BEGIN:VCALENDAR VERSION:2.0 PRODID:-//EHUko Kultura Zientifikoko Katedra - ECPv6.10.1.1//NONSGML v1.0//EN CALSCALE:GREGORIAN METHOD:PUBLISH X-WR-CALNAME:EHUko Kultura Zientifikoko Katedra X-ORIGINAL-URL:https://katedra.eus X-WR-CALDESC:Events for EHUko Kultura Zientifikoko Katedra REFRESH-INTERVAL;VALUE=DURATION:PT1H X-Robots-Tag:noindex X-PUBLISHED-TTL:PT1H BEGIN:VTIMEZONE TZID:Europe/Madrid BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20190331T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20191027T010000 END:STANDARD BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20200329T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20201025T010000 END:STANDARD BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20210328T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20211031T010000 END:STANDARD END:VTIMEZONE BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20211201T183000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20211201T200000 DTSTAMP:20260403T201259 CREATED:20231103T093254Z LAST-MODIFIED:20231103T093255Z UID:208183-1638383400-1638388800@katedra.eus SUMMARY:EHUko Euskararen Astean "Jakinduriek mundue erreko dau!" DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nZientziak eta bertsolaritzak bat egingo dute Bilboko Bidebarrieta Liburutegian abenduaren lehenean\, “Jakinduriek mundue erreko dau!” ekitaldian. “Bertsozientzia” izenaz ere ezagutzen den saioa\, abenduaren 1ean izango da\, arratsaldeko 18:30ean eta UPV/EHUk Euskararen Nazioarteko Eguna ospatzeko antolatu duen Euskararen Astea programaren jardueretako bat da. \n\n\n\n\n\n\n\n“Jakinduriek mundue erreko dau!” ekitaldiak itxuraz urrun dauden bi diziplina uztartzen ditu: zientzia eta bertsolaritza. Hala ere\, biak eszenatoki berdinera igoko dira\, haien arteko muga gaindituz\, zientzia kontatu eta kantatzen duen funtzio berezia eskaintzeko publikoari. \n\n\n\nKike Amonarriz aurkezlea eta soziolinguista izango da ekitaldi honetako zeremonia-maisua. Ezagutza zientifiko zabaltzeko errima perfektua bilatzea xede duen ekitaldi honetan\, Amonarrizekin batera izango dira mikrofono aurrean\, Andoni Egaña eta Onintza Enbeita bertsolariak\, Xabier Artaetxebarria ingeniaria\, Miren Basaras mikrobiologoa eta Josu Lopez-Gazpio kimikaria. \n\n\n\nJardunaldiak\, UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedraren eta Bidebarrieta Kulturgunearen laguntza du eta\, besteak beste\, zientzialari bakoitzak 10 minutuko hitzaldia eskainiko du euskaraz. Horietan\, labur-labur eta modu atseginean azalduko dituzte zenbait kontzeptu zientifiko: portaera altruista naturan\, One Health (osasun bakarra) ikuspegia gaixotasunei aurre egiteko\, eta puzkerren analisi kimikoa\, hurrenez hurren. \n\n\n\nHitzaldi bakoitzaren ondoren\, Amonarrizek gai bat proposatuko du\, bertsolariek irudimena askatu eta bertsotan inprobisatzeko aukera izan dezaten. Gainera\, ekitaldian\, bertaratutakoen ezagutza ere neurtuko da\, beste modu batez neurtu ere\, eta irabazleek saria eramango dute. \n\n\n\nHitzaldiak doakoak dira eta sarrera librea izango da lekuak bete arte. Hitzaldira joaterik ez dutenek streaming bidez ikusi ahal izango dute KulturguneaTB kanalaren bitartez. \n\n\n\nPrograma:\n\n\n\nZientzialariak \n\n\n\nXabier Artaetxebarria\, ingeniaria: “Zergatik gara onak?” \n\n\n\nXabier Artaetxebarria Telekomunikazio Sistemen Ingeniaritzan lizentziatu zen Nafarroako Unibertsitatean\, eta doktorego-tesia Iruñeko CIMA ikerketa-zentroan egin zuen\, medikuntzan nahiz biologian erabili ohi den irudien analisi automatikorako algoritmoetan oinarrituta. \n\n\n\nBere hitzaldian\, “Zergatik gara onak?”\, naturan ikus ditzakegun jarrera altruistak nola garatu diren azalduko du\, baita izaera hau non agertzen den hautespen naturalaren teorian zehar. \n\n\n\nMiren Basaras\, mikrobiologoa: “Mendeetako iraunkortasunari eutsiz” \n\n\n\nMiren Basaras\, mikrobiologoa eta Biologian doktoratua\, Mikrobiologiako irakasle titularra da UPV/EHUko Medikuntza eta Erizaintza Fakultatean\, eta unibertsitate bereko Mikrobiologia eta Osasunari buruzko Masterraren arduraduna. \n\n\n\nBidebarrieta Kulturgunearen eszenatokian One Health -Osasun Bakarra- kontzeptua zer den azalduko du. Gizakien eta animalien osasuna interdependenteak direla eta\, aldi berean\, bizi diren ekosistemetara lotuta daudela dio kontzeptu honek. \n\n\n\nJosu Lopez-Gazpio\, kimikaria: “Puzkerren analisi kimikoa” \n\n\n\nJosu Lopez-Gazpio\, Kimika-Zientzietan lizentziatu eta Kimikan doktoratu zen Euskal Herriko Unibertsitatean\, eta irakaslea eta zientzia-dibulgatzailea da. Egun\, Udako Euskal Unibertsitateko (UEU) Kimika saileko arduraduna da\, eta UEU eta UPV/EHUren Irakasleen Prestakuntzarako Unibertsitate Masterreko irakaslea.. \n\n\n\n“Puzkerren analisi kimikoa” hitzaldian Josu Lopez-Gazpio guztiontzako ezaguna den kontzeptu batetik abiatuko da. Flatulentziek edo hesteetako gasek eragindako puzkerretatik beste kontzeptu zientifiko batzuk jorratuko ditu\, hala nola\, gasen legeak\, soinua\, usaimena edo hartzidura. \n\n\n\nBertsolariak \n\n\n\nAndoni Egaña\, Euskal Filologian lizentziatua\, Euskaltzaindiaren euskaltzain urgazlea\, idazlea eta bertsolaririk ospetsuenetakoa da. Lau aldiz irabazi du Bertsolari Txapelketa Nagusia: 1993an\, 1997an\, 2001ean eta 2005ean. \n\n\n\nOnintza Enbeita\, Kazetaritzan lizentziatua\, kazetaria eta bertsolaria da. Kazetari bezala\, hainbat hedabidetan lan egindakoa da\, hala nola\, Berria edo Euskal Telebista. Onintza Enbeita Bizkaiko Bertsolari Txapelketa irabazi zuen 2018an eta txapela jantzi zuen lehen emakumea izan zen. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/ehuko-euskararen-astean-jakinduriek-mundue-erreko-dau/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/Bertsozientzia-HOR.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20210922T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20210922T201500 DTSTAMP:20260403T201300 CREATED:20231103T093754Z LAST-MODIFIED:20231103T093755Z UID:208186-1632337200-1632341700@katedra.eus SUMMARY:Bidebarrieta Zientifikoa: "Eboluzioa genero-ikuspegitik" DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\nNork esan du zientzia neutroa dela? Edozein giza-jardueratan gertatzen den bezalaxe\, zientziaren kasuan ere\, hainbat faktorek baldintzatu\, mugatu eta are alde batera ala bestera makurraraz dezakete. Horren harira\, giza-eboluzioari buruz egin izan den interpretazio konbentzionala zientziak jasandako mugapenen adibide garbia da. \n\n\n\nAlde batetik\, interpretazio baldintzatu hori aurkitu eta aztertutako fosilen eskasiaren ondorioa izan daiteke\, batez ere kontuan hartuta fosilei dagokien hedadura geografiko eta kronologiko izugarri zabala. Bestetik\, bakarrik enpirikoki azter daitekeena egiazkotzat jotzeko dagoen joera zientifizistak ere murriztu eta bigarren mailara baztertu ditu espeziearen bilakaera ezagutzeko garrantzi handia duten jarduera asko\, hala nola\, edoskitzea\, haziera\, ezagutzaren transmisioa edo ehiza. Azkenik\, nabarmentzekoa da\, oraintsu arte\, arkeologia eta beste zientzia batzuk gizonek garatu eta interpretatu izan dituztela nagusiki\, eta gizonezkoa historiaren erdigune eta protagonista duen ikuspegi androzentriko horren ondorioz\, litekeena da eboluziorako funtsezkoak diren alderdi batzuk baztertu izana\, emakumea askotan bigarren mailan utziz. \n\n\n\nTestuinguru honetan\, eta eboluzioaren errealitate egiazkoagoa eta inklusiboagoa erakusteko asmoz\, UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak\, UPV/EHUko Ikerketa Gizartean Zabaltzeko Zuzendaritzak eta Bidebarrieta Liburutegiak “Eboluzioa genero-ikuspegitik” izenburuko ekitaldia antolatuko dute irailaren 22an\, 19:00etan\, Bilboko Bidebarrieta Liburutegian. Ekimenean paleontologian\, biologian\, geologian eta bestelako esparruetan diharduten lau hizlarik parte hartuko dute\, eta formatu atsegi baten bitartez\, giza-eboluzioa sexu-joerarik gabeko ikuspegi zabal batetik jorratuko dute. \n\n\n\nEboluzioaren ikuspegi ‘morea’\n\n\n\nGiza-eboluzioaren fosil ikoniko askok izen propioa dute (Cro-Magnoneko gizona edo Elvis\, kasu) eta kultura herrikoian txertatu dira. Arratsaldeko lehen hitzaldian\, “Famosas desconocidas de la Evolución Humana” (Giza-eboluzioaren emakume ospetsu ezezagunak) izenburupean\, Asier Gómez Olivencia paleontologoak jendaurrean aurkeztuko ditu eboluzioaren emakume-izen ezagunenetako batzuk\, hala nola\, Ardi\, Selam\, Lucy\, Benjamina edo Tabun C1 emakume neandertala. \n\n\n\nJarraian\, “Las mujeres en los estudios sobre Evolución Humana” (Emakumeak Giza Eboluzioari buruzko azterlanetan) izenburua daraman bigarren hitzaldian\, Carmen Manzano biologoak argi utziko du gizakiak kultura erabili duela inguruneko aldaketetara egokitzeko\, eta animalien artean parekorik ez duen egokitzeko modu horren ondorioz\, oso zaila dela balioetatik aske dagoen zientzia objektibo bati buruz hitz egitea. Ildo horretan\, emakumeak espeziearen biziraupenean izandako lana eta eginkizuna ezagutzera emateko\, Manzanok giza-bilakaerari buruzko azterlanetan emakumeen irudikapena nola landu den aztertuko du. \n\n\n\nBestalde\, paleontologia da ilustrazioaren premiarik handiena duten arlo zientifikoetako bat\, ez baitago lekukotasun grafiko nahikorik aurkikuntzak eta ebidentziak azaldu ahal izateko. Ildo horretan\, giza-eboluzioarekin lotutako ilustrazioek ezin hobeto islatzen dute gure gizartean egon den eta dagoen genero-desberdintasuna. Hori dela eta\, arratsaldeko hirugarren hitzaldian\, “El sesgo de género a través de la ilustración científica” (Genero-joera ilustrazio zientifikoaren bitartez) izenburupean\, Vega Asensio biologo eta ilustratzaile zientifikoa ilustrazioen xehetasunei erreparatzearen garrantzia nabarmentzen saiatuko da\, izan ere\, askotan antzematen ez diren xehetasun horiek denboran iraun ohi duten eduki zientifiko okerrak sortzen laguntzen dute\, luzera begira genero-joera handiagoa erraztuz. \n\n\n\nLaugarren eta azken hitzaldia Arantza Aranburu geologoak emango du. “Y… ¿qué aporta la geología a la evolución humana?” (Eta… zer ekarpen egin dio geologiak giza-eboluzioari?) izenburupean\, xehetasun osoz azalduko du giza-eboluzioa\, ia osorik fosilen azterketatik ateratako datuen bitartez eraikia\, sedimentuetan bildutako DNAren erregistrotik lortu diren ekarpenekin osatzen ari dela azken urteotan\, eta horien arabera argi geratu omen dela\, fosilak ugariak ez diren lekuetan ere\, hominidoen (eta bestelako ornodunen) presentzia egiazta daitekeela. Gainera\, hitzaldian\, geologiak giza-eboluzioari egindako beste ekarpen batzuk ere ezagutu ahal izango dira\, izan ere\, horiei esker\, fosilizazio-prozesuak ulertu\, ingurune jakin batean nagusi ziren prozesu naturalak interpretatu eta data zehatzak jarri ahal zaizkie zenbait prozesu eta fosili. \n\n\n\nGonbidapenak erreserbatzea\n\n\n\nUPV/EHUko Ikerketa Gizartean Zabaltzeko Zuzendaritza ere partaide duen ekimen hau UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak bultzatutako Bidebarrieta Zientifikoa hitzaldi-zikloaren barruan antolatu da. Ekitaldia bertatik bertara ikusi ahal izango da\, baita streaming bidez ere KulturguneaTB kanalaren bidez. \n\n\n\nHitzaldia liburutegian bertan entzun nahi dutenek sarrera online erreserbatu behar dute aldez aurretik\, Bilbao Kultura gunearen bitartez. Sarrerak doakoak dira. \n\n\n\nHizlariak\n\n\n\nAsier Gómez ornodunen arloko paleontologoa da\, giza-eboluzioan aditua. Egun\, Ramon y Cajal kategoriako ikertzailea da UPV/EHUko Zientzia eta Teknologia Fakultatean. Atapuercako Ikerketa Proiektuari lotuta dago 2001az geroztik eta FECYTen doktoretza ondoko ikertzailea izan da University of Cambridgen (2010-2012) eta Marie Curie kategoriako ikertzailea Parisko Musée de l ‘Hommen (2013-2014). \n\n\n\nCarmen Manzano biologoa da\, eta 1986tik erretiroa hartu arte\, UPV/EHUko Genetika\, Antropologia Fisikoa eta Animalien Fisiologia Saileko Antropologia Fisikoko irakaslea izan da. Gainera\, ikerketa-proiektu ugaritan parte hartu du\, baita Populazioen Genetikarekin\, Auzitegi-Genetikarekin zein elkarketa genetikoari buruzko azterlanekin lotutako gaien inguruko 50etik gora argitalpenetan ere\, inpaktu handikoaldizkarietan. \n\n\n\nVega Asensio Biologian doktoratu zen Euskal Herriko Unibertsitatean (UPV/EHU) eta ilustrazio zientifikoari buruzko lehen graduondokoa koordinatzen du unibertsitate berean. Orain arteko ibilbide profesionalean\, ikertzailetzat ikasi eta lan egin du Europako Europako hainbat unibertsitatetan. 2011n\, komunikazio eta dibulgazio zientifikoa hobetzeko premiak bultzatuta\, NorArte Visual Science ilustrazio zientifikoaren estudioa sortu zuen\, marrazkigintzarekiko eta zientziarekiko grinak uztartuz. \n\n\n\nArantza Aranburu geologoa UPV/EHUko Geologia Saileko irakaslea da 1992az geroztik. Arroka sedimentarioetan jasotako historia geologikoak deszifratzea du ikerketa-jardunaren ardatz. Gainera\, 20 urte baino gehiago daramatza Atapuercako proiektuan\, eta karst\, ibai zein itsas erregistroen bitartez\, egungo paisaia\, egungoaren azpikoa eta iraganekoa interpretatzeko lanetan dihardu URL:https://katedra.eus/eu/agenda/bidebarrieta-zientifikoa-eboluzioa-genero-ikuspegitik/ ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/Evolucion-en-clave-de-genero-EUS.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20210917T080000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20210927T200000 DTSTAMP:20260403T201300 CREATED:20231103T095531Z LAST-MODIFIED:20231103T095531Z UID:208196-1631865600-1632772800@katedra.eus SUMMARY:“Eboluzioa genero-ikuspegitik” erakusketa DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\nNork esan du zientzia neutroa dela? Edozein giza-jardueratan gertatzen den bezalaxe\, zientziaren kasuan ere\, hainbat faktorek baldintzatu\, mugatu eta are alde batera ala bestera makurraraz dezakete. Horren harira\, giza-eboluzioari buruz egin izan den interpretazio konbentzionala zientziak jasandako mugapenen adibide garbia da. \n\n\n\nEboluzioaren errealitate zabal eta inklusiboa bistaratzeko asmoz\, ugalketa eta biziraupena espeziearen arrakastaren giltzarritzat hartuz\, Euskadin dago ikusgai lehenengo aldiz “Eboluzioa genero-ikuspegitik” erakusketa\, zientziak eboluzioaren inguruan eman duen interpretazio tradizionalari buelta ematea xede duena. \n\n\n\nErakusketa Eduardo Saiz Alonso ilustratzaile zientifikoak sortutako laminekin osatu da\, estereotipoak zalantzan jarri eta ikusleengan gogoeta eragiteko asmoz. Bizkaia Aretoko Etxepare gelan egongo da ikusgai irailaren 17tik 28ra bitartean\, eta astegunetan bisitatu ahal izango da\, astelehenetik ostiralera\, goizeko 8:00etatik arratsaldeko 20:00etara bitartean; baita irailaren 25ean eta 26an (larunbata eta igandea) ere\, 10:00etatik 13:00etara eta 16:00etatik 19:30era bitartean. \n\n\n\nErakusketa CENIEHko Kultura Zientifikoaren eta Berrikuntzaren Unitateari esker gauzatu ahal izan da\, “la Caixa” Gizarte Ekintzaren eta Zientzia eta Teknologiarako Espainiako Fundazioaren (FECYT) lankidetzaz\, eta José Mª Bermúdez de Castro Risueño\, Joseba Rios Garaizar eta María Amor Barros del Río izan dira komisario zientifikoak. Erakusketa elkarrekin antolatu dute UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Ikerketaren Gizarte Zabalkunderako Zuzendaritzak. \n\n\n\nErakusketaren osagarri gisa\, eboluzioa genero-joerarik gabe aztertzeko lau hitzaldi antolatuko dira irailaren 22an\, 19:00etan\, Bilboko Bidebarrieta Liburutegian. Ekimena Bidebarrieta Zientifikoa hitzaldi-zikloaren barruan gauzatuko da\, eta horretan parte hartuko duten lau hizlariek formatu atseginean jorratuko dute giza-eboluzioa\, ikuspegi zabal batetik eta genero-joerarik gabe\, paleontologia\, biologia\, geologia eta bestelako esparrutatik begiratuta. “Eboluzioa genero-ikuspegitik” hitzaldiei buruzko informazio gehiago nahi izanez gero\, kontsultatu programa. \n\n\n\nIlustratzaileari buruz:\n\n\n\nEduardo Saiz Alonso Biologia Zientzietan lizentziatu zen Bartzelonako Unibertsitatean eta ilustratzaile zientifikoa eta biologoa da. Bere lanak errealismoz betetako adierazkortasun arina du ardatz\, zorroztasun zientifikorik handienean oinarrituta\, eta gai naturalistak zein gai arkeologikokoak biltzen ditu. \n\n\n\nIlustrazio horien bitartez\, hainbat argitaletxetarako lan egin du -Plaza&Janés\, Salvat\, Planeta\, etab.-\, baita erakunde publikoetarako\, Ikerketa Zientifikoetarako Goi Mailako Zentroa\, Atapuerca Fundazioa eta Kataluniako Generalitatea tarteko\, eta hainbat aldizkari zientifikotarako ere\, hala nola Mundo Científico\, El Temps edo The Anatomical Record. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/eboluzioa-genero-ikuspegitik-erakusketa/ LOCATION:Bizkaia Aretoa-EHU\, Abandoibarra Etorbidea\, 3\, Bilbo ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/EXPO-Evolucion-en-clave-de-genero-rrss-HORIZONTAL.jpeg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20210917T080000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20210927T200000 DTSTAMP:20260403T201300 CREATED:20231103T094825Z LAST-MODIFIED:20231103T094825Z UID:208192-1631865600-1632772800@katedra.eus SUMMARY:Artea eta Matematika erakusketa: ‘Fractus’ eta ‘Azares’ DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\nMatematika eta artea oso urrun dauden bi diziplinatzat hartzen dira\, ageriko loturarik ez balute bezalaxe. Baina\, bien arteko harremana aztertzen denean\, nabarmena da antzina-antzinatik arte garaikideraino mantendu izan den bien arteko elkarreragin oparo\, sakon eta aberatsa. Pitagorasen zientziak\, bere kontzeptuekin –pi zenbakia\, kasu– eta teoremekin\, ideia sortzaileak eragin ditu eta egitura artistikoen osagaia izan da. \n\n\n\n“Artea eta matematika” erakusketak bi diziplina horien artean dagoen lotura estua jarriko du ikusgai irailaren 17tik 28ra bitartean UPV/EHUko Bizkaia Aretoko Axular gelan. Verónica Navarroren “Fractus” eta Esaú de Leónen “Azares” egileen lanen bitartez fraktalen berezitasunak aurkeztuko dira. Erakusketak egunero bisitatu ahal izango dira\, goizeko 10:00etatik arratsaldeko 20:00etara\, astelehenetik ostiralera eta irailaren 25ean (larunbata) eta 26an (igandea) goizeko 10:00-13:00etara eta 16:00-19:30era. \n\n\n\nMatematika eta\, bereziki\, fraktalak dira erakusketa hau osatzen duten elementu nagusiak\, eta horien laguntzaz\, bertatik bertara egiaztatu ahal izango da matematika lan plastikoaren inspirazio-iturria\, arte-sorkuntzarako tresna eta funtsezko osagaia izan daitekeela. \n\n\n\n“Fractus” erakusketaren abiapuntutzat har daiteke Verónica Navarroren Menudo punto (2012) liburua\, izan ere\, paperean landutako formatu txiki eta ertaineko eszenografien bitartez\, geometria fraktala ezagutzera ematea du helburu\, eta bereziki\, Kochen Kurba deritzona. Obretan ageri den kaosean ikertzera eta mundu ulergaitz eta magikoak irudikatzera gonbidatzen dute ikuslea artelan hauek. \n\n\n\nBestalde\, “Azares” deritzon erakusketan\, Esaú de León artistak zuhaitz itxurako eskultura handiak begiratzeko gonbidapena luzatzen du. Eskultura hauek triangelu-itxurako piezez osatuta daude\, eta pieza horiek mihiztatu egiten dira Lindemayerren sisteman oinarrituz. Teknika hau\, egitura fraktala dena\, eskulturan erabiltzen da landare eta zuhaitzen hazkundea irudikatzeko. Gainera\, sorkuntza-prozesuan triangelu magikoak\, zenbaki lehenak\, pi zenbakia eta proportzio harmonikoak ere aurki ditzakegu. Sorkuntza-lanak\, halaber\, alderdi parte-hartzaile bat du; izan ere\, bertaratutakoak kartekin beren eskultura propioa egitera gonbidatzen ditu. \n\n\n\n“Artea eta matematika” erakusketa\, UPV/EHUko Bizkaia Aretoko Axular gelan irailaren 17tik 28ra bitartean ikusgai egongo dena\, UPV-EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Ikerketa Gizartean Zabaltzeko Zuzendaritzak antolatu dute. \n\n\n\nBisita gidatuak\n\n\n\nErakusketan bisita gidatua egin nahi dutenek\, irailaren 20tik 26ra -biak barne- egin dezakete ordutegi honetan: \n\n\n\n\nIrailaren 20\, 21\, 22\, 23 eta 24an\, arratsaldeko 18:00etan.\n\n\n\nIrailaren 25ean eta 26an\, goizeko 11:00etan eta arratsaldeko 18:00etan.\n\n\n\n\nBisita gidatuetara joan nahi baduzu\, bidali mezu elektroniko bat kzk.ehu@gmail.com helbidera eta adierazi zure intereseko ordutegia\, zure izen-abizenak eta harremanetarako telefonoa. \n\n\n\nSortzaileei buruz\n\n\n\nVerónica Navarro Arte Ederretan lizentziatu eta Hezkuntzan doktoratu zen Murtziako Unibertsitatean. Jarduera plastikoa hezkuntzarekin uztartu eta artea matematikarekin eta literaturarekin nahastu ohi ditu bere lanetan. Argitara eman dituen liburuen artean\, Fina e infinita edo Fractales artista liburuak eta El muy punto liburua nabarmendu daitezke. Halaber\, banakako zein taldekako instalazio eta erakusketetan parte hartu du. Lehenengoen artean\, Horma/forma/norma eta Menudo punto aipa daitezke\, eta lankidetza bidez egindakoen artean\, Las formas toman forma e infinitas delakoa. \n\n\n\nBestetik\, Esaú de León artista eta museografo mexikarrak Arte Plastikoak ikasi zituen Mexiko Hiriko “La Esmeralda” Pintura\, Eskultura eta Grabatuko Eskola Nazionalean. Honen ibilbidean ere\, instalazio eta erakusketa ugari aipa daitezke\, banakakoak (Vacío continuo edo Vortex) zein taldekakoak (Designata edo Incesante parpadeo de luz). Horrez gain\, arte-bildumen kontserbazio lanak (Michael Nyman edo Iberdrola) eta erakusketak koordinatu ditu Mexikoko Arte Modernoaren Museoan. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/artea-eta-matematika-erakusketa-fractus-eta-azares/ LOCATION:Bizkaia Aretoa-EHU\, Abandoibarra Etorbidea\, 3\, Bilbo ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/CARTEL_exposicion_Arte_y_matematicas_HOR.jpeg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20210712T090000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20210714T140000 DTSTAMP:20260403T201300 CREATED:20231103T100037Z LAST-MODIFIED:20231103T100038Z UID:208199-1626080400-1626271200@katedra.eus SUMMARY:Uda ikastaroa: "La ciencia de los jinetes del Apocalipsis" DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nUztailaren 12tik 14ra\, UPV/EHUko Uda Ikastaroen barruan\, Donostia International Physics Centerrek (DIPC) eta UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak “La ciencia de los jinetes del Apocalipsis: una aproximación científica a los riesgos existenciales de la Humanidad” ikastaroa emango dute. \n\n\n\nCOVID-19aren pandemiak gizateriaren existentzia bera arriskuan jar dezaketen fenomenoak daudela erakutsi du. Birus batek eragindako pandemia batek ehunka milioi kutsatu\, dozenaka milioi pertsona gaixo eta milioika heriotza eragin ditu\, eta gainera\, imajina dezakeguna baino ondorio kaltegarriagoak izan ditzake. Baina okerragoa ere izan zitekeen. Are gehiago\, epidemiologiako eta birologiako espezialistek ohartarazi dute pandemia are suntsitzaileagoak gerta daitezkeela. \n\n\n\nPandemiak ez dira gainditu beharko ditugun mehatxu bakarrak. Badira bestelakoak (planetaz kanpokoak\, geologikoak\, bakteriologikoak\, ingurumenekoak\, geopolitikoak eta beste batzuk)\, eta horiek gertatzea ez litzateke baztertu behar. Udako ikastaro honetan\, mehatxu horiei ikuspegi zientifikotik heldu nahi diegu\, eta natura\, benetako arriskua\, gizakiek hari buruz duten pertzepzioa eta fenomeno horietara ahalik eta hobekien hurbiltzea balioetsiko ditugu. \n\n\n\nIkastaroaren programa honako hau da: \n\n\n\nUztailaren 12a\n\n\n\n\n09:00 – 09:15: Erregistroa\n\n\n\n09:15 – 09:20: Ikastaroaren aurkezpena – Juan Ignacio Pérez Iglesias (UPV/EHU – Kultura Zientifikoko Katedra)\n\n\n\n09:20 – 10:00: “La especie humana en peligro“ – Juan Ignacio Pérez Iglesias (UPV/EHU – Kultura Zientifikoko Katedra)\n\n\n\n10:00 – 10:45: “La furia de la Tierra“ – Julia Ana Maria Cuevas Urionabarrenechea (UPV/EHU – Geologiako departamentua)\n\n\n\n10:45 – 11:15: Etenaldia\n\n\n\n11:15 – 12:00: “El cielo sobre nuestras cabezas“ – Naiara Barrado Izagirre (UPV/EHU – Zientzia Planetarioen Taldea)\n\n\n\n12:00 – 12:45: “¿Y si vienen los extraterrestres?“ – Carlos Briones Llorente (Astrobiologiako Zentroa/CSIC)\n\n\n\n12:45 – 13:15: Mahai-ingurua\n\n\n\n\nUztailaren 13a\n\n\n\n\n09:15 – 10:00: “Superbacterias\, el nacimiento del Joker“ – Itziar Alkorta Calvo (UPV/EHU – Biokimika eta Biologia Molekularreko departamentua)\n\n\n\n10:00 – 10:45: “Cambio climático: ¿un punto de no retorno?“ – Elisa Sainz de Murieta (BC3 – Klima Aldaketa Aztergai zentroa)\n\n\n\n10:45 – 11:15: Etenaldia\n\n\n\n11:15 – 12:00: “Pandemia: a la espera del Big one“ – Ignacio López Goñi (Nafarroako Unibertsitatea – Natur Zientzien Museoa)\n\n\n\n12:00 – 13:00: “Mahai-ingurua: El cine del final de la Humanidad“ – Desirée de Fez (kazetaria eta zine-kritikaria) eta José Miguel Mulet Salort (Valentziako Unibertsitate Politeknikoa – Landareen Biologia Molekular eta Zelularreko Institutua)\n\n\n\n13:00 – 13:15: Mahai-ingurua\n\n\n\n\nUztailaren 14a\n\n\n\n\n09:15 – 10:00: “La sombre de los datos es alargada“ – Humberto Bustince Sola (Nafarroako Unibertsitate Publikoa)\n\n\n\n10:00 – 10:45: “Armas de destrucción masiva“ – Mikel Mancisidor de la Fuente (Deustuko Unibertsitatea)\n\n\n\n10:45 – 11:15: Etenaldia\n\n\n\n11:15 – 12:00: “La percepción del riesgo del yo invulnerable“ – Uxune Martinez Mazaga (Euskampus Fundazioa – Kultura Zientifikoko Unitatea)\n\n\n\n12:00 – 12:45: “De aquí a la eternidad: ¿y si el Apocalipsis nunca llega?“ – Jesús Zamora Bonilla (UNED – Logika eta Zientziaren Filosofiako katedraduna)\n\n\n\n12:45 – 13:15: “La ciencia al rescate “. Ricardo Díez Muiño (DIPC / CFM – Zuzendaria)\n\n\n\n13:15 – 13:45: Mahai-ingurua\n\n\n\n\nIzen-ematea\n\n\n\nIzena emateko epea irekita dago. Ikastaroaren xehetasun gehiago ezagutzeko\, jo ikastaroaren gunera: “La ciencia de los jinetes del Apocalipsis: una aproximación científica a los riesgos existenciales de la Humanidad“. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/uda-ikastaroa-la-ciencia-de-los-jinetes-del-apocalipsis/ LOCATION:Palacio Miramar\, Paseo Miraconcha\, 48\, Donostia ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/Cartel_Curso_Verano_UPV2021_Jinetes_Apocalipsis.jpeg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20210616T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20210616T203000 DTSTAMP:20260403T201300 CREATED:20231103T103924Z LAST-MODIFIED:20231103T103925Z UID:208202-1623870000-1623875400@katedra.eus SUMMARY:(Neuronen) heriotzaren ondorengo bizitza: garunaren sistema autogarbitzailea DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nJaiotzean ditugun neuronak ez daude gurekin bizitza osoan\, baizik eta galduz joaten dira modu naturalean\, garapen zein zahartze prozesuan. Hartara\, zer gertatzen da garunean neuronak hiltzen direnean. Nolako erreakzioa dute bizirik jarraitzen duten gainerako neuronek? \n\n\n\nHildako neurona horiek inguruko zelulei eragin diezaieketen substantzia toxikoak askatu eta ingurunearen gaineko “kutsadurarik” sor ez dezaten\, garunak hondakinak azkar eta eraginkortasunez deuseztatzen dituen sistema autogarbitzailea du\, fagozitosia deritzon prozesuaren bitartez (grezieraz\, “fago” hitzak jan esan nahi du). \n\n\n\nGarunean\, mikrogliako zelulak dira prozesu horretaz arduratzen direnak\, fagozito profesionalak balira bezalaxe. Zelula txikiak dira\, oso adarkatuak eta izugarri mugikorrak. Pio del Río Hortega mediku eta ikertzaile valladolidtarrak aurkitu zituen 1919an. Del Río Hortega Nicolas Achucarro mediku bilbotarraren dizipulua izan zen eta funtsezko aurkikuntzak egin zituen histologiaren arloan\, bereziki zelula glialen inguruan; adibidez\, mikrologia\, nerbio-sistema zentralaren immunitate-sistemaren funtsezko osagaia. \n\n\n\nTestuinguru honetan\, Achucharro Basque Center of Neuroscience zentroko Biologia Zelular Glialeko Laborategian hamarkada bat baino gehiago daramate garuneko fagozitosi-prozesua aztertzen\, eta\, horri esker\, tresna terapeutiko berriak garatu ahal izan dituzte prozesu hori kontrolatu eta gaixorik dagoen garunaren birsorkuntza bizkortzeko. \n\n\n\nProzesu horren funtzionamendua azaltzeko asmoz\, Nicolas Achúcarroren jaiotzaren urteurrenarekin bat eginez\, Laborategia zuzentzen duen Amanda Sierra Saavedra UPV/EHUri atxikitako Ikerbasqueko ikertzaileak “Vida tras la muerte (de las neuronas): el sistema de autolimpieza del cerebro” (“(Neuronen) heriotzaren ondorengo bizitza: garunaren sistema autogarbitzailea”) izenburuko hitzaldia emango du ekainaren 16an\, 19:00etan\, Bilboko Bidebarrieta Liburutegian. \n\n\n\nHitzaldian\, garuneko fagozitosi-prozesua erakusteaz gain\, ikertzaileak zehatz-mehatz azalduko du nola aztertzen duten garuneko fagozitosi-prozesua Biologia Zelular Glialeko Laborategian\, baita zelula horiek ingurunean duten eragina eta prozesuak zelulen birsorkuntzan izan dezakeen inplikazioa ere\, epilepsian\, garuneko infartuan eta bestelako gaixotasunetan. \n\n\n\nAzkenik\, Sierra Saavedrak ezagutzera emango du Laborategian tresna terapeutiko berrien garapenean aurrera egiteko egiten ari den ikerketa\, eta garuneko zelulen birsorkuntzan duten aplikazioa. \n\n\n\nGonbidapenak erreserbatzea\n\n\n\nHitzaldi-solasaldia Achucarro Basque Center for Neuroscience zentroaren lankidetzaz antolatu da UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak bultzatzen duten Bidebarrieta Zientifikoa hitzaldi-zikloaren barruan. Ekitaldia bertatik bertara ikusi ahal izango da\, baita streaming bidez ere\, KulturguneaTB kanalaren bitartez. \n\n\n\nHitzaldia liburutegian zuzenean ikusi nahi dutenek sarrera online erreserbatu beharko dute aldez aurretik\, Bilbao Kultura webgunean. Sarrerak doakoak dira. \n\n\n\nHizlaria\n\n\n\nAmanda Sierra Saavedra Neurozientzietan doktoratu zen Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean\, eta egun\, Euskal Herriko Unibertsitateari (UPV/EHU) atxikitako Ikerbasqueko ikertzaile eta irakaslea izanik\, Achucarro Basque Center of Neuroscience zentroko Biologia Zelular Glialeko Laborategia zuzentzen du. Haren ikerketa-ildoak zelula mikroglialak eta fagozitosiaren eta gaixorik dagoen garunaren hanturaren arteko interakzioa dira. Horretarako\, fagozitosi mikroglialaren eraginkortasunaren erregulazioari eragiten dioten mekanismo zelularrak eta molekularrak aztertzen ditu. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/neuronen-heriotzaren-ondorengo-bizitza-garunaren-sistema-autogarbitzailea/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/vida-tras-la-muerte-EUS.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20210519T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20210519T203000 DTSTAMP:20260403T201300 CREATED:20231103T104234Z LAST-MODIFIED:20231103T104235Z UID:208206-1621450800-1621456200@katedra.eus SUMMARY:Jarduera fisikoa COVID-19aren garaian: onurak\, oztopoak eta aukerak DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nKonfinamenduak\, mugikortasunaren inguruko mugak eta pandemiaren ondorioak arintzeko ezarri diren neurriek eragin handia izan dute gure eguneroko ohituretan; besteak beste\, bizimodu aktiboa izateari dagokionez. Izan ere\, nork ez du murriztu jarduera fisikoa hilabete hauetan? \n\n\n\nEtxetik irteteko edo taldekako kirol-jarduerak egiteko beldurrak\, oro har\, jarduera fisikoaren murrizketa eragin du herrialde gehienetan. Hala ere\, eragozpen horien aurrean\, kirola banaka egiteko aukera berriak sortu dira\, etxeko egongelan nahiz aire zabalean. \n\n\n\nBizimodu aktiboa izatea ezinbesteko baldintza da osasun onaz gozatu ahal izateko. Izan ere\, obesitatea\, minbizia\, diabetesa eta bestelako gaixotasun kronikoen agerpena prebenitzen laguntzeaz gain\, ariketa fisikoa maiztasunez egiteak COVID-19aren larritasunetik babestu eta gaixotasun honen hilkortasuna ere murritz dezake. \n\n\n\nEgungo aparteko egoera honetan aktibo mantentzearen garrantziaz hitz egiteko\, Jon Irazusta Astiazaran UPV/EHUko Fisiologia Saileko irakasle eta ikertzaileak “Jarduera fisikoa COVID-19aren garaian: onurak\, oztopoak eta aukerak” hitzaldia emango du maiatzaren 19an\, 19:00etan\, Bilboko Bidebarrieta Liburutegian. \n\n\n\nJon Irazusta Astiazaran\, jarduera fisikoak hainbat diziplinatik dituen ondorioak aztertzea xede duen jarduera fisikoari eta osasunari buruzko ikerketa-lerro baten zuzendaria da UPV/EHUn. Hitzaldian\, gai horien inguruan dauden ebidentzia zientifikoak azaldu eta alternatibak proposatuko ditu\, pertsona guztiek jarduera fisikoak eskaintzen dituen abantailez baliatzeko aukera izan dezaten\, bereziki pandemia garai honetan. \n\n\n\nGonbidapenak erreserbatzea\n\n\n\nUPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak bultzatzen duten Bidebarrieta Zientifikoa zikloari atxikitako hitzaldi hau modu presentzialean jarraitu ahal izango da\, baita streaming bidez ere\, KulturguneaTB kanalean. \n\n\n\nLiburutegian hitzaldia zuzenean ikusi nahi dutenek sarrera online erreserbatu behar dute aldez aurretik Bilbao Kultura webgunean. Sarrerak doakoak dira. \n\n\n\nHizlaria\n\n\n\nJon Irazusta Astiarazan\, Fisiologiako katedraduna UPV/EHUn\, irakaslea eta ikertzailea da unibertsitate bereko Fisiologia Sailean. Komunikazio zelularraren arloan lanean hasi ondoren\, gaur egun jarduera fisikoari eta osasunari buruzko ikerketa-lerro bat zuzentzen du. Esparru honetan egin dituen ekarpenak\, ariketa fisikoak kolektibo zaurgarrietan dituen onurei buruzkoak izan dira\, nagusiki\, horren efektuak diziplina anitzeko ikuspuntutik aztertu dituelarik. Horrez gain\, nazioarteko aldizkari zientifikoetan 150 artikulu baino gehiago argitaratu ditu eta 26 doktorego-tesi zuzendu ditu. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/jarduera-fisikoa-covid-19aren-garaian-onurak-oztopoak-eta-aukerak/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/jarduera-fisikoa-eta-covid19.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20210421T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20210421T203000 DTSTAMP:20260403T201300 CREATED:20231103T105041Z LAST-MODIFIED:20231103T105042Z UID:208210-1619031600-1619037000@katedra.eus SUMMARY:Ahots sintetiko pertsonalizatuak\, ahotsa galdu dutenei hitza emateko DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nGure ahotsa ordezkatzeko aukera dago? Utopia dirudien arren\, aurrerapen teknologikoen harira pentsa liteke\, etorkizunean\, ahotsa galdu duten pertsonek berriz ere hitz egin eta komunikatzeko aukera izango dutela ahots sintetikoen bitartez. \n\n\n\nAhots sintetikoa deritzon sistema uste baino metodo ohikoagoa da. Azken urteotan\, ahots artifizialak agertuz joan dira hainbat zerbitzutan: aireportuan\, hurrengo hegaldiak iragartzeko\, zenbait konpainiaren telefono bidezko arreta-zerbitzuetan edota GPSaren jarraibideetan. \n\n\n\nKasu askotan\, hain naturalak diruditenez\, ez dugu pentsatzen ahots sintetikoak izan daitezkeenik. Baina zer gertatuko litzateke ahotsa galduko bagenu? Teknologia hau erabiltzera ausartuko ginateke komunikatzeko? Horretarako aukera egongo litzateke? \n\n\n\nGaldera hauei erantzuten saiatuko da Inma Hernaez Rioja ingeniaria “Ahots sintetiko pertsonalizatuak\, ahotsa galdu dutenei hitza emateko” izenburuko hitzaldian\, apirilaren 21an\, 19:00etatik aurrera\, Bilboko Bidebarrieta Liburutegian. \n\n\n\nInma Hernaez Rioja\, ahotsaren prozesu digitalean espezializatu eta euskarazko ahotsa sintetizatzeko AhoTTS sistema sortu duen Aholab Signal Processing Laboratory ikerketa-laborategiko zuzendaria da. Hitzaldian\, ahots sintetikoei eusten dien teknologia noraino aurreratu den azalduko du\, hainbat arrazoiren ondorioz ahotsa galdu duten pertsonen komunikazioa eta ongizatea hobetzen nola lagun dezakeen argituz. \n\n\n\nGonbidapenak erreserbatzea\n\n\n\nHitzaldia UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak bultzatzen duten Bidebarrieta Zientifikoa izeneko hitzaldi-zikloari atxikita dago eta modu presentzialean nahiz streaming bidez –KulturguneaTB kanalaren bitartez– jarraitu ahal izango da. \n\n\n\nSolasaldia liburutegian eta zuzenean ikusi nahi dutenek sarrera online eskuratu behar dute aurretik Bilbao Kultura webgunean. Sarrerak doakoak dira. \n\n\n\nHizlaria\n\n\n\nInma Hernaez Riojak Telekomunikazio Ingeniaritza ikasi zuen Kataluniako Unibertsitate Politeknikoan. 1987an Bilboko Ingeniaritza Eskolan irakasle lanetan hasi zen\, besteak beste\, UPV/EHUko Telekomunikazio Ingeniaritzaren titulazioa ezartzen laguntzeko. Irakaslea\, ikertzailea eta horrez gain\, Seinalearen Teoria eta Komunikazioetan katedraduna da Euskal Herriko Unibertsitatean. \n\n\n\nEgun\, Aholab Signal Processing Laboratory erakundeko zuzendaria da\, eta bertan jorratzen dituen ikerketa-ildoen artean\, honako hauek nabarmen daitezke: ahotsa sintetizaru\, bihurtu eta eraldatzeko teknikak; hizketa-teknologien aplikazioa bigarren hizkuntzen irakaskuntzan (ahoskeraren ezagutza\, egiaztapena eta ebaluazioa); eta desgaitasunen bat duten pertsonei hizketa-teknologiez baliatzeko aukera emango dieten estrategien garapena. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/ahots-sintetiko-pertsonalizatuak-ahotsa-galdu-dutenei-hitza-emateko/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/IMG_VocesSinteticas_EUS.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20210324T180000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20210324T200000 DTSTAMP:20260403T201300 CREATED:20231103T110159Z LAST-MODIFIED:20231103T110159Z UID:208221-1616608800-1616616000@katedra.eus SUMMARY:Marte gori-gori DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\nYoutube live \n\n\n\n\n\n\nHistorian zehar Marterengatik izan dugun lilurak ez du etenik izan da. Azken hilabeteotan Martek gure jakin-minaren txinparta piztu du berriz\, eta\, horrekin batera\, gure arreta\, zunda espazialen eta misioen joan-etorria dela eta. Izan ere\, dozena bat ibilgailu robotiko jarri baitituzte Marteren gainazalean azken 25 urteetan. \n\n\n\nPerseverance ibilgailuaren bidaiak planeta gorrirantz zuzendu ditu begiradak\, eta\, besteak beste\, bere txoko ezkutuak arakatu beharko ditu\, noizbait bertan bizia izan ote zen ikusteko. Perseverance izan da azkena\, 2012an Curiosity iritsi baitzen\, 8 urte eta erdiren ondoren oraindik ere jardunean dabilen robota. \n\n\n\n\n\n\n\nDatorren martxoaren 24an\, 18:00etan\, DIPCk antolatuta\, UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedraren laguntzarekin “Marte gori-gori: planeta ezagutzen Kuriositate eta Pertseberantziarekin” ekitaldia izango da. \n\n\n\nOn line egingo den ekitaldia DIPCren Zoom edo Youtube live kanalen bidez jarraitu ahal izango da\, eta bost hizlarik hartuko dute parte. Hizlariek\, besteak beste\, azalduko digute zer elementu dituzten Curiosity eta Perseverance ibilgailuek esleitu zaizkien lanak aurrera eramateko eta zeintzuk diren zeregin horien helburuak. \n\n\n\nEgitaraua\n\n\n\nSilvia Bonolik emango dio hasiera programari “Planeta gorria” hitzaldiarekin. Silvia Bonoli astrofisikaria da eta Ikerbasque ikertzailea da Donostia International Physics Centerren (DIPC). Bere ikerketa\, nagusiki\, zulo beltz supermasiboen azterketan oinarritzen da\, euren eraketatik hasi eta bizi diren galaxietan duten inpakturaino. Eta horretarako\, eredu teorikoak eta teleskopio optikoen datuak erabiltzen ditu. Konferentzian\, Marteren ezaugarriak eta ezagutza hori bultzatu duten ikerketak erakutsiko dizkigu. \n\n\n\nCarrie Bridge astrofisikariak hartuko du lekukoa “Marten barrena: Curiosityren bidaia\, bere aurkikuntzak eta hurrengo abenturak” hitzaldiarekin. Carrie Bridge astrofisikaria eta sistema zientifikoetako ingeniaria da NASAren Jet Propulsion Laboratory (JPL) delakoan. Gaur egun\, Marteko Curiosity roverreko operazio zientifikoen taldeko burua da\, eta egunero nazioarteko zientzialari eta ingeniariekin lan egiten du robotaren behaketak eta esperimentuak planifikatzeko. Carrie Bridgek\, bere hitzaldian\, misioaren aurkikuntza esanguratsuenetako batzuk laburbilduko ditu\, bere erronkak eta Sharp mendian egin duen bidaian Curiosityk zain izango duena. \n\n\n\nAgustin Sánchez-Lavegak\, UPV/EHUko Fisika Aplikatuko katedradunak eta unibertsitate bereko Zientzia Planetarioen Taldeko zuzendariak\, “Marteko atmosfera“ri buruz hitz egingo du. Sánchez-Lavega Europako Espazio Agentziaren (ESA) Venus Express\, ExoMars eta JUICE espazio-misioetako eta NASAko Mars2020/Perseverance misioko ikertzaile kidea da. Marteko atmosfera arinaren portaera dinamikoa eta haren ezaugarriak azalduko ditu\, baita oraindik ondo ulertzen ez diren esekitako hauts eta ur-lurrunaren zikloak. \n\n\n\nJuan Manuel Madariagak “Marteko esplorazioa kimika analitikoaren ikuspegitik: SuperCam instrumentua eta NASA-Mars2020 misioa” gaia jorratuko du. Juan Manuel Madariaga UPV/EHUko Kimika Analitikoko katedraduna da eta Ikerketa eta Berrikuntza Analitikoko IBeA taldea zuzentzen du. Madariagak SuperCam tresnaz hitz egingo du\, hau da\, Perseverance ibilgailuak daraman superkamera kimiko bat. Kamera honek Marteren espazioa behatzea du helburu\, teknika analitikoak erabiliz\, ahalik eta informazio gehien ateratzeko. \n\n\n\nMiguel Ángel Carrerak emango du azken hitzaldia: “AVSren oraina eta geroa Marten“. Miguel Ángel Carrera ingeniaria da eta doitasunaren ingeniaritzan espezializatuta dago. AVS (Added Value Solutions) enpresaren sortzailea eta kontseilari delegatua da. AVS enpresak Perseverance ibilgailuaren ekipamendua osatzen duten zenbait sistema diseinatzen eta fabrikatzen parte hartu du\, zehazki\, MEDA ingurumen-estazioan. Carrera zehaztasun handiko tresnen garapenean ingeniaritzak dituen erronkei eta haien etorkizunari buruz arituko da. \n\n\n\nEkitaldia\n\n\n\n“Marte gori-gori: planeta ezagutzen Kuriositate eta Pertseberantziarekin” ekitaldia doakoa izango da eta Donostia International Physics Centerren Zoom edo Youtube live kanalen bidez jarraitu ahal izango da. Ekimena arratsaldeko 18:00etan hasiko da eta bukatutakoan\, galderak egiteko txanda irekiko da\, bertaratutako direnentzako. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/marte-gori-gori/ ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/TWITTER_MARTE-scaled-1.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20210310T183000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20210310T200000 DTSTAMP:20260403T201300 CREATED:20231103T110743Z LAST-MODIFIED:20231104T114515Z UID:208225-1615401000-1615406400@katedra.eus SUMMARY:HAπ DAY! Matematika ospatzen DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nAzken urteotan\, asko zabaldu da Pi Eguna deritzon ospakizuna\, munduan dagoen konstante matematikorik garrantzitsuenetakoaren oroimenez. Eguna\, matematika oro har omentzeko moduko ospakizun bihurtu delarik. Horren harira\, 2019ko azaroaren 26an\, UNESCOk martxoaren 14a Matematikaren Nazioarteko Eguna izendatzea onartu zuen. \n\n\n\nMatematikak harreman estuak ditu fisika\, osasuna\, ingeniaritza\, geometria\, geologia eta beste hainbat diziplina zientifikorekin\, baita artearekin ere\, eta harritzeko moduko aplikazio praktikoak ditu gure eguneroko bizimoduan. \n\n\n\nZientzia honen garrantzia\, baliagarritasuna eta edertasuna ezagutzera emateko asmoz\, asteazkenean\, martxoak 10\, ‘Martxoa\, Matematikaren hilabetea’ delako proiektuaren barruan\, Basque Center for Applied Mathematics-BCAM zentroak eta Euskal Herriko Unibertsitateko (UPV/EHU) Kultura Zientifikoko Katedrak ‘Haπ Day! Matematika ospatzen’ ekitaldia antolatu dugu Bidebarrieta Liburutegian\, bost hitzaldi laburrekin. \n\n\n\nEkitaldia 18:30ean hasiko da\, Radio Euskadiko Javier San Martin kazetariak eta zientzia-dibulgatzaileak aurkeztuta. Ekimenak Zientzia eta Berrikuntza Ministerioko – Zientzia eta Teknologiarako Espainiako Fundazioaren (FECYT) laguntza du eta online zein liburutegiaren bertan gozatu ahal izango da. \n\n\n\nHitzaldi dinamiko eta hurbilak izango dira\, 10 minututik 15era bitartekoak\, eta matematikaren izaera liluragarria jendeari hurbiltzea dute helburu. Horietan\, matematikaren zenbait aplikazio erakutsiko dira\, hala nola\, bihotzaren funtzionamendua ulertu ahal izango da\, mapa bat tolestean sortzen den matematika\, matematikaren edertasunaren eta erabilgarritasunaren arteko harremana\, pi zenbakian inspiratutako artelanak edota Möbiusen banda harrigarriaren ostean dagoen magia ere. \n\n\n\nMatematika ikasteko bakarrizketak\n\n\n\nLehenengo hitzaldia\, “Doblanco mapas” (Mapak tolesten) izenburua duena\, Pedro Alegría irakasleak emango du. Pedro Alegría UPV/EHUko analisi matematikoaren arloko irakasle titularra da eta mapa bat tolesteak matematikaren ikuspegitik eskaintzen dituen arazoak aztertzeko asmoz\, mapa bati zenbat tolestura egin ahal zaizkion\, nola gizentzen den tolestu ahala edota zenbat modutan tolestu ahal den azalduko du. \n\n\n\nNicole Cusimano Matematika aplikatuetan doktoreak hartuko du lekukoa jarraia\, “Maths is where the heart is. Cómo las matemáticas ayudan a entender el funcionamiento del corazón” (Maths is where the heart is. Nola laguntzen du matematikak bihotzaren funtzionamendua ulertzen) hitzaldiarekin. Nicole Cusimano BCAMen ari da doktorego-ondokoa egiten\, diziplina anitzeko aplikazioek dituzten eredu matematikoei buruzko ikerketa arloan. Hitzaldian\, bihotz-gutxiegitasunari lotutako hainbat gai jorratuko ditu. \n\n\n\nArratsaldeko hirugarren hitzaldia\, BCAMeko Geometria Aljebraikoaren eta Singularitatearen ikerketa-lerroa zuzentzen duen Javier Fernández de Bobadilla doktoreak emango du\, “matematikaren edertasuna pazientzia gehien duten jarraitzaileei baino ez zaiela agertzen” frogatzeko. Hitzaldiaren izenburuak dioen bezalaxe\, eta horretarako\, geometriak historian izan duen garrantziaz eta jakin-minak eraginda garatutako matematikaren balioez hitz egingo du. \n\n\n\nOndoren\, Raúl Ibáñez UPV/EHUko Matematikako irakasle titularrak eta zientzia-dibulgatzaileak\, matematika artearekin lotuko du eta zenbait artistak pi zenbakia artea sortzeko tresnatzat erabili dutela frogatuko du\, “Pi Art: creando arte con el número Pi” (Pi zenbakiarekin artea sortzen) izenburuko hitzaldian. \n\n\n\nArratsaldeko azken hitzaldia Marta Macho doktoreak emango du. Marta Macho matematikaria da\, UPV/EHUko irakaslea eta unibertsitate bereko Kultura Zientifikoko Katedraren Mujeres con ciencia blogaren editorea. “Matemáticas ‘retorcidas’: la cinta de Möbius” (Matematika ‘bihurria’: Möbiusen banda) hitzaldia emango du eta bertan Möbiusen bandaren propietate harrigarriak azalduko ditu\, eguneroko jardunari lotutako adibideen bidez. \n\n\n\nGonbidapenak erreserbatzea\n\n\n\n‘Haπ Day! Matematika ospatzen’ UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak bultzatzen duten Bidebarrieta Zientifikoa izeneko hitzaldi-zikloari atxikita dago\, ‘Martxoa\, Matematikaren hilabetea’ delako proiektuaren barruan\, eta modu presentzialean nahiz streaming bidez –KulturguneaTB kanalaren bitartez– jarraitu ahal izango da. \n\n\n\nSolasaldia liburutegian eta zuzenean ikusi nahi dutenek sarrera online eskuratu behar dute aurretik Bilbao Kultura webgunean. Sarrerak doakoak dira. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/ha%cf%80-day-matematika-ospatzen/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/Cartel_DiaMatemamicas_EUS-scaled-1.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20210215T000000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20210215T235959 DTSTAMP:20260403T201300 CREATED:20231103T111425Z LAST-MODIFIED:20231103T111426Z UID:208233-1613347200-1613433599@katedra.eus SUMMARY:Ciencia Clip 2021\, 12 eta 18 urte bitarteko ikasleentzako bideo zientifikoen lehiaketa DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nOtsailaren 15ean zabaltzen da Ciencia Clip lehiaketaren seigarren edizioan izena emateko epea\, bigarren hezkuntzako\, batxilergoko eta lanbide heziketako ikasleei zuzendutako zientziari buruzko bideoen lehiaketa. Lehiaketaren helburu nagusia\, EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak antolatua\, gazteenen artean zientzia eta teknologiarekiko jakin-mina sustatzea da. \n\n\n\nLehiaketak\, bost urteko ibilbidean\, 2 997 parte-hartzaileren 1 788 bideoen inskripzioak jaso ditu\, eta 2021ean irekiko ditu seigarren edizioaren ateak. \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nLehiaketaren parte hartzaileek izango duten erronka zientzia arloko kontzeptu bat modu ulerkor eta atseginean azaltzea da 3 eta 5 minutu bitarteko klip batean. Ikasleak izango dira haren protagonista eta eurek diseinatu eta ekoiztu beharko dute pieza. Parte-hartzaileek hiru modalitateko bideoak aurkez ditzakete: \n\n\n\n\nEsperimentuak: esperimentu baten bidez fenomeno bat zertan datzan erakustea.\n\n\n\nIkerketak: galdera zientifiko bat erantzuteko egindako ikerketa eta haren emaitzak plazaratzea.\n\n\n\nArtistikoa: kontzeptu zientifiko bat irudien\, musikaren\, interpretazioaren edo umorearen bidez erakustea.\n\n\n\n\nIkasleek diseinatu eta ekoitzi behar dituzte bideoak\, eta aukera hauek dituzte: kamera aurrean jartzea youtuber estiloan\, ikus-entzunezko materialak konbinatzea edo animaziozko bideo bat egitea. \n\n\n\nLehiaketako sariak honakoak dira: munduko fisikako laborategirik handiena ezagutzeko bisitaldia\, Genevako CERN (Suitza)\, robot bat egiteko eta erabiltzeko kit osoa\, eta zientzia-dibulgaziozko ikuskizun batera joateko bidaia eta hoteleko egonaldia. \n\n\n\nEkimenak Euskampus Fundazioaren\, Big Van taldearen\, Naukas zientzia-dibulgazioko plataformaren eta Scenio komunitatearen laguntza du. \n\n\n\nOinarriak\n\n\n\nAurreko urteetan bezala\, lehiaketa hiru kategoriatan banatzen da: DBHko 1. eta 2. mailetako ikasleentzat\, beste bat DBH 3. eta 4. mailakoentzat eta LHko oinarrizko ziklokoentzat\, eta azkena Batxilergo eta LHko erdiko zikloentzat. \n\n\n\nGaia librea da eta youtuber estiloko bideoak edo animazio-piezak aurkeztu ahal izango dira. Gaztelaniaz\, euskaraz\, katalanez\, galegoz edo ingelesez egin ahal izango dira eta banaka zein gehienez hiru kidez osaturiko taldeetan parte hartu ahal izango da. \n\n\n\nPieza grabatu eta editatutakoan\, parte-hartzaileek YouTube edo Vimeo bideo-plataformetan argitaratu beharko dute\, eta lehiaketan izena eman ekitaldiaren webgunean. Lanak onartuak izateko\, deialdiaren oinarriak bete behar dituzte\, lehiaketaren web orrian ikusi ahal izango dira eta egileek euren gurasoen edo legezko tutoreen baimen zehatza izan beharko dute. \n\n\n\nIzena emateko eta parte hartzeko epea otsailaren 15etik maiatzaren 16ra izango da. \n\n\n\nInformazio guztia Ciencia Clip gunean. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/ciencia-clip-2021-12-eta-18-urte-bitarteko-ikasleentzako-bideo-zientifikoen-lehiaketa/ LOCATION:Web: Ciencia Clip ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/Ciencia-Clip-2021.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20210212T183000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20210212T200000 DTSTAMP:20260403T201300 CREATED:20231103T111802Z LAST-MODIFIED:20231103T111803Z UID:208236-1613154600-1613160000@katedra.eus SUMMARY:Aldaketa globalak Lurraren historian eta koronabirusen eboluzioa Darwinen Egunean DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nZein da giza-koronabirusen jatorria? Atzera begiratuz eta gure planetaren historia aztertuz\, etorkizunean akats berberak ez errepikatzeko gai izango da gizateria? Zalantza horiei erantzuten saiatuko da Darwinen Egunaren hamabosgarren edizioa. Otsailaren 12an\, zientzia eta ezagutzaren zaleek bete beharreko hitzordua dute\, 2007az geroztik etengabe errepikatu izan dena. Kultura Zientifikoko Katedrak eta Zirkulu Eszeptikoak hautespen naturalaren bidezko eboluzioaren teoria osatu zuen Charles Darwin zientzialariaren jaiotza gogoratuko dute berriro ere. \n\n\n\nOtsailaren 12an\, ostirala\, 18:30ean\, hitzaldi bana emango dute Bidebarrieta Liburutegian\, UPV/EHUko Estratigrafia eta Paleontologia Saileko (egungo Geologia Saila) irakasle titularra izandako Estibaliz Apellaniz Ingunza geologoak eta Guillermo Quindós Andrés UPV/EHUko Medikuntza eta Erizaintza Fakultateko Mikrobiologiako katedradunak. Ekitaldia zuzen-zuzenean ikusi ahal izango da\, online zein liburutegian bertan. \n\n\n\nDarwinen Egunaren hamabosgarren edizio honetan ere\, “eboluzioa” izango da hitzaldien ardatz nagusia\, alde batetik\, Lurraren historian gertatu diren aldaketa globalak aztertuz\, eta bestetik\, giza-koronabirusen jatorrian eta bilakaeran sakonduz. Bertaratutakoek gizateriaren zein planetaren etorkizunaz gogoeta egiteko aukera izango dute. \n\n\n\nLehenengo hitzaldian\, “Aldaketa globalak Lurraren historian: norantz goaz?” izenburupean\, Estibaliz Apellaniz gure planetaren iragana arakatu eta historiak hutsegiteak ez errepikatzeko ematen dizkigun irakaspenak ateratzen saiatuko da hausnarketa horretatik. \n\n\n\nBigarren hitzaldian\, “Giza-koronabirusen jatorria eta eboluzioa” aztertuko ditu Guillermo Quindósek\, egun puri-purian dagoen koronabirusen inguruko kezkari helduz Komunitate zientifikoak pandemia bat gertatzeko arriskuaz ohartarazi zuen arren\, SARS-CoV-2 koronabirusak eragindakao berealdiko kolpea izan da biztanleria osoarentzat. Hala ere\, oraingo hau ez da gizakiari eragin dion lehendabiziko koronabirusa. Quindósek hiru pandemia mehatxagarri ekarri dizkiguten koronabirus berri horien jatorria\, bilakaera eta hedapena aztertuko ditu hitzaldian. \n\n\n\nGonbidapenak\n\n\n\nHitzaldia UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak antolatzen duten Bidebarrieta Zientifikoa zikloaren barruan dago. Darwin Eguneko ekitaldia doakoa da eta zuzenean zein streamingez ikusi ahal izango da. \n\n\n\nBidebarrieta Liburutegian zuzenean jarraitzeko nahitaezkoa izango da aldez aurretik sarrera online eskatzea Bilbao Kultura webgunearen bitartez. Streaming bidez ikusi nahi duenak KulturguneaTB kanalera konektatuz egin dezake \n\n\n\nHizlariak\n\n\n\nEstibaliz Apellaniz Ingunza geologoa eta UPV/EHUko Estratigrafia eta Paleontologia Saileko (egungo Geologia Saila) irakasle titular erretiratua da. Gainera\, Goi Kretazeoko eta Paleogenoko gertaera paleoklimatikoak\, paleoekologikoak eta paleobiologikoak ikertu ditu\, batez ere mikrofosilen azterketan oinarrituta. \n\n\n\nGuillermo Quindós Andrés Mikrobiologiako Katedraduna da UPV/EHUko Medikuntza eta Erizaintza Fakultatean. Bere karreran\, 22 Doktorego Tesi zuzendu eta Mikrobiologia eta Gaixotasun Infekziosoei buruzko 300dik gora argitalpen idatzi ditu. Zientzia dibulgazioan ere dihardu zenbait komunikabidetan. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/aldaketa-globalak-lurraren-historian-eta-koronabirusen-eboluzioa-darwinen-egunean/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/Darwin_Eguna-2021_eusk-scaled-1.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20201214T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20201214T203000 DTSTAMP:20260403T201300 CREATED:20231103T112510Z LAST-MODIFIED:20231103T112511Z UID:208240-1607972400-1607977800@katedra.eus SUMMARY:“Animales ejemplares” liburuaren aurkezpena DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nAnimaliek ia planetako leku guztiak kolonizatu dituzte. Itsas hondo sakonenetatik gailur altuenetara\, ekuatoretik eta inguruko diren basamortu latzenetatik planetako muturrik izoztuetaraino\, ia ez dago animaliarik bizi ez den lekurik Lurrean. Mekanismo sofistikatuak garatu behar behar izan dituzte bizirik irauteko\, hazteko eta ugaltzeko. Eta horiei esker\, gugana iritsi ahal izan dira duela ehunka milioi urte sortu eta lankidetzan hasi ziren zelula talde txikietatik eratorritako leinuak. \n\n\n\nJuan Ignacio Pérez (testua) eta Yolanda Gonzálezen (irudiak) “Animales ejemplares” liburuak animalien funtzionamenduari dagokion alderdiren bat nabarmentzen du kapitulu bakoitzean. Lan honek\, goitik behera deskribatu du\, besteak beste\, nola lortzen duten uraren eta gatzaren balantze orekatuari eustea; nola erabiltzen dituzten hainbat material organikoak elikatzeko eta funtzionamendu egokirako behar duten energiaz edota hazi eta ugaltzeko nahitaezkoak dituzten egitura-materialez hornitzeko; edo nolako mekanismoak erabiltzen dituzten espezie askok muturreko tenperaturak jasan ahal izateko. “Animales ejemplares” osatzen dituzten istorioen bidez ikusiko duzu\, halaber\, irrazionaltzat hartzen direnek gaitasun kognitiboak dituztela\, eta gaitasun horiek duela gutxira arte ezin genituela susmatu ere egin. Liburuan zehar\, animaliek aurre egin beharreko erronkak gainditzeko erabiltzen dituzten mekanismoen aniztasuna ezagutzeko aukera izango duzu. \n\n\n\nHitzaldia zuzenean eta streamingez \n\n\n\nAbenduaren 14an\, 19:00etan\, Bilboko Bidebarrieta Liburutegian hitzaldi-solasaldia izango da Juan Ignacio Pérez eta Yolanda Gonzálezen liburua aurkezteko eta zer ikasi handia eman ahal diguten animalien biologiako zenbait alderditan sakontzeko. Hitzaldian\, gure artean izango dira\, halaber\, Txani Rodriguez kazetari eta idazlea eta Pedro Ugarte zutabegile eta idazlea. \n\n\n\nEkitaldira joan edo streaming bidez jarraitzeko aukera izango duzu KulturguneaTB kanalaren bitartez. Bertaratzeko\, nahitaezkoa izango da aurretik sarrera online eskatzea Bilbao Kulturaren bitartez. \n\n\n\nHitzaldia UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak bultzatutako Bidebarrieta Zientifikoa zikloari atxikita dago. Sarrera doakoa da\, baina beharrezkoa da gonbidapenak Internetez erreserbatzea. \n\n\n\nHizlaria \n\n\n\nJuan Ignacio Pérez Iglesias biologoa da\, UPV/EHUko Fisiologiako katedraduna\, unibertsitate horretako Kultura Zientifikoko Katedraren zuzendaria eta bertako Zientzia eta Teknologia Fakultateko irakaslea ere. Juan Ignaciok ibilbide luzea egina du komunikazio eta dibulgazio zientifikoaren arloan. Hiru libururen egilekidea da eta makina bat hitzaldi eman ditu. Gainera\, lehen nahiz orain\, hainbat komunikabideetan jardun du kolaboratzaile gisa; adibidez\, Radio Euskadiko “La mecánica del caracol”\, Onda Ceroko “Julia en la onda” eta ETB1eko “Ahoz aho” saioetan. 2019an\, Humanitate\, Kultura\, Arte eta Gizarte Zientzien arloko curriculum onenarentzako Eusko Ikaskuntza-Laboral Kutxa saria jaso zuen. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/animales-ejemplares-liburuaren-aurkezpena/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/animales-ejemplares-EUS-1.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20201117T090000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20201117T210000 DTSTAMP:20260403T201300 CREATED:20231103T113036Z LAST-MODIFIED:20231103T113036Z UID:208245-1605603600-1605646800@katedra.eus SUMMARY:Txiokatu zure tesia 6 mezutan: Txiotesia lehiaketaren 5. edizioa DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\n“Txiokatu zure tesia 6 mezutan” lehiaketaren edizio berri bat izango da azaroaren 17an. Txiotesia izenez ezagutzen den egitasmoak\, tesia egiten ari diren edo defendatu berri duten ikertzaileen lana gizarteratzea du helburu. UEUren Unibertsitatea.net atariak abian jarri zuen 2013an\, eta aurten 5. edizioa antolatu du UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedraren laguntzaz. \n\n\n\nLehiaketa ikertzaileei zuzenduta dago\, 2017tik-2020ra bitartean doktorego-tesia egin zutenei zein une honetan tesia egiten ari diren ikertzaileei hain zuzen ere. Edozein jakintza-arlori dagokion ikerlana ezagutzera emateko hitzordua izango dute parte-hartzaileek\, Twitterren azaroaren 17an. Goizeko 9:00etatik gaueko 21:00ak arte egongo dira zabalik ateak eta tarte horretan 6 txiotan publikatu ahalko dira lanen nondik norakoak\, euskaraz eta #txiotesia5 traola erabiliz. \n\n\n\nParte-hartzaileen artean bi sari banatuko dira: bata\, Txiolari ulergarrienarentzat izango da\, eta 500 euro jasoko ditu irabazleak; bestea\, Txiolari originalenarentzat izango da\, eta 3oo euro hartuko ditu garaileak. \n\n\n\n\n\n\n\nLehiaketaren xehetasunak eta informazio guztia Unibertsitatea.net atarian. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/txiokatu-zure-tesia-6-mezutan-txiotesia-lehiaketaren-5-edizioa/ LOCATION:Twitter ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/txiotesia5.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20201021T193000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20201021T204000 DTSTAMP:20260403T201300 CREATED:20231103T113837Z LAST-MODIFIED:20231103T113837Z UID:208252-1603308600-1603312800@katedra.eus SUMMARY:"El cangrejo de Troya. Las bases celulares y moleculares del cáncer al alcance de todos” liburuaren aurkezpena DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nMinbizi hitzak ez du bereizten\, munduko biztanleria osoa beldurtzen duen hitza da\, sexua\, adina edo nazionalitatea bereizi gabe. Nahiz eta gaixotasunaren diagnostikoan eta tratamenduan aurrerapausoak eman diren\, zortzi milioi pertsona hiltzen dira urtero munduan gaixotasun horrengatik. Zuzenean edo zeharka\, gutako askok izan dugu gaixotasun honekin zerikusia. \n\n\n\nHala ere\, oso gutxi dakigu minbiziaren mekanismoei buruz. Mekanismo horien berri emateko eta gaixotasunari buruzko ohiko galderei erantzuteko\, Iker Badiolak Medikuntza eta Erizaintza Fakultateko EHUko irakasle eta ikertzaileak “El Cangrejo de Troya. Las bases celulares y moleculares del cáncer” liburua idatzi du. Erositako liburu bakoitzeko euro bat bideratuko da minbiziaren aurkako egitasmora. \n\n\n\nBadiolak liburuan\, gaixotasunaren eraketa eta iraupena ahalbidetzen duten mekanismoak eta haren oinarri zelularra ezagutarazten dizkigu\, mutazioak\, epigenetika edo metastasia bezalako kontzeptuak ulertzeko. Liburuak\, Ainhoa Caporossiren irudiekin batera\, minbiziaren zelula- eta molekula-oinarrien zokoak modu erraz eta bisualean erakusten ditu. \n\n\n\nHitzaldia zuzenean eta streamingez\n\n\n\nUrriaren 21ean\, 19:30etan\, Bilboko Bidebarrieta liburutegian (Bidebarrieta kalea\, 4)\, hitzaldi-solasaldia egingo dugu Badiolaren liburua aurkezteko eta minbiziari buruzko galderetan sakontzeko. Hitzaldian\, Isabela Díaz de Cocuera\, Galdakaoko Ospitaleko Onkologia Medikoko Zerbitzuko doktorea\, eta Gabriel Otalora\, Asociación Española Contra el Cáncer-AECC Bizkaia elkarteko kudeatzailea\, izango ditugu gurekin. \n\n\n\nHitzaldia ikusteko bertara joan daiteke edo streaming bidez jarraitu KulturguneaTB kanalaren bidez. Ekitaldira joateko\, sarrerak aldez aurretik on line erreserbatu behar dira Bilbao Kulturaren bidez. \n\n\n\nHitzaldia UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak bultzatutako Bidebarrieta Zientifikoa hitzaldi-zikloan kokatzen da. Sarrera doakoa da\, baina beharrezkoa da gonbidapenak Internetez erreserbatzea. \n\n\n\nHizlaria\n\n\n\nIker Badiola Biologian doktorea da eta UPV/EHUko Medikuntza eta Erizaintza Fakultateko irakaslea eta ikertzailea. Badiolak metastasi hepatikoaren zelula- eta molekula-oinarriak ikertzen ditu eta arlo horri buruzko hainbat artikulu argitaratu ditu. Gaur egun\, metastasi hepatikoaren aurkako terapia berriak lortzeko lanean dihardu Signaling Lab taldean\, eta zientzia-dibulgazioan aritzen diren hainbat erakunderen ohiko kolaboratzailea da\, hala nola UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedran eta Zientziaren Giltzak elkartean. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/el-cangrejo-de-troya-las-bases-celulares-y-moleculares-del-cancer-al-alcance-de-todos-liburuaren-aurkezpena/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/cangrejo_troya-es.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20201014T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20201021T203000 DTSTAMP:20260403T201300 CREATED:20231103T114238Z LAST-MODIFIED:20231103T114239Z UID:208255-1602702000-1603312200@katedra.eus SUMMARY:Ibaizabalen ingurunea ezagutzeko hitzaldiak DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nIbaizabal ibaiaren inguruak aldaketa eta eraldaketa ugari izan ditu urteetan zehar. Azken urteotako lanari esker eta hainbat esparruko programen garapenei esker berreskuratu da itsasadarreko ingurumena. Aldaketa hauek eta eremua ezagutzera emateko ere\, Euskal Herriko Unibertsitateak hitzaldi-ziklo bat antolatu du. Hitzaldiak urriaren 14an eta 20an izango dira Bilboko Bizkaia Aretoan\, eta hauetan itsasadarreko urak\, azpikoak zein azalekoak\, eta ibaiaren bi ertzetan begi-bistan ditugun ezaugarriak ezagutzera emango dira. \n\n\n\nEgitaraua:\n\n\n\nUrriaren 14 – 19:00: «La ría como reflejo de la actividad industrial» \n\n\n\nJon Ruigomezek\, Itsamuseum Bilbaoko zuzendariak eta Jaio de la Puerta Rueda historialariak\, itsasadarraren industria-garapenari eta horrek gure inguruan izan duen eraginari buruzko hitzaldia emango dute. \n\n\n\nUrriaren 20 – 19:00: “Geología y minería en la ría del Nervión” \n\n\n\nLydia Rodriguez Méndezek eta Pedro Pablo Gil Crespok\, UPV/EHUko Zientzia eta Teknologia Fakultateko Geologia Saileko ikertzaile eta irakasleek\, Bilboko testuinguru geologikoa eta honek inguruko meatzaritzan izan duen eragina azalduko dute. \n\n\n\nHitzaldia zuzenean eta streamingez:\n\n\n\nHitzaldiak Bizkaia Aretoko Baroja gelan izango dira\, 19:00etan hasita. Hitzaldietarako sarrera librea da eta ez da aldez aurretik erreserbarik egin beharko\, tokiak bete arte gaituko da sarrera. Bertaratzerik ez duenak streaming bidez jarraitu ahal izango ditu hitzaldiak EiTBko Kosmos kanalaren bidez. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/ibaizabalen-ingurunea-ezagutzeko-hitzaldiak/ LOCATION:Bizkaia Aretoa-EHU\, Abandoibarra Etorbidea\, 3\, Bilbo ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/Conferencias_EHU_gure_inguruan-1.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20201007T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20201007T203000 DTSTAMP:20260403T201300 CREATED:20231103T115122Z LAST-MODIFIED:20231103T115122Z UID:208260-1602097200-1602102600@katedra.eus SUMMARY:“Por qué los girasoles se marchitan” liburuaren aurkezpena DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nArtearen eta kimikaren arteko erlazioa imajina dezakegun baino askoz estuagoa da. Ez da lehenengo aldia\, eta ez da azkena izango\, zientziaren eta artearen arteko harreman estuaz ari garela\, bi diziplina horiek batzen dituen osagai zehatz bat azpimarratu nahi dugu\, materialak. Izan ere\, labar-pinturetatik hasi eta gaur egun arte sortutako artelanek izendatzaile komun bat dute\, osagaien beharra. Elementu horiek\, guztiek\, bai historiaurrekoak bai gaur egunekoak\, antzekotasun bat dute: taula periodikoan agertzen direla. \n\n\n\nBeraz\, artelanek\, berdin du pinturak\, eskulturak\, beirateak edo Eiffel dorrearen gisako eraikuntzen estaldurak izatea\, unibertso kimiko liluragarria ezkutatzen dute barruan\, metalak erabiltzen dituztelako\, hala nola kobrea\, beruna\, merkurioa\, etab. Oskar Gonzalez Kimikako doktoreak “Por qué los girasoles se marchitan. Los elementos químicos en el arte” liburuan material artistiko ugarien erabilerak\, funtzioak eta baita istorio popularrak erakusten dizkigu. \n\n\n\nHitzaldia zuzenean eta streamingez \n\n\n\nUrriaren 7an\, 19:00etan\, Bilboko Bidebarrieta liburutegian (Bidebarrieta kalea\, 4)\, Gonzalezek bere liburua aurkeztuko du eta hitzaldi-solasaldi txiki bat izango da Javier San Martin kazetariarekin batera. Hitzaldia ikusteko bertara joan daiteke edo streaming bidez jarraitu KulturguneaTB kanalaren bidez. Ekitaldira joateko\, sarrerak aldez aurretik online erreserbatu behar dira Bilbao Kulturaren bidez. \n\n\n\nOskar Gonzalez\, EHUko Kimikako doktorea\, unibertsitate horretako irakaslea da gaur egun Zientzia eta Teknologia Fakultatean eta Arte Ederren Fakultatean. Konbinazio horren ondorioz\, zientziaren eta artearen arteko lotura ezagutarazteko interesa dauka. \n\n\n\nHitzaldia UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak bultzatutako Bidebarrieta Zientifikoa hitzaldi-zikloaren barruan antolatu da. Sarrera doakoa da\, baina beharrezkoa da gonbidapenak Internet bidez erreserbatzea. \n\n\n\nHizlariak \n\n\n\nOskar Gonzalez\, Kimikan doktorea eta UPV/EHUko irakaslea\, ibilbide luzeko dibulgatzailea da. Bere dibulgazio-artikuluak argitaratzen ditu\, besteak beste\, Cuaderno de Cultura Científica eta Zientzia Kaiera blogetan\, #KimikArte atalean\, eta Principia aldizkariaren eta Norteko Ferrokarrila eta Mecánica del Caracol bezalako irratsaioen ohiko kolaboratzailea da. \n\n\n\nJavier San Martin\, UPV/EHUn Zientziaren Gizarte Komunikazioan doktoratu zen. Ibilbide luzeko kazetaria da\, bai komunikazioaren arloan bai kazetaritza zientifikoan. Doktoretzako Sari Bereziarekin doktoratu zen San Martin eta hainbat komunikabidetan lan egin du. Gaur egun\, Radio Euskadiko albistegien editorea da. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/por-que-los-girasoles-se-marchitan-liburuaren-aurkezpena/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/girasoles-cas.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20200226T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20200226T203000 DTSTAMP:20260403T201300 CREATED:20231103T122556Z LAST-MODIFIED:20231103T122556Z UID:208283-1582743600-1582749000@katedra.eus SUMMARY:Argi-tresnak: zientzia-fikziotik film molekularretara DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nLaser-izpiek aukera ugari eskaintzen dituzte gure egungo munduan\, baina duela hamarkada gutxi sortu ziren. 1960an aurkitu zirenetik\, laser-izpiak zientzia-fikziozko film eta serieen inspirazio izan dira\, baina gerora garatutako teknika berriei esker\, fantasia horietako batzuk gauzatu egin dira. Izan ere\, oso erabilgarriak izan diren argi-tresna ahaltsuak sortu ahal izan dira biologian\, medikuntzan\, industrian\, telekomunikazioetan edo oinarrizko ikerkuntzan. \n\n\n\n“Argi-tresnak: zientzia-fikziotik film molekularretara” hitzaldiak laser-izpiek eskaintzen dituzten aplikazioetako batzuk deskribatuko ditu\, eta denbora-tarte laburrean metatutako intentsitate handiko laser-iturrien ikuspegi berriak aztertuko ditu. Izan ere\, azken hauek prozesu molekularrak filmatzeko aukera ematen dute\, baita orain arte zientziarentzat esplora ezinak izan diren elektroien munduan barneratzeko ere. \n\n\n\nHitzaldia UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrietako Liburutegiak bultzatzen duten Bidebarrieta Zientifikoa hitzaldi-zikloaren barruan egingo da otsailaren 26an\, 19:00etan\, Bilboko Bidebarrietako Liburutegian. \n\n\n\nNerea Zabala Fisikan doktorea izango da hizlaria eta laser-izpien gakoak argituko ditu saioan. Nerea Zabala Donostia International Physics Centerri (DIPC) atxikitako ikertzailea da eta UPV/EHUko Zientzia eta Teknologia Fakultateko irakaslea. Fundazio honek antolatu du urtarriletik martxora bitartean hitzaldi hau barne duen zinema eta zientziari buruzko zikloa. DIPCek Euskadiko Filmategiarekin eta Donostiako Zinemaldiarekin batera antolatu du ziklo honen hirugarren edizioa. \n\n\n\nHauxe da Kultura Zientifikoko Katedrak 2020an DIPCekin batera antolatu duen bigarren ekitaldia Bilbon. Saioa Euskal Filmotekak\, Donostia International Physics Center eta Donostiako Zinemaldiak antolatutako zinema- eta zientzia-zikloaren hirugarren edizioan barruan egingo da. Hala\, 2020ko urtarriletik martxora bitartean zineaz eta zientziaz gozatzeko aukera izango da\, zientzialari eta zientzialariekin batera. Zinema eta zientziari buruzko zikloaren barruan\, film-emanaldiak egiten dira astero Donostiako Tabakalera zentroan eta Bilboko Arte Ederren Museoan\, gaurkotasunezko gaiak jorratzeko; hala nola\, bizitzaren zentzua\, robotika humanoidea\, gaixotasun mentalak edo klima-aldaketa. \n\n\n\nHizlaria\n\n\n\nNerea Zabala Materialen Fisika Zentroari (CSIC-UPV/EHU zentro mistoa) eta Donostia International Physics Centerri (DIPC) atxikitako ikertzailea\, Fisikan doktorea eta UPV/EHUko Zientzia eta Teknologia Fakultateko irakaslea da. Egun\, argiak nanoeskalan duen portaera ikertzea du ohiko jardunaren ardatz\, Nanofotonikaren Teoriari buruzko taldearen barruan. \n\n\n\nSarrera: librea\, doakoa baina gonbidapenarekin\n\n\n\nBidebarrietako Liburutegian antolatuko den hitzaldi honetarako sarrera librea eta doakoa izango da lekuak bete arte\, baina aurretik\, gonbidapenak eskuratu behar dira liburutegian bertan\, otsailaren 21etik aurrera. Gonbidapenak goizez zein arratsaldez jaso daitezke astelehenetik ostiralera\, 10:00etatik 14:00etara eta 16:00etatik 20:00etara bitartean. \n\n\n\nBertaratzeko aukerarik ez dutenek hitzaldiak streaming bidez ikusi ahal izango dute KulturguneaTB bitartez. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/argi-tresnak-zientzia-fikziotik-film-molekularretara/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/herramientas-de-luz-eus.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20200215T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20200215T203000 DTSTAMP:20260403T201300 CREATED:20231103T122723Z LAST-MODIFIED:20231103T123336Z UID:208285-1581793200-1581798600@katedra.eus SUMMARY:Zientziaren argitan\, Eskoriatzan Jakinduriek mundue erreko dau! DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nBigarren urtez jarraian\, zientziaren dibulgazioa helburu duen zikloa antolatu du Eskoriatzako Udalak 2020ko otsailaren 12etik 18ra Zaldibar antzokian: Zientziaren argitan\, egia ala gezurra? zikloa. \n\n\n\nZiklo honen helburua da jendeak egiazko eta kalitatezko informazio izatea\, eragiten diguten gaiei buruz bereizten eta erabakitzen laguntzeko. Aurtengo programazioa askotarikoa eta osoa izango da: adituek zientziarekin zuzenean lotutako gaurkotasuneko gaiak jorratuko dituzten hitzaldiak\, eta zientziaren eta dibertsioaren arteko zubiak egiten dituzten bi ikuskizun. \n\n\n\nOtsailaren 12an\, “Mikrobioak gure bizitzan: bakterioak\, birusak\, txertoak eta antibiotikoak” hitzaldia eskainiko du Ignacio López-Goñi mikrobiologoak. Otsailaren 14an Laura Morán sexologoak “Sexua\, mitoak hausten” gaia aurkeztuko du eta otsailaren 18an\, Bittor Rodriguez ikertzailea “Zer da elikadura osasungarriaren kontu hori?” galderari erantzuna emango dio. \n\n\n\nHorrez gain\, otsailaren 15ean\, bertsozientzia emanaldiaren unea helduko da\, Jakinduriek mundue erreko dau! saioarekin. \n\n\n\nItxuraz elkarren oso urruti dauden bi diziplinek\, zientziak eta bertsolaritzak\, lotura aurkituko dute ziklo honetan ohiko mugak gainditu eta jendartera iristeko. Ekitaldian 10 minutuko hiru hitzaldi egongo dira eta bertsolarien kantuak\, guztiak Kike Amonarrizen gidaritzapean. Amonarriz izango baita gaiak proposatuko dizkienak bertsolariei. \n\n\n\nParte-hartzaileak eta gaiak\n\n\n\n\nBertsolariak: Uxue Alberdi eta Andoni Egaña.\n\n\n\nZientzialariak: Iker Badiola (Medikuntza eta Erizaintzako Fakultateko ikertzailea eta irakaslea). Eider Bilbao\, (Plentziako Itsas Estazioko ikertzailea) eta Onintze Salazar ( Euskalmeteko meteorologoa).\n\n\n\nAurkezlea: Kike Amonarriz.\n\n\n\nGaiak: Serrano urdaiazpikoak jabugo bihurtzen (Iker Badiola); Itsasoa\, plastikoen gotorlekua (Eider Bilbao) eta Aldapan gora (Onintze Salazar).\n\n\n\n\nSarrera\n\n\n\nSarrera doan da lekuak bete arte\, baina eserleku kopurua dela eta\, nahi duenak doako sarrera hartu ahal du aurretiaz Eskoriatzako kiroldegian. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/zientziaren-argitan-eskoriatzan-jakinduriek-mundue-erreko-dau/ LOCATION:Zaldibar antzokia\, Santa Ana auzoa\, 2\, Eskoriatza ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/2020-JMED_ESKORIATZA-HORIZONTALA.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20200212T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20200212T210000 DTSTAMP:20260403T201300 CREATED:20231103T130450Z LAST-MODIFIED:20231103T130450Z UID:208291-1581534000-1581541200@katedra.eus SUMMARY:Gure Eguzki Sistema eta medikuntza\, eboluzioaren teoriaren haritik\, Darwinen Egunean DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nDarwinen Eguna 2007az geroztik antolatzen da Bizkaiko hiriburuan eta\, egun\, zientziazaleen egutegiko ezinbestekoa hitzordua da. Hamalau urte beteko ditu aurten ekitaldiak eta beste behin\, Kultura Zientifikoko Katedrak eta Zirkulu Eszeptikoak\, hautespen naturalaren bidezko eboluzioaren teoria taxutu zuen zientzialariaren jaiotzaren urteurrena ospatuko dute. Charles Darwin duela 211 urte jaio zen eta bere egunean\, Eguzki Sistema eta eboluzioaren teoria eta medikuntza izango ditu ardatz 2020ko Darwinen Egunak. \n\n\n\nEkitaldia otsailaren 12an izango da\, 19:00etatik aurrera. Bertan izango dira\, alde batetik\, Itziar Garate Lopez astrofisikaria\, La Lagunako Unibertsitatean Fisikan lizentziatua eta Zientzia\, Teknologia eta Behaketa Espazialean doktoratua UPV/EHUn. Bestalde\, Luis Carlos Álvaro González neurologoa\, Bilboko Basurtuko Ospitaleko medikua eta UPV/EHUko Neurozientzien Saileko irakaslea. \n\n\n\nItziar Garatek “Eguzki Sistemaren iragana\, oraina eta etorkizuna” hitzaldia eskainiko du\, Eguzki Sistemak ezkutuan dituen sekretuak argitzeko asmoz. Izan ere\, sistema hau astroz osatutako familia konplexua da\, non hainbat planeta\, ilargi\, asteroide eta kometa biraka dabiltzan apartekoa ez den izar arrunt baten inguruan. Horrez gain\, hitzaldiak gure izar-auzoa nola sortu zen\, ordutik hona zer aldatu den eta gaur egun norantz goazen ezagutzeko aukera ere emango du. \n\n\n\nMedikuntza bestelako ikuspegi batetik aztertuko du Luis Carlos Álvarok “Eboluzioaren Teoria eta medikuntza: baterako bideak” hitzaldian. Arrazoi historikoen ondorioz\, medikuntza eboluzioaren teoriari bizkarra emanez garatu dela azalduko du baina azken urteotan\, biak bateratzeko egin diren proposamenak ere plazaratuko ditu. Proposamen hauek\, mekanismo operatibo sinpleetan oinarritutako hurbilpenak ahalbidetzen dituzte\, esaterako\, honako gaitzak esplikatzeko: arazo degeneratiboak\, patologia atxikiak dituen zahartzea\, gaixotasun baskularrak\, asaldura autoimmuneak edota hainbat infekzio eta migraina mota. \n\n\n\nEkitaldia UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak hilabetero gaurkotasunezko gai zientifikoak ezagutzera emateko antolatzen duten Bidebarrieta Zientifikoa zikloan baitan dago. \n\n\n\nHizlariak\n\n\n\nItziar Garate Lopez La Lagunako Unibertsitatean Fisikan lizentziatu eta Zientzia\, Teknologia eta Behaketa Espazialean doktoratu zen UPV/EHUn. Egun\, Bilboko Ingeniaritza Eskolako (UPV/EHU) Fisika Aplikatua I Saileko irakaslea da eta unibertsitate bereko Zientzia Planetarioen Taldeko ikertzailea. Aurretik\, doktoretza ondorengo ikertzailea izan zen Sorbonne Université-ko Centre National d’Études Spatiales delakoan. Lurraren antzekoak diren Artizarra eta Marte planeten dinamika atmosferikoa da ikertzaile honen ohiko jardunaren ardatz\, bereziki Artizarreko poloetako zurrunbiloen sorrera eta bilakaera. \n\n\n\nLuis Carlos Álvaro González Bilboko Basurtuko Ospitaleko mediku neurologoa eta UPV/EHUko Neurozientzien Saileko irakaslea da. Bere esparru klinikoari lotutako 100dik gora lan argitaratu ditu\, dibulgazio liburu idatzi ditu\, zuzentzaile-lanetan jardun du Estatuko zein nazioarteko aldizkari espezializatuetan eta argitalpen-batzorde ugariko kidea izan da. Bere esparruan egindako lanarengatik hainbat sari jaso ditu. Aipatzeko da\, eboluzioaren teoria ingurune klinikoan ikertu eta aditua ez den publikoaren artean zabaltzen diharduela buru-belarri. \n\n\n\nGonbidapenak:\n\n\n\nDarwin Eguneko sarrera librea eta doakoa da lekuak bete arte\, baina aurretik\, gonbidapenak eskuratu behar dira liburutegian bertan\, otsailaren 7tik aurrera. Gonbidapenak jasotzeko ordutegia 10:00etatik 14:00etara bitartekoa da goizez eta 16:00etatik 20:00etara bitartekoa arratsaldez\, astelehenetik ostiralera. \n\n\n\nBertaratzeko aukerarik ez dutenek hitzaldiak streaming bidez jarraitzeko aukera izango dute KulturguneaTBren bidez. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/gure-eguzki-sistema-eta-medikuntza-eboluzioaren-teoriaren-haritik-darwinen-egunean/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/dia-darwin-eus.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20200211T080000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20200221T200000 DTSTAMP:20260403T201300 CREATED:20231103T131007Z LAST-MODIFIED:20231103T131008Z UID:208295-1581408000-1582315200@katedra.eus SUMMARY:"Balearen Begia" erakusketa DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\n2019ko otsailean\, balea bat lehorreratu zen Sopelako hondartzan (Bizkaia). Zere bat zen\, balea urdinaren ostean egun dagoen bigarren zetazeo handiena\, 16 metroko luzera eta 30 tonako pisua zuen. Euskal Herriko Unibertsitateko ikerketa-talde batek zetazeoak zuen begi bakarraren ezaugarriak aztertu zituen. Ikerketak\, besteak beste\, anatomia\, morfologia eta erretina aztertu zituen. Ikerketak aditzera eman zuen baleek zuri-beltzean eta gardentasun gutxirekin ikusten dutela. Hala ere\, ondorioztatu zuen oso garatuta dituztela argiaren intentsitatea detektatzen duten zelulak\, eta\, horri esker\, egunez edo gauez den bereizteko gai direla. \n\n\n\n«Balearen Begia» erakusketa ikerketa honetan ateratako argazkien bilduma da. EHUko Bizkaia Aretoko Chillida aretoan ikusi ahal izango da\, otsailaren 10etik 21era\, astelehenetik ostiralera. \n\n\n\n16 irudiz osatua dagoen esposizioa\, adin guztietako ikusleei zuzenduta dago eta ikusmen-urritasuna duten pertsonei egokituta dago. Argazkiekin batera\, bi maketa aurkeztuko dira: balea baten maketa bat eta tamaina errealeko begi baten beste maketa bat. Horrez gain\, balearen marrazki handi bat tamaina errealean eta balea lehorreratu zen hondartzan jasotako plastikoak ikusi ahalko dira. Bestalde\, zereek igortzen dituzten soinuak ere entzuteko aukera egongo da. \n\n\n\nErakusketa osatzen duten irudiak mikroskopio mota desberdinekin eginak daude (fluoreszentziakoak\, elektronikoak eta ekorketakoak)\, eta bisitariek azalpen-testuak izango dituzte eskura begiak eta haien gaixotasunak hobeto ezagutzeko edo argazkien estetikaz gozatzeko. \n\n\n\nIkastetxeetarako bisita gidatuak\n\n\n\nErakusketarako bisita librea da eta ordutegi jarraituan ikusi ahal izango da goizeko 8:00etatik arratsaldeko 20:00ak arte. \n\n\n\nBestalde\, erakusketa ikusi nahi duten ikastetxeentzako bi bisita gidatu antolatu dira egunero. Bisita horiek goizez egingo dira eta Euskal Herriko Unibertsitateko Oftalmo-Biologia Esperimentaleko (GOBE) taldeko ikertzaileek egingo dituzte. Joan nahi duten eskola eta institutuek helbide elektroniko honetara idatziz egin behar dute eskaera: xandra.pereiro@gmail.com. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/balearen-begia-erakusketa/ LOCATION:Bizkaia Aretoa-EHU\, Abandoibarra Etorbidea\, 3\, Bilbo ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/Balearen-begia-erakusketa.png END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20200206T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20200206T203000 DTSTAMP:20260403T201300 CREATED:20231103T131255Z LAST-MODIFIED:20231103T131256Z UID:208299-1581015600-1581021000@katedra.eus SUMMARY:Wuhango koronabirusa\, zer dakigu orain arte? DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nUrtarrilaren hasieraz geroztik\, Wuhango pneumonia izenaz ere ezagutzen den Wuhango koronabirusa nonahi agertzen da egunkarietan zein telebistako albistegietan. Etengabeko informazioa jasotzen dugu infektatu berriei buruz\, sintomei buruz\, prebentzio-neurriei buruz\, balizko sendabideei buruz\, heriotza-tasari buruz… Informazio-zurrunbilo honetan\, zaila da birus horren inguruko errealitatea ezagutzea. Zeintzuk dira benetako sintomak? Kutsatzeko arriskuan gaude bertatik irten gabe ere? \n\n\n\nIgnacio Lopez Goñi\, Nafarroako Unibertsitateko Medikuntza Fakultateko Mikrobiologia eta Parasitologia saileko ikertzailea\, gai horiek argitzen saiatuko da\, eta “Wuhaneko koronabirusa\, zer dakigu orain arte?” izenburuko hitzaldian\, orain arte ziurtasun osoz ezagutzen den guztiaz hitz egingo du. \n\n\n\nEHUko Kultura Zientifikoko Katedraren ekimenez antolatutako hitzaldia Bilboko Bizkaia Aretoko Mitxelena Gelan (Abandoibarra Etorbidea\, 3) izango da ostegunean\, otsailak 6\, 19:00etatik aurrera. Sarrera librea eta doakoa izango da\, lekuak bete arte. \n\n\n\nHitzaldia zuzenean ikusteko aukerarik ez dutenek streaming bidez jarraitzeko aukera izango dute Kosmos EiTB kanalaren bidez. \n\n\n\nHizlaria\n\n\n\nIgnacio López Goñi Nafarroako Unibertsitateko Mikrobiologiako katedraduna eta Mikrobiologia eta Parasitologia Saileko ikertzailea da\, baita Nafarroako Unibertsitateko Zientzia Museoko zuzendaria ere. Ikertzaile gisa\, hainbat ikerketa-ildotan lan egiten du; besteak beste\, patogenizitate bakterianoa edo birulentzia-faktoreen karakterizazio molekularra\, txertoak\, diagnostikorako teknika berrien garapena eta tipifikazio molekularra. \n\n\n\nGainera\, Lopez Goñik gogor lan egiten du zientziaren dibulgazio eta komunikazioaren arloan. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/wuhango-koronabirusa-zer-dakigu-orain-arte/ LOCATION:Bizkaia Aretoa-EHU\, Abandoibarra Etorbidea\, 3\, Bilbo ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/coronavirus-eus.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20200129T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20200129T203000 DTSTAMP:20260403T201300 CREATED:20231103T131706Z LAST-MODIFIED:20231103T131707Z UID:208303-1580324400-1580329800@katedra.eus SUMMARY:Energia… iluna? DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nUnibertsoaren etorkizuna aurresan dezakegu? Harrigarria ematen duen arren\, baietz dirudi. Hala ere\, aurresanen bidean “energia iluna” deritzogunaren efektuarekin topo egiten dugu. Uler dezakegu energia ilunaren efektu hori nondik datorren ala berau onartzea besterik ez dugu? \n\n\n\nGaldera handien aurrean aurkitzen gara. Horien inguruan hausnartzeko eta erantzunak emateko asmoz\, “Energia… iluna?” hitzaldia emango du Marcos Pellejero fisikariak\, Bidebarrieta Zientifikoa hitzaldi-zikloan urtarrilaren 29an\, 19:00etatik aurrera\, Bilboko Bidebarrieta Liburutegian. Marcos Pellejero Ibáñezek\, Donostia International Physics Centerreko (DIPC) doktoretza ondoko ikertzaileak\, Unibertsoa edo hutsunea bezalako gaiak jarriko ditu mahai gainean Bidebarrieta Zientifikoa zikloaren baitan kokatutako hitzaldi honetan. \n\n\n\nUPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak antolatzen dute zikloa eta saio hau Euskal Filmotekak\, Donostia International Physics Center eta Donostiako Zinemaldiak antolatutako zinema- eta zientzia-zikloaren hirugarren edizioan barruan egingo da. Hala\, 2020ko urtarriletik martxora bitartean zineaz eta zientziaz gozatzeko aukera izango da\, zientzialari eta zientzialariekin batera. Otsailean Bidebarrieta Liburutegira bueltatuko da programa hau eta proiekzioak izango dira Bilboko Arte Ederren Museoan ere\, gaurkotasuna duten gaietan sakontzeko. \n\n\n\nBidebarrieta Liburutegiak hartuko duen hitzaldi honetarako\, hain zuzen ere\, sarrera librea eta doakoa da lekuak bete arte\, baina aurretik\, gonbidapenak eskuratu behar dira liburutegian bertan\, urtarrilaren 24tik aurrera. Gonbidapenak goizez zein arratsaldez jaso daitezke astelehenetik ostiralera\, 10:00etatik 14:00etara eta 16:00etatik 20:00etara bitartean. \n\n\n\nHizlaria\n\n\n\nMarcos Pellejero Ibáñez doktoretza ondoko ikertzailea da Donostia International Physics Center-en (DIPC). Zaragozako Unibertsitatean fisikan lizentziatu zen eta\, ondoren\, Londresko Imperial Collegen ikasi zuen. Han\, eredu kosmologiko estandarraren ordezko teorien ezagutzan sakondu zuen. Eskala kosmiko handienen egiturari buruzko doktoretza egin zuen Kanarietako Astrofisika Institutuan (IAC). \n\n\n\nSarrera: librea\, doakoa baina gonbidapenarekin\n\n\n\nHitzaldi guztietarako sarrera librea eta doakoa da lekuak bete arte\, baina aurretik\, gonbidapenak eskuratu behar dira liburutegian bertan\, urtarrilaren 124tik aurrera. Gonbidapenak jasotzeko ordutegia 10:00etatik 14:00etara bitartekoa da goizez eta 16:00etatik 20:00etara bitartekoa arratsaldez\, astelehenetik ostiralera. \n\n\n\nBertaratzeko aukerarik ez dutenek hitzaldiak streaming bidez ikusi ahal izango dute KulturguneaTB bitartez. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/energia-iluna/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/ENERGIA-eus.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20200115T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20200115T203000 DTSTAMP:20260403T201300 CREATED:20231103T132137Z LAST-MODIFIED:20231103T132138Z UID:208307-1579114800-1579120200@katedra.eus SUMMARY:Neandertalak eta cromagnonak: bi gizateria\, bi patu DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nEzohiko unea bizi dugu gizakion eboluzioari dagokionez. Hainbat giza-espezie bizi izan dira Lurrean ehunka mila urtez. Egun\, ordea\, Lurrean bizi den giza leinuko espezie bakarra gurea da (Homo sapiens). \n\n\n\nNeandertalak ia milioi erdi urtez bizi izan ziren kontinente zaharrean. Ondoren\, gure espezieak hartu zion lekukoa\, Europara duela 45.000 urte eskas iritsi zenak. Bi espezie hauek Ekialde Hurbilean elkartu ziren\, eta milaka urtez antzeko teknologiak erabili eta kultur ezaugarri bertsuak izan zituzten. Bien arrastoak aurki daitezke Euskal Herrian. Gaur egun\, klima-aldaketa bezalako erronka garrantzitsuak ditugunean esku artean\, ez dago soberan gogoratzea gizateria ez dagoela suntsipenetik salbu. \n\n\n\nAsier Gómez Olivencia Giza Paleontologian doktoreak bi espezieen arteko antzekotasunak eta desberdintasunak aztertuko ditu “Neandertalak eta cromagnonak: bi gizateria\, bi patu” hitzaldian\, UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrietako Liburutegiak hilabetero gaurkotasunezko gai zientifikoak dibulgatzeko antolatzen duten “Bidebarrieta Zientifikoa” zikloaren barruan. Saioa urtarrilaren 15ean izango da\, 19:00etan\, Bilboko Bidebarrietako Liburutegian. “Bidebarrieta Zientifikoa” zikloko hitzaldi hau\, Kultura Zientifikoko Katedraren hamargarren urteurreneko lehenengo ekitaldia izango da\, aurten 10 urteko ibilbidea betetzen baitu 2010.ean sortu zen erakundeak. \n\n\n\nHitzaldi guztietarako sarrera librea eta doakoa da lekuak bete arte\, baina aurretik\, gonbidapenak eskuratu behar dira liburutegian bertan\, urtarrilaren 10etik aurrera. Gonbidapenak goizez zein arratsaldez jaso daitezke astelehenetik ostiralera\, 10:00etatik 14:00etara eta 16:00etatik 20:00etara bitartean. \n\n\n\nHizlaria\n\n\n\nAsier Gómez Olivencia Giza Paleontologiako doktorea eta garezur-osteko hezurduren analisian trebatutako aditua da. Ikertzaile ibili da Camdridgeko Unibertsitatean eta Frantziako Historia Naturalaren Museo Nazionalean. Ramón y Cajal programako ikertzailea da eta 2014an Ikerbasqueko ikertzaile gisa hasi zen lanean UPV/EHUko Estratigrafia eta Paleontologia Sailean. Ikertzaile eta taldeko buru gisa parte hartu du nazioarteko ikerketa-taldeetan. Egindako ikerketen artean\, berariaz nabarmen daitezke Pleistozenoan Iberiar Penintsulan elur-oreinik ba ote zegoen zehaztea xede zuena edota\, Kebarako (Israel) aztarnategiko arrasto fosiletatik abiatuta\, neandertal baten toraxa 3Dan berregitea lortu zuena. \n\n\n\nSarrera: librea\, doakoa baina gonbidapenarekin\n\n\n\nHitzaldi guztietarako sarrera librea eta doakoa da lekuak bete arte\, baina aurretik\, gonbidapenak eskuratu behar dira liburutegian bertan\, urtarrilaren 10etik aurrera. Gonbidapenak jasotzeko ordutegia 10:00etatik 14:00etara bitartekoa da goizez eta 16:00etatik 20:00etara bitartekoa arratsaldez\, astelehenetik ostiralera. \n\n\n\nBertaratzeko aukerarik ez dutenek hitzaldiak streaming bidez ikusi ahal izango dute KulturguneaTB bitartez. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/neandertalak-eta-cromagnonak-bi-gizateria-bi-patu/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/Neandertales-y-Cro-manones-eus.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20191218T190000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20191218T203000 DTSTAMP:20260403T201300 CREATED:20231103T132453Z LAST-MODIFIED:20231103T132454Z UID:208311-1576695600-1576701000@katedra.eus SUMMARY:1969: Ilargira iritsi eta Internet asmatu genuen urtea DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\n1969. urteak iraganaren eta etorkizunaren arteko muga finkatu zuen. Urte hartan\, lehendabiziko aldiz\, lurraz kanpoko astro bat zapaldu zuen gizakiak: Ilargia. Une historikoa izan zen\, zalantza izpirik gabe. Baina\, hilabete batzuk geroago\, gure mundua goitik behera aldarazi duen zerbait gertatu zen: Estatu Batuetako ingeniari talde batek fabrikatzaile desberdinetako bi ordenagailu harremanetan jartzea lortu zuen\, Internet izango zenaren jatorria finkatuz. Gertakari honetaz ez zen inor ohartu momentu horretan\, baina gizakia Ilargira iristea baino mugarri garrantzitsuagoa izan zen. \n\n\n\nJavier Pedreira “Wicho”\, A Coruñako Museo Zientifikoen Informatika arloko arduraduna eta Microsiervos blogeko zientzia-dibulgatzailea\, zientzia eta teknologiaren zale amorratua da eta gure munduan iraultza eragin zuten bi une historiko horiek jarriko ditu mahai gainean. \n\n\n\nHartara\, “1969: Ilargira iritsi eta Internet asmatu genuen urtea” izenburuko hitzaldiak 60ko hamarkadari dagozkion bi gertakari horien errepasoa egingo du abenduaren 18an\, 19:00etan\, Bilboko Bidebarrieta Liburutegian. \n\n\n\nEkitaldi hau Kultura Zientifikoko Katedrak eta Bidebarrieta Liburutegiak hilero ezagutza zientifikoa sustatu eta ezagutzera emateko antolatzen duten “Bidebarrieta Zientifikoa” zikloari atxikita dago. \n\n\n\nHitzaldi guztietarako sarrera librea eta doakoa da lekuak bete arte\, baina aurretik\, gonbidapenak eskuratu behar dira liburutegian bertan\, abenduaren 13tik aurrera. Gonbidapenak goizez zein arratsaldez jaso daitezke\, 10:00etatik 14:00etara eta 16:00etatik 20:00etara bitartean\, astelehenetik ostiralera. \n\n\n\nHizlaria\n\n\n\nJavier Pedreira\, “Wicho” goitizenaz ezagunagoa\, A Coruñako Museo Zientifikoen Informatika arloko arduraduna da duela ia 15 urtez geroztik\, baita espainieraz gehien irakurtzen diren zientzia eta teknologiari buruzko blogen artean sailkatutako Microsiervos delakoaren sortzaileetako bat ere. Gainera\, hainbat komunikabidetan lan egin ohi du. Pedreirak Naranjitoren urtean ekin zion ordenagailuen artean ibiltzeari eta InfoVia abiarazi baino lehen murgildu zen Interneten. Ordenagailuen\, Interneten eta\, oro har\, teknologia eta zientziaren zale amorratua da “Wicho”. \n\n\n\nSarrera: librea\, doakoa baina gonbidapenarekin\n\n\n\nHitzaldi guztietarako sarrera librea eta doakoa da lekuak bete arte\, baina aurretik\, gonbidapenak eskuratu behar dira liburutegian bertan\, abenduaren 13tik aurrera. Gonbidapenak jasotzeko ordutegia 10:00etatik 14:00etara bitartekoa da goizez eta 16:00etatik 20:00etara bitartekoa arratsaldez\, astelehenetik ostiralera. \n\n\n\nBertaratzeko aukerarik ez dutenek hitzaldiak streaming bidez ikusi ahal izango dute KulturguneaTB bitartez. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/1969-ilargira-iritsi-eta-internet-asmatu-genuen-urtea/ LOCATION:Bidebarrieta Liburutegia\, Bidebarrieta kalea\, 4\, Bilbao\, Bizkaia ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/1969-eus-01.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20191216T090000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20200229T210000 DTSTAMP:20260403T201300 CREATED:20231103T132914Z LAST-MODIFIED:20231103T132915Z UID:208316-1576486800-1583010000@katedra.eus SUMMARY:"Ibaizabal Itsasadarra zientziak eta teknologiak ikusita" erakusketa DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nIbaizabal Itsasadarra zientziak eta teknologiak ikusita / La Ría del Nervión a vista de ciencia y tecnología erakusketa Moyuako metro-geltokian izango da abenduaren 16tik urtarrilaren 1era\, ondoren Indautxuko geltokira joango da eta otsailean Portugaletekora. Itsasadarra eta bere inguru metropolitarra zientziaren eta teknologiaren begiez erakusten duten infografia bilduma batek osatzen du erakusketa. Ekimenak egunero begi-bistan ditugunak sakonago behatzeko aukera ematen du.\n\n\n\nUPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Metro Bilbaok sustatutako ekimenak egunero begi-bistan ditugunak sakonago behatzeko aukera ematen du. \n\n\n\nNorArte estudioak gauzatu ditu infografiak eta bakoitzak alor zehatz bat deskribatzen du. Hala\, Bilboko itsasadarraren historia eta bilakaera\, inguruko geologia\, meatzaritzaren eragina eta itsasadarraren garraiobide papera\, uraren kalitatearen hobekuntza\, bizia zelan bueltatu den bertara\, faunaren berreskurapena\, planktona\, flora eta hauen bilakaera Abran eta Metroaren eta itsasadarren arteko harremana. \n\n\n\nInfografien edukia hainbat adituren laguntzarekin gauzatu da: UPV/EHUko Geodinamika\, Estratigrafia eta Paleontologia\, Landare Biologia eta Ekologia\, eta baita Zoologia eta Animalien Zelulen Biologia sailetako ikertzaileak\, AZTI Tecnaliakoak\, Energiaren Euskal Erakundeko adituak (EEE)\, Bilbao Bizkaia Ur Partzuergoko ikertzaileak\, Metro Bilbaoko ingeniariak\, Bilboko Portuko adituak\, Bizkaia Zubiko aholkulari teknikoak eta Ekoetxea Meatzaldea-Peñas Negraseko hezitzaileak. \n\n\n\n\n\n\n\nGabonetan Moyuako metro-geltokian ikusgai egongo den erakusketa hau\, Kultura Zientifikoko Katedrak 2020. urtean betetzen duen hamargarren urteurrenaren lehen egitasmoa da eta haren ibilbidea ospatzeko proiektu zabala\, gizarteari itsasadarrari buruz dakizkigun gauza interesgarriak ezagutzeko\, eta\, oro har\, bizi garen ingurua hobeto ulertzeko aukera ematen baitio. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/ibaizabal-itsasadarra-zientziak-eta-teknologiak-ikusita-erakusketa/ LOCATION:Estaciones de Metro Bilbao: Moyua\, Indautxu y Portugalete\, Bilbao y Portugalete ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/Eraskusketa-Ibaizabal-Itsasadarra.png END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20191127T160000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20191128T193000 DTSTAMP:20260403T201300 CREATED:20231103T133303Z LAST-MODIFIED:20231103T140637Z UID:208319-1574870400-1574969400@katedra.eus SUMMARY:Geologia olerkari\, miope eta despistatuentzat: Geologiak ere badu bere Fisika DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nGeologiaz hitz egitean fosilak\, mineralak edota arrokak soilik etortzen zaizkigu burura\, baina fisikak ere lotura handia du geologiarekin. Izan ere\, fisikaren oinarria giltzarri da ozeanoan nahiz lurrazaleko zenbait geologia-prozesu azaldu ahal izateko. \n\n\n\nGeologia eta fisikaren arteko harremana mahai gainean jartzeko asmoz\, azaroaren 27 eta 28an “Geologia olerkari\, miope eta despistatuentzat: Geologiak ere badu bere Fisika” dibulgazio-jardunaldia egingo da. Ekitaldia Bilboko Bizkaia Aretoko Baroja aretoan egingo da. \n\n\n\nEkimen honen bigarren edizioa UPV/EHUko Zientzia eta Teknologia Fakultateko Prozesu Hidro/Ingurumenekoen Ikertaldeko (HGI) zenbait kidek antolatu dute\, Bizkaiko Campuseko Errektoreordetza\, Euskal Kostaldeko Munduko Geoparkea eta UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedraren laguntzarekin. \n\n\n\nHala\, geologo\, ikertzaile eta adituek\, zenbait geologia-prozesuren oinarri fisikoak eta horiek lurrazalean uzten dituzten aztarnak azalduko dituzte. Lurrazaleko aztarnen ondorioz\, arroketan ere ematen dira aldaketak eta horiek ere izango dituzte hizpide; hala nola\, lurreko orbitan\, eremu magnetikoan edota grabitatean izan daitezkeen aldaketak. \n\n\n\nGainera\, ozeanoetako hondoak ikertzeko edota aztarna arkeologikoak dituzten sedimentuen adina ezagutzeko erabiltzen diren oinarri fisikodun teknikak erakutsiko dituzte. Horretaz gain\, pelikuletan lurrikaren inguruan aurkezten diren egiak eta gezurrak aztertuko dituzte hizlariek. \n\n\n\nGuztira\, zortzi hitzaldi izango dira\, eta jardunaldietarako sarbidea doakoa izango da lekuak bete arte. Nolanahi ere\, aldez aurretik izena ematea komeni da formularioa bete eta j.geologiamiopes@gmail.com helbidera bidaliz. \n\n\n\nEgitaraua:\n\n\n\nAsteazkena\, azaroaren 27a \n\n\n\n\n16.00-16.15 Irekiera ekitaldia eta aurkezpena\n\n\n\n16.15-17.00 “Urpeko oihartzunak: geologia-egituren irudiak”\, Gemma Ercilla – CSICeko ikertzailea Itsasoaren Zientzien Institutuan (Bartzelona)\n\n\n\n17.00-17.45 “Hiriko geotermia”\, Iñigo Arrizabalaga – Telur Geotermia y Agua S.A.-ko Zuzendari Nagusia (Durango).\n\n\n\n17.45-18.15 Etenaldia\n\n\n\n18.15-19.00 “Betikotasuna hondar ale batean”\, Miren del Val – Teknikaria lumineszentzia datazioaren laborategian\, Giza Eboluzioari buruzko Ikerketa Zentro Nazionalean (CENIEH\, Burgos).\n\n\n\n19.00-19.30 “Lurrikarak pantaila handian: zenbait egi eta hainbat gezur”\, Arturo Apraiz – UPV/EHUko Geodinamika saileko irakaslea\n\n\n\n\nOsteguna\, azaroaren 28a \n\n\n\n\n16.00-16.45 “Iraganeko itsasaldien irakurketa gaur egungo arroketan”\, Isabel Emma Quijada – Oviedoko Unibertsitateko Geologia saileko irakaslea\n\n\n\n16.45-17.30 “Irakur dezagun poesia astronomikoa arroketan!”\, Aitor Payros – UPV/EHUko Estratigrafia eta Paleontologia saileko irakaslea\n\n\n\n17.30-18.00 Etenaldia\n\n\n\n18.00-18.45 “Fisika\, ingeniaritza eta etika hegaletako irristatzeen azterketan”\, Antonio Casas – Zaragozako Unibertsitateko Lurraren Zientzien saileko irakaslea\n\n\n\n18.45-19.30 “Lurreko eremu magnetikoa filmetako hondamendiez haratago: arroken kantu magnetikoa”\, Juan José Villalaín – Burgoseko Unibertsitateko Fisika saileko irakaslea\n\n\n\n\nIzen-ematea:\n\n\n\nJardunaldiak doakoak dira eta sarrera librea izango da lekuak bete arte. Hala ere\, komenigarria da aldez aurretik izena ematea formularioa bete eta j.geologiamiopes@gmail.com helbidera bidaliz. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/geologia-olerkari-miope-eta-despistatuentzat-geologiak-ere-badu-bere-fisika/ LOCATION:Bizkaia Aretoa-EHU\, Abandoibarra Etorbidea\, 3\, Bilbo ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/geologia-eus-19.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20191122T163000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20191123T133000 DTSTAMP:20260403T201300 CREATED:20231103T141123Z LAST-MODIFIED:20231103T141123Z UID:208324-1574440200-1574515800@katedra.eus SUMMARY:Zientzia eta Gizartearen artean zubiak eraikiz. Zer egiten du zugatik zientziak? DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nGizartea eta zientziaren arteko zubiak eraikitzeko asmoz Basque Center on Cognition\, Brain and Language (BCBL) zentroak SOMMa-rekin batera\, 100xCiencia.4 ekitaldia antolatu du azaroaren 22 eta 23an Donostiako Tabakaleran. “Zer egiten du zugatik zientziak?” izenburua duen ekitaldiak bi helburu nagusi ditu\, zientzia gizartera hurbiltzea eta egunerokotasunean honen duen eragina erakustea. \n\n\n\nHainbat jardueraz osatuta egongo den ekitaldia sarrera librekoa eta doakoa izango da eta hurbiltzen den ororentzat ateak zabalik izango ditu. “Zer egiten du zugatik zientziak?” ekitaldia azaroaren 22an hasiko da 16:00etan eta azaroaren 23an\, goizez\, izango du jarraipena. Bertan hainbat arloetako 13 standak egongo dira\, nanomedikuntza\, neurozientzia\, fisika\, matematika\, klima-aldaketa edota errealitate birtuala oinarri izango duten erakusleihoak. Horrez gain\, 10 minutuko 18 hitzaldiak emango dira bi egunean zehar. Standak eta hitzaldiak hainbat ikerketa zentroko ikertzaileen eskutik gauzatuko dira eta erakutsiko hauen bidez jakitera emango dute zer-nolako inpaktua duen beraien ikerketak gizartean. Erakustaldiak\, jarduera interaktiboak eta muntaia bisualez osatuko dute feria eta aproposa izango da ere familiarekin batera zientziaz gozatzeko. \n\n\n\nEgitaraua:\n\n\n\n2019ko azaroak 22\, ostirala. \n\n\n\n16:00-17:00 100xCiencia.4 irekiera ekitaldia\n\n\n\n\n16:00-16:15 – Manuel Carreiras\, BCBL zentroko zuzendariaren ongietorria.\n\n\n\n16:15-16:30 – Luis Serrano\, SOMMa-ko presidentea.\n\n\n\n16:30-16:45 – Cristina Uriarte\, Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailburua.\n\n\n\n16:45-17:00 – Pedro Duque\, Espainiako Zientzia\, Berrikuntza eta Unibertsitateen Ministroa (konfirmatzeke).\n\n\n\n\n17:00-20:00 Standen azoka\n\n\n\n17:00-20:00 Hitzaldiak\n\n\n\n\n17:00-17:10 – BCBL\, Neureclinic\, ikerketa eta bikaintasun-zentro batek sustatutako Euskadiko lehen klinika.\n\n\n\n17:10-17:20 – BCAM\, Matematikak gizartearen zerbitzuan.\n\n\n\n17:20-17:30 – IFIC\, Berrikuntza fisikako ikerkuntza zentroan.\n\n\n\n17:30-18:00 –Atsedena-\n\n\n\n18:00-18:10 – CNIO\, Telomeroen mozketak eragindako gaixotasunei zuzendutako terapia genikoa.\n\n\n\n18:10-18:20 – CIC bioGUNE\, Gaixotasun arraroentzako sendagaien garapena / Atlas Molecular Pharma.\n\n\n\n18:20-18:30 – CRG\, Txertoen aro berria.\n\n\n\n19:00-19:10 – IN Alicante\, Saguaren malkoetatik 600 milioi pertsonen begi lehorretara. AVX Pharma-ren historia\n\n\n\n19:10-19:20 – BSC\, ELEM Biotech: gizaki birtualen faktoria.\n\n\n\n19:20-19:30 – IAA-CSIC\, Espazioa esploratzetik teknologiaren transferentziara.\n\n\n\n19:30-20:00 Hitzaldi laburren bukaera itxi arte.\n\n\n\n\n2019ko azaroak 23\, larunbata. \n\n\n\n10:00-13:30 Standen azoka\n\n\n\n10:00-13:30 Hitzaldiak\n\n\n\n\n10:10-10:20 – IBEC\, Lesio kronikoentzako apositu adimendunak.\n\n\n\n10:20-10:30 – ICMAT\, Adimen artifizialaren erabilerak\, onurak eta arriskuak.\n\n\n\n10:30-11:00 -Atsedena-\n\n\n\n11:00-11:10 – ICMAB-CSIC\, Nanomedikuntzarako liposomak.\n\n\n\n11:10-11:20 – IFT-UAM-CSIC\, IFT\, Youtuber institutua.\n\n\n\n11:20-11:30 – CRAG\, Laborategitik mahaira\, jaten dugun genomika.\n\n\n\n11:30-12:00 -Atsedena-\n\n\n\n12:00-12:10 – CIC biomaGUNE\, Asparia Glycomics – oinarrizko zientziak eskainitako aukera komertziala.\n\n\n\n12:10-12:20 – BC3\, Poloetako Zulaketa Sakona eta milioi bat urteko izotzaren ikerketa.\n\n\n\n12:20-12:30 – GEM-DCM2\, Afrikako zientziaren garapena eta hezkuntza zientifikoa sustatzeko lankidetza.\n\n\n\n12:30-13:00 -Atsedena-\n\n\n\n13:00-13:10 – IFCA\, Zerbitzu klimatikoen ko-garapena: zientziatik herritarrengana.\n\n\n\n13:10-13:20 – CBGP (UPM-INIA)\, Laborategitik merkatura: nekazaritza jasangarria\, landareen osasuna eta hobekuntza begetala.\n\n\n\n\n13:30: Azoka eta 100xCiencia.4-ren amaiera\n\n\n\nSarrera:\n\n\n\n“Zientzia eta Gizartearen artean zubiak eraikiz. Zer egiten du zugatik zientziak?” ekitaldia sarrera libre eta doakoa izango da\, beraz ez da beharrezkoa izen-ematerik gauzatzea. URL:https://katedra.eus/eu/agenda/zientzia-eta-gizartearen-artean-zubiak-eraikiz-zer-egiten-du-zugatik-zientziak/ LOCATION:Tabakalera\, Plaza de las cigarreras\, 1\, Donostia ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/poster-100ciax4.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20191113T183000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20191113T200000 DTSTAMP:20260403T201300 CREATED:20231103T141349Z LAST-MODIFIED:20231103T141350Z UID:208325-1573669800-1573675200@katedra.eus SUMMARY:Itsasoa\, lurra eta zerua hizpide Ondarroan BertsoZientzia saioan DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nBertsoak eta zientzia? Zientziarekiko interesa pizteko komunikazioa ezinbesteko tresna da eta lan horretan bidelagunak aurkitzea eta askotariko esparruak uztartzea beharrezkoa da. Uztarketa horren fruitua da azaroaren 13an\, Ondarroako Beikozinin izango den ekitaldia: “Jakinduriek mundue erreko dau!” bertsozientzia emanaldia.\n\n\n\nKike Amonarrizek gidatuko duen “Jakinduriek mundue erreko dau” saioan\, bi bertsolari eta hiru zientzialari izango dira oholtza gainean: alde batetik\, Nerea Ibarzabal eta Jon Maia bertsolariak eta\, bestetik\, Eider Bilbao biologoa\, Joanes Lizarraga kosmologoa eta Oier Suarez geologoa. Hamar minutuko hitzaldi laburretan itsasoa\, lurra eta zerua izango dute hizpide zientzialariok. Eider Bilbaok itsasoa plastikoen gotorlekua zergatik bihurtu den azaldu du. Joanes Lizarragak zulo beltzetan ez gaitezen erori gida bat emango digu eta Oier Suarezek Lurraren bihotzeraino tunel bat zulatuko du. \n\n\n\nZientzia eta bertsolaritza\, bertsolaritza eta zientzia izango ditugu bidelagun UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedra\, Zientziaren Giltzak Elkartea\, Ondarroako Udala eta Bertsutan bertso eskolaren eskutik “Jakinduriek mundue erreko dau” saioan azaroaren 13an. Sarrera librea eta doakoa da. \n\n\n\nZatoz bertso eta jakinduriez osatutako txapela janztera… eta ibili munduan! URL:https://katedra.eus/eu/agenda/itsasoa-lurra-eta-zerua-hizpide-ondarroan-bertsozientzia-saioan/ LOCATION:Bekoizini\, Iparragirre kalea\, 10\, Ondarroa ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/2019-JMED_ondarroa-HORIZONTALA.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Madrid:20191107T183000 DTEND;TZID=Europe/Madrid:20191109T203000 DTSTAMP:20260403T201300 CREATED:20231103T152851Z LAST-MODIFIED:20231103T152851Z UID:208334-1573151400-1573331400@katedra.eus SUMMARY:Zientzia Astean… Jakinduriek mundue erreko dau! DESCRIPTION:Xehetasunak \n\n\n\n\nData eta ordua: \n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEgoitza \n\n\n\n\n\n\n\n\nAzaroaren 6tik 10era Euskal Herriko Unibertsitatearen eskutik XIX. Zientzia\, Teknologia eta Berrikuntzaren Astea izango dugu. Tailerrak\, txangoak\, erakusketak\, hitzaldiak\, ikuskizunak eta beste hainbat ekitaldiz osatuta egongo da egitaraua\, non zientziaz gain\, umorea\, musika eta bertsolaritza ere izango dira protagonistak “Jakinduriek mundue erreko dau!” bertsozientzia ekitaldien bidez.Kike Amonarrizek gidatuko duen “Jakinduriek mundue erreko dau” ikuskizunaren hiru saio egingo dira Zientzia Astean: Bilbon bat\, beste bat Donostian eta hirugarrena Gasteizen. Hiru zientzialarik gai bat hartu eta horren inguruko azalpen laburrak emango dituzte\, hamar minutuko hitzaldi laburretan hainbat kontzeptu azalduta. Kike Amonarriz aurkezle eta soziolinguistaren laguntzaz bertsolariek informazioa deskodetu eta doinua eta errima jarriko dute ondoren\, zientziaren gakoak bertsotan kantatzeko. \n\n\n\nEgitaraua:\n\n\n\n\nBILBOn: azaroaren 7a\, 18:30etan\, UPV/EHUko Bizkaia Aretoan.Bertsolariak: Uxue Alberdi eta Igor Elortza.Hizlariak:\n\nKoldo Garcia (genetista): “Bakailaoa bere gene-saltsan.”\n\n\n\nInma Hernaez (ingeniaria): “Aizu\, Robota\, kantaidazu zeozer!”\n\n\n\nJon Larruskain (kirol zientzien arloko ikertzailea): “Futboleko lesioen lezioak.”\n\n\n\n\n\nDONOSTIAn: azaroaren 8a\, 19:00etan\, Tabakaleran.Bertsolariak: Sustrai Colina eta Alaia Martin.Hizlariak:\n\nIker Badiola (biologoa): “Metastasia: superzelularen istorioa.”\n\n\n\nElena Lazkano (informatikaria): “Robot lagunak\, lagun izatetik urrun oraindik!”\n\n\n\nJosu Lopez-Gazpio (kimikaria): “Atera trapu zikinak!”\n\n\n\n\n\nGASTEIZn: azaroaren 9a\, 19:00etan\, Bibat Museoan.Bertsolariak: Onintza Enbeita eta Julio Soto.Hizlariak:\n\nOskar Gonzalez (kimikaria): “Zure begiek mintzen naute.”\n\n\n\nBittor Rodriguez (nutrizionista): “Barazkiak jateko!”\n\n\n\nOnintze Salazar (meteorologoa): “Eguraldiaren soinuak.”\n\n\n\n\n\n\nSarrera:\n\n\n\nEkitaldietako sarrera librea eta doakoa da lekuak bete arte. Zatoz jakinduriaz eta bertsoz osatutako txapela janztera… eta ibili munduan! URL:https://katedra.eus/eu/agenda/zientzia-astean-jakinduriek-mundue-erreko-dau/ LOCATION:Bizkaia Aretoa (Bilbo)\, Tabakalera (Donostia)\, Bibat Museoa (Gasteiz)\, Bilbo\, Donostia\, Gasteiz ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://katedra.eus/app/uploads/2023/11/PROGRAMA-BERTSOZIENTZIA-800X800-01.jpg END:VEVENT END:VCALENDAR