu. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/mikroalgak-etorkizun-handiko-organismo-txikiak/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/10/mikroalgak_EUS.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20220428T160000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20220429T133000 DTSTAMP:20260404T005348 CREATED:20231030T151632Z LAST-MODIFIED:20231030T151741Z UID:208131-1651161600-1651239000@katedra.eus SUMMARY:Eboluzioari eta neurozientziari buruzko IV. jardunaldi nazionala DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nBenetan diseinatuta gaude besteekin konektatzeko? Hala bada\, zergatik daude oraindik psikopatak? Paranoia eta eldarnioak tarteko dituzten bestelako nahasmenduak tratatu ahal dira eboluzioaren ikuspegitik? Eta nola aldatu da sexu-erakarpena gure ‘aitona-amona’ hominidoen garaietatik hona? \n\n\n\nGaldera hauei eta giza-portaeraren bilakaeraren inguruko beste batzuei erantzuten saiatuko dira UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bizkaiko Osasun Mentaleko Sareak apirilaren 28tik 29ra bitartean UPV/EHUren Bilboko Bizkaia Aretoan antolatuko duten Eboluzioari eta Neurozientziari buruzko IV. Jardunaldi Nazionalean. \n\n\n\nJardunaldi honen lehen edizioa 2017an antolatu zuten Bizkaiko Osasun Mentaleko Sareko zenbait psikiatrak\, eta harez geroztik\, hitzordua ezinbesteko topagune bilakatu da psikiatria\, psikologia\, biologia\, filosofia eta bestelako esparru zientifikoetako profesionalentzat\, betiere baterako interes honen inguruan: giza-portaera ikuspegi eboluzionistatik aztertu eta horren dibulgazio zientifikoa egitea publiko guztiei egokitutako eta erabat eguneratutako formatu zorrotz eta atseginean. \n\n\n\nJardunaldi honen bitartez\, aurreiritzirik gabeko ikuspegi zorrotz eta atsegina eskaini nahi da\, mendez mende giza-portaeraren bilakaera markatu eta oraindik markatzen jarraitzen duten eboluzioari lotutako zenbait alderdiren inguruan. Ekitaldia irekia da eta landu beharreko gaietan interesa duen orori dago zabalik. \n\n\n\nIzen-ematea\n\n\n\nSarrera doan\, aretoaren edukiera bete arte\, baina bertaratu nahi izanez gero izen-ematea gauzatu behar da martxoaren 21etik aurrera\, kzk.ehu@gmail.com helbidera mezua bidaliz honako datuekin: izen-abizenak eta lantokia adieraziz. \n\n\n\nPrograma\n\n\n\nApirilaren 28a \n\n\n\n16:00 – 16:30 – Aurkezpena – Eva Garnica de Cos\, psikiatra eta jardunaldietako zuzendarikidea eta Juan Ignacio Perez Iglesias\, UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrako zuzendaria. \n\n\n\n1. Mahai-ingurua: Naturatik gorputzera \n\n\n\n\n16:30-17:00 – Marcos Vazquez\, ingeniaria: “Ejercicio para des-autodomesticarnos” (Gure burua etxekotzeari uzteko ariketa)\n\n\n\n17:00-17:30 – Fernando Valladares\, biologoa: “Desde el ejercicio hacia la ecología (¿o al revés?)” (Ariketatik ekologiarantz (edo alderantziz?))\n\n\n\n17:30-18:00 – Atsedenaldia\n\n\n\n\n2. Mahai-ingurua: Gorputzetik makinara \n\n\n\n\n18:00-18:30 – Helena Matute\, psikologoa: “Sesgos cognitivos e inteligencia artificial” (Isuri kognitiboak eta adimen artifiziala)\n\n\n\n18:30- 19:00 – Santiago Sanchez-Migallon\, filosofoa: “Filosofía de la inteligencia artificial” (Adimen artifizialaren filosofia)\n\n\n\n19:00-19:30 – Eztabaida eta galderak\n\n\n\n\nApirilaren 29a \n\n\n\n3. Mahai-ingurua: Konektatutako garunak \n\n\n\n\n9:00-9:30 – Manuel Martin Loeches\, psikobiologoa: “Carácter emocional e hipersocial del cerebro” (Garunaren izaera emozionala eta hipersoziala)\n\n\n\n9:30-10:00 – Laura Moran\, psikologoa: “Evolución de la atracción sexual” (Sexu-erakarpenaren eboluzioa)\n\n\n\n10:00-10:30 – Emiliano Bruner\, biologoa: “Habitar un cuerpo: cognición corporal y evolución humana” (Gorputza habitatzea: gorputz-kognizioa eta giza eboluzioa)\n\n\n\n10:30-11:00 – Atsedenaldia\n\n\n\n\n4. Mahai-ingurua: Des-konektatutako garunak \n\n\n\n\n11:00-11:30 – Jose Miguel Martinez\, neuropsikologoa: “¿Por qué siguen existiendo los psicópatas?” (Zergatik daude oraindik psikopatak?)\n\n\n\n11:30-12:00 – Luis Caballero\, psikiatra: “Trastornos de ideas delirantes desde una perspectiva evolucionista” (Eldarniozko ideiak tarteko dituzten nahasmenduak\, ikuspegi eboluzionistatik)\n\n\n\n12:00-12:30 – Julio Sanjuan\, psikiatra: “El mono creativo: sueños\, alucinaciones y locura” (Tximino sortzailea: ametsak\, haluzinazioak eta eromena)\n\n\n\n12:30-13:00 – Eztabaida eta galderak\n\n\n\n\n13:00-13:30 – Itxiera – Pablo Malo\, BOSMeko (Bizkaiko Osasun Mentaleko Sarea) psikiatra eta jardunaldietako zuzendarikidea\, eta Jose Juan Uriarte\, BOSM-Osakidetzako Kudeaketa Klinikoaren Unitateko burua. \n\n\n\nHitzaldi bakoitzak ordu erdi inguruko iraupena izango du eta horietarako sarbidea librea eta doakoa baina izen-ematea gauzatu behar da. Bertaratzeko aukerarik ez dutenek zuzenean ikusi ahal izango dituzte\, streaming bidez\, EiTBren Kosmos kanalaren bitartez. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/eboluzioari-eta-neurozientziari-buruzko-iv-jardunaldi-nazionala/ LOCATION:Bizkaia Aretoa-EHU\, Abandoibarra Etorbidea\, 3\, Bilbo ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/10/EUS_HOR.jpeg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20220520T090000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20220520T133000 DTSTAMP:20260404T005348 CREATED:20231030T151132Z LAST-MODIFIED:20231030T151208Z UID:208129-1653037200-1653053400@katedra.eus SUMMARY:“Hezkuntza-frogak” jardunaldia Bilbon DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nBilbao volverá a acoger el próximo 20 de mayo el acto “Las pruebas de la educación”\, una jornada que abordará diversas cuestiones educativas con la evidencia científica existente. Esta quinta edición de la jornada está organizado por la Cátedra de Cultura Científica de la UPV/EHU y la Fundación Promaestro con la colaboración del Consejo Escolar de Euskadi\, y se celebrará el próximo viernes 20 de mayo en el edificio Bizkaia Aretoa – UPV/EHU de la capital vizcaína. \n\n\n\nLa jornada\, que tendrá lugar entre las 9:00 y las 13:30 horas\, contará con un total de cinco ponencias de media hora de duración en la que se debatirán temas como la problemática relacionada con los juegos de azar en el ámbito escolar\, el impacto de la inmigración en el rendimiento del alumnado o el debate sobre la jornada escolar continua o partida\, entre otras cuestiones. La dirección del seminario correrá de nuevo a cargo de la doctora en Psicología\, Marta Ferrero\, profesora de la Facultad de Formación del Profesorado y Educación de la Universidad Autónoma de Madrid. \n\n\n\nEl acceso al seminario es libre y gratuito hasta completar el aforo. Sin embargo\, para poder asistir es necesario inscribirse enviando un e-mail a la dirección kzk.ehu@gmail.com con los siguientes datos: nombre\, apellidos y el lugar de trabajo. \n\n\n\nUna mirada científica a la educación\n\n\n\nPara dar comienzo a la sesión\, el profesor de la Universidad Complutense de Madrid Juan Francisco Navas abordará la problemática de los juegos de azar\, actividad con un gran potencial adictivo\, en el ámbito escolar y sobre cómo el ofrecer información al alumnado de las trampas y riesgos que conlleva esta actividad puede ser la base para que desarrollen las herramientas necesarias que les ayuden a no apostar. \n\n\n\nLucas Gortazar\, director de Educación del Centro de Políticas Económicas de Esade\, por su parte\, tratará de resolver “el puzle de la repetición”\, medida\, según el matemático\, “poco efectiva\, cara y desigual” a partir de datos administrativos de decenas de miles de alumnos vascos de Educación Primaria y la ESO. \n\n\n\nDurante su presentación Rocío García Carrión\, investigadora Ikerbasque y Ramón y Cajal en la Universidad de Deusto\, hablará sobre el impacto de la inmigración en el rendimiento escolar y se debatirá\, desde la mayor evidencia científica disponible\, si dependen o no los resultados educativos de la proporción de alumnado inmigrante que haya en cada aula. \n\n\n\nEl hecho de que un gran porcentaje de docentes de Educación Primaria sufran un rechazo por las Matemáticas condicionan su manera de abordarla. En la ponencia de Rocío Garrido-Martos\, profesora de Didáctica de las Matemáticas en la Universidad Autónoma de Madrid (UAM)\, se analizarán algunas de las posibles razones de este rechazo y los asistentes podrán conocer cómo condiciona la dimensión afectiva en el aprendizaje y enseñanza de estas ciencias. \n\n\n\nPor último\, la directora del seminario\, Marta Ferrero\, pondrá sobre la mesa la nueva tendencia que apuesta por la jornada escolar continua\, creciente tras la pandemia\, en detrimento de la jornada partida y arrojará algunos datos e investigaciones en términos académicos\, sociales y de salud del alumnado. \n\n\n\nEl programa se completará con un coloquio final\, en el que los asistentes y ponentes podrán compartir sus diferentes puntos de vista e intercambiar dudas y opiniones. \n\n\n\nInscripciones\n\n\n\nEl acceso al seminario es libre y gratuito hasta completar el aforo. Sin embargo\, para poder asistir es necesario inscribirse enviando un e-mail a la dirección kzk.ehu@gmail.com con los siguientes datos: nombre\, apellidos y el lugar de trabajo. \n\n\n\nQuien no pueda acudir a las conferencias de manera presencial\, tendrá la posibilidad de seguirlas en directo y vía streaming a través del canal Kosmos de EiTB. \n\n\n\nPrograma\n\n\n\n09:15: Presentación \n\n\n\n9:30: Juan Francisco Navas\, psicólogo: “Los problemas con el juego de azar en el ámbito escolar: piezas clave para su prevención” \n\n\n\n10:05: Lucas Gortazar\, matemático: “El puzle de la repetición. Evidencia a partir del País Vasco” \n\n\n\n10:40: Rocío García Carrión\, psicóloga educativa: “Impacto de la inmigración en el rendimiento escolar ” \n\n\n\n11:15: Descanso \n\n\n\n11:50: Rocío Garrido-Martos\, matemática: “Dimensión afectiva de las matemáticas: ¿excusa para bajar el ‘nivel’ u oportunidad para subirlo?” \n\n\n\n12:25: Marta Ferrero\, psicopedagoga: “Jornada escolar continua o jornada partida? Algunos apuntes desde la investigación” \n\n\n\n13:00: Coloquio URL:https://katedra.eus/eu/agenda/hezkuntza-frogak-jardunaldia-bilbon/ LOCATION:Bizkaia Aretoa-EHU\, Abandoibarra Etorbidea\, 3\, Bilbo ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/08/588EHU-LPDLE-2022-1-TW-1200x675-3.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20220603T180000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20220604T200000 DTSTAMP:20260404T005348 CREATED:20231030T150827Z LAST-MODIFIED:20231030T150932Z UID:208127-1654279200-1654372800@katedra.eus SUMMARY:Zientziaz blai: Bilbo zientziaz bustita DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nLOGOS elkarteak Zientziaz Blai jardunaldia antolatu du ekainaren 3 eta 4an Bilboko San Frantzisko auzoan. Zientziaz Blai izaera didaktikoa duen dibulgazio zientifikoko proiektu bat da\, gizarte estigma bizi duten zonalde eta auzokideei kultura zientifikoa ezagutzera emateko helburua duena\, gizarte-garapenean eta aukera-berdintasunean oinarrituta. \n\n\n\n\n\n\n\nZientziaz Blairen 2022ko ekitaldi ekainaren 3an eta 4an izango da Bilboko San Frantzisko auzoan eta hiru jarduera izango ditu: \n\n\n\n\nekainaren 3a\, 18:00etan – Hika Ateneoan\n\nHitzaldia “Zientzia eta gizartea”: lau ikertzailek beraien arloko gai bat azalduko dute eta gizartean duten eragina erakutsiko digute\, ondoren publikoarekin eztabaida sustatuz.\n\nElisa Sainz de Murieta\, geologoa: “Los impactos del cambio climático y su respuesta”.\n\n\n\nJorge Hernández\, astronomoa: “Con los pies en la Tierra. Estamos más cerca de no tener para comer que de vivir en Marte”.\n\n\n\nNerea Zuluaga\, soziologoa: “La crisis ecológica y el siglo de la gran prueba. ¿Seremos capaces como sociedad de adaptarnos al cambio de civilización?”\n\n\n\nGoiuri Alberdi\, nutrizioan ikertzailea: “Y tú\, ¿qué comes en esta era de crisis ecológica y social?”\n\n\n\n\n\n\n\nekainaren 4a\, 12:00etan Mariaren Bihotza plazan\n\nIbilbide geologikoa: San Frantzisko eta Bilbo Zaharraren inguruan geologo-talde batekin ibilbidea egingo da\, Bilboko itsasadarraren eta Bilboko ingurune geologikoa\, historia eta industriaren eragina ezagutzeko.\n\n\n\n\n\n\nTokia: 30 parte hartzaileentzako lekua. Erreserba egiteko idatzi logoselkartea@gmail.com helbidera. \n\n\n\n\nekainaren 4a\, 18:00etan Bilborocken\n\nAztarna ekologikoaren tailerra: aditu batek gure eguneroko jardueren ingurumen-inpaktua zer den erakutsiko du\, inpaktu hau zelan kuantifikatu eta gure aztarka ekologikoa zelan gutxitu ere.\n\n\n\n\n\n\nInformazio gehiago Zientziaz Blai 2022 gunean eta @logoselkartea Twitter kontuan #ZientziazBlai traolaren bidez. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/zientziaz-blai-bilbo-zientziaz-bustita/ LOCATION:Barrio San Francisco\, Barrio San Francisco\, Bilbao ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/08/zientziaz-blai_cartel-CAST_LR-e1653079389374.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20220615T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20220615T203000 DTSTAMP:20260404T005348 CREATED:20231030T150501Z LAST-MODIFIED:20231030T150658Z UID:208123-1655319600-1655325000@katedra.eus SUMMARY:Klima-aldaketa: ikuspegi bat uretatik DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nIbaiak funtsezko bizitza-iturri dira Lurrean. Gizakientzat edateko uraren erreserba garrantzitsua ez ezik\, planktonaren\, onddo eta landareen\, anfibioak eta arrainak bezalako animalien eta era askotako beste hainbat izaki bizidunen bizilekua dira. Egun\, klima-aldaketaren eta honi lotutako beroketa globalaren ondorioak begi-bistako aldaketak eragiten ari dira planetako baliabide hidrikoetan\, planetako hainbat eremutan sortutako lehorteak eta ur-eskasiak kasu. \n\n\n\nBaina nolako eragina izango dute beroketa globalaren ondorioek gure ibaietan? Zeintzuk izango dira sasoirik kritikoenak? Azken batean\, nolakoak izango dira gure ibaiak etorkizunean? UPV/EHUko Prozesu Hidro/Ingurumenekoen taldean galdera horiei erantzuten saiatzen dira gure inguruneko baliabide hidrikoen egungo egoeraren azterketatik abiatuta. Besteak beste\, ibaiak aztertzen dituzte\, toki mailan zein maila globalean aurreikusita dauden erronkei aurre egiteko. Beren azken ikerketek joera argia islatu dute datozen urteetarako: ibaien emariek behera egingo dute apurka-apurka urtaro guztietan\, batez ere udazkenean. \n\n\n\nKlima-aldaketak gure ibaien emarietan duen eragina azaltzeko\, Ane Zabaleta Zientzietako doktore eta UPV/EHUko Prozesu Hidro/Ingurumenekoen taldeko ikertzaileak “Cambio climático: una visión desde el agua” (Klima-aldaketa: ikuspegi bat uretatik) izenburuko hitzaldia emango du ekainaren 15ean Bilboko Bidebarrieta Liburutegian. \n\n\n\nHitzaldian\, klima-aldaketak ur-baliabide hauetan izango dituen eraginak zehazteaz gain\, egun klimaren aldaketen eraginez egiazta daitezkeen zenbait ondorio ere azalduko ditu. Era berean\, klimaren inguruko gaietatik harantzago\, mahai gainean jarriko ditu ibaien oraina eta geroa baldintza ditzaketen beste gai batzuk\, hala nola\, toki zein eskualde mailako erabakien arabera lurzoruaren erabileretan izandako aldaketak\, baliabide natural horiek zaintzeko duten funtsezko garrantziaren harira. \n\n\n\nSarrera\n\n\n\nHitzaldia UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak bultzatzen duten Bidebarrieta Zientifikoa zikloari dagokio. Aurrez aurre ikusi ahal izango da\, baita streaming bidez ere\, KulturguneaTB kanalaren bitartez. Sarrera librea da\, ez da gonbidapenik eskuratu behar aurretiaz\, eta lekuak bete arte sartu ahal izango da. \n\n\n\nHizlaria\n\n\n\nAne Zabaleta Lopetegui Geologian lizentziatu eta Zientzietan doktoratu zen Euskal Herriko Unibertsitatean. Horrez gain\, UPV/EHUko Prozesu Hidro/Ingurumenekoen taldeko ikertzailea da\, eta honen barruan\, arroen hidrologia\, ibaietako sedimentuen dinamika\, klima-aldaketa\, estaldurak lurzoruan dituen ondorioak eta baliabide hidrikoekin lotutako bestelako gaiak izan ditu ikerketa-jardunaren ardatz. Zientzia-dibulgazioari dagozkion hainbat jardueratan ere parte hartu du\, mahai-inguruak edo prentsa eta irratiko kolaborazioak tarteko direla\, besteak beste. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/klima-aldaketa-ikuspegi-bat-uretatik/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/10/cambio-climatico-agua-EUS-1.jpeg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20220629T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20220629T203000 DTSTAMP:20260404T005348 CREATED:20231030T150251Z LAST-MODIFIED:20231030T150318Z UID:208121-1656529200-1656534600@katedra.eus SUMMARY:Harrotasuna zientzian DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nLa ciencia es una herramienta que permite al conjunto de la sociedad investigar a favor del bienestar de las personas desde diferentes aproximaciones. Pero incluso en el ámbito científico\, hay colectivos\, como el LGTBIQA+\, que sufren discriminación y situaciones violentas en su día a día\, que llevan a que personas de este grupo tiendan a abandonar sus estudios en mayor proporción que pertenecientes a otros. \n\n\n\nSin embargo\, la ciencia tiene mucho que aportar a la sociedad en cuestiones sobre diversidad sexual y de género\, como pueden ser en el ámbito de la asistencia sanitaria a personas transexuales o en cómo construir entornos amigables y abiertos a la diversidad. \n\n\n\nPara abordar la diversidad sexual y de género desde la ciencia\, la Cátedra de Cultura Científica\, la asociación LGBTI Ortzadar y la Dirección de Igualdad de la UPV/EHU han vuelto a organizar el evento “Orgullo en ciencia”\, que tendrá lugar el próximo 29 de junio\, un día después de que se celebre el día internacional del Orgullo LGTBIQA+\, en la Biblioteca Bidebarrieta de Bilbao. La iniciativa\, que se enmarca dentro del programa Bilbao Bizkaia HARRO\, cuenta con la colaboración del DIPC (Donostia Physics Center)\, el CFM (Materials Physics Center) y Bidebarrieta Kulturgunea. \n\n\n\nPrograma:\n\n\n\n19:00 – 19:15 – Bienvenida al público asistente y presentación del acto acto a cargo de la Rectora de la UPV/EHU\, Eva Ferreira. \n\n\n\n19:15 – 19:30 – Daniel Ruiz Gabarre\, neurocientífico: “Diversidad LGTBIQA+ en Ciencia: situación actual y acciones por la igualdad” \n\n\n\n19:30 – 19:45 – Gracia Trujillo\, socióloga: “Pensando más allá de los binarismos sexo- genéricos en el ámbito educativo” \n\n\n\n19:45 – 20:00 – Daniel García Abiétar\, médico: “La asistencia sanitaria a personas trans como producción material e identitaria” \n\n\n\n20:00 – 20:15 – Aitzol Garcia-Etxarri\, físico: “El reto de diversificar la ciencia” \n\n\n\n20:15 – 20:20 – Cierre y despedida \n\n\n\n«Orgullo en ciencia. Jornada sobre diversidad sexual y de género en el ámbito científico» se celebrará en la Biblioteca Bidebarrieta de Bilbao. Comenzará a las 19:00 del 29 de junio y la entrada será libre hasta completar el aforo (no se requerirá de previa adquisición de entradas o invitaciones). Todas aquellas personas que no puedan acercarse a la Biblioteca Bidebarrieta podrán seguir el acto vía streaming a través del canal KulturguneaTB. \n\n\n\nContenido:\n\n\n\nEl evento consta de cuatro conferencias cortas de 15 minutos de duración en las que se desgranarán diferentes cuestiones relacionadas con la diversidad sexual y de género desde el punto de vista de la sociología\, la medicina o las neurociencias\, entre otros campos científicos. \n\n\n\nLa primera charla\, titulada “Diversidad LGTBIQA+ en Ciencia: situación actual y acciones por la igualdad”\, correrá a cargo del neurocientífico Daniel Ruiz\, quien tratará de ofrecer un enfoque global sobre la situación de las personas LGTBIQA+ en el entorno científico\, resaltando la discriminación a la que estas se ven sometidas ocasionalmente\, y para impulsar el cambio que permita alcanzar la igualdad real de todas las personas en ciencia. \n\n\n\nDespués será el turno de la socióloga Gracia Trujillo\, quien\, a través de su ponencia “Pensando más allá de los binarismos sexo-genéricos en el ámbito educativo” explicará cómo las epistemologías o fundamentos y métodos del conocimiento queer y feministas han abierto una nueva manera pensar en educación\, un espacio copado habitualmente de normas y regulaciones\, en donde también se generan iniciativas de cambio social. \n\n\n\nLe seguirá la conferencia “La asistencia sanitaria a personas trans como producción material e identitaria”\, de la mano del médico Daniel García\, en la que reflexionará sobre cómo desde la creación del diagnóstico de la transexualidad\, el discurso biomédico se ha centrado\, en su opinión\, en “obsesiones paternalistas” como “ayudar”\, “asistir” o “tratar” a la persona trans. \n\n\n\nPor último\, en “El reto de diversificar”\, el físico Aitzol Garcia-Etxarri se centrará en el desafío de tratar la diversidad desde la ciencia\, una rara avis hoy en día en el mundo de la investigación científica\, a través de su experiencia personal como miembro del colectivo LGTBIQA+. \n\n\n\nLa entrada al evento será libre hasta completar aforo. Además\, se podrá seguir vía streaming a través del canal KulturguneaTB. \n\n\n\nConferenciantes:\n\n\n\nDaniel Ruiz Gabarre es farmacéutico y neurocientífico e investiga mecanismos moleculares de la enfermedad de Alzheimer en el CBMSO (Centro de Biología Molecular Severo Ochoa)\, en Madrid. Es vocal de la unidad de igualdad del CBMSO y participa activamente en PRISMA\, asociación para la diversidad afectivo-sexual y de género en Ciencia\, Tecnología e Innovación. \n\n\n\nGracia Trujillo Barbadillo es Doctora en Sociología\, profesora en la Universidad Complutense de Madrid y activista transfeminista. Sus investigaciones giran en torno al estudio de los movimientos feminista y lgtbi – queer. Entre sus últimas publicaciones está la coedición del volumen Queer epistemologies in education. Luso- Hispanic dialogues and shared horizons (Palgrave)\, y El feminismo queer es para todo el mundo (Ed. Catarata). \n\n\n\nDaniel García Abiétar es médico residente de Salud Pública en Barcelona y estudiante del grado de Filosofía por la UNED. Ha escrito el ensayo “¿Sólo dos? La medicina ante la ficción política del binarismo sexo-género” (2019\, Local Cambalache). \n\n\n\nAitzol Garcia-Etxarri es doctor en Ciencias Físicas por la Universidad del País Vasco UPV/EHU. Su tesis doctoral fue galardonada con el premio extraordinario de doctorado de 2010. Posteriormente trabajó en la Universidad de Stanford durante 4 años como investigador postdoctoral. Actualmente\, lidera el grupo de nano-fotónica del DIPC\, desde donde estudia la interacción de la luz con objetos en la escala nanométrica. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/harrotasuna-zientzian/ LOCATION:Biblioteca Bidebarrieta\, Calle Bidebarrieta\, 4\, Bilbao ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/09/orgullo-en-ciencia-2022.jpeg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20220718T090000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20220719T140000 DTSTAMP:20260404T005348 CREATED:20231030T150031Z LAST-MODIFIED:20231030T150116Z UID:208119-1658134800-1658239200@katedra.eus SUMMARY:Uda ikastaroa: "Todo lo que quisiste saber sobre el cáncer y nunca supiste a quién preguntar" DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nUztailaren 18an eta 19an\, UPV/EHUren Uda Ikastaroen barruan\, “Todo lo que quisiste saber sobre el cáncer y nunca supiste a quién preguntar” ikastaroa eskainiko da Donostiako Miramar Jauregian 9:00etatik 14:00etara. \n\n\n\n \n\n\n\n“Todo lo que quisiste saber sobre el cáncer y nunca supiste a quién preguntar” minbiziari buruzko zientzia-dibulgazioko ikastaro bat da\, interesa duen edonori zuzendua\, eta bertaratzeko ez da beharrezkoa gaiari buruzko ezagutza zientifikorik izatea. Ikastaro honen helburua da gaixotasun honen oinarri zientifikoak publiko orokorrari hurbiltzea. Horretarako\, bi egunetan\, minbiziaren jatorria\, izaera eta gaitzaren aurkako terapia azaltzen duten kontzeptuak modu erraz eta sinplean plazaratuko dira. \n\n\n\nHainbat arlotan diharduten profesionalek eta adituk aurkeztuko dituzte gaiak: Euskal Herriko Unibertsitateko irakasle eta ikertzaileak\, CicBiogune eta BioCruces ikerketa-zentroko ikertzaileak\, Osakidetzako medikuak eta tumoreen aurkako terapietan diharduten Onena Medicines edo PolymerBio enpresako kideak. \n\n\n\nEgitaraua\n\n\n\nuztailaren 18a\, astelehena\n\n\n\n\n09:00 – 09:25 – Aurkezpena\n\n\n\n09:25 – 10:00 – Cáncer. Una enfermedad asocial de las células – Iker Badiola Etxaburu – EHU – Irakaslea\n\n\n\n10:00 – 10:45 – Los errores genéticos y epigenéticos – Ainhoa Iglesias Ara – EHU – Irakaslea\n\n\n\n10:45 – 11:00 – Laburpena\n\n\n\n11:00 – 11:30 – Atsedena\n\n\n\n11:30 – 12:15 – ¿Qué le pasa al sistema inmunitario? – Cristina Eguizabal Argaiz – BioCruces – Ikertzailea\n\n\n\n12:15 – 13:00 – Y si resulta que el cáncer tiene células madre – Maider Zabala Ugalde – Onena medicines – Ikertzailea eta fundatzailea\n\n\n\n13:00 – 13:30 – Laburpena\n\n\n\n\nuztailaren 19a\, asteartea\n\n\n\n\n09:15 – 10:00 – El cáncer es lo que come – Arkaitz Carracedo Pérez – CICBiogune – Ikertzailea\n\n\n\n10:00 – 10:45 – La célula tumoral y compañía: el microambiente tumoral – Gorka Larrinaga Enbeita – EHU – Irakaslea\n\n\n\n10:45 – 11:00 – Laburpena\n\n\n\n11:00 – 11:30 – Atsedena\n\n\n\n11:30 – 12:15 – Combatiendo el cáncer – Isabela Díaz de Corcuera Frutos – Galdakaoko Ospitalea – Osakidetza – Medikua\n\n\n\n12:15 – 13:00 – El futuro. Hay esperanza – Yurena Polo Arroyabe – PolymerBio – Ikertzailea\n\n\n\n13:00 – 13:40 – Laburpena eta amaiera – Iker Badiola Etxaburu – EHU – Irakaslea\n\n\n\n\nInformazio gehiago eskuratzeko edo izena-emateko jo ikastaroaren orrialdera: «Todo lo que quisiste saber sobre el cáncer y nunca supiste a quién preguntar». URL:https://katedra.eus/eu/agenda/uda-ikastaroa-todo-lo-que-quisiste-saber-sobre-el-cancer-y-nunca-supiste-a-quien-preguntar/ LOCATION:Palacio Miramar\, Paseo Miraconcha\, 48\, Donostia ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://katedra.eus/app/uploads/2022/06/Screenshot-2022-06-17-at-10-25-21-curso1815.webp-Imagen-WEBP-805-×-452-pixeles.png END:VEVENT END:VCALENDAR