EHUko Kultura Zientifikoko Katedra

Zientziateka berezia Kultura Zientifikoko Katedraren 5. urteurrena
2016-06-23 19:00 - 21:00 (Europe/Madrid) | Auditorio de Azkuna Zentroa (planta -1), Plaza Arriquíbar, 4, Bilbao
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak bost urte bete dituela ospatzeko, ekainaren 23an, Zientziateka berezia antolatuko da Bilboko Azkuna Zentroan. Bi zientzialari ezagunek, Itziar Laka UPV/EHUko Linguistikako katedradunak eta Xurxo Mariño A Coruñako Unibertsitateko Medikuntzako irakasleak, dibulgaziozko hitzaldi bana eskainiko dute, euskaraz eta gaztelaniaz, hurrenez hurren.

Lakak, “Hitzaz” izenburuko hitzaldiaren bitartez, hitzen izaeraz hitz egingo du: zer diren, zer identifikatzen dugun hitzen bitartez eta zertaz ez garen konturatzen hitz egiten dugunean. Hitzaldi hau euskaraz egingo da, eta aldibereko itzulpen zerbitzua jarriko da behar dutenentzat.

Mariñok, aldiz, “¿Para qué nos sirve la mente?” (“Zertarako balio digu adimenak?”) izenburuko hitzaldia emango du, eta bertan, xehetasun osoz azalduko du nolako bilakaera izan duen gizakion nerbio-sistemak eta nola lortu dugun geure existentziaz kontziente izatea, azken hau funtsezkoa baita gizarte modernoen garapenerako. Alabaina, autokontzientzia eboluzio-prozesuaren emaitza da, ala kasualitate hutsa? Hitzaldi hau gaztelaniaz egingo da.

Zientziateka UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Azkuna Zentroak ezagutza zientifikoa gizartean ezagutarazteko hilero-hilero antolatzen duten ekimena da.

Sarrerak Azkuna Zentroko informazio gunean jaso behar dira. Sarrera doakoa da.

Gezurrak erostera noa
2016-06-01 19:00 - 20:30 | Bizkaia Aretoa, Baroja aretoa, Abandoibarra 3, Bilbo
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Elikadura eta kosmetika arloetako industriek urteak eta urteak daramatzate herritarrak engainatzen, haien publizitate-estrategietan zientziaren ikuspegitik inongo funtsik ez duten ustezko argudio zientifikoak erabiliz. Eslogan engainagarri horien erabilerak ondorio zuzenak eragin ditzake herritarren poltsikoan zein osasunean.

José Manuel López Nicolás Murtziako Unibertsitateko Biokimika eta Biologia Molekularreko irakaslea eta Scientia blogaren arduraduna da, eta ekainaren 1ean, ‘Gezurrak erostera noa’ izenburuko hitzaldia eskainiko du UPV/EHUren Bizkaia Aretoko Baroja Gelan (Abandoibarra 3, Bilbo), industria horien gehiegikeriak salatu, bertaratutakoei iruzurrak antzemateko tresnak eskaini eta publizitatearen kontrola hobetzeko proposamenak azaltzeko asmoz.

Hitzaldia gaztelaniaz egingo da. Sarrera irekia eta doakoa izango da aforoa bete arte.

Sendagaien inguruko ikerkuntza gizakiekin: laborategitik farmaziara
2016-05-25 19:00 - 20:30 | Auditorio de Azkuna Zentroa (planta -1), Plaza Arriquíbar, 4, Bilbao
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Zein ikerkuntza-prozesu eskatzen zaizkie sendagaien fabrikatzaileei euren produktuak merkatura atera aurretik? Zein da nazioko zein nazioarteko agentzia arautzaileen betekizuna? Praktika medikua erabat aldatu da gaixotasunen tratamenduan lotutako aurrerapausoen ondorioz, baina ezin dugu ahaztu sendagaiek ere eragin kaltegarria ere izan dezaketela, eta hura kontrolatu behar dugula. Gaur egun, gai oso garrantzitsua da, azken hamarkadetan sendagai berri ugari eta oso anitzak ari baitira ateratzen.

Amaia Martínez de Galarza erizainak gai horiei buruzko hitzaldia eta mahai-ingurua eskainiko du, ‘Sendagaien inguruko ikerkuntza gizakiekin: laborategitik farmaziara’ izenekoa. Maiatzaren 25ean izango da, Azkuna Zentroan. Zientziateka programaren barruan eskainiko den hitzaldi hau gaztelaniaz izango da.

Zientziateka hilean behin UPV/EHUren Kultura Zientifikoko Katedrak eta Azkuna Zentroak puri-purian dauden zientzia arloko gaiak jakitera emateko antolatzen duten ekimena da.

Sarrerak Azkuna Zentroaren informazio-gunean hartu behar dira. Sarrera doan da.

Gaixotasun zeliakoaren eragileen bila: DNA zaborraren pistaren atzetik
2016-05-10 19:00 - 20:30 | Azkuna Zentroko Bastida aretoa (-2 solairua), Plaza Arriquibar, 4, Bilbo
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Gaixotasun zeliakoa gaixotasun immunea da, garian eta beste zereal batzuetan agertzen den gluten proteinaren aurkako intolerantzia gisa garatzen dena. Gaixotasuna garatzeko generik garrantzitsuena ezagutzen bada ere, badaude genoman 40 bat erregio gaixotasunaren garapenarekin lotu direnak, eta haietariko asko DNA zaborra deiturikoan daude. UPV/EHUren ikerketa batean gene berri bat topatu da DNA zaborrean, hantura edo inflamazioa kontrolatzen duena eta zeliakoetan aldatuta dagoena. Science aldizkarian argitaratutako ikerketa honek oihartzun handia izan du DNA zaborrak gaixotasunen garapenean duen garrantzia azpimarratu duelako.

Ikerketa honen zuzendariak, Ainara Castellanos UPV/EHUko ikertzaileak, gai honi buruz hitz egingo du ‘Gaixotasun zeliakoaren eragileen bila: DNA zaborraren pistaren atzetik’ izeneko hitzaldian. Ekitaldi hau maiatzaren 10ean burutuko da Azkuna Zentroan, eta euskaraz egingo da.

Zientziateka hilean bitan UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Azkuna Zentroak puri-purian dauden zientzia arloko gaiak jakitera emateko antolatzen duten ekimena da.

Gonbidapenak Azkuna Zentroko informazio-gunean hartu behar dira. Sarrera doanekoa da.

Uhin grabitazionalen detekzioa: astronomia berriaren sorrera
2016-04-27 19:00 - 20:30 | Auditorio de Azkuna Zentroa (planta -1), Plaza Arriquíbar, 4, Bilbao
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Iragan otsailaren 11n astronomiaren garai berri bati eman genion hasiera. Egun horretan, Uhin Grabitazionalen Laser Interferometriako Behatokiak (LIGO) uhin grabitazionalak lehenengoz detektatu zituela eman zuen aditzera, azeleratutako objektu masiboek espazio-denboran eragindako bibrazioak, alegia. Albert Einsteinek duela mende bat aurreikusi zituen, eta bagenituen existitzen zirenaren zeharkako frogak, baina orain arte ezin izan dira uhinok detektatu. Baina zertan datza fenomeno hori? Zergatik izan da hain garrantzitsua haien aurkikuntza eta zein dira fisikan eta astronomian izango dituen ondorioak?

José Juan Blanco-Pillado, Jon Urrestilla eta Raül Vera fisikariek, UPV/EHUko Fisika Teorikoko eta Zientziaren Historiako Departamentuko irakasleek erantzungo diete galdera horiei ‘La detección de ondas gravitacionales: el nacimiento de una nueva astronomía’ izeneko (‘Uhin grabitazionalen detekzioa: astronomia berriaren sorrera’) hitzaldi eta mahai-inguruan, zeina Azkuna Zentroan ospatuko den apirilaren 27an. Zientziateka programaren barruan eskainiko den hitzaldi hau gaztelaniaz izango da.

Zientziateka hilean behin UPV/EHUren Kultura Zientifikoko Katedrak eta Azkuna Zentroak puri-purian dauden zientzia arloko gaiak jakitera emateko antolatzen duten ekimena da.

Sarrerak Azkuna Zentroaren informazio-gunean hartu behar dira. Sarrera doan da.

Zika birusa: azkenaurreko mehatxua?
2016-04-12 19:00 - 20:30 | Azkuna Zentroko Bastida aretoa (-2 solairua), Plaza Arriquibar, 4, Bilbo
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Azken urteotan infekzio ezberdinak hedatu dira munduan barrena. Ebola, MERS, SARS edo hegaztien gripe ezberdinak, esaterako, haien ohiko esparru geografikotik atera dira beste lurralde batzuetara iritsiz. Azken hilabeteotan ahoz aho dabil gure inguruan ezezaguna zen birus baten izena: Zika. Zeintzuk dira bere ezaugarriak? Guretzako mehatxua al da? Nola globalizatzen ari dira gaixotasun hauek?

Miren Basaras UPV/EHUko Mikrobiologiako irakasleak gai honi buruz hitz egingo du ‘Zika birusa: azkenaurreko mehatxua?’ izeneko hitzaldian. Ekitaldi hau apirilaren 12an burutuko da Azkuna Zentroan, eta euskaraz egingo da.

Zientziateka hilean bitan UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Azkuna Zentroak puri-purian dauden zientzia arloko gaiak jakitera emateko antolatzen duten ekimena da.

Gonbidapenak Azkuna Zentroko informazio-gunean hartu behar dira. Sarrera doanekoa da.

X planeta, eguzki sistemaren maizter ikusezinaren bila
2016-03-16 19:00 - 20:30 | Auditorio de Azkuna Zentroa (planta -1), Plaza Arriquíbar, 4, Bilbao
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Urtarrilean, eguzki sistemaren mugetan planeta ezezagun bat egon zitekeela eman zen ezagutzera. Zenbait kalkuluren arabera, planeta batek gorputz txikiagoen multzoek osatutako orbitetan izan zitekeen eragina da iragarpen horren oinarria. Planeta berri hipotetiko hori oso iheskorra da eta oraindik ez du inork ikusi, baina dagoeneko sortu ditu hainbat galdera: Nolakoa izango litzateke planeta hipotetiko hori? Zertan oinarritzen da existitu daitekeela dioen iragarpen hori? Etengabe harritzen gaituen eguzki sistema batean alderdi ezezagunen adierazle bat da X planeta hori.

Ricardo Hueso fisikariak, UPV/EHUko Planeta-zientzien taldeko kidea, gai horri buruzko ‘Planeta X, en busca del inquilino invisible del sistema solar’ (’X planeta, eguzki sistemaren maizter ikusezinaren bila’) zeneko hitzaldia eskainiko du martxoaren 16an, Azkuna Zentroan. Zientziateka programaren barruan eskainiko den hitzaldi hau gaztelaniaz izango da.

Zientziateka hilean behin UPV/EHUren Kultura Zientifikoko Katedrak eta Azkuna Zentroak puri-purian dauden zientzia arloko gaiak jakitera emateko antolatzen duten ekimena da.

Sarrerak Azkuna Zentroaren informazio-gunean hartu behar dira, otsailaren 1etik aurrera. Sarrera doan da.

Geneak nahieran aldatzea, etorkizuneko botika?
2016-03-09 19:00 - 20:30 | Azkuna Zentroko Bastida aretoa (-2 solairua), Plaza Arriquibar, 4, Bilbo
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Posible al da gure geneak komeni zaigun bezala eraldatzea? 2015ko zientzia-albiste garrantzitsuenen artean CRISPR teknika izan dugu. Honen bitartez DNA sekuentzia bat, adibidez gene bat, berridatzi daiteke. Teknika honen gaitasunari esker gene bat aldatu edo itzali daiteke eta bere akatsak konpondu. Behin betiko lanabes genetikoa al da, ala agindutakoa beteko ez duen teknika berria?

Koldo Garcia biologo konputazionala, UPV/EHU eta Biocruceseko ikertzaileak gai honi buruz hitz egingo du ‘Geneak nahieran aldatzea, etorkizuneko botika?’ izeneko hitzaldian. Ekitaldi hau martxoaren 9an burutuko da Azkuna Zentroan, eta euskaraz egingo da.

Zientziateka hilean bitan UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Azkuna Zentroak puri-purian dauden zientzia arloko gaiak jakitera emateko antolatzen duten ekimena da.

Gonbidapenak Azkuna Zentroko informazio-gunean hartu behar dira. Sarrera doanekoa da.

Malaspina espedizioa: 42.000 milia ur azpitik
2016-02-24 19:00 - 20:30 | Auditorio de Azkuna Zentroa (planta -1), Plaza Arriquíbar, 4, Bilbao
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Itsas azpiko munduan gauza ezezagun asko dago oraindik ere. Giza jarduerek itsas azpian duten eragina, haren bioaniztasuna, hondoan gertatzen diren prozesuak eta haiek ozeanoen funtzionamenduan duten eragina zehatz eta mehatz ezagutzeko jarri zen abian 2010ean “Malaspina zirkumnabigazioko espedizioa: Aldaketa globalaren eta ozeano globalaren bioaniztasunaren azterketa”, diziplina-arteko ekimen zientifikoa, non 250 zientzialarik baino gehiagok hartu zuten parte.

Horietako bat Iñigo Azua da, UPV/EHUko Mikrobiologiako ikertzailea eta irakaslea, zeinak ‘Expedición Malaspina: 42.000 millas de viaje submarino’ (Malaspina espedizioa: 42.000 milia ur azpitik) izeneko hitzaldia eskainiko duen, otsailaren 24an, Azkuna Zentroan. Zientziateka programaren barruan eskainiko den hitzaldi hau gaztelaniaz izango da.

Zientziateka hilean behin UPV/EHUren Kultura Zientifikoko Katedrak eta Azkuna Zentroak puri-purian dauden zientzia arloko gaiak jakitera emateko antolatzen duten ekimena da.

Sarrerak Azkuna Zentroaren informazio-gunean hartu behar dira otsailaren 1etik aurrera. Sarrera doan da.

Antropologiaren erronkak eta artearen jatorria, Bilboko 2016ko Darwinen egunean
2016-02-12 19:00 - 21:00 | Bidebarrieta Liburutegia, Bidebarrieta kalea, 4, Bilbao, Bizkaia
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Datorren otsailak 12an ospatuko da Bilbon hautespen natural bidezko eboluzioaren teoriaren egile den Charles Darwinen jaiotza. Bidebarrietako liburutegiak bi hitzaldi hartuko ditu: bata, Carmen Manzanoren eskutik, UPV/EHUko Antropologia irakaslea; bestea, Diego Garatek eskainia, Bizkaiko Museo Arkeologikoko arkeologoa. Hitzaldien ondoren, bertaratuek galderak egin ahalko dizkiete hizlariei. Arratsaldeko 7etan hasiko den jardunaldi honetara doan sartu ahalko da nahi duenak.

Manzanok ‘Homo generoa: ez dakiguna eta dakigula uste duguna’ izenburua duen hitzaldia eskainiko du. Antropologiak hurrengo urteetan erantzuna eman beharko dien galderetako batzuk aztertuko ditu. Esaterako zein izan zen Homo generoaren aurreko espeziea edo noiz agertu ziren Homo sapiens-en atributu nagusiak, bi oinetan ibiltzeko gaitasuna eta entzefaloaren tamaina handiagoa, esaterako.

Bestetik, Garatek ‘Lehenengo artistak: adierazpen sinbolikoaren jatorriak arakatzen’ izeneko hitzaldia eskainiko du. Helburu estetikoekin eta ideiak transmititzeko gizakiok dugun ahalmenari buruz hitz egingo du: noiz hasi zen gaitasuna garatzen, Homo sapiens-ez gain beste espezieek ere duten ala ez, nola eta non eboluzionatu zuen lehenengo arte horrek… Azken urteotan artearen jatorriaren inguruko ikerketetan burutu den iraultza txikia aurkeztuko du zientzialariak.

Hizlariak

Carmen Manzano Antropologiako irakaslea eta ikertzailea da. 40 ikerketa-proiektu baino gehiagotan hartu dute parte, zeinetatik aldizkari garrantzitsuetan 30 argitalpenetik gora, kongresuetan hitzaldi ugari, patente bat eta zazpi ikerketa-kontratu atera diren.

Diego Garate Bizkaiko Arkeologi Museoko arkeologia teknikaria da. Bere ikerketa arte paleolitikoak Kantauri isurialdeko arte paleolitikoaren jatorria eta garapenaren azterketan oinarritu da, eta zona horretako eta Pirinioetan aurkitutako apaindutako kobazuloen arteko loturak ere aztertu ditu.

Darwinen eguna

2007az geroztik ospatzen dute Bilbon Darwinen eguna. Zientziaren eta jakintzaren pertsona nabarmenek parte hartzeak – Francisco J. Ayala, Pilar Carbonero, Juan Luis Arsuaga eta Manuel Toharia, besteak beste – ekitaldi hau hitzordu garrantzitsua bihurtu da Bizkaiko hiriburuan zientzia eta kultura maite dutenentzat.

UPV/EHUren Kultura Zientifikoko Katedrak, Círculo Escépticok eta Bilboko Udalak antolatzen dute gertakizuna. El Correok, CIC bioGUNEk, Biofisika Bizkaia Fundazioak eta UPV/EHUren Aula Espazio Gelak kolaboratzen dute ekitaldiarekin.

Ez dut probatu nahi! Zergatik egiten diote haurrek uko elikagai berriei?
2016-02-09 19:00 - 20:30 | Azkuna Zentroko Bastida aretoa (-2 solairua), Plaza Arriquibar, 4, Bilbo
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Elikadurarekiko neofobia elikagai berriei uko egitean datza. Haurren kasuan oso ohikoa da 3 eta 6 urte bitarteko adinean ikustea. Baina hortik aurrera, ondo kudeatu ezean, heldu neofobikoak ere aurki ditzakegu. Ikerketa ezberdinek arazo hau elikadura ez orekatu batekin erlazionatzen dute eta Edurne Maiz eta haren taldeak egindako ikerketan, haur neofobikoek autoestimu baxuagoa eta antsietate maila altuagoak dituztela ere aurkitu dute. Elikadura neofobia benetako arazo bihur ez dadin gurasoen papera ezinbestekoa da.

Edurne Maiz UPV/EHUko Psikologiako irakasleak gai honi buruz hitz egingo du ‘Ez dut probatu nahi! Zergatik egiten diote haurrek uko elikagai berriei?’ izeneko hitzaldian. Ekitaldi hau otsailak 9an burutuko da Azkuna Zentroan, eta euskaraz egingo da.

Zientziateka hilean bitan UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Azkuna Zentroak puri-purian dauden zientzia arloko gaiak jakitera emateko antolatzen duten ekimena da.

Gonbidapenak Azkuna Zentroko informazio-gunean hartu behar dira otsailak 1etik aurrera. Sarrera doanekoa da.

Pariseko goi-bilera, emaitza historikoa?
2016-01-26 19:00 - 20:30 | Auditorio de Azkuna Zentroa (planta -1), Plaza Arriquíbar, 4, Bilbao
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Abenduan Parisen ospatu zen klima aldaketari buruzko konferentzia, COP21 delakoa. Hainbat analistaren ustetan arrakasta historikoa den adostasun batera iritsi ziren 195 herrialde, 2020tik aurrera klima globaleko gidalerroen arauak finkatzeko orduan oso garrantzitsua dela uste baitute. Bien bitartean, beste batzuen ustetan, ez da aurrera pauso garrantzitsurik eman. Zein izan dira akordio honen gakoak? Zergatik daude hain interpretazio desberdinak paktu beraren inguruan?

Ibon Galarraga, Basque Centre for Climate Change (BC3) zentroko ikertzaileak “La cumbre de París, ¿un resultado histórico?” ( ‘Pariseko goi-bilera, emaitza historikoa’) izeneko hitzaldia eskainiko du horren inguruan. Hitzaldia, Zientziateka programaren barruan dagoena, urtarrilaren 26an izango da, arratsaldeko 7etan, Azkuna Zentroan, eta gaztelaniaz egingo da.

Zientziateka hilean behin UPV/EHUren Kultura Zientifikoko Katedrak eta Azkuna Zentroak puri-purian dauden zientzia arloko gaiak jakitera emateko antolatzen duten ekimena da.

Sarrerak Azkuna Zentroaren infopuntuan hartu behar dira, urtarrilaren 1etik aurrera. Sarrera doanekoa da.

Asiatik datorren liztorra
2016-01-12 19:00 - 20:30 | Azkuna Zentroko Bastida aretoa (-2 solairua), Plaza Arriquibar, 4, Bilbo
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

2006an Vespa velutina izeneko liztorra iritsi zen Europara eta harrez geroztik Frantzian eta Iberiar penintsulako ipar-ekialdean barrena hedatu da. Inbasio honek bi ondorio ekar ditzake. Lehena ekologikoa da, Asiako liztorra erleak harrapatzeaz gain beste polinizatzaile askoren harraparia izan daitekeelako, eta horrek biodibertsitatea murriztu dezakeelako. Bigarren efektua ekonomikoa izango litzateke, intsektu honek galera izugarriak sortu bait ditzake ezti-erleen kolonietan.

Juan Carlos Iturrondobeitia UPV/EHUko Artropodoen Zoologiako katedradunak gai honi buruz hitz egingo du “Asiatik datorren liztorra” izeneko hitzaldian. Ekitaldi hau Zientziateka izeneko programaren baitan antolatuta dago eta euskaraz egingo da urtarrilak 12an Azkuna Zentroan.

Zientziateka hilean bitan UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Azkuna Zentroak puri-purian dauden zientzia arloko gaiak jakitera emateko antolatzen duten ekimena da.

Gonbidapenak Azkuna Zentroko informazio-gunean hartu behar dira urtarrilaren 1etik aurrera. Sarrera doanekoa da.

Argia
2015-12-14 19:00 - 20:30 | Azkuna Zentroko Bastida aretoa (-2 solairua), Plaza Arriquibar, 4, Bilbo
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Argia ezinbestekoa da bizitzarako, gizakion ongizaterako eta zientzia zein teknologiaren garapenerako. Bere garrantzia nabarmentzeko, Nazio Batuen Erakundeak 2015a Argiaren Nazioarteko Urtea izendatu zuen. Hori dela eta, hile honetako Zientziatekan saio berezi bat eskeiniko diogu. Ekitaldi honetan argiaren ezaugarriak ikuspuntu desberdinetatik aztertuko dituzten hiru zientzialarik parte hartuko dute. Argiaren propietate fisikoak, fotosintesian duen rola eta gizakiok nola hautematen dugun azalduko da.

Horretarako UPV/EHUko hiru irakaslek hartuko dute parte ekitaldi honetan: Jon Azkargorta, Fisika Aplikatuko irakasle-ikerlaria; Iker Aranjuelo, Landareen Biologia eta Ekologiako departementuko ‘Ramón y Cajal’ ikerlaria; eta Miren Bego Urrutia, Animalien fisiologiako irakaslea. ‘Argia’ izeneko hitzaldi hau abenduak 14an burutuko da Azkuna Zentroan, eta euskaraz egingo da.

Zientziateka hilean bitan UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Azkuna Zentroak puri-purian dauden zientzia arloko gaiak jakitera emateko antolatzen duten ekimena da.

Gonbidapenak Azkuna Zentroko informazio-gunean hartu behar dira. Sarrera doanekoa da.

100 urte bete ditu Ertatibitate Orokorrak, Einstein-en legatuak
2015-12-09 19:00 - 20:30 | Auditorio de Azkuna Zentroa (planta -1), Plaza Arriquíbar, 4, Bilbao
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Duela mende bat, Albert Einstein-ek Erlatibitatearen Teoria Orokorra kaleratu eta goitik behera aldarazi zuen unibertsoaz dugun ikuspegia. XX. mende osoan, teoriak eragin handia izan zuen zientzian, filosofian, artean, politikan, kultura herrikoian eta beste hainbat esparrutan. Einstein-en legatua aztertzeko, hiru fisikari teorikoren arteko mahaingurua antolatu dugu, teoria honen xehetasunak azaldu eta publikoaren galderei erantzun diezaieten.

Zientzialariak Jose Juan Blanco, Raul Vera eta Jon Urrestilla, UPV/EHUko Fisika Teorikoa eta Zientziaren Historia Saileko irakasleak. Radio Euskadiko ‘La mecánica del caracol’ saioa zuzentzen duen Eva Caballero kazetaria arduratuko da solasaldia moderatzeaz.

‘100 urte bete ditu Erlatibitate Orokorrak, Einstein-en legatuak’ izenburuko jarduera hau gaztelaniaz egingo da abenduaren 9an, 19:00etan, Azkuna Zentroan.

Zientziateka deritzon ekimena hilean behin antolatzen dute UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Azkuna Zentroak gaurkotasunezko gai zientifikoak dibulgatzeko asmoz.

Sarrerak Azkuna Zentroko informazio-gunean jaso behar dira abenduaren 1etik aurrera. Sarrera doakoa da aretoa bete arte.

Minbiziaren aurkako borroka: elikaduraren garrantzia
2015-11-11 19:00 - 20:30 | Auditorio de Azkuna Zentroa (planta -1), Plaza Arriquíbar, 4, Bilbao
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Gero eta informazio gehiago dugu gure inguruko eragile ezberdinek (elikadura, kutsadura, eguzkia eta bestelako konposatu fisiko, kimiko eta biologikoak) minbizi bat garatzeko ditugun aukerak nola baldintzatzen duten jakiteko. Zer da honi buruz jakin behar duguna, eta nola jokatu behar dugu? Hitzaldi honetan ikertzaileen lana nolakoa den eta haien emaitzak nola komunikatzen dituzten azalduko da.

Arkaitz Carracedo CIC bioGUNEko Ikerbasque ikertzaileak emango du ‘Minbiziaren aurkako borroka: elikaduraren garrantzia’ izeneko hitzaldi hau. Azaroaren 11n izango da, arratsaldeko 7etan, Azkuna Zentroan, eta gazteleraz egingo da.

Zientziateka hilean behin UPV/EHUren Kultura Zientifikoko Katedrak eta Azkuna Zentroak puri-purian dauden zientzia arloko gaiak jakitera emateko antolatzen duten ekimena da. Hitzaldi honek Asociación Española Contra el Cáncer-en (AECC) babesa du.

Sarrerak Azkuna Zentroaren informazio-gunean hartu behar dira. Sarrerak doan dira, bete arte.

Zergatik merezi du Nobel saria DNAren konponketak?
2015-11-09 19:00 - 20:30 | Azkuna Zentroko Bastida aretoa (-2 solairua), Plaza Arriquibar, 4, Bilbo
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Gure DNAk egunero jasotzen ditu kalteak: erradiazioak, erradikal askeak, minbizia eragiten duten beste substantzia batzuk… Hala eta guztiz ere, gure organismoak badu kalte horiek konpontzeko ahalmena. Esparru horretan egindako aurkikuntza garrantzitsu bati esker Tomas Lindahl suediarrak, Paul Modrich estatubatuarrak eta Aziz Sancar turkiarrak Kimikako Nobel saria jaso berri dute.

Ainhoa Iglesias UPV/EHUko Genetikako irakasleak gai honi buruz hitz egingo du ‘Zergatik merezi du Nobel saria DNAren konponketak?’ izeneko hitzaldian. Ekitaldi hau azaroak 9an burutuko da Azkuna Zentroan. Hitzaldi hau euskaraz egingo da.

Zientziateka hilean bitan UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Azkuna Zentroak puri-purian dauden zientzia arloko gaiak jakitera emateko antolatzen duten ekimena da.

Gonbidapenak Azkuna Zentroko informazio-gunean hartu behar dira. Sarrera doanekoa da.

Zulo beltzen misterioak argitzen
2015-10-19 19:00 - 21:00 | Azkuna Zentroko Bastida aretoa (-2 solairua), Plaza Arriquibar, 4, Bilbo
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Zulo beltzak ezagutzen ditugun objektu astrofisiko liluragarrienak dira. Ezin ditugu zuzenean ikusi; izan ere, haien indar grabitatorioa hain handia da ezen argiak ere ezin duen haien ingurutik ihes egin guregana heltzeko. Baina eragiten dituzten hainbat efektuek salatzen dituzte. Nahiz eta nola eratzen diren nahiko ondo ulertzen dugun, oraindik ez dago hain argi haien eboluzio zehatza zein den, hala nola zer gertatzen den haien barnean. Esan genezake hauxe dela, izatez, zulo beltzei buruzko galdera ireki funtsezkoena.

David Brizuela UPV/EHUko Fisikako irakasleak gai hauei buruz hitz egingo du ‘Zulo beltzen misterioak argitzen’ izeneko hitzaldian. Ekitaldi hau urriak 19an burutuko da Azkuna Zentroan.

Zientziateka hilean bitan UPV/EHUren Kultura Zientifikoko Katedrak eta Azkuna Zentroak puri-purian dauden zientzia arloko gaiak jakitera emateko antolatzen duten ekimena da. Hitzaldi hau euskaraz egingo da.

Gonbidapenak Azkuna Zentroko informazio-gunean hartu behar dira. Sarrera doanekoa da.

DNA eta populazioen historia, euskaldunak
2015-10-07 19:00 - 21:00 | Auditorio de Azkuna Zentroa (planta -1), Plaza Arriquíbar, 4, Bilbao
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Historiaurreko giza aztarnen azterketei eta haien DNAren sekuentziazioari esker, biztanlerien historia ebolutiboa berreraikitzen ari gara. Halako teknologiak erabili dira euskaldunon jatorria aztertzeko, eta aurretik sortu ziren hipotesiak gehiago zehaztu ahal izan ditugu. Ikusi denez, DNA leinu batzuk in situ eboluzionatu dute Paleolitikoan zehar, baina beste batzuk, aldiz, Europaren neolitizazio-prozesuarekin sartu ziren. Baina azken aurkikuntzek orain arte nagusi zen paradigmaren aurkako ikuspegia erakutsi digute.

Neskuts Izagirrek, UPV/EHUren Antropologiako irakasleak, antzinako DNA-ren azterketek ematen dizkiguten datuei buruz arituko da ‘El ADN y la historia de las poblaciones, el caso de los vascos’ (DNA eta populazioen historia, euskaldunak) izeneko hitzaldi eta mahai-inguruan. Hitzaldia urriaren 7an izango da, arratsaldeko 7etan, Azkuna Zentroan.

Zientziateka hilean behin UPV/EHUren Kultura Zientifikoko Katedrak eta Azkuna Zentroak puri-purian dauden zientzia arloko gaiak jakitera emateko antolatzen duten ekimena da.

Sarrerak Azkuna Zentroaren informazio-gunean hartu behar dira. Sarrerak doan dira, bete arte. Hitzaldia gaztelaniaz izango da.

Jakinduriek mundue erreko dau
2015-09-29 18:00 - 21:00 | Bizkaia Aretoa-EHU, Abandoibarra Etorbidea, 3, Bilbo
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Zientzia eta bertsolaritza izango ditugu bidelagun “Jakinduriek mundue erreko dau” doako ekitaldian. Bilboko Bizkaia Aretoan irailaren 26an, arratsaldeko 18:00etan, bost zientzialari eta hiru bertsolarik gai bat hartu eta horren inguruko azalpen laburrak emango dizkigute.

Hamar minutuko hitzaldi laburrek argia, astronomiaren egungo egoera, adimen artifiziala eta gure hizkuntzan bereizgarria den ergatiboa izango dute hizpide. Kike Amonarriz aurkezle eta soziolinguistaren laguntzaz bertsolariek informazioa deskodetu eta doinua eta errima jarriko diote zientzia-gaiei.

.- Jon Mattin Matxain UPV/EHUko irakasleak, ikertzaileak eta kimikari kuantikoak 2015. urtea Argiaren urtea izendatu dela gogoan izanik, zalantzak argituko dizkigu: “Argia uhina ala partikula?”

.- Naiara Barrado eta Itziar Garate UPV/EHUko Zientzia Planetarioen taldeko ikertzaileek, irakasleek eta astrofisikariek espazioari buruz dugun jakin-minaz hitz egingo digute: “Noraino eraman gaitu gure jakin-minak?”

.- Gorka Azkune Deustuko Unibertsitateko ikertzaileak, irakasleak eta adimen artifizialean aditua den informatikariak adimen artifizialaren kontzeptuak hurbilduko dizkigu: “Neurona sareak adimen artifiziala eratzeko”.

.- Itziar Laka hizkuntzalariak eta UPV/EHUko ikertzaileak, irakasleak eta hizkuntzalariak euskararen egiturari so egingo dio eta Zaldieroa komikigileari omenaldi txiki bat eskainiz, hark hainbeste maite duen ergatiboa adibide hartuko du: “Zaldieroa dixit: ez dezagun ergatiboa kendu!”

Naukas Bilbao 2015
2015-09-11 10:00 - 20:30 | Bizkaia Aretoa – UPV/EHU (Sala Mitxelena), Abandoibarra, 3, Bilbao
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Irailaren 11n eta 12an ospatuko da Bilbon Naukas 2015. Hedapen zientifikoko jardunaldi honen bosgarren edizioa, Espainiako garrantzitsuenetako bat, UPV/EHUren Bizkaia Aretoko Mitxelena aretoan burutuko da (Abandoibarra Etorbidea, 3).

Zorroztasuna eta umorea bat eginez, 60 hizketaldi laburren bitartez bertaratutakoei askotariko diziplina zientifikoengatik jakin mina pizten saiatuko dira hizlariak. Horrez gain, hainbat pertsona ezaguni egingo zaie elkarrizketa eta, gainera, umorezko bakarrizketak, esperimentuak zuzenean eta haurrentzako jarduera-programa ere eskainiko dira.

Sarrerak doan izango dira, bete arte. Naukas-eren eta UPV/EHUren Kultura Zientifikoko Katedraren hedapen-plataformak antolatu du ekitaldia.

Hemen ikus dezakezu programa osoa.

Udako ikastaroa: Zientziaren deabruak
2015-07-08 09:00 - 14:00 | Palacio Miramar, Paseo Miraconcha, 48, Donostia
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Zientzia biztanleei, oro har, zein hainbat mailako ikasleei transmititzeko orduan, metodo zientifikoa deritzonaren garrantzia eta historian zehar zientzia enpresaren lorpen handien nabarmentzen ditugu. Halere, enpresa intelektual gisa arrakastatsua izan bada ere, eta garapenerako faktore izan bada ere, beti izango ditu kritikak eta arazoak, eta gizartearen sektore batzuk, gainera, mesfidantza ere badiote.

Zientzia zalantzan jartzen duten jarrera batzuk, zuzenean edo ez, haren ahultasunen ondoriozkoak edo zientziaren komunitateko kideek izan dezaketen etika gabeziaren ondoriozkoak izaten dira. Zer dago sasi-zientzien oinarrian? Zein neurritan laguntzen dute zientzialarien jarrerek zientziaren existentzian? Zergatik ez ditu zientzia sistemak bere komunitateko gizonezkoak eta emakumezkoak era berean tratatzen? Zein irizpide etiko jarraitu behar ditugu jarduera zientifikoari mugak jartzeko? Zeren ondorioa da zientziaren iruzurra? Komunitateak berak modu egokian eta eraginkorrean erasotzen al dio?

Horiek dira UPV/EHUren “Zientziaren deabruak. (Kont)zientziarekin hezten” (“Los demonios de la ciencia. Educando en (con)ciencia”) udako ikastaroan erantzun nahi ditugun galderak. Beraz, bere esparru etikoan, praxi zientifikoa hobetzea ahalbidetuko duten irizpideak sendotzen saiatuko gara, zientzia gizartean hedatzeko orduan eta baita hura irakasteko orduan ere, hainbat alderdi kritiko barneratzea garrantzitsua iruditzen zaigulako, ikastaro honetan aipatuko ditugunak, esaterako.

Udako ikastaroak Donostiako Miramar Jauregian burutuko dira, uztailaren 8 eta 10 bitartean.

Ikastaroei buruzko informazio gehiago eskuratu ahalko duzu hemen.

Programa:

Uztailaren 8a

09:00 h Dokumentuak banatzea

09:15 h Hasiera: Fernando P. Cossío Mora (Ikerbasque, Zientziako Euskal Fundazioa eta Kimika Fakultatea, UPV/EHU).

10:15 h “Zientzia, kontzientzia eta mina” (“Ciencia, conciencia y dolor”) Pilar Goya Laza (Kimika Medikoko Erakundea, CSIC.

11:15 h Atsedenaldia

11:45 h “Lagun ikusezinak ” (“Compañeras invisibles”) Carolina Martínez Pulido (La Lagunako Unibertsitatea).

12:45 h Mahai-ingurua “Emakumeek zientzia egiten dute: Bazterkeria edo begirunerik eza?” (Ellas hacen ciencia: ¿Discriminación o Desconsideración?”) Fernando P. Cossío Mora, Pilar Goya Laza eta Carolina Martínez Pulido.

Uztailaren 9a

09:15 h “Elikaduraren eta osasunaren mito (sasi)zientifikoak” (““Mitos (pseudo)científicos en la alimentación y la salud”) José Miguel Mulet Salort Valentziako Unibertsitate Politeknikoko Landareen Biologia Molekularreko eta Zelularreko Erakundea).

10:15 h “Pentsaera magikoen eta engainuen oinarri psikologikoak” (“Bases psicológicas del pensamiento mágico y la superchería”) Helena Matute Greño (Deustuko Unibertsitatea).

11:15 h Atsedenaldia

11:45 h “Praxi txarra zientzian” (“La mala praxis en ciencia”) Joaquín Sevilla (Nafarroako Unibertsitate Publikoa).

12:45 h “Sasizientzia eta zientzia okerra” mahai-ingurua (“La pseudociencia y la mala ciencia”) José Miguel Mulet Salort, Helena Matute Greño eta Joaquín Sevilla .

Uztailaren 10a

09:15 h “Edozer gauzak balio du ikerketa zientifikoan?” (“¿Todo vale en la investigación científica?”) Mabel Marijuan Angulo (Medizina eta Odontologia Fakultatea; UPV/EHU).

10:15 h “Desberdintasunaren matematikak” (“Las matemáticas de la desigualdad”) Eva Ferreira García (Ekonomia eta Enpresa Zientzien Fakultatea, UPV/EHU).

11:15 h Atsedenaldia

11:45 h “Zientziaren Ethosa: balioak eta bertuteak” (“El ethos de la ciencia: valores y virtudes”) Juan Ignacio Pérez Iglesias (Kultura Zientifikoko Katedra eta Zientzia eta Teknologia Fakultatea (UPV/EHU).

12:45 h “Zientzia eta kontzientzia” (“Ciencia y conciencia”) mahai-ingurua, Mabel Marijuan Angulo, Eva Ferreira García eta Juan Ignacio Pérez Iglesias.

Nepaleko lurrikara: bapateko suntsipena etengabeko bilakaeran
2015-06-23 19:00 - 20:30 | Azkuna Zentroa Mediateka (Level 2), Plaza Arriquibar, 4, Bilbao
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Apirilak 25ean eta maiatzak 12an lurra bortizki astindu zen Nepalen. Egun haietan, Richter eskalan 7,9 eta 7,3 graduko indarra eduki zuten bi lurrikara indartsuk herrialdea txikitu zuten. Lurrikarak indar suntsitzailea dira gizakiontzat, baina indar eratzaileak dira lurrarentzat: Himalaia mendikatea sortu eta kontinenteen apurketa eta banaketa eragiten dute. Nepalgo ezbeharraren moduko bat gertatzen den bakoitzean zalantza berdintsuak sortzen dira gizartean: Badago lurrikarak aurreikusteko aukerarik? Zergatik sortzen dira? Nondik dator haien suntsipen ahalmena? Zeintzuk dira munduan zehar arrisku sismiko handiena duten lurraldeak? Zein da gure inguruan lurrikara handiren bat gertatzeko dauden aukerak?

Arturo Apraiz UPV/EHUko Geodinamikako irakasleak galdera hauei erantzuna emango die ‘Nepaleko lurrikara: bapateko suntsipena etengabeko bilakaeran’ izeneko hitzaldian. Ekitaldi hau ekainak 23an burutuko da Azkuna Zentroan.

Zientziateka hilean bitan UPV/EHUren Kultura Zientifikoko Katedrak eta Azkuna Zentroak puri-purian dauden zientzia arloko gaiak jakitera emateko antolatzen duten ekimena da. Hitzaldi hau euskaraz egingo da.

Gonbidapenak Azkuna Zentroko informazio-gunean hartu behar dira. Sarrera doanekoa da.

Zelula ama perfektuaren bila
2015-06-10 19:00 - 20:30 | Auditorio de Azkuna Zentroa (planta -1), Plaza Arriquíbar, 4, Bilbao
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Duela 30 urte, bihotzeko zelula bat edo neurona bat azaleko zelula batetik abiatuta sortzea zientzia fikziozko kontua zirudien. Baina, medikuntza birsortzailearen eboluzio izugarri azkarrari esker, errealitate bihurtu da. Gaur egun badakigu zelula ama pluripotenteek nahi dugun zelula motak sortzeko ahalmen izugarria dutela: bihotzeko zelulak, pankreasekoak edo neuronak, besteak beste, baina, erabili ahal ditugu zelula horiek gaixotasunak osatzeko? Haien bitartez gaixotasunak osatzetik hurbil edo urruti al gaude?

Cristina Eguizabalek, Osakidetzako Transfusio eta Giza Ehunen Euskal Zentroaren Zelula Terapia eta Zelula Ama Unitatearen arduraduna, ‘En busca de la célula madre perfecta’ (‘Zelula ama perfektuaren bila’) hitzaldi eta mahai-inguruan sortuko diren galderei erantzungo die. Hitzaldia ekainaren 10ean izango da, arratsaldeko 7etan, Azkuna Zentroan.

Zientziateka hilean behin UPV/EHUren Kultura Zientifikoko Katedrak eta Azkuna Zentroak puri-purian dauden zientzia arloko gaiak jakitera emateko antolatzen duten ekimena da.

Sarrerak Azkuna Zentroaren informazio-gunean hartu behar dira. Sarrerak doan dira, bete arte. Hitzaldia gaztelaniaz izango da.

Makinek ikusteko aukerarik badaukate? Oinarri zientifikoetatik erabilpen praktikora
2015-05-26 19:00 - 19:30 | Azkuna Zentroko Mediateka aretoa (2. solairua), Azkuna Zentroko Mediateka aretoa (2. solairua)
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Hirurogeigarren hamarkadan makinei ikusmen ahalmena emateko lasterketa zientifiko teknologikoa hasi zen. 50 urte ez dira asko, baina aurrerapauso garrantzitsuak eman dira. Hitzaldi honetan makinek ikusteko erabiltzen diren oinarri zientifiko teknologikoak aurkeztuko dira. Adibide praktikoen bidez gaur posible diren aplikazio praktikoak erakutsiko dira. Horretarako, Ikusmen izeneko euskal enpresak bere ekipamendua aurkeztuko du, aplikazio industrialetan erabiltzen dena.

Iñaki Goirizelaia UPV/EHUko errektoreak eta Gaizka Abaroa Ikusmen enpresako zuzendari teknikoak ‘Badute makinek ikusteko gaitasunik? Oinarri zientifikoetatik erabilpen praktikora’ izeneko hitzaldia emango dute. Ekitaldi hau maiatzak 26an burutuko da Azkuna Zentroan.

Zientziateka hilean behin UPV/EHUren Kultura Zientifikoko Katedrak eta Azkuna Zentroak puri-purian dauden zientzia arloko gaiak jakitera emateko antolatzen duten ekimena da.

Gonbidapenak Azkuna Zentroko informazio-gunean hartu behar dira. Sarrera doanekoa da.

Hitzaldi hau euskaraz egingo da.

Formula matematikoak eta zenbakiak: 'Buru miragarri bat'-etik San Mames-era arte
2015-05-19 19:00 - 20:30 | Auditorio de Azkuna Zentroa (planta -1), Plaza Arriquíbar, 4, Bilbao
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Galileo Galilei eta Isaac Newton ahalik eta zehaztasun handienarekin saiatu ziren aztertzen Pisako dorreko harriak eta arboletako sagarrak nola erortzen ziren, harrietan eta sagarretan interesik ez bazuten ere. Harri eta sagar horiek teoria fisikoak ebaluatzeko izan zitzaketen datuetan interesa zutelako egiten zuten. Era berean, futbol zelai batean lor daitezkeen datuak ere oso interesgarriak dira ekonomia aztertzeko. Ekonomistak gero eta gehiago oinarritzen dira giza-jarreren inguruko teorietan, John F. Nash-erenak esaterako (‘Buru miragarri bat’ filmak erakusten duen pertsonarena) edo ekonomia-merkatuetan, lan-baztertzean edo giza burmuinaren jarreran eragina duten merkatu eraginkorretan.

Ignacio Palacios-Huertak, London School of Economics-en Ekonomia Katedraduna eta EHU/UPV-n Ikerbasque Fundazioan ikertzailea, teoria horiak azalduko ditu ‘Formula matematikoak eta zenbakiak: ‘Buru miragarri bat’-etik San Mames-era’ izeneko hitzaldia eta mahai-inguruan. Hitzaldia maiatzaren 19an izango da, arratsaldeko 7etan, Azkuna Zentroan.

Zientziateka hilean behin UPV/EHUren Kultura Zientifikoko Katedrak eta Azkuna Zentroak puri-purian dauden zientzia arloko gaiak jakitera emateko antolatzen duten ekimena da.

Sarrerak Azkuna Zentroaren informazio-gunean hartu behar dira. Sarrerak doan dira, bete arte. Hitzaldia gaztelaniaz izango da.

Science+
2015-05-07 14:30 - 20:00 | Bizkaia Aretoa-EHU, Abandoibarra Etorbidea, 3, Bilbo
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Los próximos 7, 8 y 9 de mayo se celebrará en Bilbao Science+.

Hurrengo maiatzaren 7, 8 eta 9an Science+ izeneko ekitaldia egingo da Bilbon, UPV/EHUko Bizkaia Aretoan.

Zientziaren arloan eta, batez ere, Europako esparruan diren lanbide-aukerak aztertuko dira jardunaldiotan. Interes orokorreko hitzaldi nagusiak, hitzaldiak eta entzule eta hizlarien arteko eztabaida-saioak izango dira topaketen osagai nagusiak. Ikerketan, kazetaritza eta edizio zientifikoan, I+G enpresetan eta I+Gren finantzazioan eskarmentu handia duten zenbait pertsonek hartuko dute parte hitzaldi eta eztabaida-mahaietan.

Science+-era joango direnek lanbide-aukerei buruzko informazioa jaso hala izango dute, beste pertsonen esperientzietatik ikasi, euren intereseko zientzia-elkarteak ezagutuko dituzte, eurentzat lagungarri izan daitezkeen I+G programak zein diren ikasiko dute, eta Europako zientziaren etorkizun hurbilean diren erronka nagusien gainean eztabaidatu.

Jardunaldi gehienak gaztelaniaz izango dira, baina hitzaldi batzuk ingelesez emango dituzte. Ekitaldiari buruzko informazioa scienceplus.es webgunean duzu eskuragarri. Parte hartu ahal izateko izena eman beharko duzu eta sinbolikoa den diru kopurua (5€) ordaindu.

Jardunaldien gai nagusiak honakoak dira:

· Karrera zientifikoa akademian

· Zientziaren arloan dauden lanbide-aukerak

· Zientzia elkarteak

· Europako zientziaren erronkak

· Espainia eta Europako ikerketa sare eta programak

· Zientzia eta politikaren arteko zubiak

· Zientzia dibulgazioa

Alemaniako Errepublika Federalean diren zientzialari espainiarren elkarteak (CERFA) eta Erresuma Batuan diren zientzialari espainiarren elkarteak (CERU) dira Science+ jardunaldien ekimena eta gure unibertsitateko Kultura Zientifikoaren Katedraren laguntza dute.

Bioexperiencias II
2015-04-30 18:30 - 20:00 | Bizkaia Aretoa de la UPV/EHU, sala Arriaga, Avenida Abandoibarra, 3, Bilbao
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Hurrengo apirilaren 30an ospatuko da Bilboko Bizkaia Aretoan Bioexperiencias azokaren bigarren jardunaldia. Biologian interesa duten ikasleei eta gainerako entzuleei ere, biologia zientzia eta lanbide gisa ezagutzera ematea batetik, eta biologiako adar desberdinetan lan egiten duten profesionalentzat eztabaidagunea sortzea da hitzaldi horien helburua.

Euskadiko Biologoen Elkarteak antolatzen ditu Bioexperiencias jardunaldiak Euskal Herriko Unibertsitatearen Kultura Zientifikoko Katedrarekin elkarlanean.

UPV/EHUren Paraninfoko Arriaga aretoan izango dira hitzaldiak. Sarrerak doan dira, bete arte. Hitzaldiak gaztelaniaz eskainiko dira eta, jarraian, galderak egin ahal izango dira.

Hauxe izango da jardunaldiaren programa:

18.30: “Uraren kudeaketa 2000 urteko Esparru Zuzentarauaren inguruan”. Iñaki Urrizalki, ingurumen-aholkularia eta Uraren Euskal Agentziaren Zuzendari Nagusi Ohia.

19.00: “Sistema akuaponikoetan (RAS) tilapientzako dieta espezifikoak formulatzeko azpiproduktuen erabilera” Beatriz Díaz, BREEN, S.L. enpresako Ikerketa-teknikaria

19.20: “Genetika klasikotik banakakoen genomikara“. Marian Martínez de Pancorbo, EHU/UPVren Zoologia eta Animalia Zelulen Biologiako Departamentuko Zelulen Biologiako Katedraduna.

Gehiago jakiteko, hemen.

Giza eboluzioa: zer ez dakigu eta zer uste dugu dakigula?
2015-04-21 19:00 - 20:30 | Azkuna Zentroko Mediateka aretoa (2. solairua), Azkuna Zentroko Mediateka aretoa (2. solairua)
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Homininoen taldean bizirik dirauen espezie bakarra gurea da: Homo sapiens. Alabaina, egoera zeharo desberdina zen iraganean; zenbait unetan espezie bat baino gehiago bizi izan zen aldi berean. Giza leinua osatzen duten espezieen arbola genealogikoari buruzko zenbait gauza ezagutzen dugula uste dugu, baina badaude ebatzi gabeko gaiak: zein espezie izan zen Homo generoaren arbasoa? Zenbat espeziek osatzen dute generoa? Noiz agertu ziren gizakion ezaugarri nagusiak: bipedalismoa, entzefaloaren handitzea…? Galdera horiei erantzuna ematea da, besteak beste, antropologiak hurrengo urteetan izango duen erronka nagusietakoa.

Carmen Manzano UPV/EHUko Antropologiako Irakasleak gai hauei buruz hitz egingo du ‘Giza eboluzioa: zer ez dakigu eta zer uste dugu dakigula?’ izeneko hitzaldian. Ekitaldi hau apirilak 21an burutuko da Azkuna Zentroan.

Zientziateka hilean behin UPV/EHUren Kultura Zientifikoko Katedrak eta Azkuna Zentroak puri-purian dauden zientzia arloko gaiak jakitera emateko antolatzen duten ekimena da.

Gonbidapenak Azkuna Zentroko informazio-gunean hartu behar dira. Sarrera doanekoa da.

Hitzaldi hau euskaraz egingo da.

Antropozenoa: garai geologiko berri batean gaude?
2015-04-14 19:00 - 20:30 | Auditorio de Azkuna Zentroa (planta -1), Plaza Arriquíbar, 4, Bilbao
Xehetasunak

Data eta ordua:

Egoitza

Hainbestekoa izan da giza jarduerek Lurran izan duten eragina garai geologiko bat abiarazi dutela pentsatzeko? Azkeneko urteotan Antropozeno izena proposatu da gure planetako historiaren garai berri honentzat, eta denbora geologikoaren eskalan sartzea aztertzen ari da. Bere hasierako momentua ezartzeko hiru aukera planteatu dira: iraultza neolitikoa, duela milaka urte; industri iraultza, XVIII. mendean, eta azkenik XX. mendearen erdialdean hasi zen garapen zientifiko-ekonomikoa, energia nuklearraren erabilpenarekin.

Alejandro Cearreta UPV/EHUko Estratigrafia eta Paleontologiako irakasleak garai honi buruzko nondik norakoak azalduko ditu ‘Antropozenoa: garai geologiko berri batean gaude?’ izeneko hitzaldi-mahainguruan. Ekitaldi hau apirilak 14an egingo da Azkuna Zentroan, gazteleraz.

Zientziateka hilean behin UPV/EHUren Kultura Zientifikoko Katedrak eta Azkuna Zentroak puri-purian dauden zientzia arloko gaiak jakitera emateko antolatzen duten ekimena da.

Sarrerak Azkuna Zentroko informazio-gunean hartu behar dira. Sarrerak doan dira, bete arte.
